Please follow and like us:
0

ለመላው ኢትዮጵያውያን በሀገር ውስጥና በውጭ ዓለም ለምትገኙ ሁሉ

ልዑለ ባሕርይ ቸሩ እግዚአብሔር አምላካችን እንኳን ከማርቆስ ወንጌላዊ

 ወደ ዘመነ ቅዱስ ሉቃስ ዜናዊ 2011ዓ.ም በሰላም፤ በጤና፤ በሕይወት ሁላችንንም አደረሰን!!

                                                    ወትባርክ አክሊለ ዓመተ ምሕረትከ፤

                                                  ወይጸግቡ ጠላተ ገዳም፤

                                                  ወይረውዩ አድባረ በድው (መዝ. 64÷11-12)፡፡

በቸርነትህ ዓመታትን ታቀዳጃዋለህ፣ ምደረበዳውንም ገዳማት ልምላሜውን አግኝተው ደስ ይላቸዋል በበረኃ ያሉት ተራራዎች ሁሉ ዝናሙን ይረካሉ፡፡ ኮረብታዎችም ደስ ብሏቸው ልምላሜውን እንደዝናር ይታጠቃሉ፡፡ ቆላውና ደጋው ስንዴውንና የተለያየውን እህል ይሞላል፡፡

ወወሀብኮሙ ሲሳዮሙ ለሕዝበ ኢትዮጵያ (ለኢትዮጵያ ሰዎችም ምግባቸውን ሰጠሃቸው) ተብሎ በነቢየ  እግዚአብሔር ቃል በተነገረው መሠረት ኢትዮጵያን በረድኤት ጐበኘሀት (ወአብዛኅኮ ለብዕላ) በሚመጡ ዘመናትም ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ለእኛ ባለው ቸርነት ከሁሉ የሚበልጠውን የጸጋውን ባለጠግነት ይሰጠን ዘንድ ነው፡፡ ኤፌ. 2፥6

ብርሃነ ዓለም ቅዱስ ጳውሎስ በመልእክቱ “አእትቱ እምላዕሌክሙ ግዕዘክሙ ዘትካት በእንተ ብሉይ ብእሲ ዘይማስን በፍትወተ ስሒት፤ ሐድሱ መንፈሰ ልብክሙ፡፡ ወልበስዎ ለሐዲስ ብእሲ ዘሐደሶ እግዚአብሔር በጽድቅ ወበርትዕ ወበንጽሕ” በተሳሳተ ምኞት የተበላሸውን አስቀድሞ ትኖሩበት የነበረውን አሮጌውን ሰውነት ከእናንተ አርቁ፡፡ ልቡናችሁን በእውቀት አድሱ፤ በእውነት፣ በጽድቅና በንጽሕና እግዚአብሔርን ለመምሰል የተፈጠረውን አዲሱን ሰውነት ልበሱ” (ኤፌ. 4÷22-24)፡፡

ይህ ዓመት በኢትዮጵያ የዘመን አቆጣጠር 2011 ዓ.ም ሲሆን በአውሮፓውያን የዘመን አቆጣጠር 2018 ነው፡፡ ይህ ልዩነት የመጣው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያንና የምዕራብ አብያተ ክርስቲያናት የተለያየ የዘመን አቆጣጠር ስለሚከተሉ ነው፡፡ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ከሌላው የክርስትና ዓለም የተለየ የራስዋ ብቻ የሆነ የዘመን አቆጣጠር መንገድ አላት፡፡ ይህም የዘመን አቆጣጠር መጽሐፍ ቅዱስን በተለይም መጽሐፈ ሄኖክንና ኩፋሌን መሠረት ያደረገ ነው፡፡ ከቤተ ክርስቲያን ታሪክ መረዳት እንደሚቻለው ጥንታዊው የጁሊያን የዘመን አቆጣጠር ከአሁኑ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የዘመን አቆጣጠር ተመሳሳይነት ነበረው፡፡ ሆኖም የምዕራብ ቤተ ክርስቲያን በ6ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ላይ የጁሊያን የዘመን አቆጣጠር የተባለ ሌላ የዘመን አቆጣጠር ጀመረች፡፡ ይህም የግሪጎርያን የዘመን አቆጣጠር ሲሆን የ4 ዓመት የአቆጣጠር ልዮነት ስሕተት እንዳለው ራሳቸው አውሮፓውያን ያምናሉ፡፡

ያም ሆነ ይህ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በዚህ በያዝነው እና

በምንጠቀምበት ባሕረ ሀሳብ በተባለው የዘመን አቆጣጠር ስልት ለኢትዮጵያ ሕዝብ ታላቅ አገልግሎት እያቀረበች ትገኛለች፡፡ አሁን የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሊቃውንት ዝም ቢሉ ለዓመቱ የዘመን መቁጠሪያ (ካሌንደር) ማዘጋጀት የሚችል ሰው ማግኘት ያስቸግራል፡፡ ለሚመጣው ዓመትም የዐቢይ ጾም፣ የሰኔ ጾም መቼ እንደሚገባ እንዲሁም የሆሳዕና፣ የስቅለት፣ የፋሲካና የዕርገት በዓላት መቼ እንደሚውሉ ለመናገር የሚችል ሰው አይኖርም፡፡ የእኛ ኦቶዶክሳዊ የተዋሕዶ ሊቃውንት የመሬትን፣ የፀሐይንና የጨረቃን እንቅስቃሴና ዑደት በልዩ የባሕረ ሀሳብ አቆጣጠር እያሰሉ የዕለታትን፣ የወራትን፣ የዓመታትንና የበዓላትን ቀናት መዋያ ለመናገር ጥልቅና ሰፊ የሆነ እውቀት አላቸው፡፡

‹‹የተመረጠችውን የእግዚአብሔርን ዓመት እሰብክ ዘንድ ላከኝ››

ይህ ቃል ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የተናገረው ቃለ ወንጌል ነው፡፡ ጌታችን ኢየሱስ  ክርስቶስ ለሰው ሲል ሰው የሆነ የሕያው እግዚአብሔር ልጅ እንደመሆኑ መጠን ይህን ቃል የተናገረው ሰው ሆኖ ወደዚህ ዓለም ለመምጣት የፈቀደበትን ምሥጢር ግልጽ በአደረገበት የትምህርት ክፍል ነው፡፡

በአንድ የሰንበት ቀን ወደ ምኵራብ ሲገባ ያነብ ዘንድ የቅዱስ ኢሳይያስን መጽሐፍ ሰጡት፡፡ መጽሐፉን ሲገልጥም ‹‹የእግዚአብሔር መንፈስ በእኔ ላይ ነው፡፡ ስለዚህ ቀብቶ (ማለት ከሥጋ ጋር አዋሕዶ) ለድሆች የምሥራችን እነግራቸው ዘንድ፤ ለተማረኩትም ነጻነትን እሰብከላቸው ዘንድ፤ ያዘኑትን ደስ አሰኛቸው ዘንድ፤ ዕውሮችም ያዩ ዘንድ የተገፉትንም አድናቸው ዘንድ፤ የታሰሩትንም እፈታቸው ዘንድ፤ የቆሰሉትንም እፈውሳቸው ዘንድ የተመረጠችውንም የእግዚብሔርን ዓመት እሰብክ ዘንድ ላከኝ›› የሚል ቃል አገኘ፡፡ ይህን የትንቢት ቃል የተናገረውም ነቢዩ ቅዱስ ኢሳይያስ ነበር፡፡ ኢሳ.61፥1-2፡፡ ጌታችን ይህን ቃል ከአነበበ በኋላም ‹‹የዚህ መጽሐፍ ቃል ዛሬ በጆሮዋችሁ ተፈጸመ›› ሲል እንደ ተናገረ፡፡

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የዓለም መድኃኒት ስለሆነ በእሱ ትምህርትና ተአምራት፤ ስቅለትና ሞት በእርግጥ በኀጢአት ምክንያት ከሥጋዊና መንፈሳዊ በረከት ነዳያን የነበሩ በረከተ ሥጋንና በረከተ ነፍስን አግኝተዋል፡፡ በኀጢአት ምክንያት የዲያብሎስ ምርኮኞች የነበሩ ነጻ ወጥተዋል፡፡ በተፈጥሮ ያገኙትን ክብር አጥተው ኃዘንተኞቸ የነበሩ ያጡትን በማግኘታቸው ለዘለዓለማዊ ደስታ ዕድል ፈንታቸው ሁኗል፡፡ ቀን የጨለመባቸው ዕውራነ ሥጋና ዕውራነ ነፍስ የሆኑ መንፈሳዊና ሥጋዊ ብርሃንን አግኝተዋል፡፡ የዓለማዊና ሥጋዊ ፈቃድ ተቸናፊ የነበሩ አቸናፊ ሁነዋል፡፡ የኃጢአት እሥረኞች የነበሩ በይቅርታ ከእስራት ተፈትተዋል፡፡ በኃጢአት ደዌ የቆሰሉ ፈውስን አግኝተዋል፡፡ ይህ ሁሉ በረከት የተገኘው በክርስቶስ ስለሆነ ነቢዩ ቅዱስ ኢሳይያስ ‹‹የተመረጠችው የእግዚብሔር ዓመት›› ያላት ይህ ሁሉ ጸጋ የተገኝባት የድኅነት ቀን ናት፡፡ ዘመነ ድኅነት ማለት በግልጽ አነጋጋር ዘመነ ክርስትና ማለት ነው፡፡

የዘመን መለወጫን በዓል፣ የአዲሱን ዓመት በዓል የምናከረው

ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ በቆሮንቶስ መልእክቱ ‹‹በተወደደ ሰዓት ሰማሁህ፤ በመዳንም ቀን ረዳሁህ›› የሚለውን የነቢዩ ቅዱስ ኢሳይያስን ቃል ከጠቀሰ በኋላ ‹‹እነሆ የተወደደው ሰዓት አሁን ነው፤ እነሆ፦ የመዳን ቀን አሁን ነው›› 2. ቆሮ. 6፥2 ይላል፡፡  በቅዱስ መጽሐፍ የተመረጠች የእግዚአብሔር ዓመት፣ የተወደደ ሰዓት፣ የመዳን ቀን›› የሚል የተለያየ ስያሜ የተሰጠው አሁን እኛ ለምንኖርበት የክርስትና ዘመን መሆኑ ግልጽ ከሆነ ዘንድ በዚህ የድኅነት ዘመን ከሞተ ሥጋና ሞተ ነፍስ፣ ከደዌ ሥጋና ከደዌ ነፍስ፣ ከድቀተ ኃጢአትና ከአምላካዊ ፍርድ መዳን ካልተቻለ መኖር ትርጒም የለውም፡፡ ምንተ ይበቊዖ ለሰብእ ለእመ ኵሎ ዓለመ ረብኀ ወነፍሶ ኀጐለ (ሰው ዓለሙን ሁሉ ቢያተርፍ ነፍሱንም ቢያጐድል ምን ይጠቅመዋል) ማቴ.16፥26

አሁን ለዚህ ሁሉ ሐተታ መነሻ የሆነው  በዚሁ ጽሑፍ መግቢያ ላይ የተጠቀሰው ቃለ ወንጌል ነው፡፡ ቤተ ክርስቲያናችን በየዓመቱ የዘመን መለወጫ በዓልን የምታከብረው ይህን ቃል  በማስተማር  በመተግበር ነው፡፡ ‹‹የተመረጠችው የእግዚብሔርን ዓመት እሰብክ ዘንድ ላከኝ›› የሚለው ቃል ከክርስቶስ ልደት በኋላ ያለው እያንዳንዱ ዓመት የተመረጠ የእግዚአብሔር ዓመት መሆኑን የሚያረጋግጥ ኃይለ ቃል ነው፡፡ ይህም ማለት ክርስቶስ ወደዚህ ዓለም ከመጣ በኋላ ቀኑም ሆነ ሰዓቱ የድኅነት ሰዓት ሁኗል ማለት ነው፡፡

በመሆኑም አዲስ ዓመት ብዙ ነገሮችን ያስታውሰናል፡፡ በዚህ በአዲሱ ዓመት እና ባለፈው ዓመት  የሠራነውን፤ የፈጸምነውን ነገር ሁሉ እናስታውሳለን፡፡ በአዲሱ ዓመት ባለፈው ዓመት የተሠራው ሥራ ሁሉ ይገመገማል፡፡ በአለፈው ዓመት ስለተሠራው ሥራ ሪፖርት (ዘገባ) ይቀርባል፡፡ እያንዳንዱም ሠራተኛ በአለፈው ዓመት ውስጥ ስለሠራቸው ሥራዎች ሁሉ ሪፖርት (ዘገባ) ለቅርብ አለቃው ያቀርባል፡፡ ይህ የሰለጠነው ዓለም አሠራር ነው፡፡ በዚህ ዓይነት የእያንዳንዱ ሠራተኛ ሥራ በአዲሱ ዓመት ይገመገማል፡፡

ባለፈው ዓመት መልካም ሥራ ከተሠራ፣ ይህ መልካም ሥራ በሚቀጥለውም ዓመት በተሻለና በበለጠ ሁኔታ እንዲቀጥል ይደረጋል፡፡

ባለፈው ዓመት 1ኛ) ስሕተት ከተሠራ፣

2ኛ) እንዲሠራ በታቀደው መሠረት ሥራው ካልተከናወነ፣

3ኛ) ሥራው ግቡን ካልመታ በአጠቃላይ ያለፈው ዓመት ስሕተትና ያለፈው ዓመት ድክመት በሚመጣው ዓመት እንዳይደገም ትኩረት ይሰጠዋል፡፡ ባለፈው ዓመት ስሕተት ወይም ጉድለት የሠሩ ሁሉ ያ ስሕተት፣ ያድክመት፣ ያጉድለት በአዲሱ ዓመት እንዳይደገም የሚመለከታቸው ሁሉ ታላቅ ጥንቃቄ ያደርጋሉ፤ ቃልም ይገባሉ፡፡ ሠራተኞች ሁሉ፣ አለቆችም ሆኑ የበታች ሠራተኞች እንደገና በአዲሱ ዓመት መልካምና የተሻለ ሥራ ለመሥራት አዲስ የሥራ ዕቅድና አዲስ የሥራ ፕሮግራም ያወጣሉ፡፡ እንዲሁም ለሥራ ማስኬጃ፣ ለወጭ መሸፈኛ የሚሆን በጀት ይዘጋጃል፡፡ ይህ እንግዲህ በሥጋዊ ሕይወታችን፣ በሥጋዊ ሥራችን የምንፈጽመው ተግባር ነው፡፡

በመንፈሳዊ ሕይወታችንስ ምንድን ነው የምናደርገው? መጀመሪያ ባለፈው ዓመት ለመንፈሳዊ ሕይወታችን ምን ሠርተናል? ምን አከናውነናል? እያንዳንዳችን ባለፈው ዓመት ስለሠጠነው መንፈሳዊ አገልግሎት ለፈጣሪያችን ወይንም ለሕሊናችን ሪፖርት (ዘገባ) ማቅረብ አለብን፡፡ ለሚመጣውም ዓመት ዕቅድ ማውጣት አለብን፡፡ ምናልባት ባለፈው ዓመት በመንፈሳዊ ሕይወታችን ተገቢ አገልግሎት አልሰጠን ይሆናል፡፡ በእግዚአብሔር ሕግና ትእዛዝ አልሄድን (አልተጓዝን) ይሆናል፡፡ ይህንን ሁሉ ገምግመንና መርምረን ያለፈውን ዓመት መጥፎ ሥራዎቻችንን ሠርተንበት ከሆነ በአዲሱ ዓመት ደግመን እንዳንሠራ መጠንቀቅና ለእግዚአብሔር ቃል መግባት አለብን፤ ጥንቃቄም ማድረግ አለብን፡፡ በአዲሱ ዓመት መልካም ሥራና የጽድቅ ሥራ እንድንሠራና እግዚአብሔርን እንድናስደስት ዕቅድ ማውጣት አለብን፡፡ ከምናገኘውም ገቢ ሁሉ ለእግዚአብሔር አሥራት ለመክፈል እና ለተቸገረውም ለመርዳት ላዘነው ለማጽናናት ዕቅድ ማውጣት አለብን፡፡ ይህንንም ለማድረግ ለአምላካችን ቃል መግባት ይኖርብናል፡፡

ዘመኑ ለሕያው ተስፋና ለማይጠፋ፤ እድፈትም፤ ለሌለበት፤ ለማያልፍም ርስት እንደምሕረቱ ብዛት የመንፈሳዊ እውነተኛውን ሃይማኖት ለመጠበቅና ለማገልገል  ለሀገርና ለሕዝብ የሚጠቅም ሥራ እንሠራበት ዘንድ ቅዱስ ፈቃዱ ይሁንልን፡፡

ኦርቶዶክሳውያን የተዋሕዶ ቅዱስት ቤተ ክርስቲያን አገልጋዮች ካህናት ኢትዮጵያዊው ሊቅ ቅዱስ ያሬድ “ኃረየ ፲ወ፪ተ ሐዋርያተ ሤሞሙ ኖለተ ወወሀቦሙ ሀብታተ ይስብኩ ቃለተ ሠለስተ አስማተ አሐደ መንግሥተ (አሥራ ሁለት ሐዋርያትን መረጠ፤ ለሕዝብ ጠባቂ አድርጐ ሾማቸው፤አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ (ሦስት ስሞችን) አንድ የእግዚአብሔርን መንግሥት ዐሠርቱ ቃላትን፤ ያስተምሩ ዘንድ እግዚአብሔር አምላክ አዘዘ በማለት በገለፀው መሠረት የተጣለብንን እና የተሰጠንን ሐላፊነት በሚገባ ተወጥተን የመንግሥቱ ወራሾች እንሆን ዘንድ ቅዱስ አምላክ ይርዳን፡፡

በየመሥራያ ቤቱ ሐላፊነት የተጣለባችሁና የተሰጣችሁ ክርስቲያኖች በሙሉ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ “ኢትኰንኑ ከመ ኢትትኰነኑ፡፡ እስመ በኵነኔ ዘኰነንክሙ ትትኴነኑ አንትሙ፡፡ ወበመስፈርት ዘሰፈርክሙ ይሰፍሩ ለክሙ፡፡ (እንዳይፈረድባችሁ አትፍረዱ በምትፈርዱበት ፍርድ ይፈርድባችኃልና በምትሰፍሩበትም መስፈርያ ይሰፈርባቸኃል ማቴ.7፥1 በማለት አዟልና ፍርድ እንዳይጔል ደሀ እንዳይበደል በፍትሐዊነትና በቅንነት በታማኝነትና በትህትና በእኩልነት ሕዝብ እንድታስተዳድሩ በጐ ሕሊና ብሩህ አእምሮ ቀና አመለካከቱን እግዚአብሔር አምላክ ያድላችሁ፡፡

በመማርና በማስተማር ላይ የምትገኙ ሁሉ፦ ኢትዮጵያዊው ሊቅ ቅዱስ ያሬድ፡ በዮሐንስ ድጓው ጥበብ ትይኄስ እምብዘኅ መዛግብት፣ ኢወርቅ ሤጡ፣ ወኢብሩር ተውላጡ፣ ጥበብ ክቡራት ዕንቊ መሠረታ፣ አልቦ ለጥበብ ዘይመስላ (በዚህ ዓለም ዕውቀትን የሚስተካከላት የሚወዳደራት የለም፡፡ ስለዚህ ከብዙ ሀብት ዕውቀት ትበልጣለቸ፡፡ ወርቅም፣ ብርም፣ አልማዝም፣ቢሆኑ አይስተካከሏትም፡፡ የጥበብ መሠረቷ የከበረ ነው፡፡ ጥበብን የሚመስላት የሚስተካከላት የሚያክላት የለም እያለ በገለጸውና በአስተማረው መሠረት ለምታስተምሩትና ለምትማሩትም ቁሞ ነገር ትኩረት ሰጥታችሁ ተገቢውን የምርምር ውጤት በማስገኘት ሀገራችንና ሕዝባችን በተሻለ የኑሮ ደረጃ እንዲኖር እንድታደርጉ የፈጣሪያችን ትዕዛዘ መሆኑን መገንዘብ ያስፈልጋል፡፡

በግብርና ሙያ ላይ ላላችሁ ገበሬዎች “እግዚኦ ባርክ ፍሬሃ ለምድር፡፡ መሐሪ ወጻድቅ መኑ ከማከ ዘታርኁ ክረምተ በጸጋከ፡፡ ነፍስ ድኅንት ወነፍስ ርህብት እንተ ጸግበት ተአኩተከ፡፡” አቤቱ የምድርን ፍሬ ባርክ፡፡ በስጦታህ ክረምትን መልሰህ የምታመጣው ሆይ! እንደ አንተ ያለ ጻድቅና ርኅሩኅ አምላክ ማን ነው? የታመመች ሰውነት በተፈወሰች ጊዜ የተራበች ሰውነት በጠገበች ጊዜ ታመሰግንሃለች እያላችሁ አመስግኑ፡፡

የዘመነ ኦሪት መጨረሻ የዘመነ ሐዲስ መነሻ፤ ነቢይም፣ ሰማዕትም፣ ሐዋርያም በአጥማቂነቱ ካህን፤ የዓለምን ኃጢአት ይቅር የሚል ከእኔ በኋላ ይመጣል በማለቱ ነቢይ፤ ስለ ክርስቶስ ሕይወቱን በመስጠቱ ሰማዕት ከሆነው ከቅዱስ ዮሐንስ በረከት ረድኤት እግዚአብሔር አምላካችን ሁላችንም ያድለን አሜን!!

ስብሐት ለእግዚአብሔር ለዘአብጽሐነ እስከ ዛቲ ዕለት፤ ከዚህ ዘመን፣ ከዚህ ዕለትና ከዚህ ሰዓት ያደረሰን ልዑል እግዚአብሔር ይክበር ይመስገን፡፡

ቸሩ ፈጣሪያችን መድኃኔዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ዘመኑን የሰላም፣ የዕድገት፣ የጤናና የብልጽግና ዘመን ያድርግልን፡፡ ለሀገራችንና ለቤተ ክርስቲያናችን እንዲሁም ለመላው ዓለም በሙሉ እውነተኛውን ሰላምና ፍቅርን ያድልልን፡፡

 

 

አባ ሳሙኤል

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ

አዲስ አበባ

 

 

Please follow and like us:
0
Please follow and like us:
0

 

“መኑ ይከልአነ ፍቅሮ ለክርስቶስ„ ከክርስቶስ ፍቅር ማን ይለየናል?
1. መከራ ወይስ ጭንቀት፣ ወይስ ስደት፣ ወይስ ረሃብ፣ ወይስ ራቁትነት፣ ወይስ ፍርሃት፣ ወይስ ሞት ነው። ሮሜ 8፥35

2. “ኢትፍርህዎሙ ለአለ ይቅትሉ ሥጋክሙ”
“ሥጋንም የሚገድሉትን ነፍስን ግን መግደል
የማይቻላቸውን አትፍሩ ፣ ይልቅስ ነፍስንም
ሥጋንም በገሃነም ሊያጠፋ የሚቻለውን ፍሩ„ ማቴ 10፥28
ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በዚህ ምድር ላይ ስንኖርና የምንቀበለው መከራ ሁሉ ቢበዛ ከሥጋ ያለፈ እንዳልሆነ ነገር ግን በነፍሳችን ላይ ጠላታችንን አንዳች ማድረግ እንደማይችል አረጋግጦልና።
3. ቅዱስ ጴጥሮስም “ነገር ግን ስለ ጽድቅ እንኳን መከራን ብትቀበሉ ብፁዓን ናችሁ። ማስፈራራታቸውንም አትፍሩ አትናወጡም ብሏል። 1ጴጥ. 3-14 ከዚም የተነሣ ሰማዕታት ለሥጋቸው ሳይሳሱ “እስም በእንቲ አሁ ይቅትሉነ ኩሎ አሚረ ወኮነ ከመ አባግዕ ዘይጠብሁ።„ ስለ አንተ ቀኑን ሁሉ እንገደላለን፣ እንደሚታረዱ በጎች ተቆጠርን እያሉ ስለ ክርስቶስ ፍቅር እራሳቸውን ለሞት አሳልፈው ሰጥተዋል። ሮሜ 8፥35
ሐዋርያትና አብዛኛው በመጀመሪያው መቶ ክፍለ ዘመን የነበሩት ጳጳሳት ሊቃውንት በሰማዕትነት አልፈዋል።
በድንጋይ ተወግረው ተፈተኑ ሞቱ፣ በመጋዝ ተሰነጠቁ፣ በሰይፍ ተገድለው በሰማእትነት ሞቱ፣ ሁሉን እያጡ መከራን እየተቀበሉ እየተጨነቁ የበግና የፍየል ሌጦ ለብሰው ዞሩ፣ ዓለም አልተገባቸውምና በምድረ በዳና በተራራ፣ በዋሻና በምድር ጉዳጓድ ተቅበዘበዙ። እንዳለ ቅዱስ ጳውሎስ ዕብ.11፥37
4. ጸርሑ ጻድቃን ወእግዚአብሔር ስምዖሙ። ጢሞ. 3፥11 ጻድቃን ወደ እግዚአብሔር ለመኑ እሱም ልመናቸውን ሰማ ካገኛቸውም መከራ ሁሉ ያድናቸው ዘንድ መልአኩ ሊቀ መላእክት ቅዱስ ገብርኤል ከሰማይ ወርዶ እሳቱን አጠፋው። የሚፍለቀለቀውም ውኃ እንደ በረዶ ቀዘቀዘ። ይህንን ተአምር ከተመለከቱት ብዙዎቹ ኢ አማንያን በክርስቶስ አመኑ። ነቢየ እግዚአብሔር ቅዱስ ዳዊት
5. “ይትአየነ መልአከ እግዚአብሔር አውዶሙ፤ ለእለ ይፈርህዎ„
ወያድኅኖሙ። የእግዚአብሔር መልአክ እግዚአብሔር በሚፈሩት ዙሪያ ይሰፍራል፤ ያድናቸውማል መዝ. 33፥7
6. ቅዱስ ጳውሎስም ሲገልጽው፣ “እነርሱ በእምነት ሁሉንም ድል ነሡ፣
ጽድቅን አደረጉ፣ የተሰጠውን የተስፋ ቃል አገኙ የአናብስትን አፍ ዙጉ የእሳትን ኃይል አጠፉ ከሰይፍ ስልት አመለጡ ከድካማቸው በረቱ
ዕብ.11፥33 ሠለስቱ ደቂቅን፣ ቅዱስ ቂርቆስን፣ እነ ቅዱስ አግናጤዎስ ሐዋርያ ቅዱስ እስጢፋኖስ ማለት መሆኑን ግድ ይላል።
7. “እሰመ ለመላእክቲሁ ይኤዝዞሙ በእንቲአክ„
በመንገድህ ሁሉ ይጠብቁህ ዘንድ መላእክቱን ስላንተ ያዛቸዋልና እግርህም
በድንጋይ እንዳትሰናክል በእጆቻቸው ያነሡሃል “መዝ. 90፥1
8. “ከመ ይዕቀቡከ በኵሉ ፍናዊክ„
በመንገድ ይጠብቅህ ወዳዘጋጀሁትም ሥፍራ ያገባህ ዘንድ እነሆ እኔ
መልአኬን በፊትህ እሰዳለሁ በፊቱ ተጠንቀቁ ቃሉንም አድምጡ ስሜም
በርሱ ስለሆነ ኃጢአት ብትሠሩ ይቅር አይልምና አታስመርሩት። ማቴ.
4፥7
9. “ብዙኅ ሕማሞሙ ለጻድቃን። የጻድቃን መከራቸው ብዙ ነው„ ሐሥ13፥50
የአባቶቻቸውን ርስት አሳልፈን ለባዕድ አንሰጥም በማለት የተገደሉትን መጽሐፍ ቅዱስ ክብር ሰጥቶ መዝግቧቸዋል። እስራኤላዊው ናቡቴ 1ኛ ነገ. 20፥1-15 ስለዚህ ቅዱስት ቤተ ክርስቲያን በሰማያት ያለውን ርስት በሚያሰጥ እምነትን መስክረው መሥዋዕት ለሆኑ ተከታዮቿ የቅዱስት ቤተ ክርስቲያን ሰማእታት ናቸው።
1.0 “ወእምኵሉ ያድኅኖሙ„ እግዚአብሔር እግዚአብሔር ግን ካገኛቸው
መከራ ሁሉ ያድናቸዋል። 2ቆሮ. 1፥5
በዘመነ ሰማዕታት እንደ ወርቅ በእሳት፣ በመከራ ተፈትነው በሃይማኖት ነጥረው ከወጡ ሰማዕታት አንዱ ሕፃኑ ቅዱስ ቂርቆስ ነው። የዚህን ሰማዕት ገድልና ታሪክ ከሌሎች ለየት አድርጎ በአስደናቂ ደረጃ ላይ የሚያስቀምጠው የዕድሜው ሁኔታ ነው። ቅዱስ ቂርቆስ የሦስት ዓመት ሕፃን ነበር። ለነገሩ እነ ቅዱስ ጊዮርጊስም ስማቸውን ከፍ ከፍ አድርጎ የሚያስተጋባው ገድላቸውና የሰማዕትነት ታሪካቸው እንደሚገልጸው ተጋድሎውን የፈጸሙት በሃያ ዓመት የወጣትነት ዕድሜአቸው ነው።
ከእነ ቅዱስ ቂርቆስ ባነስ የዕድሜ ደረጃ ባሉ ሕፃናትም የተፈጸመ ብዙ የምስክርነትና የምስጋና ታሪክ በቅዱሳት መጻሕፍት ተጽፎዋል።
11. መጥምቁ ዮሐንስ ለልዑል እግዚአብሔር አምልኮትና ስግደት ያቀረበው ገና በእናቱ ማህፀን ሳለ ነው (ሉቃ.1፥40)። እንዲሁም ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ወደ ኢየሩሳሌም ቤተ መቅደስ በገባ ጊዜ ዝማሬና ምስጋና ያቀረቡለት ከሁለት እስከ አምስት ዓመት የዕድሜ ክልል ውስጥ የነበሩት ሕፃናት ነበር። ሆሣእና ለወልደ ዳዊት የክብር ባለቤት ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ለመንግሥተ ሰማያት ወራሽነት ምሳሌ አድርጎ ያስተማረባቸው ሕፃናትን ነበር (መዝ. 60፥61-2 ማቴ. 19፥14) እንደ ሕፃና ካልሆናች
12. “ቅሩብ እግዚአብሔር ለየዋሃነ ልብ„ እግዚአብሔር አምላክ ቅን ልቡና እና ሃይማኖት ላላቸው ሰዎች ቅርብ ነው ልመናቸውን፣ ጸሎታቸውን፣ ስዕለታቸውን፣ ፈጥኖ ያሰማል።

ይቆየን

ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል
በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን
የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ
አዲስ አበባ

 

 

Please follow and like us:
0
Please follow and like us:
0

 

