Archives

All posts for the month January, 2018

       እግዚአብሔርም አለ ሰውን እንፍጠር በመልካችን እንደ ምሳሌያችን፡፡ ዘፍ.1÷26

ይህ አነጋገር እንዴት ነው? ከተመረመረ የአንድነትና የሦስትነት አነጋገር ነው፡፡ “እግዚአብሔርም አለ” ብሎ አንድነቱን “በመልካችን፣ እንደምሳሌያችን እንፍጠር” ማለቱ ሦስትነቱን ይገልጣል፡፡

የእግዚአብሔር ሦስትነቱ በስም፣ በአካል፣ በግብር ነው፡፡ የስም ሦስትነቱ አብ፣ ወልድ መንፈስ፣ ቅዱስ ይባላል፡፡ “ሂዳችሁ በአብ በወልድ በመንፈስ ቅዱስ ስም እያጠመቃችኋቸው ደቀ መዛሙርቱ አድርጓቸው”፡፡ ማቴ. 28÷19

የአካል ሦስትነቱም ለአብ  ፍጹም አካል፣ ፍጹም ገጽ፣ ፍጽም መልክዕ አለው፡፡ ለወልድም  ፍጹም አካል ፍጹም ገጽ ፍጹም መልክ አለው፡፡ ለመንፈስ ቅዱስም  ፍጹም አካል ፍጹም ገጽ ፍጹም መልክ አለው፡፡ አካል የተባለውም ምሉእ ቁመና ነው፤ ገጽ ከአንገት በላይ ያለው ፊት ነው፤ መልክዕ ልዩ ልዩ ሕዋሳት ዓይን ጆሮ፣ እጅ፣ እግር ከዚህም የቀሩት ሕዋሳት ሁሉ ናቸው፡፡

የግብር ሦስትነቱም የአብ ግብሩ መውለድ ማሥረጽ ነው፤ ወልድን ወልዷል መንፈስ ቅዱስን አሥርጿል፣ የወልድ ግብሩ መወለድ ነው፤ ከአብ ተወልዷል፤ የመንፈስ ቅዱስ ግብሩ መሥረጽ ነው፤ ከአብ ሠርጿል፡፡

ሦስቱ አካላት በዚህ ግብራቸው አብ ወላዲ ወልድ ተወላዲ፤ መንፈስ ቅዱስ ሠራጺ፤ ይባላሉ፡፡ አብ ወልድን ወለደው ማለትም ከአካሉ ከባሕርዩ አስገኘው፤ ለምሳሌ የሰው ነፍስ ልብነቷ ቃልነቷን እንደሚያስገኝ ነው፡፡ ወልድ ከአብ ተወለደ ማለት አብን አኽሎ መስሎ ከአብ ተገኘ፤ ለምሳሌ የነፍስ ቃልነቷ ከልብነቷ ተገኘ፡፡ አብ መንፈስ ቅዱስን አሰረጸውም ማለት ከአካሉ ከባሕርዩ አስገኘው ማለት ነው፤ ለምሳሌ የነፍስ ልብነቷ እስትንፋስነቷን (ሕይወትነቷን) እንዳስገኘው፤ መንፈስ ቅዱስ ከአብ ሠረጸ ማለትም አብን አኽሎ መስሎ ከአብ ተገኘ፡፡ ዮሐ. 15÷26፡፡ እንዲሁም የነፍስ ሕይወትነቷ (እስትንፋስነቷ) ከልብነቷ ተገኘ፡፡ በኩነትም የአብ ከዊንነቱ ልብነት ነው፤ የወልድ የመንፈስ ቅዱስ ልባቸው እርሱ ነው፤ የወልድ ከዊንነቱ ቃልነት ነው፤ ለአብ ለመንፈስ ቅዱስ ቃላቸው እርሱ ነው፤ የመንፈስ ቅዱስ ከዊንነቱ ሕይወትነት ነው፡፡ የአብ የወልድ ሕይወታቸው እርሱ ነው፡፡

ወልድ ለአብና ለመንፈስ ቅዱስ ቃላቸው ነው፡፡ መንፈስ ቅዱስም ለአብና ለወልድ እስትንፋሳቸው ነው፡፡ ሃይማኖተ አበው አቡሊዲስ ዘሮሜ ክፍል 2ኛ፡፡

አብ ልብ እንደ ሆነ ወልድም ቃል እንደ ሆነ መንፈስ ቅዱስም ሕይወት እንደ ሆነ እናገራለሁ አምናለሁም እታመናለሁም፡፡ ያዕቆብ ዘእልበ ረዳኢ፡፡