መግቢያ
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሁለት ሺህ ዘመናት ያስቆጠረች ሐዋርያዊትና ጥንታዊት የሃይማሃት ተቋም ናት፡፡ በዚህም መሠረት የክርስትና እምነት እንዲስፋፋ፣ የሕዝቡን ሥነ ምግባር፣ አንድነትና ማንነት በመጠበቅ እንዲሁም ሥልጣኔን በመምራት ጉልህ ስፍራ ነበራት፡፡ ሆኖም ግን ከተወሰኑ ዓመታት ወዲህ ጀምሮ ከውስጥም ከውጭም ከባድ ፈተና ደርሶባታል፡፡
የቤተ ክርስቲያኒቱ ችግሮች ዘመናትን ያስቆጠሩ ቢሆኑም አሁን ካለው የዓለማችን ፈጣን የለውጥ እንቅስቃሴ አንጻር ሲታይ ችግሮቹ በጣም የተንሰራፉና የከፉ ሆነዋል፡፡ ይሁን እንጂ ለችግሮቹ መፍትሔ ከመፈለግ ይልቅ ቤተ ክርስቲያኒቱ በበቂ ሁኔታ እየተጠናከረች ነው የሚለው አመለካከት እና መዘናጋት ችግሮች፡ ተባብሰው ቤተ ክርስቲያኒቱን ለውድቀት እየዳረጓት ይገኛሉ፡፡ በመጀመሪያ ደረጃ በታሪክ፣ በትውልድና በእግዚአብሔር ዘንድ ከሚያስጠይቀው ውድቀት ቤተ ክርስቲያኒቱን ማዳን፣ በመቀጠልም ተገቢውን እስትራቴጂና የማስፈጸሚያ ስልት በመንደፍ፤ የቤተ ክርስቲያኒቱን እምቅ ሀብት በመጠቀም ለሀገሪቱና ለዜጎቿ ተጨባጭ መንፈሳዊ እድገትን ማጎናጸፍና ማኅበራዊና ኢኮኖሚያዊ የልማት አስተዋጽኦዎችን በብቃት እንድታበረክት ማድረግ ወቅቱ አበክሮ የሚጠይቀው እጅግ ወሳኝና መሠረታዊ ጉዳይ ነው፡፡
በመሆኑም የቤተ ክርስቲያኒቱን ሕልውና እየተፈታተነ ያለውን ችግር ለመፍታት ተቀዳሚው ተግባር ችግሩንና የችግሩን ምንጭ በማወቅ መለየት ነው፡፡ ስለሆነም ይህ ጽሑፍ በአሁኑ ሰዓት የሚታዩትን የቤተ ክርስቲያናችንን ዐበይት ችግሮችና መፍትሔውን በአጭሩ ይቃኛል፡፡
1. የቤተ ክርስቲያናችን የአስተዳደር ዐበይት ችግሮች
ቅዱስ ሲኖዶስ ቁልፍ ተግባራትን በማቀድ የማይመራበት፤ የወሰነውን ውሣኔ ማስፈፀም ያልቻለበትና ክትትልና ግምገማ የማድረግ ልምዱ ዝቅተኛ የሆነበት ነው፡፡
2. በቅዱስ ፓትርያርኩ ጽ/ቤት በእቅድና ፕሮግራም መሥራት ፈጽሞ የማይታወቅበት፣ የቤተ ክርስቲያኒቱን ሀብትና ንብረት ለቤተ ክርስቲያኒቱ ዋና ዓላማ ማስፈጸሚያ ሳይሆን ውጤት ለሌላቸው ተግባራት የሚባክንበት፣ በሙያቸውና በችሎታቸው የተመረጡ አማካሪ ቡድኖች የሌሉበት፤ በአንጻሩ ቤተ ክርስቲያኒቱን የማያውቁ፣ ለቤተ ክርስቲያኒቱ ምንም ግድ የሌላቸው ሰዎች በወሳኝነት የሚንቀሳቀሱበት ነው፡፡ በአጠቃላይ ቤተ ክርስቲያንን ስልታዊና ዘለቄታዊነት ባለው መልኩ ለመምራት የተዘጋጀ መሠረታዊ የአመራር ስልት የሌለና አካሄዱ በሙሉ በዘፈቀደ ግብታዊና ልማዳዊ የሆነበት ነው፡፡
3. የቤተ ክርስቲያኒቱ ዋነኛ ተልዕኮ የክርስቶስን ወንጌል በማስፋፋት የምዕመናንን ክርስቲያናዊ ሕይወት ማጽናትና ያላመኑትን በማሳመን ምዕመናንን ማብዛት መሆኑ እየታወቀ ይህን ተልዕኮ ለማሳካት የሚያስችል እቅድና ግብ እየተቀመጠ፤ ለዚሁ ተግባር ማስፈጸሚያ ተገቢው በጀት እየተመደበ የሚሠራበት ሁኔታ ባለመኖሩ ምዕመናን ለሌሎች ባዕድ ሃይማኖቶች ቅሰጣ ተጋልጠዋል፡፡ በመሆኑም የቤተ ክርስቲያኒቱን ተልዕኮ ማስፈጸም በእጅጉ ተዘንግቷል፡፡
4. በመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ጽ/ቤት የኃላፊዎች ምደባ በሞያ፣ በችሎታ ወይም በብቃት ሳይሆን በዝምድና፣ በሀገር ልጅነት፣ ለቤተ ክርስቲያኒቱ አገልግሎት ሳይሆን ለግለሰቦች ባለው ታማኝነት በመሆኑ፣ ለከፍተኛ የአመራር ችግር፤ ለሀብትና ንብረት ብክነትና ዝርፊያ፤ ለውዝግብና ለመልካም አስተዳደር እጦት ምክንያት ሆኗል፡፡ በመሆኑም አብዛኛው የቤተ ክርስቲያኒቱ አስተዳደር ለብልሹ አመራርና አስተዳደር እንደ ጥሩ ማሳያ እየጠቀሰው ይገኛል፡፡
5. የቤተ ክርስቲያን አስተዳደር ለሁለት የተከፈለበት፤ በአንድነትና በሰላም ከመፈጸም ይልቅ የተከፋፈሉበት፣ ያልተረጋጉበት፣ ብሎም በሁከትና በግጭት ሰላማቸውን ያጡበት ሆኖ ይገኛል፡፡
6. የቤተ ክርስቲያናችን አጠቃላይ አወቃቀርና አደረጃጀት አሁን ካለንበት ሁኔታ፣ ከአገልግሎቱ ስፋትና ከልማትና ማኅበራዊ እንቅስቃሴዎችን ጋር አብሮ የሚጓዝ ባለመሆኑ ቤተ ክርስቲያናችን ወቅቱን በመዋጀት ከጊዜው ጋር እንዳትራመድና ተከታዮቿን በአግባቡ እንዳትጠብቅ አድርጓታል፡፡
7. የወደፊቷ ቤተ ክርስቲያን ተረካቢዎች የሆኑ አገልጋዮችን የሚያፈሩት የአብነት ት/ቤቶችና የሰንበት ት/ቤቶች አደረጃጀት ተገቢ ትኩረት ተሰጥቶት በበቂ በጀትና ብቃት ባለው አመራር የተደራጀና የተደገፈ ባለመሆኑ ቤተ ክርስቲያኒቱን በሚረከቡ አገልጋዮች ዝግጅት ላይ ከፍተኛ ክፍተት ይታይበታል፡፡
8. የረጅም ጊዜ ግባችንንና ራዕያችንን የሚያመለክት ስትራቴጂክ ዕቅድ ባለመኖሩ አሠራሩ ሁሉ በእለት ተእለት ጉዳዮች እንዲሁም ጥቃቅንና ረብ የሌላቸው ተግባራት ላይ ብቻ በማተኮሩ ቤተ ክርስቲያኒቱን ራእይ የሌላት አስመስሏታል፡፡
9. በየዓመቱ ከሚደረገው የሥራ ፕሮግራም ጋር ተገናዝቦ የደመወዝ፣ የሥራ ማስኬጃና የካፒታል (የፕሮጀክቶች) በጀቶች የአዘገጃጀትና የአመዳደብ ሥርዓት ባለመኖሩ በተለይ የካፒታል በጀት የሚጠይቁ ፕሮጀክቶች ያለበቂ ጥናትና ዕቅድ እየተጀመሩ ለከፍተኛ የበጀት እጥረት፣ ለምዝበራና ለውዝግብ ምክንያት ሆነዋል፡፡
10. ለቤተ ክርስቲያን አገልግሎት በቤተ ክርስቲያኒቱ ድርጅቶችና በሐዋርያዊ ተልዕኮ ስም በየደረጃው የሚሰበሰበው ሀብት ያለአግባብ ከዕቅድና ከፕሮግራም ውጭ ጥቅም ለማይሰጡ ተግባራት ይባክናል፡፡ በዚህም የተነሳ ለብዙ አብያተ ክርስቲያናት መዘጋት፣ ለካህናት መሰደድ፣ ለምዕመናን መፍለስ ምክንያት ሆኗል፡፡
11. ተጨማሪ የገቢ ምንጭ የሚያስገኙ ፕሮጀክቶች በማጥናት ተግባራዊ ለማድረግ ያለው አመለካከት እና ፍላጎት ዝቅተኛ በመሆኑ የቤተ ክርስቲያኒቱን የችግር ጊዜ መውጫ ጥሪት ከማባከን ውጪ ሌሎች አማራጭ የገቢ ምንጮችን አስፍቶ ማየት አልተቻለም፡፡ በዚህም የተነሳ በየጊዜው ለሚያጋጥመው የበጀት እጥረት ምላሽ መስጠት እጅግ ፈታኝ ሆኗል፡፡
12. ቤተ ክርስቲያኒቱ ለዘመናት ጠብቃ ያቆየቻቸው ቅርሶችና ንዋያተ ቅድሳት በከፍተኛ ሁኔታ እየተዘረፉና እየተመዘበሩ ያሉበት ወቅት ሲሆን ለችግሩም የቤተ ክርስቲያኒቱ አመራር ተገቢ ትኩረት አልሰጠውም፡፡
13. በአጠቃላይ በቤተ ክርስቲያኒቱ ማዕከላዊ የሆነ የሀብት አስተዳደር ባለመኖሩ አገልጋዮቿ ገጠሩን እየተው ገቢ ይገኝበታል በሚል ወደ ከተማ እንዲጎርፉ ምክንያት ሆኗል፡፡ ይህም በገጠር የሚገኙ ብዙ አብያተ ክርስቲያናትን ያለአገልጋይና ያለንዋያተ ቅድሳት በማስቀረቱ አብያተ ክርስቲያኗት እንዲዘጉ ሆነዋል፡፡
14. በደቡብ፣ በምዕራብ፣ በደቡብ ምዕራብና በመሳሰሉት የሀገሪቱ ክፍሎች ቤተ ክርስቲያን ወደ ሕዝቡ አልደረሰችባቸው ቦታዎች ትኩረት በመስጠት ልዩ የስብከተ ወንጌል እና ሐዋርያዊ ተልእኮ መርሐግብር በተጠና ሁኔታ በማካሔድ አገልግሎቱ ቀጣይነት እንዲኖረው ለማድረግ የየቦታውን ተወላጆች ከመነሻው ጀምሮ በአፍ መፍቻ ቋንቋቸው በማስተማርና በማሰልጠን ለአገልግሎቱ ብቁ የሚያደርግ መሠረታዊ ሥራ አልተሠራም፡፡
15. ምንም እንኳን ቤተ ክርስቲያናችን ረጅም እድሜን ያስቆጠረችና እምቅ አቅም ያላት ቢሆንም በዋናነት በአስተዳደር ችግር ምክንያት በማኅበራዊ አገልግሎትና በኢኮኖሚያዊ ልማት ዘርፍ ያላት አስተዋጽዖ ከጊዜ ወደ ጊዜ በሀገሪቱ ካለው አጠቃላይ የልማት እንቅስቃሴ አንጻር እጅግ ውሱን ሆኗል፡፡
በአጠቃላይ የቤተ ክርስቲያናችን አመራር ሠራተኛን፣ ገንዘብንና ንብረትን በአግባቡና ዘመኑ በሚጠይቀው የአሠራር ዘይቤ በማቀናጀት የቤተ ክርስቲያኒቱ ዋነኛ ዓላማ የሆነውን ሐዋርያዊ አገልግሎት ለማስፋፋትና ማኅበራዊና ኢኮኖሚያዊ አስተዋጽዖ ለማድረግ የሚያስችል ችሎታ ዕውቀትና ልምድ የሚጠይቅ፣ ከፍተኛ አደራና ኃላፊነት ያለባት ቢሆንም ያለው ተጨባጭ እውነታ ግን በዚህ መንገድ ኃላፊነቱን ለመወጣት እየተሠራ እንዳልሆነ የሚታይ እውነት ነው፡፡
በዚህም ምክንያት የቤተ ክርስቲያናችን መሠረታዊ ተልዕኮ የተደናቀፈበት፤ በማኅበራዊ አገልግሎትና በኢኮኖሚያዊ ልማት አስተዋጽዖ ማድረግ ይቅርና የራሷን አገልጋዮች በአመዛኙ ከችግር ማላቀቅ ያልቻለችበት ደረጃ ላይ ትገኛለች፡፡ ይህም ቤተ ክርስቲያናችን በምዕመናን፣ በመንግሥትና በተለያዩ አካላት ያላትን አመኔታና ከበሬታ እያሳጣት ይገኛል፡፡
በመሆኑም በአደጋ ላይ ያለውን አጠቃላይ የቤተ ክርስቲያን ሕልውና ወደ መልካም ሁኔታ ለመመለስ ቤተ ክርስቲያናችን ውስጧን በአስቸኳይ በመፈተሽ ተገቢውን ወቅታዊ የማስተካከያ ሥራ በመሥራት ዘለቄታ ያለው መፍትሔ ለመስጠት መሠረታዊ የሆነ አስተዳደሩን የማስተካከል ውሣኔ በመስጠት በአስቸኳይ ተግባራዊ ሊደረግ ይገባል፡፡
ይህንን ውሣኔ ተግባራዊ በማድረግና እምቅ ሀብቷን በመጠቀም የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን እምነቷንና ሥርዓቷን፣ ታሪኳንና ቅርሷን መጠበቅና ማስጠበቅ ግዴታ አለብን።
2. ጠቅላይ ጽ/ቤቱን በተመለከተ
ቤተ ክርስቲያኒቱ የቤተ ክህነቱን ጠቅላይ ጽ/ቤት ያደራጀችበት ራሱን የቻለ መዋቅር ቢኖርም መዋቅሩን ሊያሠራ የሚችል እና ቤተ ክርስቲያኒቱንም የሚጠበቅባትን ተልዕኮ ለመወጣት የሚያስችል የሰው ኃይል አሰላለፍ እና አሠራር የውለም፡፡
1. በጠቅላይ ጽ/ቤት ደረጃ አብዛኛው የሰው ኃይል፣ ሙያን እና ችሎታን መሠረት ያደረገ ሳይሆን በዝምድና ወይም በቅርበት የተደረገ ምደባ ነው፡፡ ይህም የጠቅላይ ጽ/ቤቱ መምሪያዎች ስም ብቻ ተሸክመው ከዓመት ዓመት ከመሸጋገር ውጭ ስያሜያቸውን የሚገልጽም ይሁን የሥራ ዝርዝራቸውን በተግባር እንዳይተገብሩ ደካማ አድርጎ አስቀምጧቸዋል፡፡
2. የተማሩና ቤተ ክርስቲያኒቱን ከጊዜው ጋር እንድትራመድ ሊያግዙ የሚችሉ ባለሙያዎች አለማሳተፍና ቤተ ክርስቲያኒቱን ለማገልገል ገፍተው ሲመጡ በተለያዩ መንገዶች አማሮ ማባረር ደግሞ ሌላው በጠቅላይ ጽ/ቤቱ ላይ የሚታይ ችግር ነው፡፡
3. መምሪያዎች በየዓመቱ የቤተ ክርስቲያኒቱን ዕድገት እና ጉድለት ለመገምገም የሚያስችል በዕቅድ እና ሪፖርት ላይ ያተኮረ አሠራር ስለሌላቸው ሥራቸው ሁሉ በልማድና በግብታዊነት ላይ የተመሠረቱ መሆናቸው የቤተ ክርስቲያኒቱን አገልግሎት ከማዳከሙ በተጨማሪ የወደፊት ስትራቴጂያዊ አቅጣጫ ለመተለም አስቸጋሪ አድርጎታል፣
4. በስብከተ ወንጌል ተልዕኮ ክርስትናን ያላወቀውን ሕዝብ ቀርቶ የተጠመቀውን ሕዝብ እንኳን በወንጌል ኮትኩቶ ማሳደግ የሚችል ተግባር አለመኖሩ ቤተ ክርስቲያኒቱን የወላድ መካን እያደረጋት ያለ ጉዳይ ነው፣
5. በማዕከል ደረጃ የሚዘጋጁ በሕዝቡ ዘንድ ሰፊ ተቀባይነት ያላቸው ወቅታዊ መረጃዎችን የሚያቀርቡ እና የምዕመናንን ጥያቄዎች የሚመልሱ ጠንካራ ሚዲያዎች አለመኖራቸው ምዕመናን ቤተ ክርስቲያናቸውን በሚገባ እንዳያውቋት ሆነዋ፣
6. ቤተ ክርስቲያኒቱ በኢትዮጵያ ውስጥ የማኅበራዊ አገልግሎት ተቋም በማቋቋም መሪ ብትሆንም የከፈተቻቸው ተቋማት በበቂ የማስፋፋት ሥራ አልተሠራባቸውም፡፡ እንደ ተከታዮቿ ብዛት እና በሀገሪቱ እንዳለ ድህነት ማኅበራዊ አገልግሎት በመስጠት ረገድ መሪ ፊት አውራሪ መሆን የሚገባት የኛ ቤተ ክርስቲያን ነበረች፡፡ ነገር ግን ቤተ ክርስቲያኒቱ ያሏት ከጣት ቁጥር ያነሱ ተቋማት እንኳን የሚሰጡት አገልግሎት በራሱ የማያረካና አሠራሩም ብዙ ሳንካ ያለበት ነው፡፡
7. የገጠር አብያተ ክርስቲያናት በሰፊው ለችግር መጋለጣቸው በየመንገዱ ሥዕል እና ጃንጥላ ዘርግተው ሳንቲም የሚለምኑ ካህናትን አብዝቶአል፡፡ በዚህም ከለላ በርካታ ሕገወጦች ተግባሩን ገንዘብ እንደመሰብሰቢያ መንገድ እየተጠቀሙበት በመሆኑ በቤተ ክርስቲያኒቱ ስም ከቁጥጥር ውጭ ከሆነ የማታለል ወንጀል እየተስፋፋ ይገኛል፡፡
8. ወጥ የሆነ የገንዘብ አስተዳደር አለመኖሩ የደመወዝ ክፍያ እንደ አጥቢያ ቤተ ክርስቲያኑ አቅም እንዲወሰን አድርጎታል፡፡ ከዚህም የተነሳ በከተማ ያሉ አብያተ ክርስቲያናት አንጻራዊ ገቢ ከፍተኛ ስለሆነ ድሀ በሆኑ አበብያተ ክርስቲያናት የሚኖሩ አገልጋዮች ገጠሩን እየተው ወደ ከተማ እንዲጎርፉ ምክንያት ሆኗል፡፡ ይህም የገጠሪቱን ቤተ ክርስቲያን በከፍተኛ ሁኔታ እያራቆታት ብሎም አገልጋዮቿ ለፍልሰት ዳርጓል፡፡
9. በጠቅላይ ጽ/ቤቱ ባሉ መምሪያዎች በተለይም በሰበካ ጉባኤ ማደራጃ መምሪያ አስተባባሪነት በየጊዜው ጉባኤዎች ይካሄዳሉ፡፡ በጉባኤዎቹም ላይ ተግባራዊነታቸውን ለማየት የሚያጓጉ መንፈሳዊ፣ ማኅበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ አንድምታ ያላቸው በርካታ ጠቃሚ ውሣኔዎች ይተላለፋሉ፡፡ ሆኖም ውሣኔዎቹ ከወረቀት ባለፈ ተግባራዊ ሲደረጉ አይታይም፡፡
በአጠቃላይ ቤተ ክርስቲያኒቱን ለቀጣዩ ትውልድ ለማሸጋገር ከተለያዩ ፈተናዎችና ጥገኝነት ነጻ በማድረግ በገቢዋ ረገድ ራሷን ማስቻል ያስፈልጋል፡፡ አባቶችም ባለባቸው ኋላፊነት መጠን ቤተ ክርስቲያኒቱን ለመምራትና ለማስተዳደር ይቸገራሉ፡፡ ስለዚህ አሁነ ያለውን በችግር የተተበተበ አስተዳደር፣ የዘፈቀደ አሠራር እንዲሁም አንድ በአንድ ችግሮችን በመፈተሽ ለማስተካከል ወቅቱ የሚጠይቀውን መፍትሔ ለማምጣት ጊዜው አሁን ነው፡፡
የክርስቶስ ቤተ ክርስቲያንን ለመምራት ልዑል እግዚአብሔር ኃላፊነቱን በእኛ በአባቶች ትከሻ ላይ አስቀምጧል፡፡ ስለዚህ ትውፊቷንና ሃይማኖቷን በጠበቀ መልኩ በአስተዳደሯ ላይ መሠረታዊ የአሠራር ሒደት ለውጥ ለማድረግ ቤተ ክርስቲያኒቱን ለተሻለ ተልዕኮ ማብቃት እግዚአብሔርና ሕዝበ ክርስቲያኑ ከእኛ የሚጠብቁት አስቸኳይ ተግባር ነው፡፡
ችግሩን ለመፍታት በቤተ ክርስቲያኒቱ መዋቅር ውስጥ ያሉ አካላት ሁሉ የበኩላቸው ሚና ቢኖራቸውም የቅዱስ ሲኖዶስ ምልዓተ ጉባኤ ከፍተኛውን ድርሻ መውሰድ ይጠበቅበታል፡፡ የቅዱስ ሲኖዶስ ጉባዔ የቤተ ክርስቲያኒቱ የመጨረሻ ወሳኝ አካል ሆኖ ሳለ ይህ ሁሉ ችግር በቤተ ክርስቲያኒቱ ላይ ያለማቋረጥ እንደ ሐምሌ በረዶ ሲወርድባት በቂ የሆነ ትኩረት በመስጠት ተግባራዊ የመፍትሔ እርምጃ አልወሰደም፡፡ አልፎ አልፎ ለችግሮቹ መፍትሔ ሊያመጡ የሚችሉ አንዳንድ ጠቃሚ ውሣኔዎችን በተለያዩ ጊዜያት ቢያስተላልፍም የተላለፉ ውሣኔዎችን ተግባራዊነት ተከታትሎ ማስፈጸም አልቻለም፡፡ በዚህም ቤተ ክርስቲያኒቱ ያለምንም ማቋረጥ በችግር ቀጠና ውስጥ እንድትጓዝ ምክንያት ሆኗል፡፡ ስለሆነም የቅዱስ ሲኖዶስ አባላት ሁሉ በአንድ መንፈስ ሆነው ቤተ ክርስቲያኒቱን ከወደቀችበት አዘቅት ለማውጣት ጠንክረው ኃላፊነታቸውን መወጣት ይኖርባቸዋል፡፡
በተለይም ችግሩ ጣሪያ በነካበት በዚህ ወሳኝ ጊዜ ቅዱስ ሲኖዶስ ነገሮችን በቸልታ መመልከቱን ትቶ አስቸኳይ የመፍትሔ እርምጃ መውሰድ ይጠበቅበታል፡፡ ይህን ለውጥና መልካም አስተዳደር ለማምጣት ጉዳዩን በጸሎት ከማሰብ ጋር በትኩረት መከታተል መሥራት ያስፈልጋል፡፡
የአጭር እና መካከለኛ ጊዜ የመፍትሔ ሐሳቦች
ቤተ ክርስቲያኒቱ አሁን ባለችበት የአስተዳደር ሁኔታ የቅዱስ ሲኖዶስ አባላት ከፍተኛውን የተጠያቂነት እና ኃላፊነት ድርሻ ይወስዳሉ፡፡ አሁን በቤተ ክርስቲያኒቱ ላይ የወደቀው ሸክም የተወሳሰበ እና ጠንካራ አመራር የሚያስፈልገው ነው፡፡ ሆኖም የቅዱስ ሲኖዶስ አባላት አውቀውም ይሁን ሳያውቁ በተፈጠረ ክፍተት ምክንያት ችግሮቹን መፍታት ስላልቻሉ ቤተ ክርስቲያኒቱ ወርቃማ የሥራ ጊዜ እያመለጣት ነው፡፡ ጉዞዋም ወደ ኋላ ሆኖአል፡፡ አንገብጋቢ እና ፋታ የማይሰጡ ችግሮች በአደባባይ የተገለጡ ሆነው ሳለ ትኩረት እየተሰጣቸው ያሉት ጊዜያዊ በሆኑ መሠረታዊ ችግር የማይፈቱ በግርግር የታጀቡ ተግባሮች ናቸው፡፡ እንዲሁም እንደ ከፍተኛ የቤተ ክርስቲያኒቱ አስፈጻሚ አካል የቤተ ክህነቱ ጠቅላይ ጽ/ቤት በተለያዩ ምክንያቶች ውጤታማ አልሆነም፡፡ ይህንንም ግልጽ የሚያደርጉ መገለጫዎችን ቀደም ሲል አይተናል፡፡ ይህም የሚያሳየው ቤተ ክርስቲያኒቱ ስትሪቴጂያዊ ፖሊሲና ስልት እየተከተለች መሥራት እንዳልቻለች ነው፡፡ ስለሆነም ይህን የችግር ጅረት ገድቦ ለማቆም ብሎም ቤተ ክርስቲያኒቱ የምትፈልገውንና የሚጠበቅባትን አገልግሎት ለማበርከት እንድንችል ቀጥሎ ያሉት የመፍትሔ ሀሳቦች ተገቢ ናቸው ብዩ እናምናለን፡፡
የአጭር ጊዜ አስተዳደራዊ መፍትሔዎች
እነዚህ ተግባራት በከፍተኛ ርብርብ ወጥና ሁሉን አቀፍ በሆነ መልኩ ተግባር ላይ ሊውሉ የሚገባቸው ተግባራት ናቸው፡፡ የእነዚህን ተግባራት ዋና ዓላማና ግብ የሚከተሉት ናቸው፡፡
1. የቅዱስ ሲኖዶስን ሥልጣንና ኃላፊነት ሕገ ቤተ ክርስቲያን በሚያዘው መሠረት ተፈጻሚ ማድረግ፣
2. ስለዚህም ቅዱስ ሲኖዶስ አስተዳደሩንና አሠራሩን አሻሽሎ አመራር በመስጠት በኩል መሠረታዊ ለውጥ የሚያመጣ ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያንን በጠበቀ መንገድ ቤተ ክርስቲያኒቱን ከችግር ቀጠና ማውጣት ወቅቱ የሚጠይቀው ተልእኮ ነው፡፡
3. ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳትና በአህጉረ ስብከቶች ያሉ አካላት ቤተ ክርስቲያኒቱ ያለችበትን ትክክለኛ ስዕልት ማየት እንዲችሉ ማድረግና የሀሳብ ልውውጥና ምክክር አድርገው ሊሠሩ ስለሚገባቸው ሥራዎች ተወያይተው አቅጣጫ እንዲተልሙና በቀጥታ ወደ ሥራ የሚገቡበትን መንገድ በመቀየስ ወደ ሥራ እንዲገቡ ማድረግ፣
4. በየአጥቢያው ላሉ ካህናት አንደኛ ወቅታዊ ሁኔታዎችን በተመለከተ፤ ሁለተኛ እስከዛሬ በመደበኛ ሁኔታ እንደትምህርት የማይሰጡ የሕግ፣ የአስተዳደር እና ማኅበራዊ ጉዳዮችን፣ በሦስተኛ ደረጃ ደግሞ በአጠቃላይ ሊሠሩና ሊደረጉ ስለሚገባቸው ስልታዊና ዘለቄታዊ ሥራዎች ተከታታይና ጥልቀት ያላቸው ሥልጠናዎችን መስጠት፣
5. በቤተ ክርስቲያኒቱ አስፈላጊውን መሠረታዊ የአሠራር ሂደት ለውጥ በማድረግ የአስተዳደር ብቃት ያላቸውና የተማሩ ኃላፊዎችን፣ ሥራና ሠራተኞች ለማገናኘት በየዘርፉ መመደብ፣
6. በዘመድና በሙስና የሚፈጸሙ ቅጥሮችንና የተለየዩ አገልግሎት አሰጣጥ ላይ ሕገ ቤተ ክርስቲያን በሚያዘው መሠረት ከቅዱስ ሲኖዶስ ጀምሮ በየደረጃው ተፈጻሚ እንዲሆኑ ማድረግ፣
7. በቅዱስ ሲኖዶስ የሚያዙ አጀንዳዎችና ውሣኔዎች ላይ ሁሉም ሊቃነ ጳጳሳት እኩል ሥልጣን እንዲኖራቸው እና የውሣኔዎቹን ተግባራዊነት የሚከታተሉበትን የአሠራር ሥርዓት መዘርጋት፣
8. የሕትመት ውጤቶቹ ለምእመናን ተገቢውን ትምህርት የሚያስተላልፉና ስለ ቤተ ክርስቲያኒቱ አስፈላጊውን መረጃ የሚሰጡ እንዲሆኑ በመንበረ ፓትርያርኩ ጠቅላይ ጽ/ቤት አስተዳደር ሥር ማደራጀት፤ እንዲሁም የተጠናከረ የኦዲቶሪያል ሂደቶችን እንዲያልፉ ማድረግ፡፡
9. የንብረት፣ የቤትና የገንዘብ አስተዳደር ሂደቱ በሕገ ቤተ ክርስቲያን እንዲከናወን ማስቻል፣
10. ሕገ ቤተ ክርስቲያንን ቤተ ክርስቲያኒቱን ማዕከል ያላደረገ አስተዳደር እንዳይኖር አደረጃጀቱን ማስተካከል፡፡
4. በአጭር ጊዜ መተግበር ያለባቸው ሐዋርያዊ አገልግሎትን የሚያጠናክሩ መፍትሔዎች
1. የራሳቸውን እምነት ከማስተማር ይልቅ የቤተ ክርስቲያኒቱን ስም በማጥፋትና በማጥላላት በፕሮፓጋንዳ ዘመቻ ላይ የተሰማሩትን ወገኖች ስህተታቸውና ማንነት ታቸውን በመግለጥና በማሳወቅ ምእመናን በሃይማኖታቸው ልበሙሉነት እንዲሰማቸው ማስቻል፣
2. ቤተ ክርስቲያኒቱ እያንዳንዱ ምእመን ዘንድ የሚደርስ መዋቅር ያላት በመሆኑ ካህናት ይህንን መልካም ሁኔታ በመጠቀም የንስሐ ልጆቻቸውን ተግተውና ነቅተው እንዲያስተምሩና እንዲጠብቁ ኃላፊነታቸውን ማሳሰብና ይህንን ለማድረግ እንዲችሉ አቅማቸውን ማሳደግና ማገዝ፣ ለዚህም መጠነ ሰፊ የሆነ የካህናት ሥልጠናዎች በየሀገረ ስብከቱ በአጭር ጊዜ ውስጥ በተተለመና ስልታዊ በሆነ መንገድ በማዘጋጀት ስልጠና መስጠት፡፡
3. መሠረታዊ የሆኑ የቤተ ክርስቲያን ትምህርቶችንና በየጊዜው የሚነሱ ወቅታዊ የቤተ ክርስቲያን ጉዳዮች ለእያንዳንዱ ምእመን ዘንድ ሊደርስ በሚችል መልኩ በራሪ ጽሑፎችን ማዘጋጀትና ማሰራጨት፣
4. የበራሪ ጽሑፎች ዝግጅትና ስርጭት ማዕከል (Tract Centre) በማቋቋም፣ የሚዘጋጁ ጽሑፎችም እያንዳንዱ ምእመን እጅ እንዲደርሱ የሚያስችል ሥርዓት መዘርጋት፣
5. የቤተ ክርስቲያኒቱን ትምህርት ከጽሑፍ በተጨማሪ በተለያዩ መንገዶች በተለይም በEOTC TV ፕሮግራም በምስልና በድምፅ ለማሰራጨት እንዲቻል ይህንኑ ለመፈጸም የሚያስችል ከዝግጅቱ እስከ ስርጭቱ ያለውን ሥራ የሚሠራና ኃላፊነቱን የሚወስድ አንድ ማዕከል ወይም ክፍል ማቋቋም፣
6. በዚህ ላይ አስቀድሞ የአሰልጣኞች ሥልጠና መስጠትና ከዚህም ቀጥሎ በየአጥቢያው ላሉ ካህናት የመሠረታዊ ትምህርት ኮርስ መስጠት፣ እነዚህ ካህናትም ልጆቻቸውን የማስተማርና የመጠበቅ ተግባራቸውን በተጠናከረና ጥበባዊ በሆነ መንገድ በርትተው እንዲፈጽሙ ማድረግ፣
7. በየሀገረ ስብከቱ እስከ አጥቢያ ቤተ ክርስቲያን ድረስ ምእመናን ሃይማኖታቸውን በሚገባ ማወቅ የሚያስችላቸው መሠረታዊ ትምህርቶችን የሚማሩባቸው ተከታታይነት ያላቸው የስብከተ ወንጌል መርሐ ግብሮችን ማካሄድ፣
8. በቤተ ክርስቲያን ተልዕኮ ላይ ተጽዕኖዎችና ፈተናዎች የበለጠም ጠንከር ያሉባቸውን ቦታዎች ለይቶ በማወቅ በእነዚህ ቦታዎች ላይ ሰፊና ተከታታይነት ያለው ጠንካራ ሐዋርያዊ ጉዞ ማድረግ፣ በቦታው ላይ በቋንቋቸው ሰባክያነ ወንጌል እንዲኖሩ የሥልጠናና ሌሎች ድጋፎችን ማድረግ፣
9. ከጠረፋማ ቦታዎችና የአካባቢው ነዋሪ ሕዝብ በአካባቢ ቋንቋ የሚሰብኩ መምህራን በጣም ጥቂት በሆኑበት ወይም በሌሉበት ቦታዎች መጠነኛ መነሻ ዕውቀት ያላቸውንና ቤተ ክርስቲያንን ለማገልገል ፈቃደኛ የሆኑትን አሰባስቦ በአዲስ አበባ ወይም በሚያመች አቅራቢያ ለተወሰኑ ወራት ያህል ጥሩ መረዳት ሊፈጥርላቸውና ለማስተማር የሚያስችላቸውን ትምህርት መስጠት፣
10. ለገዳማት አባቶች ግንዛቤ በማስጨበጥና በማወያየት በየአካባቢያቸው ያሉ ምእመናን በማስተማርና በመጠበቅ ቀጥተኛ ተሳታፊዎች እንዲሆኑ ማድረግ፡፡
5. የመካከለኛ ጊዜ ተግባራት
እነዚህ ተግባራት በቀጣዮቹ ሦስት ዓመታት (ከ2011 እስከ 2014 ዓ.ም) ድረስ የሚፈጸሙ ተግባራት ናቸው፡፡ የእነዚህ ተግባራት ዓላማዎች (ግቦች) የሚከተሉት ናቸው፡፡
1. ምእመናን እምነታቸውን በሚገባ ከማወቃቸው በተጨማሪ በቤተ ክርስቲያን አገልግሎት ላይ ሙሉ ተሳትፎ ያላቸው እንዲሁም ለሌሎች መዳን የሚያስቡና የሚሠሩ እንዲሆኑ ማድረግ፡፡
2. ካህናት ራሳቸውን በዕውቀት ያበለጸጉ፣ በዘመኑ ካለው ሁኔታ አንጻር ምእመናንን እንዴት መጠበቅና መምራት እንዳለባቸው የሚያውቁና በተግባር የሚያውሉ እንዲሆኑ ማድረግ፣
3. ቤተ ክርስቲያን በዘለቄታዊነት ልትደርስባቸው ወደሚገቡ ግቦች ለመጓዝ ልጆቿ በተቀናጀ ሁኔታ የሚሠሩበትን ምቹ ሁኔታ መፍጠር፣
4. ቅድስት ቤተ ክርስቲያን በኢኮኖሚያዊ ልማት በኩል ጠንካራ መሠረት ያላቸው አሠራሮችና ተቋማት እንዲኖሯት ማስቻል፡፡ እነዚህን ግቦች ከዳር ለማድረስ ቀጥሎ የተዘረዘሩትን የመፈጸሚያ ስልቶች (ተግባራት) ማከናወን አስፈላጊ ነው፡፡
6. ስብከተ ወንጌልና ሐዋርያዊ አገልግሎትን በተመለከተ
1. የአብነት ት/ቤቶችን ሥርዓተ ትምህርት ለቤተ ክርስቲያኒቷ ስብከተወንጌል መሠረታዊ በቁዔት ያላቸውን ሰዎች ሊያፈራ በሚችል መልኩ መቅረጽና ተግባራዊ ማድረግ፣
2. የዕጩ ካህናት፣ የካህናትና የሰባክያነ ወንጌል ማሰልጠኛዎችን በየአህጉረ ስብከቱ በአግባቡ በማደራጀት አሁን ላሉትም ሆነ ወደፊት ለሚመጡት አገልጋዮች መሠረታዊና ጠንከር ያለ የቤተ ክርስቲያን ትምህርት እንዲሰጥ ማድረግ፣
3. በሰንበት ትምህርት ቤቶች የሚሰጡ ትምህርቶች ወጥና ተከታታይነት ያላቸው እንዲሆኑ ሥርዓተ ትምህርት በመቅረጽ፣ የማስተማርያ መጻሕፍትን በማዘጋጀት ተግባራዊ ማድረግ፣
4. በየዓመቱ ባሉት የሁለት የክረምት ወራት የሰንበት ትምህርት ቤት መምህራን ሆነው ሊያገለግሉ ለሚችሉ መሠረታዊና ደረጃውን የጠበቀ ትምህርትና ሥልጠና በማዕከል መስጠት፣
5. ምእመናንን በሀገሪቱ የምጣኔ ሀብታዊና ማኅበራዊ እንቅስቃሴ ንቁ ተሳትፎ እንዲያደርጉና ለዚህም እርስበራሳቸው የመደጋገፍና የመረዳዳትን ባህል እንዲያዳበሩ ማስገንዘብና ማበረታታት፣ ይህም ለቤተ ክርስቲያንም ጠቃሚና አንድ የአገልግሎት ዘርፍ መሆኑን ማመልከት፣
6. በሀገራችን ቤተ ክርስቲያናችን ሕዝቡን ወዳልደረሰችባቸው ልዩ ትኩረት በመስጠት ልዩ የስብከተ ወንጌልና የሐዋርያዊ ተልዕኮ አገልግሎት በተጠና ሁኔታ በማካሄድ ይህም ቀጣይነት እንዲኖረው የየቦታውን ተወላጆች ከመነሻው ጀምሮ ማስተማርና ማሰልጠን፣
7. ቢያንስ በከተማ ያሉ አብያተ ክርስቲያናትና ገዳማት በንግሥ ቀናትና በመሳሰሉት በዓላት ጥላ እያዞሩ መለመንን ሙሉ በሙሉ እንዲቀር ማድረግ፣
8. በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ሊኖር የሚገባውን የአገልጋይ ብዛትና ዓይነት በጥናት ላይ ተመስርቶ ወጥ በሆነ ሁኔታ በመወሰን መገደብ፣
9. የስብከተ ወንጌል መርሐ ግብር በዓመት ቢያንስ ሁለት ጊዜ ወደ ኬንያ፣ ሩዋንዳ፣ ቡሩንዲ፣ ኮንጎ እና ደቡብ ሱዳን በማድረግ ሕዝቡን ማስተማርና ማጥመቅ፣
10. በካሪቢያን አካባቢ ያሉ ኦርቶዶክሳውያን ወገኖችን ቢያንስ አንድ ጊዜ በተቀናጀ መርሐ ግብር መጠየቅ፣
11. በአጠቃላይ በሕዝቡ ክርስቲያናዊ የሕይወት ጉዞ ላይ ሊገጥሙ የሚችሉ ቀኖናዊ ጉዳዮችን አስቀድሞ በመለየት አግባብነት ባለው አንድነትን በሚጠብቅ መንገድ መፍትሔ መስጠትና ሕዝቡ የክርስቶስ የማዳን ጥሪ ለሚሰጠው አወንታዊ ምላሽ እንቅፋት እንዳይገጥመውና ሸክም ከብዶት እንዳይቸገር መርዳት ናቸው፡፡

7. የገንዘብ አስተዳደር እና ኢኮኖሚያዊ ልማትን በተመለከተ
ቤተ ክርስቲያኒቱ በገንዘብ አስተዳደር ከመቸውም ጊዜ በከፋ መልኩ የገንዘብ ብክነት ውስጥ ትገኛለች፡፡ ይኸም የሆነበት ምክንያት በዋናነት ቤተ ክርስቲያኒቱ በእቅድና በህግ የማትመራ መሆኑን ያሳያል በዕቅድና በጥናት ያልተመሠረተ ከፍተኛ ምዝበራዎች እየተፈጸሙ ነው። የቤተ ክርስቲያኒቱ ገንዘብ ብቻ ሳይሆን አስተዳደሯም በቤተ ዘመዳዊ በአካባቢ በጥቅም ስለለትን በመዘርጋት በሚፈጸም አድሎ ለሙስና መጋለጡ እንዲሁም ተጨማሪ የገቢ ምንጭ የሚያስገኙ ፕሮጀክቶች ላይ ያለው ፍላጎት ደካማ በመሆኑ እና ሁል ጊዜም የሚጠበቀው ከታወቁት (ቋሚ ከሆኑት) የገቢ ምንጮች ብቻ በመሆኑ ነው፡፡
ከላይ በተገለጹት ምክንያቶች ዛሬ ቤተ ክርስቲያኒቱ ለከፍተኛ የገንዘብ ችግር በመጋለጡዋ በተለያዩ ጊዜያት በስጦታና በስዕለት የገቡ ወርቆች እየተሸጡ ነው፡፡ ይህ ሁኔታ መፍትሔ ሳይሰጠው ከቀጠለ የቤተ ክርስቲያኒቱ መሬት ሕንጻዎች ንብረቶች መሸጣቸው አይቀሬ ነው፡፡ በመሆኑም ይህ በዚህ እንዲያበቃ እና የቤተ ክርስቲያኒቱን የኢኮኖሚ አቅም ለማሳደግ፤ ብሎም በተለያዩ የኢንቨስትመንት መስኮች ላይ በመሳተፍ ለሀገሪቱ ልማት አስተዋጽኦ እንዲኖራት የሚከተሉት መፍትሔዎች በአስቸኳይ መወሰድ ይኖርባቸዋል፡፡
ሀ. የንዋያተ ቅድሳት ኢንዱስትሪ
ቤተ ክርስቲያ የምትገለገልባቸው ንዋያተ ቅድሳት ማምረቻ ፋብሪካ በቤተ ክርስቲያኒቱ ውስጥ መክፈት አስፈላጊ ነው፡፡ በዚህም ጥራትና ደረጃቸውን የጠበቁ ልብሰ ተክህኖ፣ ጧፍ፣ ሻማ፣ እጣን፣ ወይን (ዘቢብ)፣ መስቀሎች (አርዌ፣ ብርት፣ ጽንሐ) እና ሌሎች ንዋያተ ቅድሳት እንዲመራት ማድረግ ይህም ቤተ ክርስቲያኒቱ የራሱዋን አስተምህሮ የሚያስረዱና ትውፊትዋን የጠበቁ ንዋያተ ቅድሳትን ማምረት ከማስቻሉም በላይ ለኢኮኖሚያዊ ዕድገትዋ ከፍተኛ አስተዋጽዖ ያደርጋል፡፡
ለ. ማተሚያ ቤት
ቤተ ክርስቲያኒቱ በሕትመቱ ኢንዱስትሪ ተሳትፎዋ በዕድሜ ቀዳሚ ብትሆንም ኢንዱስትሪውን አሳድጋ እና አስፋፍታ ጊዜያችን የሚጠይቀው ደረጃ ላይ ማድረስ አልቻለችም፡፡ ስለሆነም በዘመናዊ መልኩ የተቀናጀና በባለሙያ የሚመራ ማተሚያ ቤት ቢኖራት በዚህም ውስጥ ጋዜጦችን፣ መጻሕፍትን፣ የተለያዩ ሰነዶችን፣ የተለያዩ ፖስተሮችን፣ ወዘተ ለቤተ ክርስቲያኒቱ ብቻ ሳይሆን ከሌላውም ጋር ተወዳድሮ ማሸነፍ የሚያስችል በጥራት የሚያትም እንዲሆንና ገቢ ሊያስገባ እንዲችል ማድረግ አስፈላጊ ነው፡፡ ይህም በቤተ ክርስቲያኒቱ በኩል የሚታተሙ ሕትመቶችን በፍጥነት እና በጥራት ማተም ከማስቻሉም በላይ በሀገሪቱ ያለውን የማተሚያ ቤት እጥረት በማቃለል በኩል ቤተ ክርስቲያን የበኩልዋን እንድትወጣ ያደርጋታል፡፡
ሐ. ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት
ዛሬ በሰለጠነው ዓለም ላሉ ታዋቂ ዩኒቨርሲቲዎች መሠረታቸው የሃይማኖት ተቋማት ናቸው፡፡ በኛ ሀገር ግን በዚህ በኩል የቤተ ክርስቲያኒቱ አስተዋጽዖ እዚህ ግባ የሚባል አይደለም፡፡ ሆኖም አሁንም ቢሆን ከተሠራ በቂ ጊዜ እና ሀብት አለ፡፡ ስለሆነም በነገረ እግዚአብሐር፣ በቀለምና በቴክኒክ ሙያ ሚያሰለጥኑ በተመጣጣኝ ክፍያ አገልግሎት የሚሰጡ ደረጃቸውን የጠበቁ ኮሌጆችን በመክፈት በሥነ ምግባርና በሙያ የታነጹ ዜጎችን ማፍራት ከቤተ ክርስቲያኒቱ የሚጠበቅ ወቅታዊ ጉዳይ ነው፡፡ ይህም መንፈሳዊና ማኅበራዊ ኃላፊነቷን እንድትወጣ የሚያደርጋት ተግባር ነው፡፡ በሁሉም አህጉረ ስብከት ያሉ አድባራትና ገዳማትን እንደ ቦታው ሁኔታና ኢኮኖሚ በማጥናት የአደኛ ደረጃ የሁለተኛ ደረጃ ት/ቤቶች መሥራት ግድ ይላል በአለንበት ክፍል ዘመን ትውልዱን የምናገኝበትና የምንቀርጽበት ብቻ አማራጭ ነው።
መ. የጤና ተቋማት
በጤናው ረገድ ከከፍተኛ ሪፈራል ሆስፒታሎች እስከ ክሊኒክ በመክፈት ኅብረተሰቡን ከማገልገል በተጨማሪ ከፍተኛ ገቢ ማግኘት ይቻላል፡፡ በተያዥነትም የቤተ ክርስቲያኒቱ አገልጋዮችና አቅም የሌላቸውም በነጻ ሕክምና እንዲያገኙ ያስችላል፡፡

ሠ. የሕትመት ውጤቶች
ቤተ ክርስቲያኒቱ የራሷን ፍልስፍናና የሊቃውንቶቿ ውጤት የሆኑ ትምህርቶቿን በማሳተም ከፍተኛ ገቢ የሚያገኙ ግለሰቦች ከቁጥር በላይ ናቸው፡፡ በአንጻሩ ደግሞ ቤተ ክርስቲያኒቱ በዘረፈ በኪሣራ እየተንቀሰች ትገኛለች፡፡ በቤተ ክርስቲያኒቱ አንድ አሳታሚ ድርጅት ቢኖርም በሚፈለገው መጠንና ጥራት ማሳተም ባለመቻሉ ለሊቃውንትና የምእመናንን ፍላጎት ማርካት አልቻለም፡፡ የሕትመት ሚዲያዎቹም ቢሆኑ ማስተማሪያ ሳይሆኑ መሳደቢያና የግለ ሰዎችን ዝና ብቻ የሚያወሩ በመሆናቸው በአንባቢውና በኅትመት ዓለም ተቀባይነታቸው ዝቅተኛ ሆኗል፡፡ በገበያም አይፈለጉም፡፡ ይህም የሆነው የተቀላጠፈና ማዕከላዊነቱን የጠበቀ አፈጻጸም ባለመኖሩ ነው፡፡ ስለዚህ አደረጃጀቱንና አሠራሩን አስተካክሎ የተለያዩ የሕትመት ውጤቶችን በጥንቃቄ ለሕጻናት፣ ለወጣቶች፣ ለአረጋውያን በተለያዩ ቋንቋዎች ወቅቱን በጠበቀ መልኩ ቢታተሙ የስብከተ ወንጌል አድማስ ይሰፋል፡፡ በተጨማሪም የቤተ ክርስቲያኒቱን ገቢ በከፍተኛ መጠን ማሳደግ ይቻላል፡፡
ረ. ግብርና እና መሬት አስተዳደር
የሀገራችን የገቢ ምንጭ በከፍተኛ ደረጃ የተመሠረተው በግብርና ነው፡፡ ይኸውም 85 በመቶ የሚሆነው ሕዝባችን የሚተዳደርው በግብርና ስለሆነ ነው፡፡ በተለይም በአሁኑ ወቅት እየታየ ያለውን በግብርና ላይ የተመሠረተ መጠነ ሰፊ የልማት ዘመቻ ሥራ ለማጠናከር ቤተ ክርስቲያኒቱ በየአህጉረ ስብከቱ ባሏት መሬቶች ላይ ወይም ለዚሁ ሥራ መሬት በመቀበል የግብርና ሥራ መሥራት አለባት፡፡ የግብርና ምርት ሽያጩንም ለሀገር ውስጥና ከሀገር ውጪ በገበያ ላይ ማቅረብ ይጠበቅባታል፡፡ ይህም የካህናቷን ገቢ ማሳደግና ለሀገሪቱ ትርጉም ያለው የልማት አስተዋጽዖ ከማበርከተ አንጻር ትክክለኛ አቅጣጫን መንደፍ ያስችላታል፡፡

ሰ. የቤቶች አስተዳደር
ቤተ ክርስቲያናችን ከቁጥር በላይ የሆኑ የኪራይ ቤቶች አሏት፡፡ ነገር ግን ቤቶቹ በብልሹ አሠራር የተነሳ የተፈለገውን ያህል ገቢ እያስገኙ አይደለም፡፡ እንዲሁም ሆኖ የሚሰበሰበው ገቢ ዝቅተኛ አይደለም፡፡ ይህን የበለጠ ለማጠናከር፡-
1. ወቅቱን ያማከለ የኪራይ አከፋፈል እንዲኖረው በማድረግ ገቢውን ማሳደግ፣
2. አዳዲስ ቤቶችን ባሉን የከተማ መሬቶች ላይ እንደየቦታዎቹ አቀማመጥና ሁኔታ የተለያዩ ሕንጻዎችን በማስገንባት ማከራየትና በሪል እስቴት ኢንዱስትሪ ተሳታፊ መሆን አስፈላጊ ነው፡፡
ሸ. ቱሪዝም
ቤተ ክርስቲያኒቱ የዘረፋ ብዙ ታሪካዊና ሃይማኖታዊ ባለሀብት ስትሆን በዘርፉ ያላት ጥቅም ዝቅተኛ ነው፡፡ በመሆኑም በዚህ ዘርፍ አስጎብኚ ተቋማት በመክፈት እና በማስጎብኘት ከፍተኛ ገቢ ማግኘት ይቻላል፡፡ እንዲሁም በቱሪዝም ቦታዎች ላይ ለጎብኚዎች አስፈላጊ አገልግሎት የሚሰጡ ተቋማትን በመክፈት በሀገሪቱ ቱሪዝም ኢንዱስትሪ ከፍተኛ አወንታዊ ሚና መጫወት አላስፈላጊ ነው፡፡ በተጨማሪም የኢትዮጵያ የቱሪስት መስህቦች በአብዛኛው በቤተ ክርስቲያኒቱ ስር እንደመሆናቸው ከዘርፉ መንግሥት ከሚያገኘው ገቢ የባለቤትነት ገቢ እንድታገኝ ማድረግ ያስፈልጋል፡፡

ወስብሐት ለእግዚአብሔር

ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን
የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ
አዲስ አበባ

 

Please follow and like us:
0
Please follow and like us:
0

 

 

 

 

በተሰጠኝ የቀጠሮ ሰዓት  መሠረት ከቢሮአቸው ተገኘሁና እንድገባ ተፈቀደልኝ፡፡

ቢሮአቸውን ከፍቸ ስገባ ትሕትና እና ፍቅር በተሞላበት መልካም አባታዊ አቀባበል ከወንበራቸው ተነሥተው በያዙት መስቀል ባረኩኝና እንድቀመጥ ፈቀዱልኝ፡፡

በተደረገልኝ መልካም አቀባበል ፈጣሪ መድኃኔዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ በጸሎተ ሐሙስ የሐዋርያትን እግር ያጠበበትንና እናንተም  ለሌሎች ወንድሞቻችሁ እንዲሁ አድርጉ በማለት  በተግባር የፈጸመውንና የሠራውን ሥርዐት እንዳስታውስ አደረገኝ፡፡ ምንአለ ሌሎችም የሀገር፤ የሕዝብና የሃይማኖት መሪዎች እንደ ብፁዕነታቸው እንዲያገለግሉት ለሾማቸውና ሐላፊነት  ለሰጣቸው፤ ለሚያከብራቸውና ለሚታዘዛቸው ሕዝብ  መልካም ፊትና ጥሩ ቃል መስጠትን ከአቡነ ሳሙኤል ቢማሩ አልኩኝ፡፡ አንድ ሊቀ ጳጳስ ከተቀመጠበት ወንበር ተነሥቶ ባለጉዳይን ሲቀበል ማየቴና ለእኔም በተደረገልኝ የክብር አቀባበል ከምጠብቀው በላይ ሆኖ ስላገኘሁት በጣም ተደሰትኩ፡፡

እኒህ አባት ሚዲያዎች ብዙ ያሉላቸውና መጻሕፍቶቻቸው በአስገራሚ መረጃዎች የተሞሉ ስለመሆናቸው የሚነገርላቸው በብዙ ለመረጃ ቅርብ በሆኑ አማንያን ዘንድ ከሚታወቁትና ከፍተኛ የከበሬታ ማዕረግ ካላቸው አበው ሊቃነ ጳጳሳት መካከል አንዱ ከሆኑት የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀ ጳጳስ ጋር እነሆ እላለሁ፡፡

ሊቀ ጳጳሱ የዋዛ እንዳልሆኑ የነገሩኝ ወዳጆቸና ጓደኞቸ ልክ እንደሆኑ ተረዳሁ፤ አረጋገጥኩ፡፡ ምክንያቱም ከመጀመሪያው አነጋገራቸው ሁሉ በቁም ነገር የተሞላ፤ የሚገርም አገላለጽና አቀራረብ ነበር፡፡

ስለ ቤተ ክርስቲያን ማንነት የገለጹልኝን እነሆ፤

ቤተ ክርስቲያን የሥጋና የነፍስ ሀኪም ቤት፤ የእውቀት፤ የፍትሕና የሕግ መገኛ መሠረተ ሕይወት ነች፡፡ የታመሙ የሚፈወሱባት፤ያዘኑ የሚጽናኑባት፤በእየዕለቱ ብዙ ሕሙማነ ሥጋና ሕሙማነ ነፍስ ለህክምና የሚመላለሱባትና ደጅ የሚጠኑባት የኢየሩሳሌም ሰማያዊት ተምሳሌት ነች፡፡

ምእመናንና ምእመናት ከሊቅ እስከ ደቂቅ ጸበሉን ጠጥተውና ተጠምቀው፤ እምነቱን ተቀብተው፤ በመስቀሉና በገድሉ ታሽተው፤ ሱባኤ ይዘው፤ ንስሓ ተቀብለው፤ ክቡር ሥጋውንና ቅዱስ ደሙን ተቀብለው ምድራዊና ሰማያዊ ክብር የሚያገኙባት፤ በሥጋ በነፍስ በአእምሮ ከሚያስጨንቃቸው ነገር የሚላቀቁባት፤ ሁሉም ሰው እኩል እንዲገለገሉባት የተሰጠች በምድር ያለች ሰማያዊት የእግዚአብሔር ቤት ነች፡፡

በመሆኑም ሰዎች በዚህ ዓለም ያለውን ውጣ ውረድ፤ የደረሰባቸውን፤ ያጋጠማቸውን ችግርና መከራ፤ ስቃይኛ ፈተና፤ለሰው መንገር የከበዳቸውን ከባድና አስጨናቂ ነገር ሁሉ ለፈጣሪ ነግረውና ተማኅጽነው አምላክም ሰዎችን  የሃይማኖታቸውን ጽናትና የልባቸውን ቅንነት አይቶ ከመከራ ሥጋና ከመከራ ነፍስ የሚያድናባት ፍትሐ-አምላክ የሚገኝባት በከበረ ደሙ የመሠረታት ዘለዓለማዊ ሕይወትን የምታሰጥ እንተ በምድር ሥረዊሃ ወበሰማይ አዕፁቂሃ የሆነች ምስአል ወምስጋድ ወምስትራየ ኀጢአት ማኅደረ መለኮት ደብተራ ቅድስት የመድኅነ ዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ቤት፤ ታቦተ ሕጉ ያለባት፤ ጉልላቷ ደሙን ያፈሰሰባት መስቀል የተተከለባት የክርስቲያኖች ቤት ነች፡፡

ጥንታዊት፤ ታሪካዊት፤ ሐዋርያዊት፤ ብሔራዊትና ርትዕት የሆነች የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያንን ውለታ ሳስብ ውስጤ ይረበሻል፡፡ ምክንያቱም ብዕር ቀርጻ፤ብራና ዳምጣ፤ ቀለም በጥብጣ፤ ለኢትዮጵያ ሀገራቸን ታሪክን፤ ቅርስን፤ ፍትሕን፤ መልካም አስተዳደግንና አስተዳደርን፤ ጥሩ ባህልንና ሥርዓትን፤ ርኅራኄ የተሞላበት መፋቀርንና መረዳዳትን፤ መከባበርንና ሰላምን፤ ነጻነትንና ክብርን  ጠብቃና አስጠብቃ ለትውልድ ያቆየች ቤተ ክርስቲያን ይህ ሁሉ ውለታዋ መገንዘብ ያስፈልጋል። ኢትዮጵያንና ኢትዮጵያውያንን የሚጠሉ ሁሉ እርሷን ለመጉዳት በጠላትነት ሲረባረቡባት ማየት ቀና ልቡና እና ንጹሕ ኅሊና ላለው ሰው ምን ያህል ያሳዝናል!!

የወጣቶችን መልካም ሥነ ምግባር በተመለከተ የሠጡኝ ምክር

ወጣትነት አስቸጋሪ የሆነና ሊታሰብበት የሚገባ የእድሜ ክልል ነው፡፡ በመሆኑም የወጣትነት ዘመን በሃይማኖት ትምህርት፤ በመልካም ሥነ ምግባርና በእውቀት ካልተገራና ካልተገነባ እጅግ በጣም አስፈሪና አስጨናቂ፤ አደጋ ያዘለና የከበበው የእድሜ ክልል ነው፡፡ ወጣቶችን በዚህ የእድሜ ክልል ውስጥ በሥጋዊና በመንፈሳዊ እውቀት ካልገነባናቸው ብቻቸውን አይጎዱም፤ ብቻቸውን አያዝኑም፤ ብቻቸውን አይከስሩም፤ብቻቸውን አያነቡም፡፡ ኪሳራው ጉዳቱ ኀዘኑ ለቅሶው ውድቀቱ የቤተሰብ፤ የማኅበረሰብ ፤የቤተ ክርስቲያን፤ የመንግሥትና የሀገር በአጠቃላይ የሁላችንም ፈተና ነው፡፡ወጣቶችን ማገዝ ማለት ደግሞ ቤተሰብን፤ ማኅበረሰብን፤ ቤተ ክርስቲያንን፤ ሀገርን በአጠቃላይ ሁላችንንም መርዳት ነው፡፡

በዘመናችን ከዘመኑ ስልጣኔ ጋር በተያያዘ መልኩ የወጣቶችን በጎ ሐሳብና ተግባር የሚሰርቁ እጅግ በጣም ብዙ የሆኑ ዘመኑ የወለዳቸውና ያመጣቸው ጎጂ መጥፎና ዘግናኝ ክስተቶችና ነገሮች እየታዩ ነው፡፡ ሰው ዘመናዊነት በሚል ሰበብ በመታለል ከአምላኩ በመራቅና በመለየት ላይ ይገኛል፡፡ ይህ ሞተ ሥጋና ሞተ ነፍስ አደጋ ወዳለበት የመጓዝ ተግባር በአንድ ሌሊት የተፈጠረ አይደለም፡፡ ክፉ አሳቢዎችና አድራጊዎች ይህችን ቅድስት የክርስቲያን ሀገር ቅዱስ የሆነ ባህሏን ለማጥፋት፤ እምነቷንም ለመሸርሸር ፕሮጀክት ቀርጸው  ለረጅም ዘመናት በሚያደርጉት ተንኮል ነው፡፡

ስለዚህ ኢትዮጵያውያንና ኢትዮጵያውያት በተለይም የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ እምነት ተከታዮች በሙሉ ማስተዋልን፤ ክብርንና ሞራልን ጠብቆ መኖርን፤በሃይማኖትና በመልካም ሥነ ምግባር መጽናትን፤ ወደ ተረጋጋ አእምሮ መመለስንና መታመንን፤ ፍቅርን ገንዘብ ካላደረግን በዓለም ላይ የምናያቸው አደጋዎችና ሁኔታዎች በእኛም ላይ ይደርሳሉ፡፡ የእግዚአብሔርን ሕግ አለመጠበቅ ታላቅ ቅጣት ያስከትላል፡፡ ሰው ሰውን ቢበድል ከፈጣሪ ዘንድ ይለምኑለታል፤ሰው ከእግዚአብሔር ሕግ ቢለይና ፈጣሪውን ቢያሳዝን ግን ከማን ዘንድ ያማልዱታል፡፡ ከባድ አደጋ ነው፡፡

በዘመናችን እጅግ ጎጂና መጥፎ ልማዶች ከምንላቸው ውስጥ ለምሳሌ ያህል፤

ለአንደዛዥ ዕፀዋት ሱስ ተገዥ መሆን፤

የሰዶምና የገሞራ ሰዎች የጠፉበትን ግብረ ሰዶማዊነት ዝንባሌ፤

ሠርተውና ደክመው ያላገኙትን ገንዘብ በሙስና ለማግኘት መመኘትና መሞከር፤

የቤተሰብ፤የወገን፤ የሀገር እና የሃይማኖት ፍቅር ማጣት፤

ለአዩት ብልጭልጭ ነገር ሁሉ መጓጓትና ተገዥ መሆን፤

የወደፊት ራእይና እቅድ አለመኖር፤ለዕለቱ ብቻ ልደሰት ማለት፤

ከዘመኑ ስልጣኔ አንጻር በአእምሮአቸው ለሚነሱ ጥያቄዎች ትክክለኛ የመልስ አሰጣጥ ችግር፤

ግለኝነት ማለትም እኔ ብቻ ከተጠቀምኩ ለሌላው ምን አገባኝ ማለት፤፤

እናትን፤ አባትን፤ ታላቅን፤ የሕዝብንና የሃይማኖት መሪን ያለማክብር ዝንባሌ፤

የእንተርኔትና የሶሻል ሚዲያ ሱሰኛ መሆን፤

በተግባር ላላዩትና ተጨባጭ ላልሆነ ነገር በሐሜትና በአሉባልታ መነዳት፤

ለትምህርት፤ለምርምርና ለሥራ መነሣሣት ያለው ፍላጎትና ጥረት ደካማ መሆን

ሰይጣን በገሀድ ሲመለክ ማየትና የመሳሰሉት ናቸው፡፡

በመሆኑም ወጣቱ ትውልድ እነዚህን ችግሮችና መሰናክሎች እንዴት ማለፍ እንዳለበት ቤተሰብ፤ ማኅበረሰብ፤ ቤተ ክርስቲያን፤ መንግሥትና መምህራን   በአጠቃላይ ሁላችንም እጅ ለእጅ ተያይዘን ካልተረዳዳን ሀገር እንዲረከብ ተስፋ የተጣለበት ወጣት መንገድ ላይ ወድቆ ይቀራል፡፡ ሀገር ተረካቢ ታጣለች፡፡ ይህ የጋራ ኪሳራ ደግሞ በምድርም በሰማይም ያስጠይቃል፡፡ ጥሩ ዜጋ ካለ  ሀገር፤ ሃይማኖት፤ ልማት፤ ክብር፤ ነፃነት፤ ሞራል፤ ጤና አለ፡፡

ከላይ እንደገለጽኩት ጥሩ ሥነ ምግባርን የምታስተምር ማለትም ዐሥርቱ ቃላትንና ስድስቱ ሕገ ወንጌልን መሠረት ያደረገች እናት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያንን ተመርኩዘን ትውልዱ ከቅጽረ ቤተ ክርስቲያን እንዳይርቅ ከእጃችን እንዳይወጣ ተግተን መሥራት ይጠበቅብናል፡፡ የዘመኑን ወጣት ትውልድ ካጣነው ትልቅ አደጋ ላይ ስለምንወድቅ ቆም ብለን ማሰብና ማሰላሰል ያለብን አሁን ነው፡፡

የዘመናዊነት ጥቅም

ዘመናዊነት እንደ ስሙ ችግር ያለበት አይመሰልም፤ የለውምም፡፡ ነገር ግን ሰው በከፊል የተረዳውና እየሆነም ያለው በተቃራኒ መልኩ እጅግ ዘግናኝና አስከፊ በሆነ መንገድ ነው፡፡ ዘመናዊነት ማለት እኮ የራስን ማንነት መጣል፤ ከእምነትና ከመልካም ባህል መለየት መውጣት ማለት አይደለም፡፡ ብርሃነ ዓለም ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ “አርአያ ኩንዎሙ ለመርዔቱ/ ለመንጋው ምሳሌ ሁኑ::” 1ጴ. 5፡-3 በማለት እናዳስተማረን የዘመናዊ መረጃ መረብ ለሁሉም እኩል መዳረስ፤ የዘመናዊ ትራንስፖርት ሲስተም ሁሉም ተጠቃሚ መሆን፤ የዘመናዊ መገናኛ መረብ ለሁሉም መድረስ፤ የዘመናዊ ጤና አገልግሎት፤ዘመናዊ የአመራረት ስልት፤ ዘመናዊና ቀልጣፋ የሆነ ፍትሕ የማግኘት፤ ዘመናዊ የመማርና የማስተመር መስፋፋት፤ ዓለም የደረሰበትን ሁሉ ጥብብ ማወቅና መጠቀም፤ አዳዲስና ጠቃሚ ግኝቶችን መፍጠር፤ መንፈሳዊና ሥጋዊ ሕይወትን በሰላምና በጤና ማኖር፤ ለሰማያዊው ዓለም ምድራዊውን የሠመረ ማድረግ ናቸው፡፡ ስለዚህ እኒህ ዓለም ከመሰልጠኑ የተነሣ ያገኘናቸው ትሩፋቶች ሊናቁና ሊጠሉ አይገባም፡፡ ምክንያቱም ለመንፈሳዊው ዓለም እድገትም እጅግ ብዙ አስተወጽኦ አድርገዋል፡፡

በመሆኑም ዓለማችን የሳይንስና የመገናኛ ቴክኖሎጂ ውጤቶችን በመጠቀም ዕድገትን  በፍጥነት በሁሉም ዘመናዊ የመገናኛ አውታሮች የፈጠሩት ትስስር ከፍተኛ ነው።

ለምሳሌ ዘመናዊ ዘዴዎች መካካል የሳይተለይት የስልክና የኢንተርት የድርጅታል ስርጭት የሚጫወቱት ሚና ከፍተኛ ነው።

ለማኅበራዊ ትስስር እንዲሁም ለጋራ ብልፅግናና የተፈጥሮ ሀብት በአግባብ እንዲያዝና ጥቅም ላይ እንዲውል።

ዓለም በአንድ ምህዋር ውስጥ አንዲት መንግድር ናት ሲባል የነፃ ንግድና የፋይናንስ ዝውውር ሀገራት በእድገት ጎዳና እንዲጔዙ አድርጎዋቸል ይህ ጥሩ ጎኑ ነው ነገር ግን የዚህን ያክል ደግሞ መጥፎ አስተዋጽኦ እያደረገም ይገኛል ስለዚህ ምግብ ሲባል የተገኘውን ሁሉ መመገብ ሳይሆን መርጦ ከሃይማኖትና ከባህል ስለዚህም ምግብ ሲባል የተገኘውን ሁሉ መመገብ ሳይሆን መርጦ ከሃይማነትና ከባህል አንፃር የሚያስማማውንና የተፈቀደውን መመገብ ግድ ነው። ስለጣኔ እንዲሁ ነው። ያገኘህውን አይበላም።

ለምሳሌ በቤተ ክርስቲያናችን ውስጥ፡-

ሀ. የሕትመት መሳሪያዎች ግኝት መበራከትና መስፋፋት ቅዱሳት መጻሕፍት በብዛትና  በፍጥነት ታትመው ለተጠቃሚው ሁሉ  በቀላሉ እንዲዳረስ መሆኑ፤

ለ. ጧፍና ሻማ በማብራት ብቻ ይሠጥ የነበረው መንፈሳዊ አገልግሎት በኤሌክትሪክ ኃይል መብራት መታገዙ፤

ሐ. ማይክራፎን በመጠቀም በውስጥም በውጭም በሩቅም ያለው ሕዝብ በሙለ ሊገለገል ቻሉ፤

መ. የሊቃውንቱን አስተምህሮ ማስ ሚዲያ በመጠቀም በዓለም ላሉ የእምነቱ ተከታዮች ማዳረስ  መቻሉ፤

ሠ. የኢንተርኔት፤ የፋከስና የተንቀሳቃሽ ስልክ ተጠቃሚ መሆን፤

ረ. በፕሮጀክተር በመታገዝ ማስተማርና መልእክት ማስተላለፍ መቻሉ፤

ሰ. በሞንተርቦ በመታገዝ ድምጽን ከፍ አድርጎ ሁሉም ሰው እንዲሰማው  መደረጉና የመሳሰሉት ዘመናዊነትን የተላበሱ ግልጋሎት ሰጭ መሳሪዎች የሚወደዱና

የሚመረጡ ናቸው፡፡

ሕገ እግዚአብሔርን አለመጠበቅ ደግሞ ዋጋ ያስከፍላል፡፡ 

ስለዚህ እግዚአብሔር አምላክ በነፃ አእምሯችን ተጠቅመን  መልካም ነገርን ሁሉ እንድንሠራና እንድንጠቀም ፈቅዶልናል፡፡ ከክፉና ከጎጂ ድርጊትም እንድንጠበቅ አዝዞናል፡፡ለማጠቃለል ያህልም ነቢየ እግዚአብሔር ልበ አምላክ ቅዱስ ዳዊት “ሚጦን ለአዕይንትየ ከመ ኢይርአያ ከንቶ፡፡” “ወአሕይወኒ በፍኖትከ”/ከንቱ ነገርን እንዳያዩ ዓይኖቸን መልስ፡፡ በመንገድህ ሕያው አድርገኝ፡፡ መዝ. 118/119. 37 ይላል፡፡ በሀገራችንና በሕዝባችን ላይ እየታየ ያለውን መጥፎ ተግባር ለመከላከል የሁላችንም ሐላፊነት አለብን፡፡ ምክንያቱም በእናንተ ዘንድ ያለውን የእግዚአብሔር መንጋ ጠብቁ ተብለን ታዝዘናል፡፡ 1ጴ. 5፡- 2

 

ብፁዕነታቸው ሰላመ እግዚአብሔር ከሁላችን ጋር ይሁን አሉኝ

እኔም አሜን ይሁንልን  አልኩኝ፡፡

በመጨረሻ የብፁዕነትዎ ቡራኬ ይድረሰኝ ብዬ ተሰናበትኩ

 

ከአባ ሳሙኤል

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን

ሊቀ ጳጳስ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Please follow and like us:
0
Please follow and like us:
0

ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳትና የልዩ ልዩ ሃይማኖት መሪዎችና ተወካዮች፤ የተከበራችሁ አምባሳደሮች፤

የተከበራችሁ የዓለም አቀፍ የዕርዳታ ሰጪ ተወካዮች እንዲሁም የዚህ ጉባኤ ተሳታፊዎች፤

ከሁሉ አስቀድሜ በኢትዮጵያ ውስጥ ስለአሉ ሰብአዊ ዕርዳታዎችና አገልግሎቶች እንድንወያይ ይህንን የተቀደሰ መድረክ ለአደራጁ አካላት እግዚአብሔር በጎ አመለካከትን ስለሰጣቸው ለኃያሉ አምላክ ምስጋናችን ከፍ ያለ ነው፡፡

ይህ የበጎ አድራጎት ስሜት በተለይ ከውጭ የሚመጣ ዕርዳታና ድጋፍ በተቀናጀ መልኩ ባለመሰጠቱ በሚሰጡ መግለጫዎችና በሚዘጋጁ ሰነዶች በውጤትም ሆነ በአሐዝ ተዘጋጅተው ለሕዝብ ባለመቅረባቸው ለሕዝቡም ሆነ ለለጋሽ ድርጅቶች ጥንካሬአቸውንና ከሕዝብ ጋር ያላቸውን የድጋፍ ቁርኝት ለማረጋገጥ እንዲችሉ ግልጽ የሆነ አገር አቀፍ እና ኅብረተሰብ ተኮር መስመርና ሥርዓት እንዲዘረጋ ያስፈልጋል፡፡

ይህም ጉባኤ ለዚህ ጉዳይ ትኩረት እንዲሰጠውና የድጋፍ መዋቅር በየደረጃው የሚታይበት ስልት እንዲጠቁም ተፈልጎ እንደተዘጋጀ ግልጽ ነው፡፡

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ከዋናው መሥሪያ ቤት ጀምሮ እስከ መንደርና ቤተሰብ ድረስ ቁርኝት ያላት ስለሆነ በየደረጃው ለሚከሰቱ የተፈጥሮ አደጋዎችና ሰው ሠራሽ ችግሮች አቅሟ በፈቀደው መሠረት ፈጥና ትደርሳለች፡፡

በዚህ ረገድ ልዩ ልዩ መዋቅሮች ባልተዘረጉበት ዘመን ሁሉ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ለተፈናቃዮች፣ ለአረጋዊያን፣ ለነዳያን፣ ለአእምሮ ሕመምተኞችና ለአካል ጉዳተኞች፣ ለወጣቶችና ለሴቶች የሚረዱ አገልግሎቶችንና ቱሩፋቶችን በአጋርነት ስትሰጥ ቆይታለች አሁንም ይህንን ሰብዓዊ አገልግሎት በመስጠት ትቀጥላለች፡፡

እንደሚታወቀው እ.ኤ.አ. በበ1970 በጋራና በአጋርነት የሰብአዊ እርዳታ አገልግሎት የሚሰጥ መርኃ ግብር (Joint Relief Program) ተቋቁሞ ከዚያን ጊዜ ወዲህ አገር በቀልና ዓለም አቀፍ የሃይማኖት ድርጅቶች በመረባረብ በድርቅና በአደጋ ምክንያት የደረሰ ችግርን ለመቋቋም ከፍተኛ ድጋፍ አድርገዋል፡፡

የኖርዌይ ቤተ ክርስቲያን የዕርዳታ ድርጅት በጥቅምት ወር 2009 ዓ.ም ልዩ ልዩ ግብረ ኃይሎችን አቋቁሞ የሰብአዊ ድጋፍ በኢትዮጵያ በተሻለ መንገድ እንዲሰጥ ጥናት አዘጋጅተዋል፡፡ ለዚህም ከፍተኛ ምስጋና ይገባዋል፡፡

የተከበራችሁ የጉባአው ተሳታፊዎች፤

ሰላም፣ ፍቅር፣ ስምምነትና እንደዚሁም እውነተኛ የማኅበረሰብ እኩልነት ነው፡፡ ሰላም ሁለት ተቃራኒ ወገኖች የሚያገኙት እኩል ሚዛናዊ ፍትሕ ነው፡፡ ሰላም የጦር መሣሪያን መቀነስና ጦርነትን ማቆም ከሰዎችም መካከል የጥላቻ መወገድ ብቻ እንዳይደለ ይታወቃል፡፡

ዛሬ ዓለማችን ከምን ጊዜውም ይበልጥ እርስ በእርስ በሚቃረኑ ሁኔታዎች ውስጥ ትገኛለች፡፡

ዓለማችን ከባድና አነስተኛ ድንበር ዘለልና አካባቢያዊ ግጭቶች በመስፋፋታቸው ምክንያት እነዚህ ሁኔታዎችምደግሞ በድሀና በአዳጊ ሀገራት ዘላቂ ልማት ፍትሐዊ የሀብት ክፍፍል እንዳይኖር ምክንያት ሆኗል፡፡

ሰላም በየትኛውም አቅጣጫ የሕይወትን ሁለንተናዊ ፍጹምነት የሚያመለክት ነው፡፡ እንዲሁም የሀገርን ዕድገት፣ ብልጽግና፣ ትምህርትንና ጤናን እንዲሁም ሕይወት በተፈጥሮአዊ ሞት እስኪፈጸም ድረስ ያለውን ረዥም ሕይወት ይገልጣል፡፡ ግላዊና ማኅበራዊ ደኅንነትን ፀጥታንና መረጋጋትንም ያሳያል፡፡ (ዮሐ. 20÷19) ሰላም በምድር ለሰው ልጅ ከሚያስፈልጉ እጅግ የከበሩና የተወደዱ ከሁሉም ቅድሚያ ከሚሰጣቸው ነገሮች ሁሉ በላይ ነው፡፡

ቅዱስ ጳውሎስ ያለሰላም እግዚአብሔርን ማየት የሚችል የለም ይላል (ዕብ. 12÷14) ሰው ያለ ሰላም ማየት የማይችለው እግዚአብሔርን ብቻ አይደለም ባልንጀራውንም ያለሰላም ማየት አይችልም፡፡ ሰላም የሌላቸው ወገኖች ሊተያዩና ሊነጋገሩ አይችሉም፡፡

ይሁን እንጂ ሰላም በዓለማችን ላይ የሚናፈቀውን ያህል አይደለም፡፡ ከየአህጉራቱ ዘወትር የጦርነት ዜና ይደመጣል፣ የአንዱ ሀገር ሕዝብ ከሌላው ሀገር ሕዝብ ጋር፣ በዚያው በአንድ ሀገር ሕዝብ መካከል በጎሣ፣ በሃይማኖትና በፖለቲካ ሳበያ በሚከፈተው ግጭት ሰላም እየታጣ ነው፡፡

የሰላም መታጣትም ብዙ ማኅበራዊ ችግርን ያስከትላል፡፡ ሰላም ሲጠፋ፣ ሁሉም ወደ ጦርነት ሲያተኩር ለማኅበራዊ ዕድገት መዋል የሚገባው ሀብት ለጦርነት ይውላል፡፡ በዚህ ምክንያት ሀገር ምድረ በዳ ይሆናል፤ ዜጎች ከመንደራቸው ከአገራቸው ከሞቀ ቤታቸው ይፈናቀላሉ ለስደትም፣ ለፍልሰትም ይዳረጋሉ፣ በዚሁም ምክንያት የአካል ጉዳተኛ ቁጥር ይበረክታል፤ በጥገኝነትና በሌላ ሰው ጉልበት የሚረዳው ሰው ቁጥር ይበዛል፡፡ ሠርቶ ከሚኖረው ይልቅ በሌላ ላብ የሚኖረው ሰው ቁጥር ሲበዛ ማኅብራዊ ኑሮ ይቃወሳል፣ በዓለማችን እየሆነ ያለውም ይህ ነው፡፡ ላይኛው እንደታችኛው ሆኖ ሁሉም ለድኅነት ይዳረጋሉ ሥራና የሥራ ውጤት ይቀንሳሉ፡፡

ድኅነት፣ የበዛበት ኅብረሰብ መረጋጋትና ፀጥታ ያጣል፤ ብስጭት ያጠቃዋል፣ መልካም ሥነ ምግባር ይጎድለዋል፣ አለመከባበር ይፈጠራል፣ ተስፋ ይቆርጣል፣ የሌላውን የጎረቤት ሀገር ኅብረተሰብ ሰላም ያውካል፣ ችግረኛ ብቻ ሳይሆን ራሱ ችግሩ በሽታ ነው፡፡ ይህን ሁሉ የሚያደርግና የሚያስደርግም የሰላም እጦት ነው፡፡ የሰላም መገኘት ግን ለእነዚህ ማኅበራዊ ችግሮች ሁሉ መፍትሔ እንደሆነ ይታመናል፡፡

ሰላም ካለ በሁሉም ፊት የደስታ ፈገግታ ይነበባል፣ የሁሉም ፊት የደስታ ፈገግታ ይነበባል፣ የሁሉም ሰው የወደፊት ሕይወት ብሩህ ይሆናል፣ ሰላም ካለ ሰው በሰው ላይ ከሚኖረው ጥርጣሬ ይልቅ እርስ በእርስ መቀራረብን፣ መተማመን፣ መረዳዳትና ለድኅነት ምክንያት የሆነው ሁሉ ለማስወገድ እርስ በእርስ መተጋገዝ እየተስፋፋ ይመጣል፡፡ ሰላም የመንፈስ ቅዱስ ፍሬ ነው፡፡ (ገላ. 5÷22)

የሕዝብ ተሳትፎ የሌለበት ልማት እጅግ አስቸጋሪ ይሆናል፡፡ ስለሆነም ግለሰባዊ፣ ኅብረተሰባዊና አገራዊ ጠባይ ያለው የሚሳተፍ ለዜጎች ለውጥ ሊያመጣ በሚችል መንገድ ማቀድ ያስፈልጋል፡፡

ስለዚህም ስለሰላም አስፈላጊነት በሚያስገነዝብ በቅዱስ መጽሐፍ አስተምህሮ “ሰላምን እሻት እስከ መጨረሻም ተከተሏት” Seek Peace and Pursue it አሁንም መቼም ሰላምን መሻት፣ እስከ መጨረሻውም እርሷን መከተል ለሕልውናችን ብቻ ሳይሆን፤ ለምድራዊና ለሰማያዊ ሕይወታችን መቃናትም ይበጃል፡፡ መዝ. 33÷12-16

የዘመኑ ወጣቶችን ችግር እና ፈተናዎች ግምት ውስጥ በማስገባት ትውልዱን ለመቅረጽ ችግሮቻቸውን ግምት ውስጥ በማስገባት መሥራትና የመፍትሔ ሓሳቦችን ማሳየት ግድ ይላል፡፡

በመሆኑም እኛ የዚህ ጉባዔ ተሳታፊዎች ከምናከናውናቸው የሰብአዊ ዕርዳታ ጐን ለጐን ሁሉንም ሥራ ለማከናወን ሰላም ወሳኝ መሆኑን በማወቅ በምንሠራባቸው ቦታዎች ሁሉ ሰላም የሚያሰፍኑና ግጭቶችን የሚያስወግዱ በጎ ተግባራትን በማከናወን ተግተን መሥራት እንዳለብን ማሳሰብን እወዳለሁ፡፡

ስለዚህ የዛሬውን ስብሰባ በዚህ ረገድ ተቀናጅተን የምንሠራበትና ውጤት የምናስመዘግብበት እንደሚሆን ተስፋ እናደርጋለን ውይይታችንም ልዑል እግዚአብሔር እንዲባርክልን ጸሎታችን ነው፡፡

 

                                                               ሰላመ እግዚአብሔር ከሁላችን ጋር ይህን !!!