እነዚህ ሦስቱ ኩነታት በህልውና ሲዋሐዱ እንዲህ ነው፡፡ አብ ልባቸው ስለሆነ በወልድ በመንፈስ ቅዱስ ውስጥ አለ፤ ከቃሉ ከወልድ ከሕይወቱ ከመንፈስ ቅዱስ አይለይም፤ ለምሳሌ የሰው ነፍስ ልብነቷ ከቃልነቷና ከሕይወትነቷ ሊለይ እንደማይቻል ነው፡፡ ወልድ ቃላቸው ስለሆነ በአብ በመንፈስ ቅዱስ ውስጥ አለ፤ ከልቡ ከአብ  ከሕይወቱ  ከመንፈስ ቅዱስ አይለይም፡፡ የነፍስ ቃልነቷ ከልብነቷና ከሕይወትነቷ ሊለይ እንደማይቻል ነው፡፡ መንፈስ ቅዱስ ሕይወታቸው ስለሆነ በአብና በወልድ ውስጥ አለ፤ ከልቡ ከአብ ከቃሉ ከወልድ አይለይም፡፡ የነፍስ ሕይወትነቷ ከልብነቷና ከቃልነቷ ሊለይ እንደማይቻል ነው፡፡ ወልድና መንፈስ ቅዱስ በነፍስ ቃልና እስትንፋስ ምሳሌ ከአብ አለመለየታቸውንም መጽሐፈ አረጋዊ መንፈሳዊ እንዲህ ሲል ያስረዳል፡፡ ቃሏና ሕይወቷ ከነፍስ እንደማይለይ ወልድና መንፈስ ቅዱስ እንደዚሁ ከአብ አይለዩም፡፡ አረጋዊ መንፈሳዊ፡፡

ህልውና ማለትም በአጭሩ አኗኗር ማለት ነው፡፡ በምስጢር ትርጒሙ የሦስትነቱ ኩነታት የልብ፤ የቃል፤ የሕይወት፤ አንዱ በአንዱ መኖር መገኘት ነው፡፡

ከዚህ በላይ እንደተገለጸው ሥላሴ (3ቱ አካላት) በልብ በቃል በእስትንፋስ በአንድ ልብ በአብ ያውቃሉ በአንድ ቃል በወልድ ይናገራሉ በአንድ ሕይወት በመንፈስ ቅዱስ ሕያዋን ሁነው ይኖራሉ፡፡

ጌታችን ይህን ምስጢር “እኔ በአብ እንዳለሁ አብም በእኔ እንዳለ”፤ ሲል ለሐዋርያት አስተምሯል፡፡ ዮሐ. 14÷11

ወንጌላዊ ቅዱስ ዮሐንስ ቃልም በእግዚአብሔር ዘንድ ነበረ፤ እግዚአብሔርም ቃል ነበረ፤ ይህ አስቀድሞ በእግዚአብሔር ዘንድ ነበረ ሲል ገልጾልናል፡፡ ዮሐ. 1÷1-2

ቅዱስ ዮሐንስ በወንጌሉ ቃል በእግዚአብሔር ዘንድ ነበረ በማለቱ ወልድ በቃልነቱ በአብ ህልውና መኖሩን ያስረዳል፡፡ ይህ አስቀድሞ በእግዚአብሔር ዘንድ ነበረ በማለቱ በመንፈስ ቅዱስ ህልውና ሆኖ መኖሩን ያስረዳል፡፡ ዮሐንስ ከሦስቱ አካላት አንዱ ወልድ ቃልን በቃልነት በአብና በመንፈስ ቅዱስ አለ በማለቱ ሁለቱን አብ በልብነት በወልድ በመንፈስ ቅዱስ እንዳለ፤ መንፈስ ቅዱስ በሕይወትነት በአብና በወልድ እንዳለ ይታወቃል፡፡

የሥላሴ ሦስትነትና አንድነት በሰው ምሳሌነት ይገለጻል፡፡ ለሰው በነፍሱ ሦስትነት አለው፡፡ ይኸውም ልብነት ቃልነት ሕይወትነት ነው፤ የሰው ነፍስ በልብነቷ የአብ ምሳሌ ናት፤ በቃልነቷ የወልድ ምሳሌ ናት፤ በሕይወትነቷ የመንፈስ ቅዱስ ምሳሌ ናት፡፡

የነፍስ ልብነቷ፣ ቃልነቷን፣ ሕይወትነቷን ከራሷ ታስገኛለች፤ ቃልና ሕይወት (እስትንፋስ) ከአንዲት ከልብ ስለተገኙ ግን በከዊን ልዩ እንደሆኑ በመነገርም ይለያሉ፤ ቃል ተወለደ ይባላል እስትንፋስ ሠረጸ ይባላል፡፡