ከአባ ሳሙኤል

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን

ሊቀ ጳጳስ

 

Please follow and like us:
0
Please follow and like us:
0

 

ገጽ

ማውጫ

መቅድም………………………………………………………………   1

መግቢያ……………………………………………………………….   4

ምዕራፍ አንድ  ሥነ ፍጥረት…………………………………..   8

ሀ. የሰው ተፈጥሮ………………………………………………. 10

ለ. የሰው ነፍስ ተፈጥሮ………………………………………… 11

ሐ. እግዚአብሔርና ሥነ ፍጥረቱ………………………………. 11

መ. ዴይዝም……………………………………………………… 18

ምዕራፍ ሁለት ስለ ሕዝብ ብዙኅነት የፈላስፋዎች

አስተያየት……………………………………….. 20

ሀ. የሕዝብን ብዛት አስተሳሰብ……………………………….. 21

ለ. ጥንታዊ (Classical) ዘመን……………………………….. 23

ሐ. ጥንታዊ (Early) የሥልጣኔ ዘመን………………………. 25

ምዕራፍ ሦስት የሥነ ሕዝብን መመጠን ተጽዕኖዎች……….. 46

ምዕራፍ ዐራት ሳይንስና ውጤቱ! ……………………………..  56

ምዕራፍ አምስት የሕዝብ ብዝኀነት እድገት…………………… 81

ምዕራፍ ስድስት ሰውና ላብራቶሪ (DNA) ……………………  93

ሀ. ስለ ሕዝብ ብዙኀነት የቤተ ክርስቲያን መልእክት………. 106

ለ. ረሀብና እርዛት በሽታና ሞት……………………………… 107

ሐ. ችግር ፈጣሪ ራሱ ሰው……………………………………. 108

መ. የችግሩስ መፍትሔ……………………………………….. 110

ምዕራፍ ሰባት የሰው ሥነ ምግባር በፈላስፎች አስተያየት……. 116

ሀ. ሂዶኒዝም…………………………………………………….. 120

ለ. ዩቲሊቴሪያኒዝም……………………………………………… 126

ሐ. ፔርፌክሽኒዝም……………………………………………… 130

መ. ኃጢአትና ተንኮል…………………………………………… 135

ሠ.  ሰውና ጤናው……………………………………………… 153

ረ. ጠንካራ ሕዝብና እውነተኛ እምነት…………………………. 159

ሰ. ዘመናዊ ሰው…………………………………………………. 165

ሸ. ዩቲሊቴሪያኒዝም ……………………………………………. 171

ቀ. ክርስቲያናዊ ሥነ ምግባር…………………………………… 178

ምዕራፍ ስምንት ፅንስ ማቋረጥ ቤተ ክርስቲያን አይፈቀድም.. 187

ሀ. የሰው ነፍስ እና ሞት……………………………………….. 203

ለ. ሞት ምንድን ነው??………………………………………… 204

ሐ. የሰው ነፍስና ከሥጋ ጋር መዋሐድ………………………. 206

መ. ሳይንስ እና ሥነ ሕዝብ……………………………………. 209

ምዕራፍ ዘጠኝ የኢትዮጵያውያን ጥንታዊ ሥልጣኔ………….. 219

ሀ.  ሳይንስና ሐኪሞቹ………………………………………… 225

ለ. ስለ ሕክምና አገልግሎት የቤተ ክርስቲያን መልእክት….. 232

ሐ. የቤተ ክርስቲያን መልእክት………………………………. 241

ዋቢ መጻሕፍት……………………………………………………… 245

ከአሁን በፊት በአዘጋጁ የታተሙ መጻሕፍት……………………. 247

መቅድም

መቅድም ማለት መጀመሪያ በቅድሚያ የሚገኝ በር ወይም መግቢያ (መቅድም) ማለት ነው፤ ለቤት በር አለው ለመጽሐፍም መግቢያ እንደሚያስፈልገው ግልጽ ነው፡፡ ስለዚህ  ይህ የመጽሐፉ በር ነው፡፡

  • ፍጡር ፈጣሪውን ለማወቅ ባሰበ ጊዜ እንደ መላእክት በአእምሮ ጠባይአዊ አብርሃም በሥነ ፍጥረት ተመራምሮ እንደ ነቢያት፣ ሐዋርያት፣ ፊቱን አይቶ ቃል በቃል ተነጋግሮ እንደ ቅዱስ ጳውሎስም በተአምራት ተገልጾለት ተመልሶም በመጽሐፍ አእምሮአዊና በተስፋ አረጋግጦ አምላክ እንደአለ የሚያምኑበት ትምህርት ነው እንጂ እንደ ዕቃ የሚገዙት፣ በእጅ የሚጨበጥ የሚዳሰስ እንደ መብልና መጠጥ የሚቀምሱት እንደ ልብስ የሚለብሱት አይደለም፡፡
  • ሃይማኖት እግዚአብሔር ከሁሉ በፊት የነበረ ዓለምን አሳልፎ የሚኖር ማንኛውንም ነገር ካለመኖር ወደ መኖር ያመጣ ያስገኘ ፍጥረታትን ሁሉ የፈጠረ ያስገኘ፤ ለእርሱ አስገኝ፤ አሳላፊ፤ አምጭ የሌለው በአንድነት፤ በሦስትነት ያለ፤ ሁሉን ቻይ፤ የማይለወጥ አንድ አምላክ መኖሩን ማመን ነው፡፡

“ሃይማኖት የአምልኮትን ሥርዓት ከእምነትም የተነሣ የሰውን አካሔድ ያጠቃልላል፡፡ የክርስትና ሃይማኖት መሠረት የሰው ምርምር ሳይሆን የእግዚአብሔር በመጽሐፍ ቅዱስ መገለጥ ነው፡፡ ለዚህም መገለጥ ሰው የሚሰጠው ተገቢ የሆነ የአጸፋ ምላሽ ማመንና መታዘዝ ነው”፡፡ 2ኛ ጢሞ. 4÷7፣ ይሁዳ 3÷20፣ 1ኛ ቆሮ. 2÷11፡፡

  • ሃይማኖት፡- አርአያ ፈጣሪ አምሳለ ፈጣሪ የሆነ ሰው ፈጣሪው እግዚአብሔርን የሚያውቅበት መሣሪያ ነው፡፡ “ነአምር ከመ ተፈጥረ ዓለም በቃለ እግዚአብሔር ወአስተርአየ ዘኢያስተርኢ ምንትኒ ዘኮነ እምኀበ ኢሀሎ”፡፡ ዓለም በእግዚአብሔር ቃል እንደተፈጠረ፡፡ የሚታየውም ነገር ከማይታየው እንደሆነ በእምነት እናውቃለን፡፡ ዕብ. 11÷3
  • ሃይማኖት፡- ሰው ከፈጣሪው ጋር የሚገናኝበት የጽድቅ መንገድ ነው፡፡ “አስመ እንተ ውስጡ ለሰብእ የኀድር ክርስቶስ በሃይማኖት ውስተ ልብክሙ” በልባችሁ ውስጥ በፍቅር ሥር መሠረታችሁ የጸና ሲሆን ክርስቶስ በሃይማኖት በሰው ውስጥ ያድራልና፡፡ ኤፌ. 3÷17፣ ዘሌ. 26÷12፡፡
  • “ወኢትኩኑ ኑፉቃነ ወኢትሑር ውስተ አርዑተ ቅኔ እለ ኢየአምኑ፡ መኑ ዘያስተዔርያ ለጽድቅ ምስለ ኃጢአት፣ ወመኑ ዘየኀብሮ ለብርሃን ምስለ ጽልመት፡፡ ወመኑ ዘየኀብሮ ለክርስቶስ ምስለ ቤልሆር፣ ወመኑ ዘይከፍሎሙ ለመሃይምናን ምስለ ኑፉቃን፡፡” ትርጉም
  • የእግዚአብሔር ታቦትስ በጣዖት ቤት ውስጥ የሚያኖር ማን ነው? የሕያው እግዚአብሔር ማደርያዎች እኛ አይደለምን? እግዚአብሔር እንዲህ ሲል ተናገረ “እኔ በእነርሱ አድራለሁ በመካከላቸውም እኖራለሁ አምላካቸውም እሆናቸዋለሁ እነርሱም ሕዝቤ ይሆኑኛል፡፡” 2 ቆሮ. 6÷16
  • ሃይማኖት፡- ሰው ተፈጥሮውንና ምንነቱን የሚረዳበት የሕይወት መመሪያ ነው፡፡ ንግበር ሰብአ በአርያነ ወበአምሳሊነ ዘፍ. 1÷26
  • ሃይማኖት፡- አእምሩ ከመ እግዚአብሔር ውእቱ አምላክነ፡፡ ወውእቱ ፈጠረነ ወአኮ ንሕነ፡፡ ንሕነሰ ሕዝቡ ወአባግዐ መርዔቱ፡፡ እግዚአብሔር እርሱ አምላካችን እንደሆነ ዕወቁ፣ እርሱ ፈጠረን እኛም አይደለም እኛስ ሕዝቡ የመሰማርያውም በጎች ነን፡፡ መዝ. 99÷3

መግቢያ

ይህን ስለ ሕዝብ ብዙኅነት የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮና ሳይንስ የተሰኘውን መጽሐፍ የጻፍንበት ምክንያት በተለያዩ ሀገሮች የነበሩ የሥነ ሕዝብ ጸሐፊዎችና ፈላስፋዎች ያደረጉትን የሥነ ሕዝብ አወዛጋቢ ጉዳይ በግልጽ ለማሳየት የነበረውን የፍልስፍና ዘይቤ እና ሃይማኖታውያን ሥርዓቶችን፣ ለወጣቱ ትውልድ ለማሳወቅና የፈላስፎችን አስተሳሰብና አስተያየት በሥነ ሕዝብ ጥናት ላይ ምርምር ለሚያደርጉ ጸሐፊዎች በር ለመክፈት ነው፡፡

በሀገራችን አከራካሪው የሥነ ሕዝብ ጉዳይ አዲስ ነገር መስሎ ይታይ ይሆናል፡፡ በዘመናችን በዚህ ላይ ትኩረት ሰጥተው የጻፉ ሰዎች ባይኖሩም ነገር ግን በመጽሐፍ ቅዱስና በሌሎችም ቀኖናዊ የሃይማኖት መጻሕፍት ተጽፎ እናገኛለን፡፡

“ፍትሐ ነገሥት ንባብና ትርጓሜ” የተባለው መጽሐፍ ቅዱስ የነበረውንና ያለውን የጋብቻ ሁኔታ ሲገልጽ በውስጡ እምነትን፣ ሥርዓትን፣ ግብረ ገብነትን፣ ፍርድንና ሕግጋትን በአጠቃላይ የመንፈሳዊንና ሥጋዊውን አስተዳደርና ሥነ ሥርዓት አጠቃሎ የያዘ መጽሐፍ ነው፡፡

በብሉይ ኪዳን “ልጅ ለመውለድ ዘር ለመተካት፣ ለቀደምት ፍጥረታት ብዙ ተባዙ ምድርን ሙሏት ያላቸው የእግዚአብሔር ቃል መሆኑን እንረዳለን፡፡ ዘፍ.1÷28 በሐዲስ ኪዳንም አባትና እናቱን ትቶ ከሚስቱ ጋር ይተባበራል፡፡ ሁለቱም አንድ አካል ይሆናሉ፡፡ እግዚአብሔር አንድ ያደረገውን ሰው ሊለየው አይገባም ይላል፡፡ ማቴ.19÷6 ቅዱስ ጳውሎስ ሚስት የሌላቸው ወንዶችና ባል የሌላቸው ሴቶች እንደኔ ሆነው ቢኖሩ ይሻላቸዋል፡፡ መታገስ ባይችሉ ግን ያግቡ በፍትወት ፃር ከመቃጠል ማግባት ይሻላል” ይላል፡፡

በሕገ ወንጌል ሥርዓት መሠረት ጋብቻ የሚፈቀደው ለአንድ ወንድ አንዲት ሴት፣ ለአንዲት ሴት አንድ ወንድ ብቻ ነው፡፡ በዝሙት ምክንያት ካልሆነ በስተቀር መፋታት አይፈቀድም፡፡

በመጽሐፈ ሥነ ፍጥረት ስለ ሥነ ፍጥረት፣ ሊቀ ነቢያት ሙሴ አስፋፍቶ ጽፏል፡፡ ከርሱም በኋላ የተነሱ ነቢያት የእሱን ፈለግ በመከተል ጽፈዋል፡፡ እንዲሁም የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሃይማኖት ሊቃውንት ብዙ በሥነ ሕዝብና ክርስትናን በማንሳት ጉዳዮችን ግልጽ በሆነ ሐተታ ያብራራሉ፡፡

ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያናችን ግን ብዙ ተባዙ ምድርንም ሙሏት ያለውን አምላካዊ ትዕዛዝ ታስተምራለች፡፡ መፍጠር የቻለ አምላክ መመገብ አይሳነውምና፡፡ 318ቱ ሊቃውንት የጻፉት ፍትሐ ነገሥት የተሰኘው መጽሐፍ ስለ ሥርዓተ ጋብቻ በስፋት ያብራራልና  አንቀጽ 24 ላይ መመልከት ይቻላል፡፡

ለመግቢያ ያህል ስለአገራችን ይህን ካልን፣ የውጭውን ዓለም በተመለከተ በእንግሊዝ፣ በፈረንሳይ፣ በስዊድን፣ በጀርመንና በአሜሪካ ተነስቶ የነበረውን የሥነ ሕዝብ ፅንሰ ሐሳብ አወዛጋቢ ጉዳይ እንደየሀገሩ አመለካከትና አስተሳሰብ በመጽሐፉ ውስጥ በዝርዝር ተጽፏል፡፡ ለአብነት ያህል አንዳንዶቹን እንመልከት፤

  • ማክ አቨሊ፤ “ሕዝብ እንዲጨምር ከተፈለገ፣ በተፈጥሮ በታደለች ሀገር ላይ የተለያዩ ኢኮኖሚ ግንባታ መመሥረት አለብን፡፡ ሁሉም ነገር በተፈጥሮ የተሟላ ነው፡፡ አለበለዚያ ግን ሕዝብ ብቻውን በድህነትና በበሽታ ያልቃል፡፡ ሃብትና የሕዝብ ብዛት ለአንድ ሀገር መሪ የኃይል ምንጭ ነው፣ መሪው ብልህ ከሆነ በሕዝብ ብዛት ምክንያት የፖለቲካ ችግር አይኖርም” ይላል፡፡
  • በአንፃሩ ሰር ቶማስ ሙር የተባለ፣ “የሕዝብ ችግር ሊፈታ የሚችለው ሀገር በዕቅድ ሲመራ ነው በማለት የዜጎችንም ቤተሰብ መወሰንና መመጠን ይደግፋል፡፡ በዛን ጊዜ አንድ ቤተሰብ ከ16 ያልበለጠ፣ ከ10 ያላነሰ መሆን አለበት” ይላል፡፡
  • ቦርኒትዝ፣ “በ17ኛው ክፍለ ዘመን የነበረው የጀርመን ጸሐፊ፣ የሕዝብ ዕድገት አስፈላጊ ነው፣ አንድ ሀገር እንዲያድግ ከተፈለገ፣ ዜጎች መጨመር አለባቸው፡፡ ያላገቡና ልጅ የሌላቸው ሊቀጡ፣ ብዙ ልጆች ያሏቸው ደግሞ ሊሸለሙ” ይገባል በማለት ጽፏል፡፡

ስለዚህ የሕዝብ እድገት አስፈላጊ ነው የሚል አመለካከት እና የሕዝብ እድገት አስፈላጊ አይደለም ለድህነት ትልቁ ምክንያት ይህ ነው የሚሉ አስተሳሰቦች፣ እንዲሁም ከሕገ እግዚአብሔር መሠረት አንጻር ጽንስን ማስወረድ  በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ሃይማኖት ቀኖና  ሲታይ  በወንጀል የሚያስጠይቅ እንደሆነና እነዚህንና እነዚህን የመሳሰሉትን ነጥቦች አካቷልና በተለይ የሰው ልጅ ሥነ ምግባር በባሕላችንና በእምነታችን አንፃር ሲታይ ይህ ይገባል ይህ አይገባም የሚለውን ሁሉ የጣሰውን አዲሱ የሳይንስ ፈጠራ መጽሐፉን በማንበብ ይጠቀሙበት፡፡

 

መልካም ንባብ

ከአባ ሳሙኤል

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን

ሊቀ ጳጳስ

 

 

Please follow and like us:
0
Please follow and like us:
0

፩. ቅዱስ ኤራቅሊስ “እምፅቡር ጽሩይ ገብራ ለድንግል፤ ከንጹሕ ዘርዕ ድንግልን ፈጠራት” ይላል፡፡ ይህም የሚያመለክተው እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም

ንጽሐ   ሥጋ ንጽሐ ነፍስ ንጽሐ ልቡና ያላደፈባት ንጽሕት ዘር መሆንዋን ነው፡፡

(ሃይ. አበው ም.፵፰ ክፍ. ፰ ቊ. ፴፩)

፪. ቅዱስ ዮሐንስ አፈወርቅ “ወሶበ ረከበ ሥጋሃ ቅዱሰ ወነፍሳ ንጽሕተ ፈጠረ ሎቱ ሕያወ መቅደሰ:- ሥጋዋን ቅዱስ ሆኖ ነፍስዋንም ንጽሕት ሆና ባገኘ ጊዜ ለራሱ ሕያው ማደሪያን ፈጠረ” ይላል፡፡

(ሃይ.አበው ም. ፷፮ ክፍ. ፱ ቊ. ፲፬)

፫. መልአኩ ቅዱስ ገብርኤል “ቡሩክት አንቲ እምአንስት” ሲል የተነገረላትንም የምስጋና ቃል  የቤተ ክረስቲያን ሊቃውንት ሲተረጉሙ  “ከሴቶች ሁሉ ተለይተሽ መርገመ ሥጋ መርገመ ነፍስ የሌለብሽ ነሽ” በማለት ያብራሩታል፡፡

( የሉቃስ ወንጌል ም.፩ ቊ. ፳፰ )

፬. ኢትዮጵያዊው ሊቅ ቅዱስ ያሬድ “አንጺሖ ሥጋሃ ቀዲሶ ኪያሃ” ያለውንም ሲተረጒሙ ጥንቱን ጥንተ አብሶ ኑሮባት አነጻት ማለት ሳይሆን ጥንቱንም እንዳይኖርባት አደረገ ማለት ነው ሲሉ ያትታሉ፡፡

፭. ኢትዮጵያዊው ሊቅ ቅዱስ  ያሬድ በመንፈስ ቅዱስ ተቃኝቶ “ማርያምሰ ተሐቱ እምትካት ውስተ ከርሡ ለአዳም ከመ ባሕርይ ፀዐዳ” ማርያምስ ከጥንት ጀምሮ በአዳም ውስጥ እንደ እንቊ ታበራ ነበር በማለት ከጥንት ጀምሮ  ንጽሐ ሥጋ፤ ንጽሐ ነፍስ፤ ንጽሐ ልቡና ያላደፈባት መሆንዋን መስክሯል፡፡

(ድጓ ዘኅዳር ማርያም ቅንዋቱን ተመልከት)

፮. ኦርቶዶክሳዊው ሊቅ መልአከ ታቦር ተሾመ ዘርይሁን የቅዱስ ያሬድን ቃል  “ወይቤላ እግዚአብሔር ለማርያም አዝማንየ አዝማንኪ፤ አምጣንየ አምጣንኪ፤ማርያም ሐቀፍኪዮ ወአነ ዮም ወለድክዎ፤ እግዚአብሔር አብ ማርያምን አላት፡- ዘመኔ ዘመንሽ፤መጠኔም  መጠንሽ ነው፤አንች ታቀፍሽው እኔ ዛሬ ወለድኩት፡፡” ምሥጢራዊ ዘይቤ፡- “ዘመኔ ዘመንሽ ነው” የሚለው ቃል የሚያመለክተው እሱ (እግዚአብሔር አብ) በአካል ቅድመ ዓለም በኖበረበት ጥንት ሁሉ እሷም በእሱ ኅሊና የዚያኑ ያህል ዘመን ያላት መሆኑን ሲሆን “መጠኔ መጠንሽ ነው” የሚለው ደግሞ ወልድ  ቅድመ ዓለም ከአብ ያለእናት እንደተወለደ ፤ ድኅረ ዓለምም ከድንግል ማርያም ያለ አባት መወለዱን ለማመልከት የተነገረ ቃል ነው፡፡ “እኔ ዛሬ ወለድኩት፤አንች ታቀፍሽው” የሚለው ቃል የሚያመለክተውም ይህንኑ እውነታ ነው፡፡ አንድም “እኔ ዛሬ ወለድኩት” የሚለው ቃል የሚያመለክተው ያን ጥንተ-ልደት ነው፡፡ በእግዚአብሔር ዘንድ ሁሉም ጊዜዬ ነውና በማለት ተርጒመውታል፡፡ ስለዚህ እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም በአምላክ ኅሊና ታስባ ትኖር የነበረች ፤ከጥንት ጀምሮ  ንጽሐ ሥጋ፤ ንጽሐ ነፍስ፤ ንጽሐ ልቡና ያላደፈባት ንጽሕት ቅድስት መሆንዋን መስክረዋል፡፡

(መልአከ ታቦር ተሾመ ዘርይሁን, መድበለ ትምህርት ኦርቶዶክሳዊ, ፳፻፮ ዓ.ም)

፯. የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሊቃውንትም የአበውን አሰረ ፍኖት በመከተል “መሠረተ ሕይወት ማርያም ወጥንተ መድኃኒት ዘእምቀዲሙ” ከጥንት ጀምሮ ንጽሕት ቅድስት መድኃኒት የሕይወት መሠረት እያሉ በማኅሌታቸው፤ በዝማሬያቸው ያመሰግኗታል፡፡

ነግሥ

፰. ቅዱስ ኤፍሬም “የዐቢ ክብራ ለማርያም እምኵሎሙ ቅዱሳን… ይእቲ ተዐቢ እምኪሩቤል ወትፈደፍድ እምሱራፌል” በጽርሐ አርያም ያሉ መንበረ ሥሉስ ቅዱስን የተሸከሙ ንጹሓን መላእክት እንኳ እንደማይስተካከሏት፤ ከቅዱሳን ሁሉ በላይ ክብሯ የበለጠና መትሕተ ፈጣሪ መልዕልተ ፍጡራን፤ ከጥንት ጀምሮ ንጽሕት፤ ቅድስት፤ ድንግል፤ እመ አምላክ፤ ወላዲተ አምላክ፤ ድንግል ወእም  ጥንተ አብሶ የሌለባት መሆኑዋን መስክሯል፡፡

የረቡዕ ውዳሴ ማርያ

፱. ኢትዮጵያዊው ሊቅ ቅዱስ  ያሬድ በመንፈስ ቅዱስ ተቃኝቶ ዝማሬ መላእክትን በዘመረበት ቃሉ “ብኪ ድኅነ ዓለም ወበወልድኪ ኮነ ሰላም” ለዓለም ድኅነት ምክንያት የሆነች፤ የንጹሓን፤ የቅዱሳን መላእክትን ባሕርይ ባሕርይ ሳያደርግ፤ በልሳነ ከይሲ ተሰውሮ የገባውን ሠይጣን በለቢሰ ሥጋ ድል የነሣባት ከጥንት ጀምሮ ንጽሕት ቅድስት መሆኑዋል አመስጥሯል፡፡

መቅድመ ኪዳን

ለዚህም  ነው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሊቃውንትም የአበውን አሰረ ፍኖት በመከተል መጽሐፍ ቅዱሳዊና ቅዱስ ትውፊታዊ በሆነው ማስረጃነት መሠረት እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ጥንተ አብሶ፤ መርገመ ሥጋና መርገመ ነፍስ የሌለባት፤ ንጽሐ ሥጋ፤ ንጽሐ ነፍስ፤ ንጽሐ ልቡና ያላደፈባት ንጽሕት ዘር መሆንዋን ታምናለች፤ ታስተምራለች፡፡

ለዚህም ነው ቅዱስ ያሬድ የነቢያትን ትንቢት፤የጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስን ትምህርት፤ የሐዋርያትን ስብከት፤ የሊቃውንትን ትርጓሜና ድርሰት፤ የእርሱንም ድርሰት እያስማማ ሲዘምር የቅድስተ ቅዱሳን ቅድስት ድንግል ማርያምን ስም በግልጽ  ጠርቶ ወይም በምሳሌም ወይም በምሥጢርም ያላነሳበት አንድም ምስጋና የለውም፡፡ በረከቱ ይደርብን፡፡ አሜን

የአምላክ እናት፤ የፈጣሪ እናት፤ ወላዲተ አምላክ፤ እመ ብርሃን፤ ሰአሊተ ምሕረት፤ አቁራሪተ መዓት፤ ርኅርኅተ ኅሊና ከልጅሽ ከፈጣሪሽ ዘንድ በተገባልሽ ቃል ኪዳን መሠረት አማልደሽ ለሀገራችን ኢትዮጵያ ለሕዝቧ ምሕረትን፤ ይቅርታን፤ ቸርነትን፤ በረከትን፤ሰላምን አሰጭን፡፡ አሜን!

 

ይቆየን

ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል

 በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ

አዲስ  አበባ

 

Please follow and like us:
0
Please follow and like us:
0

ጌታችን አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ በዮርዳኖስ ወንዝ በዮሐንስ እጅ እንደተጠመቀ አልዋለም አላደረም ዕለቱን ገዳመ ቆሮንቶስ ወደሚባል ሥፍራ ወይም በረሀ ገባ፡፡

  • በዚያም ፵ ቀን ፵ ሌሊት ጾመ፣ ጾሙም እኛ እንደምንጾመው በቀንና በሌሊት ባለው ክፍለ ጊዜ በመብላትና በመጠጣት ሳይሆን ፵ውን ቀን ምንም ሳይበላና ሳይጠጣ እንደ አንድ ቀን አድርጎ ከቆመ ሳያርፍ፣ ከዘረጋ ሳያጥፍ እንደጾመ መጻሕፍት ይነግሩናል፡፡
  • ሆኖም ጾሙን በመጾም ላይ እንዳለ ሰይጣን መጥቶ በሦስት አርእስተ ኃጣውእ ፈተና አቀረበበት፤ የፈተናዎቹም ዓይነቶች ስስት፣ ትዕቢት እና ፍቅረ ንዋይ (ገንዘብን መውደድ) ነበሩ፡፡
  • ዲያበሎስ (ሰይጣን) ጌታችን አምላካችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስን በእነዚህ አርእስተ ኃጣውእ ለመፈተን ኀይለ ቃሉን ከመጽሐፍ ቅዱስ መሠረት ያደርግ ነበር፡፡ ነገር ግን ጌታችንና አምላካችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ጥቅሱን በጥቅስ እየመለሰ በመለኮታዊ ኀይሉ እየደመሰሰ ድል አድርጎታል፡፡
  • ሰይጣን በመጀመሪያ ጌታችንን የእግዚአብሔርስ ልጅ ከሆንህ እነዚህ ድንጋዮች እንጀራ እንዲሆኑ እዘዝ እና አንተም እኔም ርቦናል እንብላ አለው፡፡ እርሱ ጌታ ግን “ሰው በእንጀራ ብቻ አይኖርም፣ ከእግዚአብሔር አፍ በሚወጣ ቃል ሁሉ እንጂ ተብሎ ተጽፎአል ሲል ገሠጸው”፡፡

ሰይጣን ስሙ እንደ ኃጢአቱ ብዙ ነው፡፡ ይኸውም የወደቁት መላእክት አለቃ፣ የመልካም ነገር ተቃራኒ ዲያብሎስ ብዔል ዜቡል፣ ቤልሆር አብዩን አጶልዮን፣ ወንድሞች ከሳሽ ባለጋራ፣ የዓለም ሁሉ ከሳሽ ታላቁ ዘንዶ፣ የቀድሞው እባብ፣ ክፉው ነፍሰ ገዳይ የሐሰት አባት እየተባለ ይነገርለታል፡፡ ጌታችን ሰይጣን በጠየቀው ጥያቄ አሳፍሮ ከመለሰው በኋላ እንደገና ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስን ወደ ቅድስት ከተማ ሔደ፡፡ ሰይጣንም ደግሞ መጥቶ በአጠገቡ ቆሞ መላእክቱን ስለ አንተ ያዝልሃል፡፡ እግርህንም እንዳትሰናከል በእጃቸው ያነሡሃል ተብሎ ተጽፎአልና የእግዚአብሔርስ ልጅ ከሆንክ ራስህን ወደታች ወርውር አለው፡፡ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስም ሰይጣንን ጌታ አምላክህን አትፈታተነው ተብሎ ተጽፎአል ሲል አዋርዶና አሳፍሮ ሰደደው፡፡ ከዚህ በኋላም ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ወደረጅም ተራራ ሔደ፡፡ ሰይጣንም ተከትሎት ሔደ፡፡ በለመደው ትዕቢቱና ትምክህቱ ተሞልቶ ምትሐቱን አዘጋጅቶ የዓለምን መንግሥታት ሁሉ ክብራቸውን፣ ከተማቸውን በወርቅ፣ በአልማዝ በዕንቁ ለብጦ አስገጦ አስውቦ አሳምሮ አሳየው፡፡

ጌታችንንም እንዲህ አለው ወድቀህ ብትሰግድልኝ ይህን ሁሉ ክብር በወርቅና በአልማዝ በዕንቁና በከበረ ድንጋይ የተጌጠውን የተዋበውን ከተማ እሰጥሃለሁ ሲል በአምላክነቱ ሊፈትነው ሞከረ፡፡ ጌታችን ግን ሰይጣንን ሒድ አንተ ሰይጣን ለጌታህ ለአምላክህ ለእግዚአብሔር ስገድ እርሱንም ብቻ አምልክ ተብሎ ተጽፎአልና ብሎ በማያዳግም በትረ ግሣጼው ቀጣው፤ አሳፈረው፣ አባረረው፡፡ ከዚህ በኋላ ሰይጣን እንደጢስ ተኖ እንደ ትቢያ በኖ ከፊቱ ጠፋ፡፡ (ማቴ. ፬÷፩-፲፩)

የጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ሦስት ፈተናዎች ማለት ሰይጣን በስስት ሲመጣበት በትዕግሥት፣ በትዕቢት ሲመጣበት በትሕትና በአፍቅሮ ንዋይ ቢመጣበት በጸሊአ ንዋይ ዲያብሎስንና ሠራዊቱን በሙሉ ድል እንዳደረጋቸው ሁሉ እኛም በሕይወታችን ዘመን በጾማችንና በጸሎታችን፣ ጊዜ ትዕግሥትን፣ ትሕትናን ጸሊአ ንዋይን ገንዘብ አድርገን ብንጸና ፈቃደ ሥጋችንና ፈቃደ ሰይጣንን ድል ለማድረግ እንደምንችል ይታመናል፡፡ በነዚህ መንፈሳውያን መሣሪያዎች እንድንጠቀምም አስተምሮናል፡፡

ፈተና ቢደርስብን እንኳ የእግዚአብሔር መላእክት መጥተው እንደሚቆሙልንና እንደሚረዱን፣ እንደሚያጽናኑንና እንደሚያ- በረታቱንም አንጠራጠርም፡፡ ድል ለመንሣት ኀይል፣ ጽንዕ እንደምናገኝም በሙሉ ልብ እናምናለን፡፡ እንተማመናለን፡፡ ይኸውም “ይትዐየን መልአከ እግዚአብሔር ዐውዶሙ፤ ለእለ ይፈርሕዎ ወያድኅኖሙ፤ ጠዐሙ ወታእምሩ ከመኄረ እግዚአብሔር” ተብሎ ተጽፎአልና ይህም ማለት እግዚአብሔርን በሚፈሩና በሚያከብሩ ምእመናን ዙሪያ መላእክት ይከትማሉ፡፡ ስለዚህ እግዚአብሔር ደግ ቸር መሆኑን በአዳኝነቱ፣ በደግነቱ ልትተማመኑ እንድትችሉ በእርሱ ወደ እርሱ ተጠጉ ተብሎ ተጽፎአል፡፡ ተናጋሪውም ነቢየ እግዚአብሔር ቅዱስ ዳዊት ነው፡፡ “ወሰቦ ትጸውሙ ኢትኩኑ ከመ መደልዋን” በምትጾሙበት ጊዜ እንደ ግብዞች አትሁኑ “አንትሙሰ ሶበ ትጸውሙ ቅብኡ ርዕሰክሙ” እናንተስ ስትጾሙ ራሳችሁን ተቀቡ፡፡ ማለትም ጾመኛ ጸሎተኛ ተብላችሁ በውዳሴ ከንቱ ምክንያት ዋጋችሁን እንዳታጡ፡፡ ማቴ. ፮÷፲፮

በጊዜውም ያለ ጊዜውም አካሔዳቸውን ሁሉ ከእግዚአብሔር ጋር ያደረጉ ሰዎች ከጥንት ጠላታቸው ከዲያብሎስ የኃጢአት ቀምበር ነፃ ናቸው፡፡ በተለይም በጾም በጸሎት ቅኑት እንደገበሬ፣ ጽሙድ እንደ በሬ ሆነው ሌት ተቀን የሚተጉ አማንያን ሁሉ ጠላትን ድል ነሥተውት ይኖራሉ፡፡ ከሕፃንነት ዘመኑ አንሥቶ፣ በአምልኮተ እግዚአብሔር ጸንቶ ከመኖሩም በላይ በጾም በጸሎት ተወስኖ ይኖር የነበረው ነቢዩ ዳንኤል ከወገኖቹ ጋር ተማርኮ ወደ ባቢሎን ከተወሰደ በኋላ በአምልኮቱና በበጎ ምግባሩ ጸንቶ በመገኘቱ ከመጣበት ፈተና ሁሉ እንደዳነ ከመጽሐፈ ትንቢቱ እንረዳለን፡፡ ት.ዳን. ፱÷፫-፲፡፡

ነቢየ ልዑል ዳንኤል የነገሥታት ዘር ነበር፡፡ ዐዋቂ፣ ነገር አርቃቂ በዐራቱ ነገሥታተ ባቢሎን ነበረ፡፡ በእምነተ ጽኑዕነቱና በአምልኮቱ፣ በጸሎቱና በጾሙ በነገሥታቱም በሕዝቡም ዘንድ ታዋቂ ነበር፡፡ በዚሁም ምክንያት መኳንንቱና የንጉሡ አማካሪዎቹ ሁሉ የዳንኤልን በንጉሡ ዘንድ መወደድ አይተው ያልፈጸመውን ኃጢአትና ወንጀል ተብትበው ንጉሡ ከዳንኤል ጋር የሚጋጭበትንና የሚለያይበትን፣ የሚጣላበትንና ከፊቱ የሚርቅበትን እንዲያውም በተራቡ አናብስት ተበልቶ የሚጠፋበትን መንገድ አዘጋጁ፡፡ ይህም ፈተና በአምልኮተ እግዚአብሔር ምክንያት የመጣበት ነበር፡፡

  • ንጉሡ ናቡከደነጾርም ለጊዜው መስሎት በዳንአል ላይ ተቈጣ፡፡ ዳንኤል ግን ንጉሡን አንተ ብትቈጣ ንጉሥ ሆይ እኔ ከሕፃንነቴ ጊዜ ጀምሮ የማመልከው የአባቶቼን አምላክ እግዚአብሔርን ስለማመልክ የተለመደውን የዘወትር ጸሎቴን ከመጸለይ ፈጽሞ አላቋርጥም ብሎ ነገረው፡፡
  • ንጉሡም እጅግ ከመናደዱና ከመበሳጨቱ የተነሣ ከእጄ የሚያድንህ ሰው ከኔ የበለጠ ኃያል ፈጣሪም ሆነ ፍጡር ካለ አያለሁ ብሎ አማካሪዎቹ በጥላቻ መልኩ ያዘጋጁትን የውሳኔ ሀሳብ ጽሑፍ ወይም ቃለ ጉባኤ አጽድቆ ወዳጁ ዳንኤልን ወደተራቡት አናብስት ጉድጓድ ውስጥ ይዞ ወረወረው፡፡ ነገር ግን ንጉሡ ዳንኤል ይወደው ስለነበረ ሌሊቱን ሙሉ እህል ሳይቀምስ ሳይተኛና ሳያርፍ፣ ሲበሳጭና ሲያዝን አደረ፤ ዳንኤል እነዚህ ሁለት ቀን ሳይበሉ የሰነበቱት አናብስት ጅራታቸውን እንደለማዳ የቤት እንስሣ እየወዘወዙ ከእግሩ በታች ወድቀው የእግሩን ትቢያ እየላሱ ተቀበሉት እንጂ ምንም አልነኩትም፡፡
  • ዳንኤልም በአናብስት ጉድጓድ ውስጥ ገብቶ፣ ከአናብስት መካከል ቆሞ “ኢትመጥወነ ለግሙራ በእንተ ስምከ፣ ወኢትሚጥ ኪዳነከ፣ ወኢታርሕቅ ምሕረተከ እምኔነ፣ በእንተ አብርሃም ፍቁርከ፤ ወበእንተ ይስሐቅ ቁልዔከ ወበእንተ እስራኤል ቅዱስከ”፡፡
  • ስለስምህ ብለህ ለጥፋት አሳልፈህ አትስጠን ከእኛ ዘንድ ምሕረትን አታርቅብን፣ ኪዳንህንም አትመልስብን፣ አትርሳንም ስለወዳጆችህ፣ ስለአብርሃም፣ ስለይስሐቅና ስለያዕቆብ ብለህ አስበን እያለ ጸለየ፡፡ (ዳን. ፮÷፲፱-፳፯)

ንጉሡ ዳርዮስም ዳንአል ወደ አናብስት ጉድጓድ ውስጥ በመጣሉ አዝኖአልና፤ በነጋታው ከተቀመጠበት ተነሣ፤ ወደአናብስት ጉድጓድ ለመሄድ ዝግጅት አድርጎ ማልዶ ተነሣ፡፡ መኳንንቱን፣ መሣፍንቱን ራስ ቤትወደዶቹን አማካሪዎቹንና ባለሟሎቹን አስከትሎ ነቢዩ ዳንኤል ወደተወረወረበት የአናብስት ጉድጓድ ሄደ፡፡ ጉድጓዱ የታሸገበትን ማኅተም ቀደደ፡፡ በሩን ከፈተ ወደ ጉድጓዱም ተመለከተ እነሆ ዳንኤልም በጉድጓዱ ውስጥ በአናብስት መካከል በሕይወት ቆሞ ሲጸልይ አገኘው፡፡ በዚሁ ጊዜ ንጉሡ ዳርዮስ “የሕያው አምላክ አገልጋይ ዳንኤል ሆይ ሁልጊዜ የምታመልከው አምላክ እግዚአብሔር ከአናብስት አፍ ያድንህ ዘንድ ችሎአልን? አለው”፡፡

  • ዳንኤልም ንጉሡ ዳርዮስን “ንጉሥ ሆይ ሺህ ዓመት ንገሥ ቅንነት ተገኝቶብኛልና አንተንም ደግሞ ንጉሥ ሆይ አልበደልሁህምና አምላኬ መልአኩን ልኮ የአናብስትን አፍ ዘጋ፤ እነርሱም አልነኩኝም ብሎ መለሰለት”፡፡
  • ንጉሡም ዳንኤልን ከጉድጓድ አውጥቶ የዳንኤልን ጠላቶች የእርሱን አማካሪዎች አምጥቶ አናብስት ለእናንተ ደግሞ እንደ ዳንኤል ይሰግዱላችሁ እንደሆን ወደ ጉድጓዱ ውረዱ ብሎ ቢወረውሯቸው ገና ሳይወርዱ አናብስቱ እየዘለሉ ይዘው ቀለጣጥመው ሰባብረው ዋጡአቸው፡፡ በሠፈሩት ቁና መሠፈር አይቀርምና የሥራቸውን አገኙ፡፡
  • ከዚህ በኋላም ንጉሡና ቤተሰቡ፣ እንዲሁም በግዛቱ ውስጥ ያሉ ያገሩ ሕዝብ ሁሉ በዳንኤል አምላክ በእግዚአብሔር እንዲያምኑ አዋጅ አስተላለፈ፡፡ ሕዝቡም የእግዚአብሔርን ፈጣሪነት አምኖ፣ ተቀብሎ በአምልኮቱ ጸና፡፡ (ዳን. ፮÷፲፮-፳፰)
  • ስለዚህ እኛም ሰማይንና ምድርን ጥቃቅኑንና ግዙፋን ፍጥረታትን የፈጠረ እውተኛ ፈጣሪ አምላክ የሆነው እግዚአብሔርን በእውነት ማምለክና የተቀደሰ ሥራን መሥራት በጾም፣ በጸሎት መትጋት፣ በትእዛዛቱ መጽናት፣ በፍቅር፣ በአንድነት፣ በሰላም በትህትና አብሮ መኖር ይገባናል፡፡ መንገዳችንና አካሄዳችን እንዲሁ የቀና ከሆነ እግዚአብሔር አምላካችን ከመጣብን አስደንጋጭና ክፉ ፈተና ሁሉ እንደሚያድነን የታመነ ነው፡፡ ይህኑም ተረድተን ከከንቱ አምልኮ ተጠብቀን በጾም በጸሎት ተወስነን በሥጋው ወደሙ ጸንተን ከቈየነው ለተስፋ መንግሥተ ሰማያት እንደሚያበቃን አንጠራጠርም፡፡ ለዚሁም እንድንበቃ ቅዱስ ፈቃዱ ይሁንልን፡፡ (የሐ.ሥ. ፲÷፫-፬፣ ፲÷፴-፴፩) ይቆየን

                                                               ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከወርኀ ጾሙ በኋላ

ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከመዋዕለ ጾሙ በኋላ የማስተማር መርሐ ግብሩን ለመጀመር ከቆሮንቶስ ተራራ ወርዶ በቃና ዘገሊላ አጠገብ በባሕሩ ዳር ሁለት ወንድማማቾችን ጴጥሮስ የሚሉት ስምዖንንና ወንድሙ እንድርያስን መረባቸውን ወደ ባሕር ሲጥሉ አይቶ (በኋላዬ) ኑና ተከተሉኝ ሰዎችን የምታጠምዱ አደርጋችኋለሁ ብሎ አስከተላቸው፤

  • ይህም ሰዎችን በትምህርት፣ በተአምራት ታሳምናላችሁ፣ ከድንቁርና ወደ እውቀት፣ ከክሕደት ወደ እምነት ከገቢረ ኃጢአት ወደ ገቢረ ጽድቅ ትመልሳላችሁ፡፡ ከአጋንንት ቁራኝነት አላቅቃችሁ፣ በንስሓ አጥባችሁ ከእግዚአብሔር ጋር ለማገናኘት የሚያስችል ሥልጣን ታገኛላችሁ፡፡ ወደ ገሃነመ እሳት የሚወስደውን መንገድ በቅዱስ ወንጌል አጥራችሁ፣ የመንግሥተ ሰማያትን በር ከፍታችሁ ለማስገባት ትችሉ ዘንድ ቁልፍ ይሰጣችኋል፤ በምድር ያሠራችሁት በሰማይም እንደታሠረ እንዲሆን የምትችሉበትን ሥልጣን እሰጣችኋለሁ፤ በምድር የፈታችሁትም በሰማይ የተፈታ ይሆናል፡፡ ሰው ሁሉ በተድላ በደስታ በመንግሥተ ሰማይ ለመመላለስ እንዲበቃ ታደርጉታላችሁ አላቸው፡፡ እነርሱም ያለ አንዳች ጥርጥርና ማመንታት በሌለበት መረባቸውን፣ ጀልባቸውንና ቤታቸውን ትተው ከቤታቸው ተለይተው ሁሉን ትተው በቀና በጸና እምነት፣ በንጹሕ ልብ ተከተሉት፡፡ (ማቴ. ፬÷፲፰-፳፣ ማር. ፩÷፲፮-፳)

ከዚህ በኋላ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በገሊላና አካባቢዋ የመንግሥተ ሰማያትን ምሥጢር እያበሰረ ማስተማሩን ቀጠለ፡፡ መንግሥተ ሰማያት ቀርባለችና ንስሓ ግቡ እያለ አስተማረ፡፡ ይገሥጻቸው፣ ይመክራቸውና ያርማቸው ነበር፡፡ ይልቁንም በደዌ ዳኛ በአልጋ ቁራኛ የተያዙትን ይፈውሳቸው ነበር፡፡

ማለትም ሀ – ለምጻሞችን ያነፃቸው፣

ለ – የሞቱትን ያስነሣቸው፣

ሐ – ልምሾዎችንና ሽባዎቹን ያረታቸው፣

መ – አጋንንት ያደሩባቸውን ያወጣላቸው፣

ሠ  – ዲዳዎቹንና ደንቆሮዎቹን አንደበታቸውን

የከፈተላቸው፣

ረ –  ደም የሚፈሳቸውና የተቅማጥ በሽታ የያዛቸውን፣

የፈወሳቸው፣

ሰ – የራስ ፍልጠት፣ የሆድ ቁርጠት፣ የእግር ቁርጥማት፣  የቆዳ ምልጠት፣ የልብ ጥመት የያዛቸውንና ያደረባቸውን ከደዌያቸው ሁሉ የፈወሳቸው፣ ያላቅቃቸው ነበር፡፡

  • ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በሥጋና በነፍስ ደዌያትን በሚያመጡ ርኲሳን አጋንንት ላይ ሥልጣኑን በማሳየት በብዙ ሺህ የሚቈጠሩ ሰዎች ይከተሉት ነበር፡፡ በተለይም ከመጀመሪያ እስከ መጨረሻ ድረስ ከዋለበት የሚውሉ፣ ካደረበት የሚያድሩ ፻፳ ቤተሰብ ነበሩት፡፡

ክፍላቸውም፡- ፩ – አሥራ ሁለት ሐዋርያት፣

፪ – ሰባ ሁለት አርድእት፣

፫ – ሠላሳ ስድስት ቅዱሳት አንስት ተብለው የሚጠሩ፣ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስን ሲከተሉ፣ መንፈሳዊ አገልግሎትን ሲያሟሉ የኖሩ ናቸው፡፡

  • አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ ቅዱስ ወንጌሉን ሲያስተምር እየተከታተሉ ሕዝቡን የሚያገለግሉ፣ ሰው ሁሉ ከኃጢአት፣ ከፍዳና ከዘለዓለማዊ ኲነኔ ወጥቶ፣ በክርስቶስ ክርስቲያን፣ በጥምቀቱ ውሉደ እግዚአብሔር አሰኝተው በዚሁ ስም እንዲጠሩ በማድረግ በዓለም ሁሉ ተሠማርተው፣ ሕይወታቸውን ወደ ቅድስና ለውጠው፣ የወንጌሉ ቃል ተግባራዊ እንዲሆን ያደረጉና አሁንም በተሰጣቸው ቃል ኪዳን መሠረት ሰው ዘለዓለማዊ ሕይወት እንዲኖረው የሚያደርጉ አሥራ ሁለቱ ሐዋርያት ናቸው፡፡
  • ስለሆነም ጌታችን በቅዱስ ቃሉ ያስተማረውን ሐዋርያት ተቀብለው ለዓለሙ ሁሉ ያደረሱት ትምህርተ ወንጌል ተባለ፤ ወንጌል ማለትም የደስታና የሰላም የፍሥሓና የምሥራች ነጋሪ አብሳሪ ማለት ነው፡፡ “መንግሥተ ሰማያት ቀርባለችና ንስሓ ግቡ” የምትል በመሆንዋ የምስራች ተባለች፡፡ (ማቴ. ፫÷፪፣ ማቴ. ፬÷፲፯)
  • ፯ኛ/ አምላካችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ “የማስተማር ተግባሩን ሲጀምር መንግሥተ ሰማያት ቀርባለችና ንስሓ ግቡ” የሚል ነበር፡፡ በቀዳማይ አባታችን አዳም በደል ምክንያት አጥተናት የነበረችውን ገነት መንግሥተ ሰማያትን በዳግማይ አዳም ጌታ ፭ ሺህ ከ፭ መቶ ዘመን ሲፈጸም ተመልሳልናለችና ይህችው የከበረችን ሥፍራ ለማግኘት በጸጸትና በአንብዓ ንስሓ መታጠብ እጅግ አስፈላጊ መሆኑን ባለቤቱ አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ ነግሮናል አስተምሮናል፡፡

ስለዚህ በክርስቶስ ክርስቲያን፣ በወልድ ውሉድ ተብለው የሚጠሩት ወገኖች በሙሉ ሥርዓተ አምልኮታቸውን ጠብቀው፣ የሚሠሩትንና ሊፈጽሙት የሚገባቸውን ተግባር ሁሉ አከናውነው ተዘጋጅተው መቀመጥ፣ መጠበቅ አለባቸው፡፡

                                                                                     ሥርዓተ ጾምወ ጸሎት

ጾምና ጸሎት እንደ ሰምና ፈትል የተስማሙ ናቸው፤ ጸሎት ዘወትር ከክርስቲያኖች አንደበት ሊለይ የማይገባ ተግባር ነው፤ በመሠረቱ ምእመናን ሁሉ ዘወትር መጸለይ እንደሚገባቸው መዘንጋት የለባቸውም፡፡

  • ከጸሎት የተለየ ክርስቲያን የአጋንንት በረት ነው ወይም ነፍስ የተለየው በድን ነው፡፡ ምክንያቱም ጸሎት የሕይወት እስትንፋስ ነው ተብሎ ተጽፏልና፡፡
  • ጾም ምንም እንኳ የተለየ ጊዜና ወራት ቢኖረውም ሁለቱ ትሩፋት ለክርስቲያን ሁሉ አስፈላጊዎች ናቸው፡፡ ክርስቲያን ነኝ የሚል ሁሉ በጽኑዕ እምነት፣ በንጹሕ ልቡና በቅንነት ከጸለየና ከጾመ ከእግዚአብሔር ዘንድ የለመነውንና የጠየቀውን ፈጣን መልስ እንደሚያገኝ የታመነ ነው፡፡ እግዚአብሔር ቅዱስና ንጹሐ ባሕርይ አምላክ ስለሆነ የሚቀርብለት ልመና፣ ጾምና መሥዋዕት ሁሉ በንጽሕና ከቅን ልቡና የመነጨ መሆን አለበት፡፡
  • ጾምና ጸሎት ለታይታና ለይስሙላ የሚደረግ ለግብር ይውጣ የሚቀርብ አይደለም፡፡ ምክንያቱም እግዚአብሔር አምላክን በትሕትና በንጽሕናና በቅድስና ሆነው ቢለምኑት፣ ቢጠሩት መልስ ይዞ የሚመለስ ፈጣን መሣሪያ ስለሆነ ነው፡፡
  • እውነትና ፍቅር ትሕትናና ይውህና ሳይዙ፣ ልቡናን ንጹሕ ሳያደርጉ እምነትንም ሳያጸኑ እነዕገሌ እንዲህ ያደርጋሉ ብለው ሃያ አራት ሰዓት ከእህልና ከውሃ ተለይተው እንደቶራ ተገትረው ቢለፈልፉና ቢጮኹ፣ ቢወድቁ ቢነሡ ጸሎቱ ከቅድመ እግዚአብሔር ደርሶ መልስ ይዞ ሊመለስ እንደማይችል መገንዘብ ተገቢ ነው፡፡
  • እግዚአብሔር ከልብ ባልመነጨ ረጅም ጸሎትና፣ እውነትን ባልያዘ ጾም ቢለምኑት አያስደስተውም፡፡ በትምክህት፣ በምቀኝነት፣ በክፋትና በተንኰል፣ የተተበተበ ልቡና ይዞ መላ ዘመናትን ቢወድቁ፣ ቢነሡ፣ ቢጾሙ እና ቢጸልዩ እግዚአብሔር ጆሮውን ወደዚሁ ጾምና ጸሎት አያዘነብልም፡፡ (ሉቃ. ፲፰÷፲፩፣ ኢሳ. ፶፰÷፫-፲፪፣ ማቴ. ፳፫÷፳፱-፴፯፣ ማቴ. ፳፫÷፲፬)
  • ለአብነት ያህል በንጽሕናና በቅድስና ፣ በመንፈሳዊ ቅንዓትና በቅን ልቡና፣ በጽኑዕ እምነትና በንጹሕ ኅሊና፣ በትዕግሥትና በትሕትና፣ በተስፋና በፍቅር የሚጸለይ ጸሎትን ሁሉ ከነቢይ ኤልያስ ጸሎት ጋር ብናገናዝበው ስለጸሎት ጠቃሚነትና ጎጂነት በቀላሉ ለመረዳትና ለመገንዘብ ያስችለናል፡፡
  • ኤልያስ “አቤቱ የአብርሃም፣ የይስሐቅና የያዕቆብ አምላክ ሆይ አንተ በእስራኤል ላይ አምላክ እንደሆንህ፣ እኔም ባሪያህ እንደሆንሁ፣ ይህን ሁሉ በቃል እንዳደረግሁ ዛሬ ይገለጽ፤ አቤቱ አንተ አምላክ እንደሆንኸ፣ ልባቸውንም ደግሞ እንደመለስህ ይህ ሕዝብ ያውቅ ዘንድ ስማኝ አቤቱ ስማኝ” ብሎ ባቀረበው አጭርና ልባዊ ጸሎት የተገኘው መልስ ፈጣን እንደነበረ እንመለከታለን፡፡ ኤልያስ በዚህ አጭር ጸሎቱ ያቀረበውን መሥዋዕት ከሰማይ እሳት ወርዶ እንደበላለት፣ እግዚአብሔርም እንደተቀበለለት በግልጽ ተረጋግጧል፡፡ (፩ኛ/ነገ. ፲፰÷፴፮)
  • ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ዘወትር ሳንታክት እንድንጸልይና የምንጸልየውንም ጸሎት በንጹሕ ልቡና ከተንኰልና ከምቀኝነት፣ ከክፋትና ከጥመት ከስርቆትና ከአምልኮ ጣዖት የጸዳን ሆነን አጭርና ልባዊ ጸሎት ለአምላካችን እግዚአብሔር እንድናቀርብ አዞናል፡፡
  • ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለአንዲት ነዝናዛ ሴት (መበለት)ና እግዚአብሔርን ስለማይፈራ አንድ ዐመጸኛ ዳኛ የሰጠን ምሳሌያዊ ትምህርትም በቂ ማስረጃችን ነው፡፡ የእነዚህንም ልመና ስናስተውል፡-

፩ኛ/ ከላይ እንደተገለጸው የኤልያስ ጸሎት አጭር እንደነበረ ነው፡፡ እንዲሁም ከንጹሕ ልብ የመነጨና ከሁሉም ነገር የጸዳ መሆኑን ተመልክተናል፡፡ ከዚህም አብነት የተነሣ የሁሉም ሰው ጸሎት አጭር ልባዊና ከዓለም አስተሳሰብ የራቀ መሆን እንዳለበት ቅዱስ መጽሐፍ ያዝዘናል፤ እንዲህ ሲል እናንተስ እንዲህ ጸልዩ፣ አባታችን ሆይ፣ በሰማይ የምትኖር ስምህ ይቀደስ… ይህን ጸሎት ያለ ማቋረጥ ዘወትር መጸለይ የሚገባን መሆኑን ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ አዞናል፡፡ (ማቴ. ፮÷፲፣ ሉቃ. ፲፰÷፩-፰)

፪ኛ/ ጸሎታችን ለታይታና ለውዳሴ ከንቱ ሳይሆን ቂምንና በቀልን፣ ክፋትንና ተንኰልን፣ ትምክህትንና ትዕቢትን አስወግደን ፍቅርንና ትሕትናን የዋህነትንና ርኅራኄን ገንዘብ አድርገን እንድንጸልይ የሚገባን መሆኑን በየክፍሉ ተነግሮናል ተረድተናል፡፡ ይኸውም አምላካችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ እናንተ ልበ ደንዳኖች ጻፍቶችና ፈሪሳውያን በጸሎት ርዝማኔ እያመካኛችሁ የመበለቶችን ቤት ስለምትበሉ ወዮላችሁ፣ ስለዚህ የባሰ ፍርድ ትቀበላላችሁ ብሎአል፡፡

የፈሪሳውያንን ግብዝነትና ስውር ደባ፣ ስለጾማቸውና ጸሎታቸው ውስጣዊ ሕይወትም በእብነ በረድ እንዳሸበረቀ መቃብር ሆኖ ስለታየው ነቀፌታን አስከትሎባቸዋል፡፡ ይህም በእርሱ ዘንድ ምንም የተሠወረና የተደበቀ ምሥጢር እንደሌለ የሚያስረዳ ነው፡፡ (ማቴ. ፳፫÷፲፬፣ ሉቃ. ፲፰÷፩-፲፬)

፫ኛ/ ክርስቲያን ከመጸለዩ በፊት እንዴት መጸለይ እንደሚገባው ማወቅና መጠንቀቅ አለበት፡፡ ሲጸልዩ አይቶ ሳይማር ሳያውቅና ሳይጠነቀቅ እኔም ልጸልይ ቢል ምንም እንኳ ሀሳቡ መንፈሳዊ ቅንዓት እንዳደረበት ቢያመለክትም ከላይ እንደተገለጸው ሊያሟላው የሚገባውን ደረጃ በደረጃ ማጥናት ተገቢ መሆኑን ማወቅ ግዴታ ይሆናል፡፡

  • በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሥርዓተ ጸሎት መሠረት አንድ ክርስቲያን ሲጸልይ
  • ለማን ነው የምጸልየው?
  • ምንድን ነው የምጸልየው?
  • ለምን ነው የምጸልየው?
  • መቼ ነው የምጸልየው?
  • እንዴት ነው የምጸልየው?
  • የት ነው የምጸልየው? የሚሉ ሥርዓተ ጸሎት መመሪያዎችን በሙሉ ማወቅ ይጠበቅበታል፡፡

፬ኛ/ ከአንዳንድ በስም ክርስቲያን ነን ባዮች የሚሰማው ጸሎት እንኳንስ በእግዚአብሔር ፊት ቀርቦ ግዳጅ ሊፈጽም ይቅርና በሰው ጆሮ ሲሰማም እንኳ እጅግ የሚቀፍና የሚያስጸይፍ ነው፡፡ ወደ ቤተክርስቲያን ሄደው በዐጸዱ ሥር ቆመው የዕገሌን፣ የዕገሊትን ነገር ካላሳየኸኝ ዳግም ከደጀ ሰላምህ አልደርስም፤ የሚሉና የመሳሰሉ የአረማውያን ባሕርይ የሚከተሉ ብዙ ናቸው፡፡ (ማቴ. ፳÷፳፪)

፭ኛ/ ጾም ማለት ምን ማለት እንደሆነና ምን እንደሚመስል፣ እንዴትስ መጾም እንደሚገባ፣ በጾም ወራት ከምን ከምን መከልከልና መራቅ እንደሚያስፈልግ አስቀድሞ ሊቃውንትን፣ መጠየቅ፣ መጻሕፍትን ማንበብና ማወቅ ግዴታ ይሆናል፡፡ ከጥሉላተ መባልዕት ብቻ መገለሉ በልዩ ልዩ ሥርወ ኃጢአት መንከባለሉና መበከሉ ጾመኛ ነኝ ሊያሰኝ እንደማይቻል መታወቅ አለበት፡፡

፮ኛ/ አንድ ሰው ስለጾምና ስለጸሎት አጠቃቀም በተገቢው መንገድ ሳይገነዘብ ለመጾም ቢሞክር ጥፋትን እንጂ ልማትን፣ መርገምን እንጂ በረከትን አያስገኝም፤ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በጾም ጊዜ እግዚአብሔርን እንጂ ሰውን መመልከት እንደማይገባን አስተምሮናል፡፡ ለመጾምና ለመጸለይ የሚዘጋጅ ሰው በቅድሚያ ፍቅርን፣ ትሕትናን፣ ትዕግሥትን፣ ንስሓን፣ ጸጸትን፣ ቸርነትን፣ ይቅር ባይነትን ገንዘብ ማድረግ ይገባል፡፡ ከዚህም ጋር ከልዩ ልዩ የአልኮል መጠጦች፣ ከክፋት ከተንኰል፣ ከቂም ከበቀል፣ ከዝሙት ከሐሜት፣ መንጻት ከክርስቲያን ወገን ሁሉ የሚጠበቅ ግዴታ ነው፡፡ እነዚህን ሁሉ አውቀን፣ ጠንቅቀን፣ የምንጸልይና የምንጾም ከሆነ አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ ልመናችንን ሁሉ ተቀብሎ ይፈጽምልናል፡፡ ኢትዮጵያዊው ሊቅ ቅዱስ ያሬድ ስለጾም ሲያስተምር ይጹም ዐይን ይጹም ልሳን እዝንኒ ይጹም እሚሰሚዓ ሕሡም (ዐይን ይጹም አንደበትም ክፉ ከመናገር ይጹም ጆሮም የማይገባ የከፋ ነገርን ከመስማት ይጹም) ብሎ በዝማሬው አዝዞናል፡፡ ጾምና ጸሎት ማለት ይህን ይመስላል፡፡

፯ኛ/ የመለመንን ሥርዓት የማያውቅ ሰው እንኳንስ እግዚአብሔርን ሥጋውያን፣ ዓለማውያን/ ምድራውያን ባለሥልጣናትና ባለጸጎችንም ቢሆን አያስደስትም፡፡ በእውነትና ከልብ በመነጨ ጸሎት ሆኖ የተለማኞችን ልብ የሚነካና የሚቀሰቅስ ካልሆነ ለማኙ ከተለማኙ ሰው ሊያገኘው የፈለገውን ሊያገኝ አይችልም፡፡

፰ኛ/ ጌታችን አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ ልጅ አባቱን ዓሣ ቢለምነው እባብ፣ ጊንጥ ይሰጠዋልን? እን ኪያስ እናንተ ክፉዎች ስትሆኑ፣ ለልጆቻችሁም መልካም ስጦታ መስጠትን ካወቃችሁ በሰማያት ያለው አባታችሁ በእውነት ለሚለምኑት እንዴት አብልጦ መልካም ነገርን ይሰጣቸዋል? ካለ በኋላ “ለምኑ ይሰጣችሁማል” ፈልጉ ታገኙማላችሁ፣ መዝጊያን አንኳኩ ይከፈትላችሁማል፤ የሚለምን ሁሉ ይቀበላልና፣ የፈለገውንም ያገኛል ብሎአል፡፡ (ማቴ. ፯÷፯)

፱ኛ/ ሐና የፈለገችውን ለማግኘት ወደ ቤተ እግዚአብሔር ሔደች፡፡ ልቧን ከክፉ ነገረ ሁሉ አጽድታም ወደ እግዚአብሔር ጸለየች፡፡ እግዚአብሔርም ጸሎትዋን ፈጥኖ ሰማት ምክንያቱም ጸሎትዋ አጭርና ልባዊ ስለነበረ ነው፡፡ የጸሎትዋ አቀራረብም አቤቱ የሠራዊት ጌታ እግዚአብሔር ሆይ! የባሪያህን መዋረድ ተመልክተህ ብታስበኝ፣ እኔንም ባትረሳኝ ለባርያህም ወንድ ልጅ ብትሰጥ ዕድሜውን ሙሉ ለእግዚአብሔር እሰጠዋለሁ ምላጭም በራሱ ላይ አይደርስም የሚል ነበር፡፡

፲ኛ/ ሐና በዚህ አጭር ጸሎትዋ ርኅሩኅ አምላክ ውርደትዋንና ስድቧን ሁሉ አይቶ አስወገደላት፣ የልቧንም ምኞት ፈጸመላት ወንድ ልጅም ሰጣት፡፡ ከዚህም በኋላ ከልብ ለለመነችውና ልመናዋንም ሰምቶ የፈለገችውን ሰጣት፡፡ ለልዑል እግዚአብሔር ምስጋናዋን ስታቀርብ “ጽጉባነ እክል ርኅቡ፣ ወርኁባን ጸግቡ፣ እስመ መካን ወለደት ሰብአተ፣ ወወላድሰ ስእነት ወሊደ” አለች፡፡ የቃሉ ትርጉም እህል በልተው የጠገቡ ተራቡ፣ የተራቡትም ጠገቡ፣ መካንዋ ሰባት ወለደች፤ ወላድዋ ደግሞ መከነች ማለትም ሕልቃና አንደኛዋ ሐና፣ ሁለተኛዋ ፍናና የሚባሉ ሁለት ሚስቶች ነበሩት፡፡ ነገር ግን ፍናና ልጆች ሲኖሩአት ሐና ስላልወለደች ፍናና በሐና ላይ ታላግጥ ነበረችና ልዑል እግዚአብሔር የሐናን ግፍ አይቶ ሦስት ወንዶችና ሁለት ሴቶች ልጆችን ስትወልድ ፍናና ደግሞ መውለድን በማቆምዋ ከዚህ በላይ የተጠቀሰውን ኀይለ ቃል ተናገረች፡፡ (፩ኛ/ ሳሙ. ፩÷፬-፯፣ ፪÷፳-፳፩)

፲፩ኛ/ በዚህም መሠረት ወደ እግዚአብሔር የሚቀርበው ጸሎት እግዚአብሔር አምላክ የማይፈልገውን በደል ለመፈጸምና ይህም በእግዚአብሔር ስጦታ የማጥቃያ መሣሪያ ለማግኘት ማለት ሀብት አግኝቶ ሰውን ለመበደል ሳይሆን ሰጥቶ፣ መጽውቶ ለመጽደቅ መሆን እንዳለበት፣ እንዲሁም ባለጸጋ ሆኖ በሰው ወይም በድሆች ላይ ለመታበይ፣ ለመመካት፣ ለመኩራራትና ለመመጻደቅ እንዳልሆነ መገንዘብ እንደሚገባ ቅዱሳት መጻሕፍት ያዝዙናል፡፡

፲፪ኛ/ ጾምና ጸሎት ከዘመነ ብሉይ ጀምሮ በሥርዓተ አምልኮት እና በሥርዓተ እምነታችን መሠረት ሲፈጸም የኖረ፣ ያለና የሚኖር ነው፡፡ ሆኖም ጾምና ጸሎት ሰዎች የሠሩትና የደነገጉት ሳይሆን የእግዚአብሔርን ፈቃድና ትእዛዝ መሠረት በማድረግ በየዐረፍተ ዘመኑ የነበሩት አባቶች ሲጠቀሙበትና ሲጠቅሙበት፣ እስካሁንም በተግባር ሲፈጽሙት የሚታይ ቅዱስ ተግባር ነው፡፡

፲፫ኛ/ ጸሎት የሕይወታችን እስትንፋስ ስለሆነ ያለ ጾምም ዘወትር ሊደረግ የሚገባው ልመና ነው፡፡ ጾም ግን ምንም እንኳ ክርስቲያን የሆነ ሁሉ የሚፈጽመው ትሩፋት የሆነ ሁሉ መሆኑ ቢያመለክትም ከጥሉላተ መባልዕት የምንከለክልበት ብቻ ቢመስልም ይኸው ሥርዓትም ከጸሎት ጋር የማይለያይ መሆን እንዳለበት ማንም ሊዘነጋው የማይገባ መንፈሳዊ ግዴታ ነው፡፡

  •    ጠግበው የነበሩ እንጀራ አጡ፡፡

ተርበው የነበሩ ከራብ ዐርፈዋል

መካኒቱ ሰባት ወልዳለችና

ብዙም የወለደችው ደክማለች፡፡

ምክንያቱም ጸሎት የተለየው ጾም የማጣትና የችግር ጾም ተብሎ ከሚነገረው አባባል የተለየ አይደለምና ነው፡፡

፲፬ኛ/ አንዳንድ በስም ክርስቲያን ነን ባዮች ጾምን ከእምነት ትሩፋት ለይተው ይመለከቱታል፣ አንዳንዶቹ ደግሞ ትሩፋት የሆኑትን ሁሉም አያስፈልጉም ይላሉ፤ በዚህም አመለካከታቸው እምነታቸውን ከሁሉ በላይና ከማንም እምነትም የተለየ አድርገው ሲናገሩ ይሰማሉ፣ በተጋድሎአቸውና በገቢረ ተአምራትነታቸው ቅዱሳን የሚል ቅጽል ከተሰጣቸው ጋር ራሳቸውን ያስተካክላሉ እንዲህ አይነቱ አመለካከትም ቅዱሳት መጻሕፍትን ካለማንበብና ካለመመርመር የተነሣ ሊሆን እንደሚችል በምሁራን ዓይን ታይቷል፡፡

፲፭ኛ/ ጾምን ከጸሎት ለይቶ መጾም ጸሎትን ከጾም ነጥሎ መጸለይ ቢቻልም ሁለቱን ለየብቻ መፈጸም እንደማይገባ ግን ለሁሉ ግልጽ መሆን አለበት፡፡ ይልቁንም ጸሎተኛና ጾመኛ ሰው በማንኛውም ጊዜና ቀን፣ ወራትና ዓመታት ቢሆን ሰውን የሚያስቀይምና እግዚአብሔርን የሚያሳዝን መሆን የለበትም፡፡ ቀደም ብለን እንደአተትነው ምእመናን በኅብረተሰቡ መካከል ሆነው እንዴት መጸለይና መጾም እንደሚገባቸው ለማወቅ እንደሚችሉ አስቀድመው ሕጉንና ትእዛዙን መመርመርና ማጥናት፣ ማወቅና መረዳት ይገባቸዋል፡፡

፲፮ኛ/ የጾምና የጸሎት አጀማመርና አፈጻጸምን ሳያውቁ በመላምት ወይም ሰዎች ያደርጋሉ በማለት ለመጾምና ለመጸለይ በድፍረት ተነሣሥቶ መሞከሩ ከላይ እንደተጠቀሰው ውጤት አልባና ዋጋቢስ እንደሚሆን አያጠራጥርም፡፡ እዚህ ላይ አንድ ታሪክ ብንጠቅስ አንድ ኀይለኛ ሽፍታ ነበረ ዳዊት ሳይደግም ውዳሴ ማርያም ሳያደርስ እህል የሚባል ነገር ፈጽሞ አይቀምስም ነበር፡፡ ነገር ግን እሱባለበት አካባቢ የሚያልፍን ሰው ገንዘቡን ልብሱን እየገፈፈ ይወስድ ነበር፡፡ ከዕለታት አንድ ቀን አንድ ሰው በድንገት እሱ ካለበት ቦታ ደረሰና ሽፍታ መሆኑን አውቆ ሩጫውን ቀጠለ፡፡ አሽከሮቹን ብዙ ገንዘብ ሳይዝ አይቀርም ብሎ ተከተሉት አላቸው፡፡ ሰውየው ሲሮጥ እነርሱም ሲሮጡ ብዙ ደክመው ያዙትና ፈተሹት አምስት ሳንቲም አልነበረውም፡፡ ወደ አለቃቸው ወደ ሽፍታው አምጥተው ምንም እንደሌለው ነገሩት፡፡ እርሱም ዳዊት እየደገመ ነበርና በእጁ ምልክት እየሰጠ እረዱት ቢል አረዱት፡፡ አንባብያን አስተውሉ እንዲህ ዐይነት ጸሎተኞችና ጾሞኞች እንዳሉ ልብ በሉ፡፡ ጸሎታችሁና ጾማችሁ በእንዲህ ዐይነቱ እንዳይሆን ተጠንቀቁ፤ ዕወቁ፤ አስተውሎ፤ ልባችሁን ሰብስባችሁ ማየት አለባችሁ፡፡

                                                                              የጾም ሥነ ሥርዓት

ጽድቃችሁ ከጻፎችና ከፈሪሳውያን ጽድቅ ካልበለጠ ወደ እግዚአብሔር መንግሥት አትገቡም ተብሎ የተነገረውን አምላካዊ ቃል ማስተዋል ይጠቅማል፡፡ የጾምና የጸሎት አንድነትን በተመለከተ የተገለጸው እንደተጠበቀ ሆኖ የጾምን ሥነ ሥርዓት መግለጽም እንደሚያስፈልግ በማመን እንደሚከተለው ለማስረዳት እንፈልጋለን፡፡

  • ጾም ማለት መሠረታዊ አሳቡ ምንም አለመብላትና አለመጠጣትን የሚያመለክት ነው፡፡ በእምነት መሠረትነት የሚፈጸመው ጾም ግን ከዚህ አባባል ፈጽሞ የተለየ ነው፡፡ ክርስቲያኖች ስንቀ ነፍስ ይሆናቸው ዘንድ የሚበላ የሚጠጣ ሳያጡ ፍትወተ ሥጋን ለማድከም ሲሉ ስለ ጽድቅ ይራባሉ፡፡ ይጠማሉ ለጽድቅ የሚራቡ ብፁዓን ናቸው ተብሎ ተነግሮላቸዋልና፤ (ማቴ. ፭÷፮)
  • ክርስቲያኖች በጾም ወራት ያላቸው ከሌላቸው ተካፍለው ይበላሉ፤ ለቁርሳቸው የታሰበውን አጠራቅመው ለነዳያን ይመጸውታሉ፤ (ማቴ. ፳፭÷፴፯፣ ምሳ. ፲፱)
  • ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ጾምን ስንጾም ከቅባት ነክ ብቻ በመታቀብ ሳይሆን የኃጢአት ምንጮች ከሆኑ ነገሮች ሁሉ መራቅ፣ ሰውነትን ከሚያፈዙና ከሚያደነዝዙ፣ ከአልኮል መጠጦች ከጫትና ከሲጋራ ከዝሙትና ከስርቆት ከተንኰልና ከቂም በቀል በአጠቃላይ የኃጢአት አመንጪ ከሆኑ ነገሮች ሁሉ እንድንሸሽ ያስጠነቅቀናል፣ ይመክረናል፣ ያስተምረናል፣ ይመራናል፡፡
  • ልዑል እግዚአብሔር በነቢያቱ አድሮ ስለጾም ያናገረውንና ያጻፈውን ማንበቡና ማስተዋሉ ይጠቅማል፡፡ በነቢዩ በኢሳይያስ ያደረው መንፈስ ቅዱስ ለምን ጾምን አንተም አልተመለከትኸንም ሰውነታችንንስ ስለምን አዋረድን አንተም አላወቅኸንም ይላሉ ሲል የሰዎችን እምነት ልብና ሀሳብ ምን እንደሚመስል ከገለጸ በኋላ ጾመኞች ስላላቸው አመለካከት ሲገልጽ ደግሞ ፈቃዳችሁን ታደርጋላችሁ ሠራተኛችሁንም ሁሉ ታስጨንቃላችሁ እነሆ ለጥልና ለክርክር ትጾማላችሁ በግፍ ጡጫም ትማታላችሁ የሚል ሆኖ ይነበባለ፡፡ (ኢሳ. ፶፰÷፬-፱)
  • ከዚህም አያይዞ እኔ የምፈልገው ጾም ይህ ነውን? ጾማችሁንም ወደላይ ታሰሙ ዘንድ፣ የተገፉትንስ አርነት ትሰዱ ዘንድ፣ ቀንበሩንስ ትሠብሩ ዘንድ አይደለምን? እንጀራንስ ለተራበ ትቈርሱ ዘንድ፣ የተራቈተውንስ ታለብሰው ዘንድ ከሥጋ ዘመድህ እንዳትሸሽግ አይደለምን? በማለት ስለ አጿጿም መልክና ይዘት፣ ሕግና ሥርዓት አብራርቶ አስረድቶአል፡፡ (ኢሳ. ፶፰÷፭-፲፫)
  • ጌታችን አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስም ስለጾም ሲያስረዳና የጾምን ትርጉም ሲያብራራ ግብዝነት የተመላበትን የፈሪሳውያንን እምነትና የጾማቸውን ሥርዓት ተመልክቶ የጾምን አፈጻጸም ከሥርዓቱና ከሕግጋቱ የራቀ መሆኑን በቅዱስ ወንጌሉ እንደነቀፋቸው ተጽፎአል፡፡ (ማቴ. ፲፰÷፲፪፣ ማቴ. ፯÷፲፯-፲፰)
  • ከሁሉ የበለጠ እምነት አለን የሚሉ ሐሳውያን ደግሞ በዘመነ ብሉይና በዘመነ ሐዲስ የተመሰከረለትና ጸንቶ የሚኖረውን ሥርዓተ ጾምን ሲነቅፉና ሲያናንቁ ይታያሉ፡፡