እንደዚሁ አብ ወልድን በቃል አምሳል ወለደው፤ መንፈስ ቅዱስን በእስትንፋስ አምሳል አሰረጸው፡፡ ነፍስ ስትገኝ በሦስትነቷ በአንድ ጊዜ ተገኘች እንጂ ልብነቷ ቀድሞ ቃልነቷና እስትንፋስነቷ በኋላ አልተገኙም፡፡ እንደዚሁም አብ ወልድን ሲወልደው መንፈስ ቅዱስን ሲያሰርጸው አይቀድማቸውም፤ ወልድና መንፈስ ቅዱስም ከአብ በኋላ አልተገኙም፡፡ ሰው በነፍሱ በዚህ አኳኋን የሚመስለው ስለሆነ እግዚአብሔር፤ ሰውን እንፍጠር በመልካችን እንደምሳሌአችን፤ ብሎ ተናገረ፡፡

ነገር ግን ነፍስ ልብ ቃል ሕይወት በመሆን የከዊን ሦስትነት ቢኖራት የሰው ነፍስ በአካል አንድ ናት እንጂ ሦስት አካላት የላትም፡፡

ሥላሴ ግን እንዲህ ሳይሆኑ አብ አካላዊ ልብ ነው፤ ወልድ አካላዊ ቃል ነው፤ መንፈስ ቅዱስም አካላዊ ሕይወት ነው፡፡ ስለዚህ ሥላሴ በአካል ሦስት በመሆናቸው ከሰው ነፍስ ይለያሉ፣ ነገር ግን ለሥላሴ ሌላ ምሳሌ አላቸው፤ እነርሱም ፀሐይና እሳት ናቸው፡፡ ይህም ምሳሌ ዘየሐጽጽ ቢሆንም፡፡                                                           ፀሐይ አንድ ሲሆን ሦስትነት አለው፡፡ ይኸውም አካሉ ብርሃኑ ሙቀቱ ነው፤ ፀሐይ ወጣ ሲባል አካሉ ይታወቃል፤ የፀሐይ ብርሃን ታየ ሲባል ብርሃኑ ይታወቃል፤ ፀሐይ ሞቀ ሲባል ሙቀቱ ይታወቃል፤ በአካሉ አብ፤ በብርሃኑ ወልድ፤ በሙቀቱ መንፈስ ቅዱስ፤ ይመሰላሉ፡፡ እሳትም አንድ ሲሆን ሦስትነት አለው፤ ይኸውም አካሉ ብርሃኑ ሙቀቱ ነው፡፡ አካሉ እሳት ነደደ ሲባል ይታወቃል፤ ብርሃኑ እሳት በራ ሲባል ይታወቃል፤ ሙቀቱ እሳት ሞቀ ሲባል ይታወቃል፤ በአካሉ አብ፤ በብርሃኑ ወልድ፤ በሙቀቱ መንፈስ ቅዱስ ይመስላሉ፡፡ ፀሐይና እሳት አንዳንድ ሲሆኑ ሦስትነት እንዳላቸው፤ ሦስትነት ሳላቸው አንድ እንደሆኑ ሥላሴም በአካል ሦስት ሲሆኑ በባሕርይ በመለኮት አንድ ናቸው፡፡

ሥላሴ በፀሐይና በእሳት መመሰላቸውንም ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ራሱ ለሐዋርያት እንዲነገራቸው የሚያስረዳ ትውፊትም አለ፡፡ እኔና አባቴ መንፈስ ቅዱስም ፀሐይ (ክበብ) ብርሃን ሙቀትም ነን፤ እኔና አባቴ መንፈስ ቅዱስም እሳትና ነበልባል ፍሕምም ነን፡፡ እሳት የተባለ አካሉ ነው፤ ነበልባል ብርሃኑ፤ ፍሕም ሙቀቱ ነው፡፡ ጌታችን ይህን የተናገረው ሐዋርያት ባሕርይህ አንድነትህ ሦስትነትህ እንዴት ነው ብለው ጠይቀውት ሲያስረዳቸው ነው፤ ሐዋርያትም ይህን ጽፈውት ቀሌምንጦስ በተባለው መጽሐፍ ይገኛል፡፡ ቅዳሴ ዘሠለስቱ ምእት ተመልከት፡፡

ከዚህ በላይ በተነገሩት ምሳሌዎች እንደተገለጸው ሁሉ ሥላሴ በአካላት ሦስት ሲሆኑ በባሕርይ በመለኮት አንድ ናቸው፡፡ አንድ እግዚአብሔር፤ አንድ አምላክ ናቸው፡፡ ይህን ሲያስረዱ መጻሕፍት እንዲህ ይላሉ፤ እስራኤል ሆይ ስማ እግዚአብሔር አምላካችን አንድ እግዚአብሔር ነው፡፡ ዘጸ.6÷4 እግዚአብሔር አንድ ነው፡፡ ኤፌ. 4÷5 ሦስት ስም አንድ እግዚአብሔር ነው፡፡ ቅዳሴ ማርያም፡፡

ሀ. የምስጢረ ሥላሴን  ትምህርት የገለጸልን 

አምላካችን ፈጣሪያችን  ነው ፡፡                 

                                                

የምስጢረ ሥላሴን ትምህርት የጀመረ ራሱ እግዚአብሔር ነው፡፡ መጀመሪያ አዳምን ሲፈጥረው ሰውን እንፍጠር በመልካችን እንደ ምሳሌያችን ብሏል፤ ዘፍ.1÷26 እንሆ በዚህ አንቀጽ እንፍጠር በመልካችን እንደምሳሌያችን የሚለው ንግግር የሦስት ተነጋጋሪዎች ነው እንጂ ያንድ ተናጋሪ ቃል አይደለም፡፡ ስለዚህ እግዚአብሔር፤ ሰውን እንፍጠር በመልካችን እንደምሳሌያችን፤ ሲል ሦስትነቱን ማስተማሩ ነው፡፡ ሙሴም ይህን የእግዚአብሔርን ነገር ሲጽፍልን ሰውን እንፍጠር በመልካችን እንደ ምሳሌያችን ያለውን የብዙውን አነጋገር ለአንድ ሰጥቶ፤ እግዚአብሔር አለ፤ ብሎ መጻፉ በአካል ሦስት ሲሆን በባሕርይ በህልውና አንድ ስለሆነ በአንድ ቃል መናገሩን ከእግዚአብሔር ተረድቶ ለእኛ ሲያስረዳን ነው፡፡

ቃሉም ይህ ነው፤ እግዚአብሔር አምላክም አለ እነሆ አዳም ከእኛ እንደ አንዱ ሆነ፤ ዘፍ. 3÷22 እንደዚያ አስተሳሰብ አሳቢ አነጋገርስ ቢሆን፤ አንዱ አካል ራሱን ከፍሎ ከእኛ እንደ አንዱ ሆነ፤ ሊል ባልተናገረም ነበር፤ ስለዚህ እግዚአብሔር ከእኛ እንደ አንዱ ሆነ በማለቱ ሦስትነቱን ያስረዳል፡፡ ምንአልባትም እግዚአብሔር አለ፤ አዳም ከእኛ እንደ አንዱ ሆነ፤ የሚለው ቃል ሦስት ተነጋጋሪዎች በአንድ ቦታ ቢኖሩ አንዱ ሁለቱን ከእኛ እንደ አንዱ ሆነ ብሎ ሲነገር ከአንድ የበዙ ተናጋሪዎች ቃል መሆኑን ነው የሦስትነት ተነጋጋሪዎች መሆኑን ስለሚያስረዳ እግዚአብሔር ሦስት አካል መሆኑ በዚህ አነጋገር ግልጽ ነው፡፡

እግዚአብሔርም አለ ኑ እንውረድ ቋንቋቸውንም ከዚያ እንደባልቀው አንዱ የባልንጀራውን ነገር እንዳይሰማ ብሏልና፡፡ ዘፍ. 11÷7 እነሆ በዚህ አንቀጽ እግዚአብሔር ኑ እንውረድ ብሎ በመናገሩ ከሁለትነት የተለየ ሦስትነቱን ያስረዳል፡፡ መረጃውም ሦስት ተነጋጋሪዎች በአንድ ቦታ ሁነው ሲነጋገሩ ሦስተኛው ሁለቱን ኑ እንውረድ ሊላቸው ይችላል፤ ምክንያቱም ሁለት ሆነው ግን አንዱ ሁለተኛውን ና እንውረድ ቢለው እንጂ ኑ እንውረድ ሊለው ስለማይችል ነው፡፡ ከዚህ በላይ የተጠቀሱት የእግዚአብሔር ቃላት ተገልጸው ሲተረጐሙ፤ አካላዊ ልባቸው አብ አካላዊ ቃሉ ወልድንና አካላዊ ሕይወቱ (እስትንፋሱ) መንፈስ ቅዱስን፤ ሰውን እንፍጠር በመልካችን እንደ ምሳሌያችን፤ እንሆ አዳም ከእኛ እንደ አንዱ ሆነ፤ እንዲሁም ኑ እንውረድ፤ ብሎ እንዳነጋገራቸው ይታወቃል፡፡