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለጾመልን እኛ መጾም አያስፈልገንም እያሉም ሲመጻደቁ ይሰማሉ፡፡ እነዚህ በጥቅም የታወሩ፣ በክህደት ሰንሰለት የታሠሩ፣ መጽሐፍ ቅዱስን ከግራ እጃቸው፣ የማይለዩና የማታለያ ሠይፍን በቀኝ እጃቸው ጨብጠው በየመንደሩ እየዞሩ የሚያሳስቱ ተኩላዎች ሕገ እግዚአብሔርን የሚያፈርሱ ናቸው፡፡ በላይ ስለጾም ማስረጃ አድርገው የሚጠቅሱት ኃይለ ቃልም “ከሆድ የሚወጣውን እንጂ ወደ ሆድ የሚገባውን ሰውን አያረክሰውም” ብለው ነው፡፡ (ማቴ. ፲፭÷፲-፲፩)

  • ጌታችን ከሆድ የሚወጣ እንጂ ወደ ሆድ የሚገባው ሰውን

አያረክሰውም ያለው ስለምን እንደሆነ ሳይገነዘቡ ወይም የዋሆችን ለማደናገር ሲሉ፣ አለዚያም ራሳቸው አስተው ሌላውን በተሳሳተ መንገድ እየመሩ ወደ ዘለዓለም ጥፋት ለማስገባት የዘረጉት ወጥመድ እንጂ ጥቅሱ ስለጾም ፈጽሞ መሰል እንደሌለው ግልጽ ነው፡፡ ይህ ጥቅስ በእውነተኛ በትምህርተ ክርስትና ለጎለመሱ በተዋሕዶ ትምህርት ለተራቀቁና ቅዱሳት መጻሕፍትን በማንበብ ለላቁ፣ እጅግ አስቂኝና አስገራሚ ነው፡፡ በመሆኑም ጌታችን አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ ይህን ቃል ለመናገርና ለማስረዳት የፈለገው ስለእጅ መታጠብና አለመታጠብ እንጂ ስለጾም አልነበረም፡፡

  • ፈሪሳውያን የጌታችን ደቀመዛሙርት እጃቸውን ሳይታጠቡ እንጀራ ሲበሉ አይተው እንደጥፋትና እንደኃጢአት አስቈጠሩባቸው ለአጭር አስተሳሰባቸው ሲመልስ ታጥበውም ሳይታጠቡም ቢበሉ ኃጢአት አለመሆኑን ያስረዳበት ታሪክ እንጂ ስለጾም እንዳልሆነ ለማስገንዘብ ነው፡፡ በተጨማሪም ሰው በቃሉ ተናግሮ በልብ ክፉ ሀሳብና ተንኰል አስቦ ፈጣሪን፣ ወገንን፣ ሰውን ተናግሮ ማስቀየም የማይገባ መሆኑን የተጠቀመበት አገላለጽ ነው፡፡
  • ጾም በዘመነ ብሉይም ሆነ በዘመነ ሐዲስ አባቶች ሲጠቀሙበት ከመኖራቸውም በላይ ለሁላችንም የነፍሳችን ፍቱን መድኃኒት መሆኑን ከፈጣሪያችንና ከአባቶቻችን አብነት ወስደናል፡፡ የጾማችን ፍቱንነትና ጠቃሚነትም ቅዱሳት መጻሕፍት በየክፍሉና በየምዕራፉ ይነግሩናል፡፡
  • ጾም ፍቅረ እግዚአብሔርን የሚገልጽ መሆኑን ያመለክታል፡፡ የሃይማኖት ፍሬም ነው፡፡ ለምእመናንም የእምነታቸው መመዘኛ ነው፡፡ የፍቅር ባለቤት ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስም አርአያና ምሳሌ ሆኖ በገዳመ ቆሮንቶስ ፵ ቀን ፵ ሌሊት የጾመልን ጠቀሜታው ምን ያህል የላቀ መሆኑን በሚገባ እንድንረዳ ያደርገናል፡፡
  • ጾም ለእውነተኛ ክርስቲያን አጥርና ቅጥር ነው፡፡ ጽኑም መዝጊያ ነው፡፡ አጥር፣ ቅጥር ጠባቂ የሌለው ቤት ለቀጣፊና ለዘራፊ የተጋለጠ የመሆኑን ያህል ከጾምና ከጸሎት የራቀ ክርስቲያንም ለዲያብሎስና ለሠራዊቱ የተጋለጠ፣ የተመቻቸ ነው፡፡
  • ጾምና ጸሎት የእያንዳንዱ ክርስቲያን መንፈሳዊ ግዴታዎች፣ የመንፈስም ፍሬዎች ናቸው፤ ከነዚህ መንፈሳውያን መሣሪያዎች የተለየ ክርስቲያን እምነት አለኝ ቢል ውሸተኛ ነው፤ በነፍሱም የሞተ እንጂ ሕይወት አለኝ ለማለት አይችልም፡፡ (ያዕ. ፪÷፲፬-፳፣ ኢሳ. ፶፰÷፯-፲፪)
  • ክርስቲያኖች የእምነታቸው መገለጫ ከሆኑ ምግባራት መካከል ጾምና  ጸሎት  ዋና ዋናዎቹ ናቸው፡፡  ስለሆነም

ጾማችንን በደስታና በተሰበረ ልብ ሆነን መጾም ይገባናል፡፡

  • ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ እናንተ እኔን አብነት አድርጋችሁ ከእምነትና ከትሩፋት ጋር ከጾማችሁ፣ ከጸለያችሁ አጋንንትን ድል ታደርጋላችሁ ብሎ ነው በምሳሌነት ጾሞ ያሳየን፣
  • በዚህም መሠረት ቤተ ክርስቲያናችን ሰባት አጽዋማት አሏት፡፡ እነርሱም፡-

፩ኛ/ ዐቢይ ጾም (ሁዳዴ ወይም ጾመ ኢየሱስ)

፪ኛ/ ጾመ ሐዋርያት (የጌታችን ደቀ መዛሙርት የጾሙት)

፫ኛ/ ጾመ ፍልሰታ (የእመቤታችን ፍልሰተ ሥጋ ሐዋርያት የጾሙት)

፬ኛ/ ጾመ ነቢያት (ጌታችንን ይወርዳል፣ ይወለዳል ሲሉ ነቢያት የጾሙት)

፭ኛ/ ጾመ ገሃድ (የጌታችን መገለጽ በማስታወስ የሚጾም)

፮ኛ/ ጾመ ነነዌ (የነነዌ ሰዎች ሦስት መዓልት ሦስት ሌሊት የጾሙት)

፯ኛ/ ጾመ ዐርብ፣ ሮብ ይህ ጾም መድኃኔዓለም ከዘመነ ብሉይ ጀምሮ ሲጾም የነበረ ብዙ አባቶች ብዙ ወገኖች ሲጠቅም የነበረ ጾም ነው፡፡

  • እስራኤላውያን ሲጾሙአቸው ከነበሩ አጽዋማት መካከል ዐርብና ሮብን የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያንም ከጌታ ልደት ጀምሮ ስታስፈጽመው ትገኛለች፡፡ (ሉቃ. ፲፰÷፲፪)
  • ሮብ፡- መድኃኔዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ተገርፎ፣ ተሰቅሎ እንዲሞት የተፈረደበት የተወሰነበት ቀን በመሆኑ ጌታ ለእኛ ሲል የተፈጸመበትን በደል እያስታወስን እንደሚለን፡፡
  • ዓርብ፡- የዓለም መድኃኒት ጌታ በግፍ መታሰሩን መገረፉን ረቀቱን በወንበዴዎች መሀል እንደሌባ መሰቀሉን መሞቱን መቀበሩን እና ሳይበድል የተበደለ ሳይገድል የተገደለ አምልክ መሆኑን በጾም የምናስብበት ቀን ነው፡፡ በአጠቃላይ ስለ ጾም ሕግጋት አፈጻጸም የሠራዊት ጌታ እግዚአብሔር እንዲህ ብሎ ተናግሯል፡፡ እውነተኛውን ፍርዱ ፍረዱ ቸርነትንና ምሕረትን ሁላችሁ ለወንድሞቻችሁ አድርጉ መበለቲቱንና ድሀ አደጉን መጻተኛውንና ችግረኛውን አትበድሉ ከእናንተም ማንም በወንድሙ ላይ ክፉውን ነገር አያስብ፡፡ ዘካ. ፯÷፭

“ቦኑ ጾመ ዘጾምክሙ ሊተ ጾምሰ አኮ ጸዊም እምኅብስት ወማይ ባሕቲቱ ይጹም ልሳንክሙ እምነገረ ውዴት ለእመ ኮንከ ዘኢትኪል ትጹም እመባልዕት ጹም እንከ እምኅሊናት እኩይ” (ከመብል ከመጠጥ መጾም ቢያቅትህ በሰዎች ላይ ክፉ ከማሰብ ጹም)

     ለብፁዕ አቡነ ሳሙኤል

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን 

ልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ

       አዲስ  አበባ  

Please follow and like us:
0
Please follow and like us:
0

ጌታችን አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ በዮርዳኖስ ወንዝ በዮሐንስ እጅ እንደተጠመቀ አልዋለም አላደረም ዕለቱን ገዳመ ቆሮንቶስ ወደሚባል ሥፍራ ወይም በረሀ ገባ፡፡

·         በዚያም ቀን ፵ ሌሊት ጾመ፣ ጾሙም እኛ እንደምንጾመው በቀንና በሌሊት ባለው ክፍለ ጊዜ በመብላትና በመጠጣት ሳይሆን ፵ውን ቀን ምንም ሳይበላና ሳይጠጣ እንደ አንድ ቀን አድርጎ ከቆመ ሳያርፍ፣ ከዘረጋ ሳያጥፍ እንደጾመ መጻሕፍት ይነግሩናል፡፡

·         ሆኖም ጾሙን በመጾም ላይ እንዳለ ሰይጣን መጥቶ በሦስት አርእስተ ኃጣውእ ፈተና አቀረበበት፤ የፈተናዎቹም ዓይነቶች ስስት፣ ትዕቢት እና ፍቅረ ንዋይ (ገንዘብን መውደድ) ነበሩ፡፡

·         ዲያበሎስ (ሰይጣን) ጌታችን አምላካችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስን በእነዚህ አርእስተ ኃጣውእ ለመፈተን ኀይለ ቃሉን ከመጽሐፍ ቅዱስ መሠረት ያደርግ ነበር፡፡ ነገር ግን ጌታችንና አምላካችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ጥቅሱን በጥቅስ እየመለሰ በመለኮታዊ ኀይሉ እየደመሰሰ ድል አድርጎታል፡፡ 

·         ሰይጣን በመጀመሪያ ጌታችንን የእግዚአብሔርስ ልጅ ከሆንህ እነዚህ ድንጋዮች እንጀራ እንዲሆኑ እዘዝ እና አንተም እኔም ርቦናል እንብላ አለው፡፡ እርሱ ጌታ ግን “ሰው በእንጀራ ብቻ አይኖርም፣ ከእግዚአብሔር አፍ በሚወጣ ቃል ሁሉ እንጂ ተብሎ ተጽፎአል ሲል ገሠጸው”፡፡

ሰይጣን ስሙ እንደ ኃጢአቱ ብዙ ነው፡፡ ይኸውም የወደቁት መላእክት አለቃ፣ የመልካም ነገር ተቃራኒ ዲያብሎስ ብዔል ዜቡል፣ ቤልሆር አብዩን አጶልዮን፣ ወንድሞች ከሳሽ ባለጋራ፣ የዓለም ሁሉ ከሳሽ ታላቁ ዘንዶ፣ የቀድሞው እባብ፣ ክፉው ነፍሰ ገዳይ የሐሰት አባት እየተባለ ይነገርለታል፡፡ ጌታችን ሰይጣን በጠየቀው ጥያቄ አሳፍሮ ከመለሰው በኋላ እንደገና ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስን ወደ ቅድስት ከተማ ሔደ፡፡ ሰይጣንም ደግሞ መጥቶ በአጠገቡ ቆሞ መላእክቱን ስለ አንተ ያዝልሃል፡፡ እግርህንም እንዳትሰናከል በእጃቸው ያነሡሃል ተብሎ ተጽፎአልና የእግዚአብሔርስ ልጅ ከሆንክ ራስህን ወደታች ወርውር አለው፡፡ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስም ሰይጣንን ጌታ አምላክህን አትፈታተነው ተብሎ ተጽፎአል ሲል አዋርዶና አሳፍሮ ሰደደው፡፡ ከዚህ በኋላም ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ወደረጅም ተራራ ሔደ፡፡ ሰይጣንም ተከትሎት ሔደ፡፡ በለመደው ትዕቢቱና ትምክህቱ ተሞልቶ ምትሐቱን አዘጋጅቶ የዓለምን መንግሥታት ሁሉ ክብራቸውን፣ ከተማቸውን በወርቅ፣ በአልማዝ በዕንቁ ለብጦ አስገጦ አስውቦ አሳምሮ አሳየው፡፡

ጌታችንንም እንዲህ አለው ወድቀህ ብትሰግድልኝ ይህን ሁሉ ክብር በወርቅና በአልማዝ በዕንቁና በከበረ ድንጋይ የተጌጠውን የተዋበውን ከተማ እሰጥሃለሁ ሲል በአምላክነቱ ሊፈትነው ሞከረ፡፡ ጌታችን ግን ሰይጣንን ሒድ አንተ ሰይጣን ለጌታህ ለአምላክህ ለእግዚአብሔር ስገድ እርሱንም ብቻ አምልክ ተብሎ ተጽፎአልና ብሎ በማያዳግም በትረ ግሣጼው ቀጣው፤ አሳፈረው፣ አባረረው፡፡ ከዚህ በኋላ ሰይጣን እንደጢስ ተኖ እንደ ትቢያ በኖ ከፊቱ ጠፋ፡፡ (ማቴ. ፬÷፩-፲፩)

የጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ሦስት ፈተናዎች ማለት ሰይጣን በስስት ሲመጣበት በትዕግሥት፣ በትዕቢት ሲመጣበት በትሕትና በአፍቅሮ ንዋይ ቢመጣበት በጸሊአ ንዋይ ዲያብሎስንና ሠራዊቱን በሙሉ ድል እንዳደረጋቸው ሁሉ እኛም በሕይወታችን ዘመን በጾማችንና በጸሎታችን፣ ጊዜ ትዕግሥትን፣ ትሕትናን ጸሊአ ንዋይን ገንዘብ አድርገን ብንጸና ፈቃደ ሥጋችንና ፈቃደ ሰይጣንን ድል ለማድረግ እንደምንችል ይታመናል፡፡ በነዚህ መንፈሳውያን መሣሪያዎች እንድንጠቀምም አስተምሮናል፡፡

ፈተና ቢደርስብን እንኳ የእግዚአብሔር መላእክት መጥተው እንደሚቆሙልንና እንደሚረዱን፣ እንደሚያጽናኑንና እንደሚያ- በረታቱንም አንጠራጠርም፡፡ ድል ለመንሣት ኀይል፣ ጽንዕ እንደምናገኝም በሙሉ ልብ እናምናለን፡፡ እንተማመናለን፡፡ ይኸውም “ይትዐየን መልአከ እግዚአብሔር ዐውዶሙ፤ ለእለ ይፈርሕዎ ወያድኅኖሙ፤ ጠዐሙ ወታእምሩ ከመኄረ እግዚአብሔር” ተብሎ ተጽፎአልና ይህም ማለት እግዚአብሔርን በሚፈሩና በሚያከብሩ ምእመናን ዙሪያ መላእክት ይከትማሉ፡፡ ስለዚህ እግዚአብሔር ደግ ቸር መሆኑን በአዳኝነቱ፣ በደግነቱ ልትተማመኑ እንድትችሉ በእርሱ ወደ እርሱ ተጠጉ ተብሎ ተጽፎአል፡፡ ተናጋሪውም ነቢየ እግዚአብሔር ቅዱስ ዳዊት ነው፡፡ “ወሰቦ ትጸውሙ ኢትኩኑ ከመ መደልዋን” በምትጾሙበት ጊዜ እንደ ግብዞች አትሁኑ “አንትሙሰ ሶበ ትጸውሙ ቅብኡ ርዕሰክሙ” እናንተስ ስትጾሙ ራሳችሁን ተቀቡ፡፡ ማለትም ጾመኛ ጸሎተኛ ተብላችሁ በውዳሴ ከንቱ ምክንያት ዋጋችሁን እንዳታጡ፡፡ ማቴ. ፮÷፲፮

በጊዜውም ያለ ጊዜውም አካሔዳቸውን ሁሉ ከእግዚአብሔር ጋር ያደረጉ ሰዎች ከጥንት ጠላታቸው ከዲያብሎስ የኃጢአት ቀምበር ነፃ ናቸው፡፡ በተለይም በጾም በጸሎት ቅኑት እንደገበሬ፣ ጽሙድ እንደ በሬ ሆነው ሌት ተቀን የሚተጉ አማንያን ሁሉ ጠላትን ድል ነሥተውት ይኖራሉ፡፡ ከሕፃንነት ዘመኑ አንሥቶ፣ በአምልኮተ እግዚአብሔር ጸንቶ ከመኖሩም በላይ በጾም በጸሎት ተወስኖ ይኖር የነበረው ነቢዩ ዳንኤል ከወገኖቹ ጋር ተማርኮ ወደ ባቢሎን ከተወሰደ በኋላ በአምልኮቱና በበጎ ምግባሩ ጸንቶ በመገኘቱ ከመጣበት ፈተና ሁሉ እንደዳነ ከመጽሐፈ ትንቢቱ እንረዳለን፡፡ ት.ዳን. ፱÷፫-፲፡፡

ነቢየ ልዑል ዳንኤል የነገሥታት ዘር ነበር፡፡ ዐዋቂ፣ ነገር አርቃቂ በዐራቱ ነገሥታተ ባቢሎን ነበረ፡፡ በእምነተ ጽኑዕነቱና በአምልኮቱ፣ በጸሎቱና በጾሙ በነገሥታቱም በሕዝቡም ዘንድ ታዋቂ ነበር፡፡ በዚሁም ምክንያት መኳንንቱና የንጉሡ አማካሪዎቹ ሁሉ የዳንኤልን በንጉሡ ዘንድ መወደድ አይተው ያልፈጸመውን ኃጢአትና ወንጀል ተብትበው ንጉሡ ከዳንኤል ጋር የሚጋጭበትንና የሚለያይበትን፣ የሚጣላበትንና ከፊቱ የሚርቅበትን እንዲያውም በተራቡ አናብስት ተበልቶ የሚጠፋበትን መንገድ አዘጋጁ፡፡ ይህም ፈተና በአምልኮተ እግዚአብሔር ምክንያት የመጣበት ነበር፡፡

  • ንጉሡ ናቡከደነጾርም ለጊዜው መስሎት በዳንአል ላይ ተቈጣ፡፡ ዳንኤል ግን ንጉሡን አንተ ብትቈጣ ንጉሥ ሆይ እኔ ከሕፃንነቴ ጊዜ ጀምሮ የማመልከው የአባቶቼን አምላክ እግዚአብሔርን ስለማመልክ የተለመደውን የዘወትር ጸሎቴን ከመጸለይ ፈጽሞ አላቋርጥም ብሎ ነገረው፡፡
  • ንጉሡም እጅግ ከመናደዱና ከመበሳጨቱ የተነሣ ከእጄ የሚያድንህ ሰው ከኔ የበለጠ ኃያል ፈጣሪም ሆነ ፍጡር ካለ አያለሁ ብሎ አማካሪዎቹ በጥላቻ መልኩ ያዘጋጁትን የውሳኔ ሀሳብ ጽሑፍ ወይም ቃለ ጉባኤ አጽድቆ ወዳጁ ዳንኤልን ወደተራቡት አናብስት ጉድጓድ ውስጥ ይዞ ወረወረው፡፡ ነገር ግን ንጉሡ ዳንኤል ይወደው ስለነበረ ሌሊቱን ሙሉ እህል ሳይቀምስ ሳይተኛና ሳያርፍ፣ ሲበሳጭና ሲያዝን አደረ፤ ዳንኤል እነዚህ ሁለት ቀን ሳይበሉ የሰነበቱት አናብስት ጅራታቸውን እንደለማዳ የቤት እንስሣ እየወዘወዙ ከእግሩ በታች ወድቀው የእግሩን ትቢያ እየላሱ ተቀበሉት እንጂ ምንም አልነኩትም፡፡
  • ዳንኤልም በአናብስት ጉድጓድ ውስጥ ገብቶ፣ ከአናብስት መካከል ቆሞ “ኢትመጥወነ ለግሙራ በእንተ ስምከ፣ ወኢትሚጥ ኪዳነከ፣ ወኢታርሕቅ ምሕረተከ እምኔነ፣ በእንተ አብርሃም ፍቁርከ፤ ወበእንተ ይስሐቅ ቁልዔከ ወበእንተ እስራኤል ቅዱስከ”፡፡
  • ስለስምህ ብለህ ለጥፋት አሳልፈህ አትስጠን ከእኛ ዘንድ ምሕረትን አታርቅብን፣ ኪዳንህንም አትመልስብን፣ አትርሳንም ስለወዳጆችህ፣ ስለአብርሃም፣ ስለይስሐቅና ስለያዕቆብ ብለህ አስበን እያለ ጸለየ፡፡ (ዳን. ፮÷፲፱-፳፯)

ንጉሡ ዳርዮስም ዳንአል ወደ አናብስት ጉድጓድ ውስጥ በመጣሉ አዝኖአልና፤ በነጋታው ከተቀመጠበት ተነሣ፤ ወደአናብስት ጉድጓድ ለመሄድ ዝግጅት አድርጎ ማልዶ ተነሣ፡፡ መኳንንቱን፣ መሣፍንቱን ራስ ቤትወደዶቹን አማካሪዎቹንና ባለሟሎቹን አስከትሎ ነቢዩ ዳንኤል ወደተወረወረበት የአናብስት ጉድጓድ ሄደ፡፡ ጉድጓዱ የታሸገበትን ማኅተም ቀደደ፡፡ በሩን ከፈተ ወደ ጉድጓዱም ተመለከተ እነሆ ዳንኤልም በጉድጓዱ ውስጥ በአናብስት መካከል በሕይወት ቆሞ ሲጸልይ አገኘው፡፡ በዚሁ ጊዜ ንጉሡ ዳርዮስ “የሕያው አምላክ አገልጋይ ዳንኤል ሆይ ሁልጊዜ የምታመልከው አምላክ እግዚአብሔር ከአናብስት አፍ ያድንህ ዘንድ ችሎአልን? አለው”፡፡

  • ዳንኤልም ንጉሡ ዳርዮስን “ንጉሥ ሆይ ሺህ ዓመት ንገሥ ቅንነት ተገኝቶብኛልና አንተንም ደግሞ ንጉሥ ሆይ አልበደልሁህምና አምላኬ መልአኩን ልኮ የአናብስትን አፍ ዘጋ፤ እነርሱም አልነኩኝም ብሎ መለሰለት”፡፡
  • ንጉሡም ዳንኤልን ከጉድጓድ አውጥቶ የዳንኤልን ጠላቶች የእርሱን አማካሪዎች አምጥቶ አናብስት ለእናንተ ደግሞ እንደ ዳንኤል ይሰግዱላችሁ እንደሆን ወደ ጉድጓዱ ውረዱ ብሎ ቢወረውሯቸው ገና ሳይወርዱ አናብስቱ እየዘለሉ ይዘው ቀለጣጥመው ሰባብረው ዋጡአቸው፡፡ በሠፈሩት ቁና መሠፈር አይቀርምና የሥራቸውን አገኙ፡፡
  • ከዚህ በኋላም ንጉሡና ቤተሰቡ፣ እንዲሁም በግዛቱ ውስጥ ያሉ ያገሩ ሕዝብ ሁሉ በዳንኤል አምላክ በእግዚአብሔር እንዲያምኑ አዋጅ አስተላለፈ፡፡ ሕዝቡም የእግዚአብሔርን ፈጣሪነት አምኖ፣ ተቀብሎ በአምልኮቱ ጸና፡፡ (ዳን. ፮÷፲፮-፳፰)
  • ስለዚህ እኛም ሰማይንና ምድርን ጥቃቅኑንና ግዙፋን ፍጥረታትን የፈጠረ እውተኛ ፈጣሪ አምላክ የሆነው እግዚአብሔርን በእውነት ማምለክና የተቀደሰ ሥራን መሥራት በጾም፣ በጸሎት መትጋት፣ በትእዛዛቱ መጽናት፣ በፍቅር፣ በአንድነት፣ በሰላም በትህትና አብሮ መኖር ይገባናል፡፡ መንገዳችንና አካሄዳችን እንዲሁ የቀና ከሆነ እግዚአብሔር አምላካችን ከመጣብን አስደንጋጭና ክፉ ፈተና ሁሉ እንደሚያድነን የታመነ ነው፡፡ ይህኑም ተረድተን ከከንቱ አምልኮ ተጠብቀን በጾም በጸሎት ተወስነን በሥጋው ወደሙ ጸንተን ከቈየነው ለተስፋ መንግሥተ ሰማያት እንደሚያበቃን አንጠራጠርም፡፡ ለዚሁም እንድንበቃ ቅዱስ ፈቃዱ ይሁንልን፡፡ (የሐ.ሥ. ፲÷፫-፬፣ ፲÷፴-፴፩) ይቆየን

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከወርኀ ጾሙ በኋላ

ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከመዋዕለ ጾሙ በኋላ የማስተማር መርሐ ግብሩን ለመጀመር ከቆሮንቶስ ተራራ ወርዶ በቃና ዘገሊላ አጠገብ በባሕሩ ዳር ሁለት ወንድማማቾችን ጴጥሮስ የሚሉት ስምዖንንና ወንድሙ እንድርያስን መረባቸውን ወደ ባሕር ሲጥሉ አይቶ (በኋላዬ) ኑና ተከተሉኝ ሰዎችን የምታጠምዱ አደርጋችኋለሁ ብሎ አስከተላቸው፤

·         ይህም ሰዎችን በትምህርት፣ በተአምራት ታሳምናላችሁ፣ ከድንቁርና ወደ እውቀት፣ ከክሕደት ወደ እምነት ከገቢረ ኃጢአት ወደ ገቢረ ጽድቅ ትመልሳላችሁ፡፡ ከአጋንንት ቁራኝነት አላቅቃችሁ፣ በንስሓ አጥባችሁ ከእግዚአብሔር ጋር ለማገናኘት የሚያስችል ሥልጣን ታገኛላችሁ፡፡ ወደ ገሃነመ እሳት የሚወስደውን መንገድ በቅዱስ ወንጌል አጥራችሁ፣ የመንግሥተ ሰማያትን በር ከፍታችሁ ለማስገባት ትችሉ ዘንድ ቁልፍ ይሰጣችኋል፤ በምድር ያሠራችሁት በሰማይም እንደታሠረ እንዲሆን የምትችሉበትን ሥልጣን እሰጣችኋለሁ፤ በምድር የፈታችሁትም በሰማይ የተፈታ ይሆናል፡፡ ሰው ሁሉ በተድላ በደስታ በመንግሥተ ሰማይ ለመመላለስ እንዲበቃ ታደርጉታላችሁ አላቸው፡፡ እነርሱም ያለ አንዳች ጥርጥርና ማመንታት  በሌለበት መረባቸውን፣ ጀልባቸውንና ቤታቸውን ትተው ከቤታቸው ተለይተው ሁሉን ትተው በቀና በጸና እምነት፣ በንጹሕ ልብ ተከተሉት፡፡ (ማቴ. ፬÷፲፰-፳፣ ማር. ፩÷፲፮-፳)

ከዚህ በኋላ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በገሊላና አካባቢዋ የመንግሥተ ሰማያትን ምሥጢር እያበሰረ ማስተማሩን ቀጠለ፡፡ መንግሥተ ሰማያት ቀርባለችና ንስሓ ግቡ እያለ አስተማረ፡፡ ይገሥጻቸው፣ ይመክራቸውና ያርማቸው ነበር፡፡ ይልቁንም በደዌ ዳኛ በአልጋ ቁራኛ የተያዙትን ይፈውሳቸው ነበር፡፡

ማለትም ሀ – ለምጻሞችን ያነፃቸው፣

ለ – የሞቱትን ያስነሣቸው፣

ሐ – ልምሾዎችንና ሽባዎቹን ያረታቸው፣

መ – አጋንንት ያደሩባቸውን ያወጣላቸው፣

  – ዲዳዎቹንና ደንቆሮዎቹን አንደበታቸውን

     የከፈተላቸው፣

ረ –  ደም የሚፈሳቸውና የተቅማጥ በሽታ የያዛቸውን፣ የፈወሳቸው፣

ሰ – የራስ ፍልጠት፣ የሆድ ቁርጠት፣ የእግር ቁርጥማት፣  የቆዳ ምልጠት፣ የልብ ጥመት የያዛቸውንና ያደረባቸውን ከደዌያቸው ሁሉ የፈወሳቸው፣ ያላቅቃቸው ነበር፡፡

·         ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በሥጋና በነፍስ ደዌያትን በሚያመጡ ርኲሳን አጋንንት ላይ ሥልጣኑን በማሳየት በብዙ ሺህ የሚቈጠሩ ሰዎች ይከተሉት ነበር፡፡ በተለይም ከመጀመሪያ እስከ መጨረሻ ድረስ ከዋለበት የሚውሉ፣ ካደረበት የሚያድሩ ፻፳ ቤተሰብ ነበሩት፡፡

ክፍላቸውም፡- ፩ – አሥራ ሁለት ሐዋርያት፣  

፪ – ሰባ ሁለት አርድእት፣

ሠላሳ ስድስት ቅዱሳት አንስት ተብለው የሚጠሩ፣ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስን ሲከተሉ፣ መንፈሳዊ አገልግሎትን ሲያሟሉ የኖሩ ናቸው፡፡

·         አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ ቅዱስ ወንጌሉን ሲያስተምር እየተከታተሉ ሕዝቡን የሚያገለግሉ፣ ሰው ሁሉ ከኃጢአት፣ ከፍዳና ከዘለዓለማዊ ኲነኔ ወጥቶ፣ በክርስቶስ ክርስቲያን፣ በጥምቀቱ ውሉደ እግዚአብሔር አሰኝተው በዚሁ ስም እንዲጠሩ በማድረግ በዓለም ሁሉ ተሠማርተው፣ ሕይወታቸውን ወደ ቅድስና ለውጠው፣ የወንጌሉ ቃል ተግባራዊ እንዲሆን ያደረጉና አሁንም በተሰጣቸው ቃል ኪዳን መሠረት ሰው ዘለዓለማዊ ሕይወት እንዲኖረው የሚያደርጉ አሥራ ሁለቱ ሐዋርያት ናቸው፡፡

·         ስለሆነም ጌታችን በቅዱስ ቃሉ ያስተማረውን ሐዋርያት ተቀብለው ለዓለሙ ሁሉ ያደረሱት ትምህርተ ወንጌል ተባለ፤ ወንጌል ማለትም የደስታና የሰላም የፍሥሓና የምሥራች ነጋሪ አብሳሪ ማለት ነው፡፡ “መንግሥተ ሰማያት ቀርባለችና ንስሓ ግቡ” የምትል በመሆንዋ የምስራች ተባለች፡፡ (ማቴ. ፫÷፪፣ ማቴ. ፬÷፲፯)

·         ፯ኛ/ አምላካችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ “የማስተማር ተግባሩን ሲጀምር መንግሥተ ሰማያት ቀርባለችና ንስሓ ግቡ” የሚል ነበር፡፡ በቀዳማይ አባታችን አዳም በደል ምክንያት አጥተናት የነበረችውን ገነት መንግሥተ ሰማያትን በዳግማይ አዳም ጌታ ፭ ሺህ ከ፭ መቶ ዘመን ሲፈጸም ተመልሳልናለችና ይህችው የከበረችን ሥፍራ ለማግኘት በጸጸትና በአንብዓ ንስሓ መታጠብ እጅግ አስፈላጊ መሆኑን ባለቤቱ አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ ነግሮናል አስተምሮናል፡፡

   ስለዚህ በክርስቶስ ክርስቲያን፣ በወልድ ውሉድ ተብለው የሚጠሩት ወገኖች በሙሉ ሥርዓተ አምልኮታቸውን ጠብቀው፣ የሚሠሩትንና ሊፈጽሙት የሚገባቸውን ተግባር ሁሉ አከናውነው ተዘጋጅተው መቀመጥ፣ መጠበቅ አለባቸው፡፡

 

ሥርዓተ ጾምወ ጸሎት

ጾምና ጸሎት እንደ ሰምና ፈትል የተስማሙ ናቸው፤ ጸሎት ዘወትር ከክርስቲያኖች አንደበት ሊለይ የማይገባ ተግባር ነው፤ በመሠረቱ ምእመናን ሁሉ ዘወትር መጸለይ እንደሚገባቸው መዘንጋት የለባቸውም፡፡ 

·         ከጸሎት የተለየ ክርስቲያን የአጋንንት በረት ነው ወይም ነፍስ የተለየው በድን ነው፡፡ ምክንያቱም ጸሎት የሕይወት እስትንፋስ ነው ተብሎ ተጽፏልና፡፡

·         ጾም ምንም እንኳ የተለየ ጊዜና ወራት ቢኖረውም ሁለቱ ትሩፋት ለክርስቲያን ሁሉ አስፈላጊዎች ናቸው፡፡ ክርስቲያን ነኝ የሚል ሁሉ በጽኑዕ እምነት፣ በንጹሕ ልቡና በቅንነት ከጸለየና ከጾመ ከእግዚአብሔር ዘንድ የለመነውንና የጠየቀውን ፈጣን መልስ እንደሚያገኝ የታመነ ነው፡፡ እግዚአብሔር ቅዱስና ንጹሐ ባሕርይ አምላክ ስለሆነ የሚቀርብለት ልመና፣ ጾምና መሥዋዕት ሁሉ በንጽሕና ከቅን ልቡና የመነጨ መሆን አለበት፡፡

·         ጾምና ጸሎት ለታይታና ለይስሙላ የሚደረግ ለግብር ይውጣ የሚቀርብ አይደለም፡፡ ምክንያቱም እግዚአብሔር አምላክን በትሕትና በንጽሕናና በቅድስና ሆነው ቢለምኑት፣ ቢጠሩት መልስ ይዞ የሚመለስ ፈጣን መሣሪያ ስለሆነ ነው፡፡

·         እውነትና ፍቅር ትሕትናና ይውህና ሳይዙ፣ ልቡናን ንጹሕ ሳያደርጉ እምነትንም ሳያጸኑ እነዕገሌ እንዲህ ያደርጋሉ ብለው ሃያ አራት ሰዓት ከእህልና ከውሃ ተለይተው እንደቶራ ተገትረው ቢለፈልፉና ቢጮኹ፣ ቢወድቁ ቢነሡ ጸሎቱ ከቅድመ እግዚአብሔር ደርሶ መልስ ይዞ ሊመለስ እንደማይችል መገንዘብ ተገቢ ነው፡፡

·         እግዚአብሔር ከልብ ባልመነጨ ረጅም ጸሎትና፣ እውነትን ባልያዘ ጾም ቢለምኑት አያስደስተውም፡፡ በትምክህት፣ በምቀኝነት፣ በክፋትና በተንኰል፣ የተተበተበ ልቡና ይዞ መላ ዘመናትን ቢወድቁ፣ ቢነሡ፣ ቢጾሙ እና ቢጸልዩ እግዚአብሔር ጆሮውን ወደዚሁ ጾምና ጸሎት አያዘነብልም፡፡ (ሉቃ. ፲፰÷፲፩፣ ኢሳ. ፶፰÷፫-፲፪፣ ማቴ. ፳፫÷፳፱-፴፯፣ ማቴ. ፳፫÷፲፬)

·         ለአብነት ያህል በንጽሕናና በቅድስና ፣ በመንፈሳዊ ቅንዓትና በቅን ልቡና፣ በጽኑዕ እምነትና በንጹሕ ኅሊና፣ በትዕግሥትና በትሕትና፣ በተስፋና በፍቅር የሚጸለይ ጸሎትን ሁሉ ከነቢይ ኤልያስ ጸሎት ጋር ብናገናዝበው ስለጸሎት ጠቃሚነትና ጎጂነት በቀላሉ ለመረዳትና ለመገንዘብ ያስችለናል፡፡

·         ኤልያስ “አቤቱ የአብርሃም፣ የይስሐቅና የያዕቆብ አምላክ ሆይ አንተ በእስራኤል ላይ አምላክ እንደሆንህ፣ እኔም ባሪያህ እንደሆንሁ፣ ይህን ሁሉ በቃል እንዳደረግሁ ዛሬ ይገለጽ፤ አቤቱ አንተ አምላክ እንደሆንኸ፣ ልባቸውንም ደግሞ እንደመለስህ ይህ ሕዝብ ያውቅ ዘንድ ስማኝ አቤቱ ስማኝ” ብሎ ባቀረበው አጭርና ልባዊ ጸሎት የተገኘው መልስ ፈጣን እንደነበረ እንመለከታለን፡፡ ኤልያስ በዚህ አጭር ጸሎቱ ያቀረበውን መሥዋዕት ከሰማይ እሳት ወርዶ እንደበላለት፣ እግዚአብሔርም እንደተቀበለለት በግልጽ ተረጋግጧል፡፡ (፩ኛ/ነገ. ፲፰÷፴፮)

·         ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ዘወትር ሳንታክት እንድንጸልይና የምንጸልየውንም ጸሎት በንጹሕ ልቡና ከተንኰልና ከምቀኝነት፣ ከክፋትና ከጥመት ከስርቆትና ከአምልኮ ጣዖት የጸዳን ሆነን አጭርና ልባዊ ጸሎት ለአምላካችን እግዚአብሔር እንድናቀርብ አዞናል፡፡

·         ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለአንዲት ነዝናዛ ሴት (መበለት)ና እግዚአብሔርን ስለማይፈራ አንድ ዐመጸኛ ዳኛ የሰጠን ምሳሌያዊ ትምህርትም በቂ ማስረጃችን ነው፡፡ የእነዚህንም ልመና ስናስተውል፡-

፩ኛ/ ከላይ እንደተገለጸው የኤልያስ ጸሎት አጭር እንደነበረ ነው፡፡ እንዲሁም ከንጹሕ ልብ የመነጨና ከሁሉም ነገር የጸዳ መሆኑን ተመልክተናል፡፡ ከዚህም አብነት የተነሣ የሁሉም ሰው ጸሎት አጭር ልባዊና ከዓለም አስተሳሰብ የራቀ መሆን እንዳለበት ቅዱስ መጽሐፍ ያዝዘናል፤ እንዲህ ሲል እናንተስ እንዲህ ጸልዩ፣ አባታችን ሆይ፣ በሰማይ የምትኖር ስምህ ይቀደስ… ይህን ጸሎት ያለ ማቋረጥ ዘወትር መጸለይ የሚገባን መሆኑን ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ አዞናል፡፡ (ማቴ. ፮÷፲፣ ሉቃ. ፲፰÷፩-፰)

፪ኛ/ ጸሎታችን ለታይታና ለውዳሴ ከንቱ ሳይሆን ቂምንና በቀልን፣ ክፋትንና ተንኰልን፣ ትምክህትንና ትዕቢትን አስወግደን ፍቅርንና ትሕትናን የዋህነትንና ርኅራኄን ገንዘብ አድርገን እንድንጸልይ የሚገባን መሆኑን በየክፍሉ ተነግሮናል ተረድተናል፡፡ ይኸውም አምላካችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ እናንተ ልበ ደንዳኖች ጻፍቶችና ፈሪሳውያን በጸሎት ርዝማኔ እያመካኛችሁ የመበለቶችን ቤት ስለምትበሉ ወዮላችሁ፣ ስለዚህ የባሰ ፍርድ ትቀበላላችሁ ብሎአል፡፡

የፈሪሳውያንን ግብዝነትና ስውር ደባ፣ ስለጾማቸውና ጸሎታቸው ውስጣዊ ሕይወትም በእብነ በረድ እንዳሸበረቀ መቃብር ሆኖ ስለታየው ነቀፌታን አስከትሎባቸዋል፡፡ ይህም በእርሱ ዘንድ ምንም የተሠወረና የተደበቀ ምሥጢር እንደሌለ የሚያስረዳ ነው፡፡ (ማቴ. ፳፫÷፲፬፣ ሉቃ. ፲፰÷፩-፲፬)

፫ኛ/ ክርስቲያን ከመጸለዩ በፊት እንዴት መጸለይ እንደሚገባው ማወቅና መጠንቀቅ አለበት፡፡ ሲጸልዩ አይቶ ሳይማር ሳያውቅና ሳይጠነቀቅ እኔም ልጸልይ ቢል ምንም እንኳ ሀሳቡ መንፈሳዊ ቅንዓት እንዳደረበት ቢያመለክትም ከላይ እንደተገለጸው ሊያሟላው የሚገባውን ደረጃ በደረጃ ማጥናት ተገቢ መሆኑን ማወቅ ግዴታ ይሆናል፡፡

·         በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሥርዓተ ጸሎት መሠረት አንድ ክርስቲያን ሲጸልይ

    ለማን ነው የምጸልየው?