የእግዚአብሔር የአንድነቱና የሦስትነቱ ማስረጃ ሁነው የታመኑ እነዚህ ሦስቱ ቃላት ከአንድ የበዙ የሁለት ተነጋጋሪዎች፤ ከሁለትም የበዙ ተነጋጋሪዎች ቃላት መሆናቸው ይታወቃል እንጂ ከሦስት ያልበለጡ የሦስት ብቻ ተነጋጋሪዎች ቃላት እንደ ሆኑ ቃላቶቹ ራሳቸው ስለሚያስረዱ፤ እግዚአብሔር በእነዚህ አነጋገሮች ከሦስት ያልበዛ ሦስት አካላት ብቻ መሆኑ አይታወቅም የሚል አሳብም ቢነሳ፤ መጽሐፍ ቅዱስ ከዚህም በሌላ አንቀጽ ይመልሳል፡፡ ኢሳይያስ እግዚአብሔርን አይቶት እንዲህ ይላል፤ ዖዝያን ንጉሥ በሞተበት ዓመት እኔ እግዚአብሔርን ከፍ ባለ በረጅም ዙፋን ተቀምጦ አየሁት፡፡ ሱራፌልም ከርሱ በላይ ቁመው ነበሩ አንዱም ላንዱ ይጮኸ ነበር፤ እንዲህ ሲሉ ቅዱስ ቅዱስ ቅዱስ እግዚአብሔር የሠራዊት ጌታ ምድር ሁሉ ምስጋናውን መልታለች፤ ኢሳ. 6÷1-3

እንሆ የእግዚአብሔር ቀራቢዎች አገልጋዮች ሱራፌል በምስጋናቸው ሦስት ጊዜ ብቻ ቅዱስ ቅዱስ ቅዱስ ማለታቸው የሦስትነቱን አካላት መጥራታቸው ነው፤ እግዚአብሔር የሠራዊት ጌታ በማለት በአንድ ስም ጠርተው ምድር ሁሉ ምስጋናህን መልታለች በማለት ያንድ ተመስጋኝ ምስጋናን መስጠታቸው ሦስቱ አካላት አንድ ሕያው እግዚአብሔር፤ አንድ ገዥ፤አንድ አምላክ፤ አንድ ተመስጋኝ አምላክ መሆኑን መመስከራቸው ነው፡፡

ሱራፌልም በዚህ ምስጋናቸው እግዚአብሔር በአካል ከሦስትነት ያልበዛ ሦስት ብቻ እንደ ሆነ በባሕርይ በህልውና ከአንድነት ያልበዛ ሦስት አካል አንድ አምላክ ብቻ መሆኑን ይመሰክሩልናል፡፡ ከሦስቱ አካላት አንዱ ወልድ ሰው ሁኖ ሲያስተምርም፤ እኔ ከአብ ዘንድ ለእላንት የምሰደው ከአብ የሚወጣው የእውነት መንፈስ የሚያጸና ጰራቅሊጦስ ግን በመጣ ጊዜ እርሱ ስለእኔ ይመሰክራል፡፡ እንግዲህ ሂዱና አሕዛብን ሁሉ አስተምሩ፤ አጥምቋቸውም በአብና በወልድ በመንፈስ ቅዱስም ስም፤ ሲል ራሱን፤ አብንና መንፈስ ቅዱስን፤ በመግለጽ ከሦስቱ አካላት ያልበለጠ፤ ከአንድ አካልነት በላይ የሆነ ሦስቱ አካላት ብቻ መሆኑን አስረድቷል፡፡ ዮሐ. 15÷26፣ማቴ. 28÷19

የጌታችን የመድኃኒታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ስብከት

መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሐንስ ስለ ኢየሱስ ክርስቶስ አስቀድሞ መንፈቅ ከአስተማረ በኋላ በሄሮድስ ትእዛዝ ተይዞ ተጋዘ፣ ማቴ. 14÷3 ሉቃ.3÷20

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስም ጾሙን ፈጽሞ የሰይጣንን ፈተና ድል ነሥቶ ከገዳም ወደ አገር ወጣ፣ ዮሐንስ እንደ ተያዘ በሰማም ጊዜ ወደ ገሊላ ሄደና በዛብሎንና በንፍታሌም ዕፃ በባሕር አጠገብ ባለች ቅፍርናሆም በተባለች አገር ዋለ አደረ፡፡ ማቴ. 4÷12-16

በዚያም ማስተማር ጀመረ፡፡ በትምህርቱም መጀመሪያ “የኲነኔ ዘመን ተፈጸመ አለፈ፡፡ መንግሥተ ሰማያት ቀርባለችና ንስሓ ግቡ” እያለ ይሰብክ ነበር፣ ማቴ. 4÷17፣ ማር. 1÷15

በገሊላ ባሕርም እየተመላለሰ ሲያስተምር መረበኞችን (ዓሣ አጥማጆችን) ዓሣን በማጥመድ፣ ፈንታ ሰውን በትምህርት ከድንቁርና ወደ ዕውቀት እንድትመሩ ከአጋንንት ወጥመድ እንድታላቅቁ  አደርጋችኋለሁና ኑ ተከተሉኝ፣ እያለ ይጠራ ነበር፣ እነርሱም መረባቸውንና መርከባቸውን እየጣሉ ከቤተሰባቸው እየተለዩ ይከተሉት ነበር፡፡ ማቴ. 4÷18-20፣ ማር. 1÷16-20

ጌታችን በእስራኤል አገር ሁሉ በገጠሩም በከተማውም እየዞረ ለሰው ሁሉ ያስተምር ነበር፡፡ ታላላቅ ተአምራትም ያደርግ ነበር፡፡ ማለት የታመሙትን ያድን፤ አጋንንት ያደሩባቸውን ከአጋንንት ያስለቅቅ፤ የሞቱትን ያስነሣ ነበር፡፡ ማቴ.4÷23-24፣ 9÷25-35፣ ሉቃ. 7÷1-17 ትምህርቱን በመስማት ተአምራቱን በማየትም ከየአገራቸው እየወጡ ብዙ ሕዝብ ይከተሉት ነበር፣ ማቴ. 4÷25፣ ሉቃ. 6÷17

ከብዙውም ሕዝብ ተለይተው ከሄደበት የሚሄዱ ከዋለበት የሚውሉ ከአደረበት የሚያድሩ ትምህርቱን የሚያጠኑ 120 ቤተሰብ ነበሩ፣ የሐዋ.ሥ 1÷15 እነዚያውም 84ቱ ወንዶች 36ቱ ሴቶች ናቸው፡፡ ጌታም ከ84ቱ ወንዶች ዐሥራ ሁለቱን መርጦ ዓለምን ዙረው እንዲያስተምሩ ሐዋርያት ብሎ ሹሟቸዋል፣ ማቴ.10÷1-8 ሰብዐ ሁለቱንም የዐሥራ ሁለቱን ተከታዮች አድርጎ ዙረው እንዲያስተምሩ አርድእት ብሎ ሹሟቸዋል፡፡ ሉቃ. 10÷1 ኤፌ. 4÷11

120ው ቤተሰብ እየተከተሉት ሦስት ዓመት ከሦስት ወር ዙሮ አስተምሯል፡፡ ትምህርቱም ወንጌል ተብሏል፡፡ ማቴ. 9÷30 ወንጌልም ማለት የምሥራች ማለት ነው፡፡

መንግሥተ ሰማያት ቀርባለችና ንስሓ ግቡ እያለ የመንግሥተ ሰማይን መሰጠት ያበሥራልና፡፡ ማቴ. 4÷17 የዚህ ዓለም መኰንን ይፈረድበታል፣ እያለ የዲያብሎስን መሻር ይናገራልና ስለዚህ ወንጌል ተብሏል፡፡ ዮሐ. 16÷11-33

አይሁድ ግን ሲያስተምር የእግዚአብሔር ልጅ ነኝ ቢላቸው በማመን ፈንታ ይህን እንደ በደል ቆጥረው ሊገድሉት ይፈልጉት ነበር፣ ዮሐ.8÷ 48 የሚሰቀልበት ጊዜ ሲደርስ የተነገረለትን ትንቢት ሊፈጽም በ፭ሺ፭፻፴፬ ዓ.ም. በመጋቢት 22 እሑድ ቀን በአህያ ግልገል ተቀምጦ ወደ ኢየሩሳሌም መጣ፣ ዘካ. 9÷9 ማቴ. 21÷7

ሕዝቡም ሁሉ እያመሰገኑ ተቀብለውታል፡፡ ሕፃናት እንኳ ሳይቀሩ አንደበታቸው ቀንቶላቸው አፋቸው ተፈቶላቸው አመስግነውታል፡፡ ማቴ. 21÷8-9፣ 15-16 ከዚህ ቀን ጀምሮ አይሁድ እንደምን አድርገው እንደሚይዙት ይመክሩ ጀመሩ፡፡ በዚህው ሰሞን ውስጥ መጋቢት 26 ቀን ሐሙስ ወደ ማታ ጊዜ ጌታ ዐሥራ ሁለቱን ደቀ መዛሙርት ሰብስቦ በወዳጁ በአልዓዛር ቤት የኦሪትን የፋሲካውን ምሳ በላ፣ ማቴ. 26÷16-20

የኦሪቱን መሥዋዕት ከበሉም በኋላ ወዲያው የበሉትን በተአምራት ከሆዳቸው አጥፍቶ ሰዎች ለራት (ለበረከት) ያመጡለት ኅብስት ነበር፡፡ ከዚያ አንዱን አንስቶ ይዞ ጸልዮ ከኅብስትነት ለውጦ ሥጋውን አድርጎ ስለናንት የሚሰጥ ሥጋዬ ይህ ነው እንኩ ብሉ ብሎ ሰጣቸው፡፡ ጽዋውንም ይዞ ጸልዮ ከወይንነቱ ለውጦ ደሙን አድርጎ ኃጢአትን ለማስተስረይ ስለብዙ ሰዎች የሚፈስ ደሜ ይህ ነውና እንኩ ጠጡ ብሎ ሰጣቸው፡፡ እናንተም እንዲህ አድርጉ ብሎ ምስጢረ Ìርባንን አስተማራቸው ማቴ. 26÷26-28፣ ማር. 14÷22-25፣ ሉቃ. 22÷19-20፣ 1ቆሮ. 11÷23-25