    ምንድን ነው የምጸልየው?

    ለምን ነው የምጸልየው?

    መቼ ነው የምጸልየው?

    እንዴት ነው የምጸልየው?

    የት ነው የምጸልየው? የሚሉ ሥርዓተ ጸሎት መመሪያዎችን በሙሉ ማወቅ ይጠበቅበታል፡፡

፬ኛ/ ከአንዳንድ በስም ክርስቲያን ነን ባዮች የሚሰማው ጸሎት እንኳንስ በእግዚአብሔር ፊት ቀርቦ ግዳጅ ሊፈጽም ይቅርና በሰው ጆሮ ሲሰማም እንኳ እጅግ የሚቀፍና የሚያስጸይፍ ነው፡፡ ወደ ቤተክርስቲያን ሄደው በዐጸዱ ሥር ቆመው የዕገሌን፣ የዕገሊትን ነገር ካላሳየኸኝ ዳግም ከደጀ ሰላምህ አልደርስም፤ የሚሉና የመሳሰሉ የአረማውያን ባሕርይ የሚከተሉ ብዙ ናቸው፡፡ (ማቴ. ፳÷፳፪)

፭ኛ/ ጾም ማለት ምን ማለት እንደሆነና ምን እንደሚመስል፣ እንዴትስ መጾም እንደሚገባ፣ በጾም ወራት ከምን ከምን መከልከልና መራቅ እንደሚያስፈልግ አስቀድሞ ሊቃውንትን፣ መጠየቅ፣ መጻሕፍትን ማንበብና ማወቅ ግዴታ ይሆናል፡፡ ከጥሉላተ መባልዕት ብቻ መገለሉ በልዩ ልዩ ሥርወ ኃጢአት መንከባለሉና መበከሉ ጾመኛ ነኝ ሊያሰኝ እንደማይቻል መታወቅ አለበት፡፡

፮ኛ/ አንድ ሰው ስለጾምና ስለጸሎት አጠቃቀም በተገቢው መንገድ ሳይገነዘብ ለመጾም ቢሞክር ጥፋትን እንጂ ልማትን፣ መርገምን እንጂ በረከትን አያስገኝም፤ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በጾም ጊዜ እግዚአብሔርን እንጂ ሰውን መመልከት እንደማይገባን አስተምሮናል፡፡ ለመጾምና ለመጸለይ የሚዘጋጅ ሰው በቅድሚያ ፍቅርን፣ ትሕትናን፣ ትዕግሥትን፣ ንስሓን፣ ጸጸትን፣ ቸርነትን፣ ይቅር ባይነትን ገንዘብ ማድረግ ይገባል፡፡ ከዚህም ጋር ከልዩ ልዩ የአልኮል መጠጦች፣ ከክፋት ከተንኰል፣ ከቂም ከበቀል፣ ከዝሙት ከሐሜት፣ መንጻት ከክርስቲያን ወገን ሁሉ የሚጠበቅ ግዴታ ነው፡፡ እነዚህን ሁሉ አውቀን፣ ጠንቅቀን፣ የምንጸልይና የምንጾም ከሆነ አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ ልመናችንን ሁሉ ተቀብሎ ይፈጽምልናል፡፡ ኢትዮጵያዊው ሊቅ ቅዱስ ያሬድ ስለጾም ሲያስተምር ይጹም ዐይን ይጹም ልሳን እዝንኒ ይጹም እሚሰሚዓ ሕሡም (ዐይን ይጹም አንደበትም ክፉ ከመናገር ይጹም ጆሮም የማይገባ የከፋ ነገርን ከመስማት ይጹም) ብሎ በዝማሬው አዝዞናል፡፡ ጾምና ጸሎት ማለት ይህን ይመስላል፡፡

፯ኛ/ የመለመንን ሥርዓት የማያውቅ ሰው እንኳንስ እግዚአብሔርን ሥጋውያን፣ ዓለማውያን/ ምድራውያን ባለሥልጣናትና ባለጸጎችንም ቢሆን አያስደስትም፡፡ በእውነትና ከልብ በመነጨ ጸሎት ሆኖ የተለማኞችን ልብ የሚነካና የሚቀሰቅስ ካልሆነ ለማኙ ከተለማኙ ሰው ሊያገኘው የፈለገውን ሊያገኝ አይችልም፡፡

፰ኛ/ ጌታችን አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ ልጅ አባቱን ዓሣ ቢለምነው እባብ፣ ጊንጥ ይሰጠዋልን? እን ኪያስ እናንተ ክፉዎች ስትሆኑ፣ ለልጆቻችሁም መልካም ስጦታ መስጠትን ካወቃችሁ በሰማያት ያለው አባታችሁ በእውነት ለሚለምኑት እንዴት አብልጦ መልካም ነገርን ይሰጣቸዋል? ካለ በኋላ “ለምኑ ይሰጣችሁማል” ፈልጉ ታገኙማላችሁ፣ መዝጊያን አንኳኩ ይከፈትላችሁማል፤ የሚለምን ሁሉ ይቀበላልና፣ የፈለገውንም ያገኛል ብሎአል፡፡ (ማቴ. ፯÷፯)

፱ኛ/ ሐና የፈለገችውን ለማግኘት ወደ ቤተ እግዚአብሔር ሔደች፡፡ ልቧን ከክፉ ነገረ ሁሉ አጽድታም ወደ እግዚአብሔር ጸለየች፡፡ እግዚአብሔርም ጸሎትዋን ፈጥኖ ሰማት ምክንያቱም ጸሎትዋ አጭርና ልባዊ ስለነበረ ነው፡፡ የጸሎትዋ አቀራረብም አቤቱ የሠራዊት ጌታ እግዚአብሔር ሆይ! የባሪያህን መዋረድ ተመልክተህ ብታስበኝ፣ እኔንም ባትረሳኝ ለባርያህም ወንድ ልጅ ብትሰጥ ዕድሜውን ሙሉ ለእግዚአብሔር እሰጠዋለሁ ምላጭም በራሱ ላይ አይደርስም የሚል ነበር፡፡

፲ኛ/ ሐና በዚህ አጭር ጸሎትዋ ርኅሩኅ አምላክ ውርደትዋንና ስድቧን ሁሉ አይቶ አስወገደላት፣ የልቧንም ምኞት ፈጸመላት ወንድ ልጅም ሰጣት፡፡ ከዚህም በኋላ ከልብ ለለመነችውና ልመናዋንም ሰምቶ የፈለገችውን ሰጣት፡፡ ለልዑል እግዚአብሔር ምስጋናዋን ስታቀርብ “ጽጉባነ እክል ርኅቡ፣ ወርኁባን ጸግቡ፣ እስመ መካን ወለደት ሰብአተ፣ ወወላድሰ ስእነት ወሊደ” አለች፡፡ የቃሉ ትርጉም እህል በልተው የጠገቡ ተራቡ፣ የተራቡትም ጠገቡ፣ መካንዋ ሰባት ወለደች፤ ወላድዋ ደግሞ መከነች ማለትም ሕልቃና አንደኛዋ ሐና፣ ሁለተኛዋ ፍናና የሚባሉ ሁለት ሚስቶች ነበሩት፡፡ ነገር ግን ፍናና ልጆች ሲኖሩአት ሐና ስላልወለደች ፍናና በሐና ላይ ታላግጥ ነበረችና ልዑል እግዚአብሔር የሐናን ግፍ አይቶ ሦስት ወንዶችና ሁለት ሴቶች ልጆችን ስትወልድ ፍናና ደግሞ መውለድን በማቆምዋ ከዚህ በላይ የተጠቀሰውን ኀይለ ቃል ተናገረች፡፡ (፩ኛ/ ሳሙ. ፩÷፬-፯፣ ፪÷፳-፳፩) 

፲፩ኛ/ በዚህም መሠረት ወደ እግዚአብሔር የሚቀርበው ጸሎት እግዚአብሔር አምላክ የማይፈልገውን በደል ለመፈጸምና ይህም በእግዚአብሔር ስጦታ የማጥቃያ መሣሪያ ለማግኘት ማለት ሀብት አግኝቶ ሰውን ለመበደል ሳይሆን ሰጥቶ፣ መጽውቶ ለመጽደቅ መሆን እንዳለበት፣ እንዲሁም ባለጸጋ ሆኖ በሰው ወይም በድሆች ላይ ለመታበይ፣ ለመመካት፣ ለመኩራራትና ለመመጻደቅ እንዳልሆነ መገንዘብ እንደሚገባ ቅዱሳት መጻሕፍት ያዝዙናል፡፡

፲፪ኛ/ ጾምና ጸሎት ከዘመነ ብሉይ ጀምሮ በሥርዓተ አምልኮት እና በሥርዓተ እምነታችን መሠረት ሲፈጸም የኖረ፣ ያለና የሚኖር ነው፡፡ ሆኖም ጾምና ጸሎት ሰዎች የሠሩትና የደነገጉት ሳይሆን የእግዚአብሔርን ፈቃድና ትእዛዝ መሠረት በማድረግ በየዐረፍተ ዘመኑ የነበሩት አባቶች ሲጠቀሙበትና ሲጠቅሙበት፣ እስካሁንም በተግባር ሲፈጽሙት የሚታይ ቅዱስ ተግባር ነው፡፡

፲፫ኛ/ ጸሎት የሕይወታችን እስትንፋስ ስለሆነ ያለ ጾምም ዘወትር ሊደረግ የሚገባው ልመና ነው፡፡ ጾም ግን ምንም እንኳ ክርስቲያን የሆነ ሁሉ የሚፈጽመው ትሩፋት የሆነ ሁሉ መሆኑ ቢያመለክትም ከጥሉላተ መባልዕት የምንከለክልበት ብቻ ቢመስልም ይኸው ሥርዓትም ከጸሎት ጋር የማይለያይ መሆን እንዳለበት ማንም ሊዘነጋው የማይገባ መንፈሳዊ ግዴታ ነው፡፡

                                                                                                                        ·       ጠግበው የነበሩ እንጀራ አጡ፡፡

ተርበው የነበሩ ከራብ ዐርፈዋል

መካኒቱ ሰባት ወልዳለችና

ብዙም የወለደችው ደክማለች፡፡

ምክንያቱም ጸሎት የተለየው ጾም የማጣትና የችግር ጾም ተብሎ ከሚነገረው አባባል የተለየ አይደለምና ነው፡፡

፲፬ኛ/ አንዳንድ በስም ክርስቲያን ነን ባዮች ጾምን ከእምነት ትሩፋት ለይተው ይመለከቱታል፣ አንዳንዶቹ ደግሞ ትሩፋት የሆኑትን ሁሉም አያስፈልጉም ይላሉ፤ በዚህም አመለካከታቸው እምነታቸውን ከሁሉ በላይና ከማንም እምነትም የተለየ አድርገው ሲናገሩ ይሰማሉ፣ በተጋድሎአቸውና በገቢረ ተአምራትነታቸው ቅዱሳን የሚል ቅጽል ከተሰጣቸው ጋር ራሳቸውን ያስተካክላሉ እንዲህ አይነቱ አመለካከትም ቅዱሳት መጻሕፍትን ካለማንበብና ካለመመርመር የተነሣ ሊሆን እንደሚችል በምሁራን ዓይን ታይቷል፡፡

፲፭ኛ/ ጾምን ከጸሎት ለይቶ መጾም ጸሎትን ከጾም ነጥሎ መጸለይ ቢቻልም ሁለቱን ለየብቻ መፈጸም እንደማይገባ ግን ለሁሉ ግልጽ መሆን አለበት፡፡ ይልቁንም ጸሎተኛና ጾመኛ ሰው በማንኛውም ጊዜና ቀን፣ ወራትና ዓመታት ቢሆን ሰውን የሚያስቀይምና እግዚአብሔርን የሚያሳዝን መሆን የለበትም፡፡ ቀደም ብለን እንደአተትነው ምእመናን በኅብረተሰቡ መካከል ሆነው እንዴት መጸለይና መጾም እንደሚገባቸው ለማወቅ እንደሚችሉ አስቀድመው ሕጉንና ትእዛዙን መመርመርና ማጥናት፣ ማወቅና መረዳት ይገባቸዋል፡፡

፲፮ኛ/ የጾምና የጸሎት አጀማመርና አፈጻጸምን ሳያውቁ በመላምት ወይም ሰዎች ያደርጋሉ በማለት ለመጾምና ለመጸለይ በድፍረት ተነሣሥቶ መሞከሩ ከላይ እንደተጠቀሰው ውጤት አልባና ዋጋቢስ እንደሚሆን አያጠራጥርም፡፡ እዚህ ላይ አንድ ታሪክ ብንጠቅስ አንድ ኀይለኛ ሽፍታ ነበረ ዳዊት ሳይደግም ውዳሴ ማርያም ሳያደርስ እህል የሚባል ነገር ፈጽሞ አይቀምስም ነበር፡፡ ነገር ግን እሱባለበት አካባቢ የሚያልፍን ሰው ገንዘቡን ልብሱን እየገፈፈ ይወስድ ነበር፡፡ ከዕለታት አንድ ቀን አንድ ሰው በድንገት እሱ ካለበት ቦታ ደረሰና ሽፍታ መሆኑን አውቆ ሩጫውን ቀጠለ፡፡ አሽከሮቹን ብዙ ገንዘብ ሳይዝ አይቀርም ብሎ ተከተሉት አላቸው፡፡ ሰውየው ሲሮጥ እነርሱም ሲሮጡ ብዙ ደክመው ያዙትና ፈተሹት አምስት ሳንቲም አልነበረውም፡፡ ወደ አለቃቸው ወደ ሽፍታው አምጥተው ምንም እንደሌለው ነገሩት፡፡ እርሱም ዳዊት እየደገመ ነበርና በእጁ ምልክት እየሰጠ እረዱት ቢል አረዱት፡፡ አንባብያን አስተውሉ እንዲህ ዐይነት ጸሎተኞችና ጾሞኞች እንዳሉ ልብ በሉ፡፡ ጸሎታችሁና ጾማችሁ በእንዲህ ዐይነቱ እንዳይሆን ተጠንቀቁ፤ ዕወቁ፤ አስተውሎ፤ ልባችሁን ሰብስባችሁ ማየት አለባችሁ፡፡

የጾም ሥነ ሥርዓት

ጽድቃችሁ ከጻፎችና ከፈሪሳውያን ጽድቅ ካልበለጠ ወደ እግዚአብሔር መንግሥት አትገቡም ተብሎ የተነገረውን አምላካዊ ቃል ማስተዋል ይጠቅማል፡፡ የጾምና የጸሎት አንድነትን በተመለከተ የተገለጸው እንደተጠበቀ ሆኖ የጾምን ሥነ ሥርዓት መግለጽም እንደሚያስፈልግ በማመን እንደሚከተለው ለማስረዳት እንፈልጋለን፡፡

    ጾም ማለት መሠረታዊ አሳቡ ምንም አለመብላትና አለመጠጣትን የሚያመለክት ነው፡፡ በእምነት መሠረትነት የሚፈጸመው ጾም ግን ከዚህ አባባል ፈጽሞ የተለየ ነው፡፡ ክርስቲያኖች ስንቀ ነፍስ ይሆናቸው ዘንድ የሚበላ የሚጠጣ ሳያጡ ፍትወተ ሥጋን ለማድከም ሲሉ ስለ ጽድቅ ይራባሉ፡፡ ይጠማሉ ለጽድቅ የሚራቡ ብፁዓን ናቸው ተብሎ ተነግሮላቸዋልና፤ (ማቴ. ፭÷፮)

    ክርስቲያኖች በጾም ወራት ያላቸው ከሌላቸው ተካፍለው ይበላሉ፤ ለቁርሳቸው የታሰበውን አጠራቅመው ለነዳያን ይመጸውታሉ፤ (ማቴ. ፳፭÷፴፯፣ ምሳ. ፲፱)

    ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ጾምን ስንጾም ከቅባት ነክ ብቻ በመታቀብ ሳይሆን የኃጢአት ምንጮች ከሆኑ ነገሮች ሁሉ መራቅ፣ ሰውነትን ከሚያፈዙና ከሚያደነዝዙ፣ ከአልኮል መጠጦች ከጫትና ከሲጋራ ከዝሙትና ከስርቆት ከተንኰልና ከቂም በቀል በአጠቃላይ የኃጢአት አመንጪ ከሆኑ ነገሮች ሁሉ እንድንሸሽ ያስጠነቅቀናል፣ ይመክረናል፣ ያስተምረናል፣ ይመራናል፡፡

    ልዑል እግዚአብሔር በነቢያቱ አድሮ ስለጾም ያናገረውንና ያጻፈውን ማንበቡና ማስተዋሉ ይጠቅማል፡፡ በነቢዩ በኢሳይያስ ያደረው መንፈስ ቅዱስ ለምን ጾምን አንተም አልተመለከትኸንም ሰውነታችንንስ ስለምን አዋረድን አንተም አላወቅኸንም ይላሉ ሲል የሰዎችን እምነት ልብና ሀሳብ ምን እንደሚመስል ከገለጸ በኋላ ጾመኞች ስላላቸው አመለካከት ሲገልጽ ደግሞ ፈቃዳችሁን ታደርጋላችሁ ሠራተኛችሁንም ሁሉ ታስጨንቃላችሁ እነሆ ለጥልና ለክርክር ትጾማላችሁ በግፍ ጡጫም ትማታላችሁ የሚል ሆኖ ይነበባለ፡፡ (ኢሳ. ፶፰÷፬-፱)

    ከዚህም አያይዞ እኔ የምፈልገው ጾም ይህ ነውን? ጾማችሁንም ወደላይ ታሰሙ ዘንድ፣ የተገፉትንስ አርነት ትሰዱ ዘንድ፣ ቀንበሩንስ ትሠብሩ ዘንድ አይደለምን? እንጀራንስ ለተራበ ትቈርሱ ዘንድ፣ የተራቈተውንስ ታለብሰው ዘንድ ከሥጋ ዘመድህ እንዳትሸሽግ አይደለምን? በማለት ስለ አጿጿም መልክና ይዘት፣ ሕግና ሥርዓት አብራርቶ አስረድቶአል፡፡ (ኢሳ. ፶፰÷፭-፲፫)

    ጌታችን አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስም ስለጾም ሲያስረዳና የጾምን ትርጉም ሲያብራራ ግብዝነት የተመላበትን የፈሪሳውያንን እምነትና የጾማቸውን ሥርዓት ተመልክቶ የጾምን አፈጻጸም ከሥርዓቱና ከሕግጋቱ የራቀ መሆኑን በቅዱስ ወንጌሉ እንደነቀፋቸው ተጽፎአል፡፡ (ማቴ. ፲፰÷፲፪፣ ማቴ. ፯÷፲፯-፲፰)

    ከሁሉ የበለጠ እምነት አለን የሚሉ ሐሳውያን ደግሞ በዘመነ ብሉይና በዘመነ ሐዲስ የተመሰከረለትና ጸንቶ የሚኖረውን ሥርዓተ ጾምን ሲነቅፉና ሲያናንቁ ይታያሉ፡፡

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለጾመልን እኛ መጾም አያስፈልገንም እያሉም ሲመጻደቁ ይሰማሉ፡፡ እነዚህ በጥቅም የታወሩ፣ በክህደት ሰንሰለት የታሠሩ፣ መጽሐፍ ቅዱስን ከግራ እጃቸው፣ የማይለዩና የማታለያ ሠይፍን በቀኝ እጃቸው ጨብጠው በየመንደሩ እየዞሩ የሚያሳስቱ ተኩላዎች ሕገ እግዚአብሔርን የሚያፈርሱ ናቸው፡፡ በላይ ስለጾም ማስረጃ አድርገው የሚጠቅሱት ኃይለ ቃልም “ከሆድ የሚወጣውን እንጂ ወደ ሆድ የሚገባውን ሰውን አያረክሰውም” ብለው ነው፡፡ (ማቴ. ፲፭÷፲-፲፩)

    ጌታችን ከሆድ  የሚወጣ እንጂ ወደ ሆድ የሚገባው ሰውን

አያረክሰውም ያለው ስለምን እንደሆነ ሳይገነዘቡ ወይም የዋሆችን ለማደናገር ሲሉ፣ አለዚያም ራሳቸው አስተው ሌላውን በተሳሳተ መንገድ እየመሩ ወደ ዘለዓለም ጥፋት ለማስገባት የዘረጉት ወጥመድ እንጂ ጥቅሱ ስለጾም ፈጽሞ መሰል እንደሌለው ግልጽ ነው፡፡ ይህ ጥቅስ በእውነተኛ በትምህርተ ክርስትና ለጎለመሱ በተዋሕዶ ትምህርት ለተራቀቁና ቅዱሳት መጻሕፍትን በማንበብ ለላቁ፣ እጅግ አስቂኝና አስገራሚ ነው፡፡ በመሆኑም ጌታችን አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ ይህን ቃል ለመናገርና ለማስረዳት የፈለገው ስለእጅ መታጠብና አለመታጠብ እንጂ ስለጾም አልነበረም፡፡

    ፈሪሳውያን የጌታችን ደቀመዛሙርት እጃቸውን ሳይታጠቡ እንጀራ ሲበሉ አይተው እንደጥፋትና እንደኃጢአት አስቈጠሩባቸው ለአጭር አስተሳሰባቸው ሲመልስ ታጥበውም ሳይታጠቡም ቢበሉ ኃጢአት አለመሆኑን ያስረዳበት ታሪክ እንጂ ስለጾም እንዳልሆነ ለማስገንዘብ ነው፡፡ በተጨማሪም ሰው በቃሉ ተናግሮ በልብ ክፉ ሀሳብና ተንኰል አስቦ ፈጣሪን፣ ወገንን፣ ሰውን ተናግሮ ማስቀየም የማይገባ መሆኑን የተጠቀመበት አገላለጽ ነው፡፡

    ጾም በዘመነ ብሉይም ሆነ በዘመነ ሐዲስ አባቶች ሲጠቀሙበት ከመኖራቸውም በላይ ለሁላችንም የነፍሳችን ፍቱን መድኃኒት መሆኑን ከፈጣሪያችንና ከአባቶቻችን አብነት ወስደናል፡፡ የጾማችን ፍቱንነትና ጠቃሚነትም ቅዱሳት መጻሕፍት በየክፍሉና በየምዕራፉ ይነግሩናል፡፡

    ጾም ፍቅረ እግዚአብሔርን የሚገልጽ መሆኑን ያመለክታል፡፡ የሃይማኖት ፍሬም ነው፡፡ ለምእመናንም የእምነታቸው መመዘኛ ነው፡፡ የፍቅር ባለቤት ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስም አርአያና ምሳሌ ሆኖ በገዳመ ቆሮንቶስ ፵ ቀን ፵ ሌሊት የጾመልን ጠቀሜታው ምን ያህል የላቀ መሆኑን በሚገባ እንድንረዳ ያደርገናል፡፡

    ጾም ለእውነተኛ ክርስቲያን አጥርና ቅጥር ነው፡፡ ጽኑም መዝጊያ ነው፡፡ አጥር፣ ቅጥር ጠባቂ የሌለው ቤት ለቀጣፊና ለዘራፊ የተጋለጠ የመሆኑን ያህል ከጾምና ከጸሎት የራቀ ክርስቲያንም ለዲያብሎስና ለሠራዊቱ የተጋለጠ፣ የተመቻቸ ነው፡፡

    ጾምና ጸሎት የእያንዳንዱ ክርስቲያን መንፈሳዊ ግዴታዎች፣ የመንፈስም ፍሬዎች ናቸው፤ ከነዚህ መንፈሳውያን መሣሪያዎች የተለየ ክርስቲያን እምነት አለኝ ቢል ውሸተኛ ነው፤ በነፍሱም የሞተ እንጂ ሕይወት አለኝ ለማለት አይችልም፡፡ (ያዕ. ፪÷፲፬-፳፣ ኢሳ. ፶፰÷፯-፲፪) 

    ክርስቲያኖች የእምነታቸው መገለጫ ከሆኑ ምግባራት መካከል  ጾምና  ጸሎት  ዋና ዋናዎቹ ናቸው፡፡  ስለሆነም

ጾማችንን በደስታና በተሰበረ ልብ ሆነን መጾም ይገባናል፡፡

    ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ እናንተ እኔን አብነት አድርጋችሁ ከእምነትና ከትሩፋት ጋር ከጾማችሁ፣ ከጸለያችሁ አጋንንትን ድል ታደርጋላችሁ ብሎ ነው በምሳሌነት ጾሞ ያሳየን፣

    በዚህም መሠረት ቤተ ክርስቲያናችን ሰባት አጽዋማት አሏት፡፡ እነርሱም፡-

፩ኛ/ ዐቢይ ጾም (ሁዳዴ ወይም ጾመ ኢየሱስ)

፪ኛ/ ጾመ ሐዋርያት (የጌታችን ደቀ መዛሙርት የጾሙት)

፫ኛ/ ጾመ ፍልሰታ (የእመቤታችን ፍልሰተ ሥጋ ሐዋርያት የጾሙት) 

፬ኛ/ ጾመ ነቢያት (ጌታችንን ይወርዳል፣ ይወለዳል ሲሉ ነቢያት የጾሙት) 

፭ኛ/ ጾመ ገሃድ (የጌታችን መገለጽ በማስታወስ የሚጾም)  

፮ኛ/ ጾመ ነነዌ (የነነዌ ሰዎች ሦስት መዓልት ሦስት ሌሊት የጾሙት)     

፯ኛ/ ጾመ ዐርብ፣ ሮብ ይህ ጾም መድኃኔዓለም ከዘመነ ብሉይ ጀምሮ ሲጾም የነበረ ብዙ አባቶች ብዙ ወገኖች ሲጠቅም የነበረ ጾም ነው፡፡

    እስራኤላውያን ሲጾሙአቸው ከነበሩ አጽዋማት መካከል ዐርብና ሮብን የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያንም ከጌታ ልደት ጀምሮ ስታስፈጽመው ትገኛለች፡፡ (ሉቃ. ፲፰÷፲፪)

·                                 ሮብ፡- መድኃኔዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ተገርፎ፣ ተሰቅሎ እንዲሞት የተፈረደበት የተወሰነበት ቀን በመሆኑ ጌታ ለእኛ ሲል የተፈጸመበትን በደል እያስታወስን እንደሚለን፡፡

·                           ዓርብ፡- የዓለም መድኃኒት ጌታ በግፍ መታሰሩን መገረፉን ረቀቱን በወንበዴዎች መሀል እንደሌባ መሰቀሉን መሞቱን መቀበሩን እና ሳይበድል የተበደለ ሳይገድል የተገደለ አምልክ መሆኑን በጾም የምናስብበት ቀን ነው፡፡ በአጠቃላይ ስለ ጾም ሕግጋት አፈጻጸም የሠራዊት ጌታ እግዚአብሔር እንዲህ ብሎ ተናግሯል፡፡ እውነተኛውን ፍርዱ ፍረዱ ቸርነትንና ምሕረትን ሁላችሁ ለወንድሞቻችሁ አድርጉ መበለቲቱንና ድሀ አደጉን መጻተኛውንና ችግረኛውን አትበድሉ ከእናንተም ማንም በወንድሙ ላይ ክፉውን ነገር አያስብ፡፡ ዘካ. ፯÷፭

“ቦኑ ጾመ ዘጾምክሙ ሊተ ጾምሰ አኮ ጸዊም እምኅብስት ወማይ ባሕቲቱ ይጹም ልሳንክሙ እምነገረ ውዴት ለእመ ኮንከ ዘኢትኪል ትጹም እመባልዕት ጹም እንከ እምኅሊናት እኩይ” (ከመብል ከመጠጥ መጾም ቢያቅትህ በሰዎች ላይ ክፉ ከማሰብ ጹም)

 

                        ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን 

ልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ

አዲስ አበባ

Please follow and like us:
0
Please follow and like us:
0

የ21ኛው ክፍለ ዘመን ከባቢያዊ ምሕዳርና አስተሳሰቦች

እ.ኤ.አ. በ1960ዎቹና 70ዎቹ አፍሪካዊያንና ኢሲያውያን ከሌሎች ዓለማት የሁለቱ አህጉራት ሕዝቦች የልማት አሰላለፍ በእጅጉ የተለዩ ነበሩ፡፡ ኢሲያዊያን ነፃነታቸውን እንደተጎናጸፉ ተንደርድረው የገቡትን ገበያ ተኮር ምርቶችን ማምረት ነበር፡፡ ይህ አስተሳሰብ በዓለም አቀፍ ደረጃ የሚካሔደውን የንግድ ውድድር በአንክሮ ለመረዳትና ገበያውንም ሰብሮ ለመግባት ከፍተኛ እገዛ አድርጐላቸዋል፡፡ መንግሥታቸውንም የንግዱን ማኅበረሰብ ለማበረታታትና ጠንካራ ተፎካካሪ ለማድረግ እንዲቻል አስፈላጊውን እገዛ አድርጎላቸዋል፡፡ በዚህ የተነሳ በርካታ የኢሲያ ሀገራት ከበለፀጉት ተርታ እንዲሰለፉ አድርጓል፡፡ የቡድን 8 እና ኃያል ሌሎች የኢሲያ ሀገራት ይህን ቡድን በመቀላቀል ቡድኑን ወደ 20 ከፍ ለማድረግ ችለዋል፡፡ እነታይዋን፣ ሕንድ፣ ቻይና፣ ደቡብ ኮሪያ፣ ጃፓን፣ ሆንግ ኮንግ፣ ወዘተ ሀገራት በኢኮኖሚያቸው በመፈርጠም ዓለምን አስደምመዋል፡፡ እንዲሁም በልማት ቀደምትነት የነበራቸውን የምዕራባዊያንን ሀገሮች ወደ ኋላ እያስፈነጠሩት ያሉት ኢሲያዊያን ሀገራት ለዚህ የበቁት በስነ ተዋልዶ በማተኮር ሳይሆን ብዙውን የሰው ኃይላቸውን ተጠቅመው በቀጥታ ልማታዊ እንቅስቃሴ በማድረጋቸውና ገበያ ተኮር ምርቶችን ማምረት በመቻላቸው ነው፡፡

አፍሪካዊያን የፖለቲካ ነፃነታቸው እንደ ኢሲያውያኑ በተመሳሳይ ዘመናት ቢጎናጸፉም የተከተሉት ርዕዮተ ዓለም ሶሻሊዝም ስለነበር በልማት ሳይገፉ ቆይተዋል፡፡ አብዛኛዎቹ የአፍሪካ ሀገራት ነጻ የገበያ ውድድርን ወደ ጐን በመተው የሩሲያውያንን አስተሳሰብ በውል ሳያውቁት በስሜት ዘው ብለው ገቡበት፡፡ ይህ ወቅቱን ያልጠበቀ ርዕዮተ ዓለም የአፍሪካዊያንን የልማት ተነሳሽነት እንዲቀጭጭ አድርጓታል፡፡ በወቅቱ የነበሩ ጥቂት ባለሀብቶችም ንብረታቸውን በመንግሥቶቻቸው ስለተነጠቁ የገበያ ተኮር አስተሳሰባቸውን አጨልሞባቸዋል፡፡ በቅኝ ገዢዎች እጅ በቁጥጥር ሥር የነበረው መሬት ለሀገሬው ሕዝብ ጠብ ያደረገው ፋይዳ ባለመኖሩ ተወላጆች በመጤዎች ላይ ጥርሳቸውን እንዲነክሱ ዳርጓቸው ቆይቷል፡፡ ይህ ሥር የሰደደ ጥላቻ የአፍሪካዊያን የፖለቲካ ነጻነታቸውን ማግኘት ሲጀምሩ ምርጫቸው ያደረጉት ወደ ሶሻሊስቱ ጎራ መቀላቀልን ነበር፡፡ ከድጡ ወደ ማጡ እንዲሉ ያመጡት ርዕዮተ ዓለም የአብዛኞቻችን አፍሪካዊያንን ሕይወት ለከፋ ድኅነት ዳርጐት ቆይቷል፡፡

ሁኔታው የአፍሪካዊያንን ኑሮ እያሳሳው ስለሔደ አብዛኞቹ መሪዎች የተከተሉት መርሕ የማያዋጣ በመሆኑ ቅይጥ ኢኮኖሚ የሚል መመሪያን ለመደንገግ ተገደዱ፡፡ ሕዝቦቻቸውም የድኅነት ቀንበር አብዛኞቹ አፍሪካዊያንን ደጋግሞ ስላደቀቃቸው የችግሩን አስገዳጅነት በመመልከት አፍሪካ በልማት ጎዳና እንድትጓዝ የበኩላቸውን ጥረት ማድረግን ጀመሩ፡፡ በርካታ የአፍሪካ ሀገራት ይልቁንም ደቡብ አፍሪካ፣ ሞዛምቢክ፣ ጋና፣ ቦትስዋና፣ ዛምቢያ፣ ማላዊ፣ ታንዛኒያ እና ኢትዮጵያ መሠረተ ልማት እንዲስፋፋ በማድረጋቸው የውጭ ሀገር ባለሀብቶች መዋዕለ ንዋያቸውን በልማት ሥራ ላይ እንዲያፈሱ ተመቻችቶላቸዋል፡፡ እነዚህ አፍሪካዊያን መሪዎች የፈጠሩት ምቹ የልማት ፖሊሲ ሥራ ፈጠራን ለማበረታታት ከፍተኛ አስተዋጽኦ አድርጓል፡፡ ከዚህ ጎን ለጎን ድርቅን መቋቋም የሚችሉ እፅዋትን በመትከልና የአፈር መሸርሸርን በመጠበቅ ዕድገት የሚፋጠንበትን ዘዴ ለአፍሪካዊያን አርሶ አደሮች አስተምረዋል፡፡ ልማቱን የበለጠ ለማስፋፋትና አፍሪካዊያንን በመጋበዝ አስደናቂ እመርታዎች በመሠራት ላይ ይገኛሉ፡፡ ቻይናውያን ለእነዚህ የአፍሪካ ሀገራት የመንገድ ግንባታ፣ የታላላቅ ግድብ ሥራዎችና የመስኖ አጠቃቀም መርሐ ግብሮችን በማስተዋወቅ የእውቀትና የቴክኖሎጂ ሽግግሮችን በማድረግ ላይ ይገኛሉ፡፡ በመሆኑም እነዚህ አፍሪካዊያን ወደ ውጭ የሚላኩትን ጥሬ እቃዎች በሀገራቸው ውስጥ እሴት በመጨመር ለዓለም አቀፍ ገበያ ውስጥ ገብተው ብቁ ተወዳዳሪ እንዲሆኑ እንደሚያደርጋቸውም ይታመናል፡፡

አፍሪካዊያን ጠንካራ ተወዳዳሪና እንዲሁም ያላቸውን እምቅ የተፈጥሮ ሀብታቸውን ለመጠቀም እንዲቻል ለሰው ሀብት ልማት ግንባታ ከፍተኛ ትኩረት ሰጥተው በመንቀሳቀስ ላይ ይገኛሉ፡፡ ይሁን እንጂ የልማት እንቅስቃሴ የተጀመረው ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ስለሆነ መዋዕለ ንዋይ ወጥቶ የሰለጠኑት ምሁራን ከአፍሪካዊያን ወገኖቻቸው ወደ አውሮፓ በመሰደድ የምሁራንና የወጣቶች ፍልሰት ለአፍሪካ የእድገቷ ትልቁ ተግዳሮት ሆኗል፡፡ በአንጻሩ የሰው ኃይሎች ለአውሮፓውያንና ለአሜሪካዊያን ጥቅም እየሰጡ ይገኛሉ፡፡ አፍሪካዊያን የጀመሩትን የልማት ጎዳና አጠናክረው በመቀጠል በጥቂት ዓመታት ውስጥ ዓለም አቀፋዊ ዕድገትን ማስመዝገብ የሚችሉ መሆኑን መገንዘብ ይቻላል፡፡