ከኦሪት መሥዋዕት እንደ አንዱ ሊቆጠር የሚችለውን የፋሲካውን ምሳ ከፈጸመ በኋላ በላዩ ላይ የወንጌል መሥዋዕት ሥጋውን መሠዋቱ ግን የኦሪት መሥዋዕት አለፈ የወንጌል መሥዋዕት ተተካ ለማለት ለማስገንዘብ ነው፡፡ ምስጢረ Ìርባንን ካሳያቸው በኋላ ደቀ መዛሙርቱን ይዟቸው ጌቴሴማኒ ወደ ተባለው ስፍራ ሄደ፡፡ ከዚያም ደቀ መዛሙርቱን ተግታችሁ ጸልዩ ብሎ በአንድ ስፍራ ትቷቸው ለብቻው ይጸልይ ነበር፡፡ ደቀ መዛሙርቱንም ሦስት ጊዜ እየተመላለሰ ወደ መከራ እንዳትገቡ ተግታችሁ ጸልዩ እያለ ያነቃቃቸው ነበር፡፡ ይህ አምላካዊ ትእዛዝ ዛሬም ምእመናን ሁሉ ተግተው ቢጸልዩ ከፈተና እንደሚድኑ የሚያሳስብ ነው፡፡ ማቴ. 26÷40-41

እጅግ በመሸም ጊዜ ከደቀ መዛሙርቱ ወገን የነበረ ይሁዳ የተባለ ሰው ከአይሁድ በ30 ብር ተገዝቶ ሊያስይዘው ሾተል ጐመድ የያዙ ብዙ ጭፍሮቹን ከአይሁድ አለቆች ገንዘቡን ተቀብሎ እየመራ ይዟቸው መጣ፡፡ ጌታችንም ሊይዙት እንደመጡ አውቆ የነበረበት ቦታ ዱር ስለነበር ወደ ውጭ ወጣላቸው፡፡ ዮሐ. 18÷4 ይሁዳም እኔ አስቀድሜ እጅ እነሣዋለሁና (እስማዋለሁና) እጅ የምነሣውን አይታችሁ ያዙት ሲል ለጭፍሮቹ ምልክት ሰጣቸውና እርሱም ሄዶ መምህር ሆይ ደህና አለህን? ብሎ በተንኰል እጅ ነሣው ተሳለመውም፣ “ኦ ይሁዳ በስኢምኑ ታገብአኒ” በመሳም አሳልፈህ ትሰጠኛለህን? አለው ማቴ. 26÷48-49

ጭፍሮችም በመጡ ጊዜ ማንን ትሻላችሁ? ብሎ ጠየቃቸው እነዚያም የናዝሬቱን ሰው ኢየሱስን አሉት፡፡ ጌታም ኢየሱስ እኔ ነኝ ቢላቸው የኋሊት ተመልሰው ወደቁ፡፡ ሁለተኛም ማንን ትሻላችሁ? ብሎ ቢጠይቃቸው የናዝሬቱን ኢየሱስን አሉ፤ ኢየሱስ እኔ ነኝ የምትሹኝ እኔን ከሆነ (ሐዋርያትን) እነዚህን ተዋቸው አላቸው፡፡ ዮሐ. 18$9 ወዲያው እንዲይዙት በፈቀደ ጊዜ ጭፍሮቹ ይዘው አስረው ወስደውታል፡፡ ዮሐ. 18÷12-14 በነጋው ዓርብ ከቀኑ ስድስት ሰዓት ሲሆን ጎልጎታ በተባለው ቦታ ላይ ሰቀሉት ማቴ. 27÷33፡፡ ጌታችንም በተሰቀለ ጊዜ ፀሐይና ጨረቃ ከብርሃናቸው ተለይተዋል፣ ማለት ፀሐይ ጨልሟል፤ ጨረቃም ደም መስሎ ታይቷል፤ ከዋክብትም ከብርሃናቸው ተለይተው ወደምድር ወድቀዋል፡፡ (ሉቃ. 23÷44-45 ሃይማኖተ አበው ዘአትናቴዎስ ሐዋርያዊ) ጌታችንም ዘጠኝ ሰዓት ሲሆን በመስቀሉ ላይ ሳለ ሞተ ሉቃ. 23÷46፡፡ ሞተም ማለት ነፍሱ ከሥጋው ተለየ ማለት ነው እንጂ በመለኮቱ ግን መቸም መች ሕያው ነው ሞት አያገኘውም፡፡ ስለዚህ በሥጋ ሙቶ ሳለ በመለኮቱ ሕያው ነው ብለን እናምናለን፡፡ …እርሱ ስለ እኛ በለበሰው ሥጋ ቢሰቀልም በእግዚአብሔርነቱ ኃይል ሕያው ነውና፣… 2ቆሮ. 13÷4 ነፍሱ ከሥጋው በተለየም ጊዜ ማለት በሥጋ በሞተ ጊዜ መለኮቱ ከነፍሱም ከሥጋውም አልተለየም፡፡ በዚህም ጊዜ በአካለ ነፍስ ወደ ሲኦል ሂዶ በሲኦል ተግዘው የኖሩ ነፍሳትን አውጥቶ ወደ ዕረፍትና ወደ ደስታ አገር ወደ ገነት አግብቷቸዋል፡፡