በመሠረቱ ይህ አስተሳሰብ እ.ኤ.አ የ1798 (Population Theory) የሚል የነበረ ሲሆን ነገር ግን ይህን እሳቤ በ19ኛውና በ21ኛ ክፍለ ዘመን የተነሱ የተለያዩ የኢኮኖሚስት ሊቃውንት በብዙ መንገድ ውድቅ አድርገውታል፡፡ ስለሆነም ተግባራዊነቱም ውጤታማ ሳይሆን ቀርቷል፡፡

ሐሳቡን ውድቅ ካደረጉት ምክንያቶች መካከል፡-

  • የሕዝብን ዕድገት ለመቀነስ እንደ ጦርነት፣ በሽታ፣ ረኃብ፣ ጎርፍ መጥለቅለቅ አስፈላጊ ናቸው ማለቱ፣
  • የግብርና ሁኔታ በቴክኖሎጂ ብዙ ምርት ማምረት እንደሚቻል አለመመልከቱ፣
  • የኢኮኖሚን ዕድገት ከቤተሰብ ምጣኔ (Household Per Capital) ጋር ማያያዙ፣
  • የሕዝብ ዕድገት እርሱ ይሆናል ብሎ እንደገመተው አለመሆኑ፣
  • የሕዝብ ቁጥር መጨመርን ከአቅርቦትና ፍላጎት አንጻር አለመቃኘቱ፣
  • የተነሳበትም ሐሳብ ከአካባቢው ለንዶን ተነስቶ የዓለም ማድረጉ፣
  • የሕዝብ የሞት መጠን ከሕዝብ ዕድገት ጋር አለማሳየቱ፣
  • የሕዝብ ቁጥር መጨመርን ለኢኮኖሚው መሠረት ከሆነው ከሠራተኛ አንጻር አለመቃኘቱ ናቸው፡፡

ታዲያ ማልትሰን የቱ እሳቤ ነው በ21ኛው ክፍለ ዘመን ተቀባይነት እንዲያገኝ የሚያደርገው? ከዚህ ይልቅ ስለ ሕዝብ ዕድገት ያለው እሳቤ (Population Theory) መነሻ ሀሳብ በመስጠቱ የሥነ ሕዝብ ጥናት (Demography) አባት አሰኝቶታል፡፡

በአሁን ዘመን ወገን (Pessimist View)፡ የሕዝብ ቁጥር መጨመር የኢኮኖሚውን ዕድገት መካከል ያለውን የክርክር እሳቤያቸው በሦስት ይከፈላሉ፡፡

  • አንደኛው ወገን (Pessimist View)፡ የሕዝብ ቁጥር መጨመር የኢኮኖሚውን ዕድገት ይገድባል (Population Growth Restricts Economic Growth)፡፡
  • ሁለተኛው ወገን (Optimist View)፡ የሕዝብ ቁጥር ወጨመር የኢኮኖሚውን ዕድገት ያነቃቃል (Population Growth Restricts Economic Growth)፡፡
  • ሦስተኛው ወገን (Neutralist View)፡ የሕዝብ ቁጥር መጨመር ከኢኮኖሚ ዕድገት በተናጠል የሚይታይ ነው (Population Growth Restricts Economic Growth) ይላሉ፡፡ ቢሆንም ይህ ሁሉ የሰውን ፈቃድና ሃሳብ ከማስረዳት ውጭ ምንም አይነት የእግዚአብሔርን ፈቃድ አያሳይም፡፡

ስለሆነም ይህ በሐሳብ (በክርክር) ላይ የሚገኝ እንጂ በሁሉም ዘንድ ተቀባይነት አለው ለማለት አያስችለንም፡፡ እንዲያውም በተግባር እንዳየነው የአንደኛው ወገን አድናቂዎች የሚባሉ ሀገራት እንደ አሜሪካ፤ እና አውሮፓ ያሉ ሀገራት የሕዝባቸው መጠን እያነሰ በመሄድና የሚሰራው የሰው ኃይል ቁጥር በመቀነሱ ምክንያት የሕዝባቸውን ቁጥር እንዲጨምር መውለድን ያበረታታሉ የተለያዩ የቁስና የገንዘብ ማበረታቻዎችን ያደርጋሉ፡፡

በሌላ መልኩ በ- D.V ሆነ በተለያየ መንገድ ከተለያዩ ክፍለ ዓለማት በመውሰድ አምራች የሆኑ ወጣቶችን በኢምግራንት የሕዝባቸውም ቁጥር ክፍተት በማስተካከል እየጨመረ ይገኛል፡፡ ለምሳሌ በአውሮፓ አገሮች ኢኮኖሚያቸው ላይ የተፈጠረው ችግር የሕዝብ ብዛት ቁጥር ወጣቶች ሳይሆኑ የአረጋውያን ብዛት እና የአምራች ወጣት ትውልድ አለመተካት መሆኑ ግልጽ ነው፡፡ ወደ ፊትም ቢሆን የሕዝብ ቁጥር ማነስ በእነዚህ አገሮች ከፍተኛ (Social, Political and Economical) ችግር ያስከትላል፡፡ እንዲያውም የአንዳንድ ፈላስፎች አባባልና (Social Scientist) አስተሳሰብ (Bob Droke from Progress and poverty) ከሚባል ድርጅት የሕዝብ ብዛት (Large Population) ድህነትን አያመጣም ብለዋል፡፡ እንዲሁም ድህነት የሚያመጣው (Lack Social Justice Freedom and in equality) የማኅበራዊ ፍትሕ ነፃነትና እኩልነትን ማጣት ናቸው፡፡ አገራችንም በአሁኑ ጊዜ ትልቁ የኢኮኖሚ ለውጥ ምክንያት የሆነው ወጣት የሰው ኃይላችን ነው፡፡ አገራችን እየገቡ ያሉ ባለ ሐብቶችም በአገሪቱ ካሉ አማራጮች አንዱ የሰው ኃይላችን መሆኑ ግልጽ ነው፡፡ ሌሎቹ እንደተጠበቁ ሆነው

ልጅ ቤተሰብ (BIRTH Control) መመጠን በኅብረተሰባችን ላይ የሚያመጣው ቀውስ

  • Human /Social/ Economics
  • Ethical implications
  • Religious implications

የቤተሰብ መመጠን (Birth Control) ከላይ የተጠቀሱትን በኅብረተሰቡ ላይ ሊያመጡ የሚችሉትን ችግሮች እናያለን፡፡

የቤተሰብ መመጠን (Birth Control) ከረዥም ጊዜ ጀምሮ የመጣ አስተሳሰብ ነው፡፡ ይህንንም አስተሳሰብ ቀንደኞች ሆነው ሲያራምዱት የነበሩ የሶሻል ሳይንቲስቶች ኢኮኖሚስት መካከል (Thomas Malthus) ነው፡፡

የዚህ ፍልስፍና ዋና ቁም ነገሩ የሰው ልጆች ዓለም ላይ ቁጥራቸው ሲበዛ እና የሚመረተው ምግብ ከሰው ቁጥር በታች ከሆነ (Rate of papal action growth) is growth faster than the food production) ረኃብ ችግር ያመጣል፡፡ ስለዚህ የቤተሰብ መመጠን (Population Control) ያስፈልገናል ብሎ ነው ያቀረበው፡፡

ይህ ኢኮኖሚስት ሰው ካወጣው የፍልስፍና ዘይቤ ጀምሮ የዓለም ሕዝብ ቁጥር በጣም በብዙ እጥፍ ጨምሯል፡፡

ግን የሕዝብ መጨመር ረሃብን እሱ እንዳለ አላስከተለም፡፡ በአሁኑ ጊዜ ከ7 ቢሊየን በላይ ሕዝብ በዓለማችን ይገኛል፡፡

(Thomas Malthus) ያላያቸው ጉዳዮች የሰው ልጅ በእግዚአብሔር በተሰጠው አእምሮ ለጥሩ ነገር ከሠራበት ብዙ ጥበብ ማድረግ ይችላል፣ አድርጓልም፣ ወደፊትም ያደርጋል፡፡

ስለዚህም የሰው ልጅ ካደረጋቸው የመሻሻል ተግባሮች ውስጥ ጥቂቶቹ የሚከተሉት ናቸው፡፡

ሀ. (High Yielding) በከፍተኛ ደረጃ እህልን ማምረት መቻል ይኸውም በጥንት ጊዜ ከሚመረተው ምርት በተመሳሳይ መሬት ላይ በብዙ እጥፍ ማምረት፣

ለ. (Disease Resistant food (wheat) በሽታ የሚቋቋሙ የምርት አይነቶች በተለይ ስንዴ ሌሎችም አዝርእት በተሻለ መንገድ መቅረቡ፣

ሐ. (Innovation) የተሻለ ቴክኖሎጂ በተለይ ለእርሻ የሚመች (Steel plow) የብረት ማረሻ ትራክተር የተሻለ ፈርትላይዜሽን የመሳሰሉት መጠቀም፡፡

መ. የተፈጥሮን የአየር ፀባይ በተሻለ መንገድ ማወቅና መረዳት (better understanding of weather for farming)

በሌላ በኩል (Large (population) የሕዝብ ብዛት ለአንድ አገር ጠቀሜታ ያለው መሆኑም በደንብ ግንዛቤ ውስጥ ሊገባ ይገባዋል፡፡ ብዙ ሕዝብ ያለው (Consumption) አገር በአገሩ የሚመረተውን እቃ በሙሉ ሊጠቀም ስለሚችል የውጭ ገዥ ኖረም አልኖረም የውጭ ግብይት ጥገኛ አይሆንም፡፡ ይህ ደግሞ የአንድ አገርን የንግድ እንቅስቃሴ ይጨምራል ብዙ ሠራተኛ ይቀጥራል ብዙ አገር ውስጥ ንግድን አስፋፍቶ የሀገሪቱን ኢኮኖሚ ያሳድጋል፤ ያበለጽጋል፡፡

የውጭ ባለ ሀብቶች (foreign investment) ወይም ኢኮኖሚስቶች (FDI-foreign Investment) ይፈጥራል ኢኮኖሚውንም ያሳድጋል፡፡

የሕዝብ ቁጥር ማነስ ወደፊት በእነዚህ አገሮች ላይ ከፍተኛ የSocial Human and Economic ችግር ያስከትላል:: ስለሆነም ብዙ ተባዙ የሚለው የእግዚአብሔር ትእዛዝ ለኢኮኖሚያችንም መሠረት ነው፡፡

የሕዝብ ብዛት ዕድገት በኢኮኖሚ ዕድገት ላይ ያለውን ተጽእኖ እና በምጣኔ ሀብት ጥናት (Economics) ነገረ ትምህርት እንዲሁም በዚህ የትምህርት ዘርፍ ባለ ሞያ የሆኑት ማልተስ የጻፉትን መጽሐፍ በመጥቀስ የሕዝብ ዕድገት ምጣኔ ዝቅ መደረግ አለበት የሚል ሀሳብ በዓለማችን ሲንጸባረቅ ይታያል፡፡ ነገር ግን “ብዙ ተባዙ” የሚለውን የእግዚአብሔርን ቃል ከተጻፈበት ዐውድ ውጭ እየተረጎሙ ምድሪቱን የሥቀይና የርግማን መካን ማድረግ ግን በፍጹም ተቀባይነት ያለው አስተሳሰብ መሆን እንደሌለበት መታወቅ አለበት፡፡

ዓለም እንዲሁ በዘፈቀደ የተፈጠረች አይደለችም፡፡ አንድ ወንበር፣ መኪና፣ ቤት ወዘተ… ሠሪ እንዳለው ሁሉ ዓለምም የሠራት ያበጃትም አለ፡፡ እርሱም ቅድመ ዓለም የነበረ ቀዳማዊ ዓለምንም አሳልፎ የሚኖር ደኀራዊ አሁንም ያለ ዓለምንም አሳልፎ የሚኖር አምላካችን እግዚአብሔር ነው፡፡ የባሕርይ መገለጫው ርኅሩኅነቱ፣ መጋቢነቱ ነው፡፡ በመሆኑም መጀመሪያ ሰውን ፈጥሮ ከዚያ ቆይ የምትረግጠው መሬት፣ የምትተነፍሰው አየር፣ የምትበላው አዝርዕት አትክልትና እንስሳት ልፍጠርልህ አላለውም፡፡ ይልቁንም ለሰው ልጅ የሚያስፈልገውን በሙሉ በዓይን ከሚታየው ግዙፍ ነገር እስከ በዓይን የማይታየው እጅግ ረቂቅ ነገር ድረስ ፈጥሮ ከጨረሰ በኋላ እንደፈጠረው መጽሐፍ ቅዱስ ይነግረናል (ዘፍ. 1÷1-  )፡፡

መጽሐፍ ቅዱስ ለብዙ ሺህ ዘመናት ከክርስቶስ ልደት በፊት ብሉይ ኪዳን ከክርስቶስ ልደት በኋላም ሐዲስ ኪዳን በዓለም ላይ ብቸኛው የዓለም ሕዝብ ከምስራቅ እስከ ምዕራብ ከሰሜን እስከ ደቡብ ድረስ የተቀበለው ቅዱስ መጽሐፍ ነው፡፡ በዚህም መጽሐፍ ሕግና ትምህርት መሠረት ለበርካታ ሺህ ዓመታት ትውልድ እያለፈ ትውልድ ሲተካ ስለዓለም አፈጣጠር ስለመጽሐፍ ቅዱስ መልካም አስተምሮ በመቀባበል ዓለም በተረጋጋ ሁኔታ እንድትኖር ከፍተኛ አስተዋጽኦ አድርጓል፡፡ በዓለማችን በየጊዜው የሳይንስ መጻሕፍት ይጻፋሉ፡፡ እነዚህ መጻሕፍት ግን በሌላ የሳይንስ መጽሐፍ ከተወሰነ ጊዜ በኋላ ተሽረው እናገኛለን አንዱ የአንዱን ግኝት ጽፎ ውድቅ (disproof) ያደርገዋል፡፡ በዚህም ምክንያት የቀደሙት እየተሻሩ አዳዲሶቹ ተቀባይነት እያገኙ ነገሮች ከአንድ ክፍለ ዘመን ወደ ሌላው ክፍለ ዘመን መሻገር ሳይችሉ እየቀሩና እየተረሱ እንደሆነ የሚታወቅ ነው፡፡ መጽሐፍ ቅዱስ ግን ሁል ጊዜ አዲስ፣ የማይሰለች ከዘመን ዘመን ተሻጋሪ የሆነና ይህ ይጎድለዋል ልጨምርበት፣ ይህኛው በዝቷል ልቀንስበት ይህኛው ተሳስቷል ላስተካክለው የማይባልበት እንደ ዓለም ፍጥረት ነው፡፡ ማለትም ሰማይና ምድር ሁሉ ፍጥረታት ናቸው፡፡ እነዚህን ፍጥረታት ሰማይን ራቀ ብለን ማቅረብ ምድርን ለሰማይ ለማቅረብ ከፍ ማድረግ እንደማይቻለው ዓይነትና እንዲሁም ሰማይን ማየት ምድርንም መርገጥ ሰለቸኝ እንደማይባለው ሁሉ መጽሐፍ ቅዱስም በመለኮታዊ ኃይልና ረዳትነት የተጻፈ በመሆኑ የማይለወጥ እና የማይሰለች ነው፡፡ “ወባሕቱ ይቀልል ሰማይ ወምድር ይኀልፍ እምትደቅ አሐቲ ቃል እምኦሪት ወእምነቢያት (ነገር ግን ከሕግ አንዲት ነጥብ ከምትወድቅ ሰማይና ምድር ቢያልፍ ይቀላል)” ሉቃ. 16÷17፡፡ ስለዚህም ነው በዘመናት ሁሉ ሰዎች በመጽሐፍ ቅዱስ ሕግና ሥርዓት ተገዢ የሆኑት፡፡ የመጽሐፍ ቅዱስ ሕግጋት የሰው ልጅ እንደዛሬው እንደእየማኅበረሰቡ ሁኔታ የፍትሐ ብሔርና የወንጀለኛ መቅጫ ሕግ ሳይኖረው የዓለማት ሕዝቦች ሕገ መንግሥት ሆኖ ሲያገለግል የኖረ እና አሁንም በማገልገል ላይ ያለ አምላካዊ መጽሐፍ ነው፡፡ ስለዚህም ዐሥሩ ትእዛዛትን መመልከት ይችላል፡፡ (ዘዳ. 29÷29)

በመሆኑም ይህን የተናገርነው የመጽሐፍ ቅዱስን ተአማኒነት እንድትገነዘቡልን ስለፈለግን ነው፡፡ ማረጋገጫው መጽሐፍ ቅዱስ ነውና፡፡ በመሆኑም በመጽሐፍ ቅዱስ መግቢያ በዘፍጥረት 1÷1 እግዚአብሔር አስቀድሞ ሰውን ከመፍጠሩ በፊት ለሰው ልጅ የሚያስፈልገውንና በዓለም ላይ ሊኖሩ የሚገባቸውን ፍጥረታትን በሙሉ በዝርዝርና በጥቅል እያደረገ ሥነ ፍጥረትን በስድስት ቀን መፍጠሩን ይነግረናል፡፡ በሰባተኛውም ቀን ከሠራው ሥራ ሁሉ ዐረፈ ይለናል፡፡ ዘፍጥረት 1÷1 እንግዲህ እዚህ ላይ በደንብ ልንግባባ የሚገባን ስለ እግዚአብሔር ክህሎት ነው፡፡ እንደ አምላክነቱ ያለፈውን የማይረሳ ወደፊት የሚሆነውንም አስቀድሞ የሚያውቅ መሆኑን ነው፡፡ ለዚህም ነው አዳም ከተፈጠረ በኋላ የተፈጠረ አንድም ረቂቃንም የሆኑ ግዙፋን ፍጥረታት የሉም፡፡ ስለዚህ አስቀድሞ ለሰው ልጆች የሚያስፈልገውን ነገር የሚያውቅ አምላክ ሁሉንም ፍጥረታት ከሰው ልጅ መፈጠር በፊት የፈጠረው፡፡

ይህም የሚያስረዳን እግዚአብሔር እንደ አምላክነቱ የሚሆነውን አስቀድሞ የሚያውቅ መሆኑን ነው፡፡ አንድ ተጨባጭ ነገር እንረዳ እኛ ዛሬ ወደኋላ አንድ ሁለት ብለን የምንቆጥረው ዘመን እንዲሁም ወደፊት እንደዚሁ አንድ፣ ሁለት እያልን የምንቆጥረው ዘመን በሺህ የሚቆጠሩ ሲሆኑብን እጅግ አርቀን እናያቸዋለን፡፡ ይህም የሚሆንብን እኛ በዚህች ምድር ላይ እንድንኖር የተፈቀደልን ዘመን እጅግ አጭር እና ውሱን መሆኑ ነው፡፡ ለእግዚአብሔር ግን ዘመን ስለማይቆጠርለት ያለፉትም ቢሆኑ የሚመጡት ዘመናት በእግዚአብሔር ፊት እንደ ቀናት ናቸው፡፡ ዐሠርቱ ምእት ዓመት ከመ አሐቲ ዕለት/ አንድ ሺህ ዘመን በእግዚአብሔር ፊት እንደ አንድ ቀን እንደሆነ ቅዱስ መጽሐፍ ይገልጽልናል፡፡ 2ኛ ጴጥ. 3÷8 እግዚአብሔር ማስተዋሉን ለሁላችን ያድለንና በዚህ የመጽሐፍ ቅዱስ ትምህርት መሠረት ለሰው ልጅ ሩቅ የሆኑ ነገሮች በሙሉ ለአምላክ እንዴት ቅርብ እንደሆኑ መረዳት ይቻላል፡፡

ስለዚህ በዘፍ. 1÷28 ላይ የተገለጸው “ብዙ ተባዙ” የሚለውን ቃል ተግባራዊነቱን ማመን ምን ይከብዳል፡፡ ለዚህም ማረጋገጫ እየዘረዘርን መጥተናል ለሰው ልጅ የሚያስፈልገውን ነገር ሁሉ ያዘጋጀ የሚሰጥም እግዚአብሔር ነው፡፡ በስሌት ስናየው ደግሞ በቤተ ክርስቲያናችን አቆጣጠር የዓለም ዕድሜ ከክርስቶስ ልደት በፊት 5500 ከክርስቶስ ልደት በኋላ ደግሞ 2009 በድምሩ 7509 ዓመት ነው፡፡ ይህ ማለት በእግዚአብሔር ዘንድ ሰባት ቀን ተኩል ማለት ነው፡፡ እኛ እንደ ፍጡርነታችን በቀጣይ 7 እና 8 ቀናት ውስጥ ምን ሊፈጠር ይችላል ብለን መናገር የሚያቅተን ነን፡፡ ታዲያ እግዚአብሔር በዓለም ላይ የሚያስፈልገውን ነገር ሁሉ ፈጥሮ ብዙ ተባዙ ምድርንም ምሏት ሲል የፈጠራትን ምድር ምን ያህል ሰው መያዝ እንደምትችል ብቻም ሳይሆን በውስጧ የያዘችው ለሰዎች የሚያስፈልጉ ነገሮች መብቃታቸውን ሳያረጋግጥ ነው ለማለት አይቻልም፡፡ እንኳን እግዚአብሔር ሰዎች አንድን ነገር ሲሠሩ የተሠራውን ነገር የመሸከምና የመቻል ልኬት ያስቀምጣሉ ሥራቸው ስለሆነ ለምሳሌ ሊፍት ምን ያህል ሰው ሊይዝ እንደሚችልና የአገልግሎት ዘመኑን፣ አውሮፕላን ምን ያህል ሰው መጫን እንደሚችል ከሰዎች ውጪ የራሱ የአውሮፕላኑ ክብደት ተጨማሪ ሊይዛቸው የሚገባ ክብደት ወዘተ በመስፈርት ይቀምራል፡፡ የሰው ልጅ በተሰጠው አእምሮ ተጠቅሞ ለሚሠራቸው ቁሳቁሶች፣ ማሽኖች፣ መገልገያ እቃዎች ወዘተ ዓቅምና የመገልገያ ጊዜ አበጅቶ ካስቀመጠ የሰውን ልጅ አእምሮ የፈጠረው እግዚአብሔርማ ከዚህ የበለጠ ሰውን የፈጠረ አምላክ እንዴት አያደርግም? ያለምንም ምርምር ያለማንም ነጋሪ እንዲሁ ባለን ነገር ሰማይን ቀና ብሎ በማየት ምድርን ጎንበስ ብሎ በማየት፣ ሲመሽና ሲነጋ፣ ወቅቶች ሲፈራረቁ በማየት፣ ከሰማይ የሚወርደውን ዝናም ምድር ተቀብላ ስታስተናግድ ወዘተ ለማስተዋል ብቻ የዓለምን አፈጣጠር ረቂቅነት መገንዘብና የእግዚአብሔርን ክህሎት በማስተዋል መደነቅ፣ መገረም፣ መደመም ይቻላል፡፡ ዓለም እንዲሁ ዝም ብላ እንዳልተፈጠረች እና ከላይ የጠቀስኳቸው የቀንና የጨለማ መፈራረቅ የወቅቶች መለዋወጥ ያለ አንዳች መዛነፍ ዑደታቸውን የቀጠሉበትና ሰማይና ምድር ፀንተው የኖሩበት ሁኔታ እንደ አጋጣሚ የሆኑ ክስተቶች እንዳልሆኑ የሚያሳምኑ በርካታ የምርምር ግኝቶችም አሉ፡፡

ይህንንም አስመልክቶ በኒወርክ የሚገኘው የሳይንስ አካዳሚ ፕሬዝዳንት የነበሩት አቶ ሞሪሰን በእግዚአብሔር ለማመናቸው አሉኝ የሚሉአቸውን 7 ምክንያቶች ለሪደር ዳይጀስት የሰጡት ሀሳብ ላይ ያለውን አንደኛውን ምክንያት መግለጽ ግንዛቤን ያሰፋል፡፡ ይህ ሀሳብ አሁን እያልን ካለው ሀሳብ ጋር ስለሚሔድ ነው፡፡ እሳቸው እንዳሉት ይህች ዓለም በአንድ ታላቅ የምህንድስና ሊቅ ለመሠራቷ በሳይንስ ለመረጋገጥ በመቻሉ ነው፡፡ ይህንንም ሲገልጹ መሬት በራሷ ዛቢያ ላይ በሰዓት አንድ ሺህ ማይልስ በሚሆን ፍጥነት ትጓዛለች፡፡ በሰዓት መቶ ማይልስ በሚሆን ፍጥነት ብትሽከረከር የቀንና የሌሊት ርዝመት አሁን ካለበት በእጥፍ ይጨምር ነበር፡፡ ማለትም የቀኑ ርዝመት 24 ሰዓት የሌሊቱም ርዝመት 24 ሰዓት ይሆንና አንድ ቀን ማለት 48 ሰዓት ይሆን ነበር ማለት ነው፡፡ ይህ ሆነ ማለት ደግሞ 12 ሰዓት በሚይዘው የንጋት ወቅት ፀሐይ ምድር ያበቀላቸውን ሁሉ በሙቀቷ ጠብሳ ድራሹን ስታጠፋው ባለ 12 ሰዓቱ የሌሊት ወቅት ደግሞ በተራው ነፍስ ያለውን ነገር ሁሉ በረዶ አድርጎ ያስቀረው ነበር፡፡ በድጋሚ የሕይወት ምንጭ የሆነችው ፀሐይ 12,000 ዲግሪ ፋራናይት የሚሆን ሙቀት አላት፡፡ ምድር ደግሞ ይህ የፀሐይ ሙቀት ልክ አናቱ ላይ ትክክል በሆነ በበቂ ሁኔታ ሊደርሰን በሚችልበት ርቀት ላይ ትገኛለች፡፡ ታዲያ ይህ ሁኔታ ተዛብቶ ፀሐይ አሁን ከምትሰጠን ሙቀት ግማሹን ብቻ ብትሰጠን ብርድ ይገድለን ነበር፡፡ በግማሽ ብትጨምርልን ደግሞ ከሙቀት መጠን ማለፍ የተነሣ ያው እንደ አሹቅ ሆነን እናልቅ ነበር፡፡

እዚህ ላይ የአቶ ሞሪስ ትንተና እንዲህ ይላሉ የመሬት በ23 ዲግሪ ማጋደል ክረምት፣ በጋ፣ ፀደይ እና መከር የመሳሰሉት ወቅቶች ለመከሰታቸው ምክንያት ነው፡፡ እንዲህ ባታጋድል ኖሮ ከውኃ አካሎች የሚመጣው እንፋሎት ወደ ሰሜን እና ደቡብ ጫፎች በመሔድ የበረዶ አህጉራትን ቁጥር ያበራክት ነበር፡፡ ጨረቃም ብትሆን አሁን ካለችበት ርቀት ለምሳሌ በ50 ሺህ ማይልስ የበለጠ ብትርቅ ኖሮ የባሕር ሞገዶች በጣም ከማየላቸው የተነሳ ተራሮች ሳይቀሩ ተሸርሽረው ያልቁ ነበር፡፡ መሬትም በቀን ሁለት ጊዜ ያህል በባሕር ትዋጥ ነበር፡፡ የመሬት ከርሠ ምድር ራሱ 10 ጫማ ያህል ብቻ የሆነ ውፍረት ቢኖረው ኖሮ ኦክስጅን የሚባል ነገር ባልኖረም ነበር፡፡ ባሕር ደግሞ አሁን ካለው በበለጠ ጥቂት ጫማ ጠለቅ ቢል ኖሮ ካርቦንዳይኦክሳይድ እና ኦክስጅን ስለሚዋጡ አትክልት የሚባል ነገር ሊበቅል ባልቻለ ነበር፡፡ ከባቢ አየራችን አሁን ካለበት በበለጠ የሳሳ ቢሆን ኖሮ ደግሞ በጠፈር በየዕለቱ እየተቃጠሉ ያሉት በሚሊዮን የሚቆጠሩ የሕዋ ላይ ድንጋዮች ወደ ምድር እየተወረወሩ ባረፉበት ቦታ ሁሉ እሳትን ያቀጣጥሉ ነበር፡፡

ሃይማኖታዊ የሆነውን የመጽሐፍ ቅዱስ ትምህርት የሚደግፉና የሚያረጋግጡ በርካታ መረጃዎች በየጊዜው ይወጣሉ፡፡ እኛ ደግሞ ለእንደዚህ ዓይነቱ መረጃ ባለው የመረጃ መረብ በመጠቀም ብዙ ልናገኝ እንደምንችል እናምናለን፡፡ የሆነው ሆኖ ከላይ የተዘረዘሩት የአቶ ሞሪስን ሳይንሳዊ ማረጋገጫ በርግጥ ሌሎች ተጨማሪ 6 ማረጋገጫዎች ያስቀመጡት አለ ነገር ግን ለጊዜው በዚህ መልክ የቀረበው ዓለማችን በሳይንሳዊ ምርምርም ቢሆን ለሰው ልጅ መኖሪያነት ምን ያህል በእግዚአብሔር ዘንድ ምቹ ተደርጋ  እንደተሠራች ለማገናዘብ ነው፡፡ እንግዲህ ወደ ቀድሞ ነገራችን ስንመለስ “ብዙ ተባዙ” ብሎ አምላካችን ያዘዘው የምድር የመሸከም አቅም ብቻም ሳይሆን ያሉትንም ሀብታት (Resource) ታሣቢ ያደረገ እንደሆነ መረዳት ይቻላል፡፡

ከዚህ ጋር በተያያዘ በምጣኔ ሀብት ነገረ ትምህርት (Economics) ባለሞያ የሆኑት ማልተስ የጻፉትን መጽሐፈ ትንታኔ በማቅረብ የሕዝብ ዕድገት ምጣኔ ዝቅ መደረግ አለበት የሚልና በርካታ ሥጋቶች እንዲሁም ችግሮች ተነስተዋል፡፡ ከነዚህም ውስጥ የተመጣጠነ ምግብ አለማግኘት መታረዝ እና ሌሎችንም ኢኮኖሚያዊ ችግሮችን በመጥቀስ ይህንን ችግር ለመወጣት እንደመፍትሔም የሕዝብን ዕድገት በተወሰነ ዕቅድ መቀነስ ለዚህም የወሊድ ምጣኔን ለማስተካከል የተያዘው የቤተሰብ ዕቅድ ከፍ ያለ ሀገራዊ ሥጋትን መቀነሻ ዘዴ መሆኑን ብንገነዘብ የሚል አስተያየት ያላቸው ሰዎች እንደ ማልተስ ያሉ በተለይም በሳቸው የትምህርት ዘርፍ ያሉ ባለሞያዎች በአገራችንም ይሁን ከአገራችን ውጪ በተለያዩ ጊዜያት የጻፏቸውና ሀሳብ የሰጡባቸው ተመሳሳይ ሥጋቶች አሉ፡፡

እነዚህ አጥኚዎች የሚጠቅሱት ከሥነ ሕዝብ ተዋልዶ ጋር በተያያዘ የሚሠሩ ጥናቶች በሙሉ ሊባል በሚያስችል መልኩ በጥናታቸው ላይ የሚያስቀምጡት የመፍትሔ ሐሳብ (Recommendation) የሕዝብ ብዛት ዕድገት መቆጣጠርና አሁን ከሚጓዝበት ምጣኔ መቀነስ የሚል ነው፡፡ ይህንንም ለማስፈጸም የሚጠቀሙበት መሣሪያ የወሊድ መከላከያ ዘዴዎችንና ኪኒኖች ናቸው፡፡ ይህም ጽንስ እንዳይፈጠር የማድረግ ሒደት ነው፡፡ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ እንደተገለጸው “ብዙ ተባዙ” ያለው እግዚአብሔር ነው፡፡ ሰይጣን ሁል ጊዜ እንቅፋት የሚሆነው የሰው ልጆች በእግዚአብሔር የታዘዙትን እንዳይፈጽሙ አዛኝና ተቆርቋሪ ሆኖ በመቅረብ ነው፡፡ አሁንም ትንሽ ወደ ሥነ ፍጥረት መለስ ብለን እንመልከት፡፡ ከ22 ሥነ ፍጥረታት መካከል አንዱ አዳም ነው፡፡ ከአዳም ጎንም ሔዋን ተፈጠረች፡፡ እግዚአብሔር አዳምንና ሔዋንን ሁሉንም እንዲገዙ፣ እንዲያዙ እና እንዲበሉ ከፈቀደላቸው በኋላ ከተፈጠሩት በርካታ እፀዋት መካከል አንድ ዕፅ ብቻ እንዳትበሉ ሲል ትእዛዝ ሰጣቸው፡፡ እነርሱም የአምላካቸውን ትእዛዝ ጠብቀው ይኖሩ ነበር፡፡ ከዕለታት በአንድ ቀን ግን የታዘዙትን የአምላካቸውን ትእዛዝ እንዲጥሱ ይፈልግ የነበረ ሰይጣን በእባብ ላይ አድሮ እንደማያውቅ በመምሰል በጥያቄ አዛኝ መስሎ በመምከር ትእዛዘ አምላክን እንዲጥሱ አድርጓል፡፡ ከእግዚአብሔርም ጋር አጣልቷቸዋል፡፡ ከሚኖሩበት መልካም ስፍራ ከሰላማዊው ኑሮ፣ ጣርና ጋር ካልነበረበት ሕይወት እንዲወጡ አስደርጓቸዋል፡፡ ዘፍ. 3÷1-24፡፡ ትእዛዘ እግዚአብሔር መጣስ በየትኛውመ ዘመን ቢሆን የጣሰው ትውልድ በመጽሐፍ ቅዱስ  ውስጥ ሲቀጣ እናያለን፡፡ በዘመናችንም እያየን ነው፡፡ ስለሆነም ሰይጣን በአሁኑ ዘመንም የሰው ልጆች ትእዛዘ እግዚአብሔር እንዲጥሱ ሰዎች ከበዙ ትራባላችሁ፣ ትጠማላችሁ፣ ትታረዛላችሁ እያለ ሽብር ይነዛል፡፡ በዚህም ምክንያት አገራት ይህንኑ የወሊድ መቆጣጠሪያ መንገድ ለዜጎቻቸው በማደል ፍጥረት ወደዚህ ዓለም እንዳይመጣ በማድረግ ላይ ይገኛሉ፡፡ እዚህ ላይ አንድ ጥያቄ እንጠይቅ በእግዚአብሔር የምናምን ከሆነ ብዙ ተባዙም ካለን ከእኛ የበለጠ ለእኛ የሚያስፈልገንን የሚያውቅ ቀድሞም ያደረገልን እግዚአብሔር እየበዛን ስንመጣ ፈላስፎቹ እንደሚሉት ምድር ልትጠበን ትችላለች፣ በዓለም ያለው ሀብት ሊያልቅብን እንደሚችል እግዚአብሔር አምላክ ይጠፋዋል ብሎ ማሰብ እግዚአብሔርን ካለማመን የሚመነጭ ነው፡፡ የሰይጣንም ዋና ተግባሩ ይህንን መተማመን እንድናጣ ማድረግ ነው፡፡ ከዚሁ ጋር በተያያዘ “ልጆች የእግዚአብሔር ስጦታዎች ናቸው” ይላል መጽሐፍ ቅዱስ፡፡ ስለዚህ አሁንም ሰይጣን የእግዚአብሔር ስጦታ የሆኑት ልጆች ወደ ምድር እንዲመጡ ስለማይፈልግ ገና ከፅንሱ እንዲቋረጥ በተለያዩ ሰዎች ላይ አድሮ ይሰብካል፡፡ ከዓለም የሥነ ተዋልዶ ምጣኔ መጨመር ጋር ተያይዞ ያለው የሰይጣን የጀርባ ተልዕኮ ከዚህ ቀደም አዳምና ሔዋን ትእዛዙን እንደጣሱት የእግዚአብሔር ትእዛዝ እንዲለየውም ማድረግ ነው፡፡ ከሥነ ፍጥረትና ከዓለም ጋር ተያይዞ ሌላው ልናነሣው የሚገባን ጉዳይ በዓለማችን ላይ በእንቁላልም ይሁን በወሊድ የሚራቡ ወይም አጥቢና አጥቢ ያልሆኑ እንስሳት በርካታ እንደሆኑ እናውቃለን፡፡ የእነዚህና የሥነ ተዋልዶ ወይም ብዜትየሚቆጣጠረው ማነው? አውሬው፣ ከብቱ፣ ረቂቃንና ግዙፋን የሆኑትን እንስሳት በየብስና በባህር ያሉትን እንዲሁም ከጥቃቅን እጽዋት እስከ ግዙፍ የእፀዋትን ርቢ እየተቆጣጠረ በተወሰኑ እንስሳት ወይም ሰዎች ዓለም እንዳትዋጥ የሆነው ለነዚህ እንስሳትም ዕፅዋት የወሊድ መቆጣጠሪያ ወይም የርቢ መከላከያ ያዘጋጀላቸው ማን ነው? እንደኔ ሐሳብ የእግዚአብሔርን ፍጥረት በጥልቀት እንመርምረው ከተባለ በሰው ልጅ አእምሮ የማይደርስባቸው በርካታ ረቂቃን ፍጥረታት አሉ፡፡

ከአዳም ጀምሮ የሰው ልጅ ዕድሜ በመቶዎች የሚቆጠር ነበር፡፡ በመጽሐፍ ቅዱስ መሠረት በዓላማችን እረጅም እድሜ የኖረው ማቱሳላ ነው ይህውም 969 ዓመት፡፡ በርግጥ በዚህ ዘመን ይህንን ያህል ዓመት የሚኖር ቢሆን ሥጋቱ እንደ ሥጋት ተቀባይነት ይኖረው ነበር፡፡ ነገር ግን አምካችን እግዚአብሔር የሰው ልጆች በምድር ላይ እየበዙ ሲመጡ የዕድሜ ጣሪያውንም ዝቅ እንዳደረገ የአንድ ሰው ዕድሜ ቢበዛ 70 አሊያም 80 እንደሆነና ከ80 ዓመት በላይ ያለው ለአሳር እንደሆነ በመዝሙረ ዳዊት 89÷10 ተጠቅሷል፡፡

ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል

 በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳ

አዲስ አበባ

Please follow and like us:
0