ይኸን ሲያስረዳን… በሥጋ ሞተ በመንፈስ ግን ሕያው ነው (ሆነ) እርሱም በግዞት ወዳሉ ነፍሳት ሂዶ ነጻነትን ሰበከላቸው፤ ብሏል ጴጥሮስ ሐዋርያ 1ኛ ጴጥ.3÷18-19፡፡ ከሞተም በኋላ ከጭፍሮች አንዱ ቀኝ ጐኑን በጦር ቢወጋው ትኩስ ደምና ጥሩ ውኃ እንደ ለ ፊደል ሆኖ ከጐኑ ወጥቷል፡፡ ስለምን ደምና ውኃ ከጐኑ እንዲፈስ አደረገ ቢባል ውኃው መጠመቂያችን ደሙ የሕይወት መጠጣችን እንዲሆን፡፡ ጌታችን በመስቀሉ ላይ ሳለ ዐሥራ አንድ ሰዓት ሲሆን ዮሴፍና ኒቆዲሞስ የተባሉ ደጋግ ሰዎች መጥተው ሥጋውን ከመስቀሉ አውርደው ሽቶ ቀብተው በድርብ በፍታ ገንዘው ከተሰቀለበት ቦታ አቅራቢያ (አጠገብ) ከተክል ቦታ ውስጥ ዮሴፍ ለራሱ ብሎ ባሳነጸው አዲስ መቃብር ቀብረውታል፤ ማቴ.27÷59፡፡ ዮሐ. 19÷38-42

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በአይሁድ ጭፍሮች ከተያዘ ጀምሮ እስከ ሞቱ ድረስ የደረሰበትን ሥቃይና ያደረገውን ተአምራት ሁሉ በዚህች በትንሿ መጽሐፋችን ውስጥ መጻፍ ስላልተቻለን ይህን በሰፊው መረዳት እንድትችሉ ወደ ቅዱስ ወንጌል መርተን ለአንባቢዎች ትተንላችኋል፤ ማቴ. 26÷46፣ 27÷1-54 ማር. 14÷42-65፣ 15÷1-39 ሉቃ. 22÷47፣ 23÷1-47 ዮሐ. 18÷3-38፣ 16÷1-34 በማንበብ የተቀበለውን ሥቃይና ያደረገውን ተአምራት በይበልጥ መረዳት ይቻላል፡፡

ሀ. የጌታ ትንሣኤ

ጌታም ሦስት ቀን በመቃብር ውሎ አድሮ በሞተ በሦስተኛው ዕለት እሑድ በመንፈቀ ሌሊት መግነዝ ፍቱልኝ መቃብር ክፈቱልኝ ሳይል ነፍስና ሥጋው ተዋሕደው ከሞት ተነሣ፡፡ ማቴ. 28÷5-6 የጌታችንም ትንሣኤ ለእኛ ትንሣኤ መሠረት ነው፡፡ ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ ስለዚህ እንዲህ ሲል አስተምሯል፤ “በኃጢአት የሞትን ስንሆን ክርስቶስ አዳነን፤ ከእርሱም ጋር አሥነሣን ከርሱም ጋር በሰማያት አስቀመጠን፡፡ ኢየሱስ ክርስቶስ ሙቶ እንደተነሣ ከአመንን እንዲሁም በኢየሱስ ክርስቶስ ያንቀላፉትን እግዚአብሔር ከርሱ ጋር ያመጣቸዋልና፡፡ 1ኛ ተሰ. 4÷14

ከተነሣም በኋላ እስከ ዐርባ ቀን ድረስ እየተገለጸ ለሐዋርያት መጽሐፈ ኪዳንን አስተምሯቸዋል፤ ዮሐ. 21÷14፣ የሐዋ. 1÷3 በተነሣ በዐርባኛው ዕለት ሐሙስ ቀን ከጧቱ ሦስት ሰዓት ሲሆን ሐዋርያት ተሰብስበው ወደ ነበሩበት አዳራሽ መጣና ታያቸው፡፡ ከዚያም ቢታንያ ወደ ተባለው ቦታ ይዟቸው ወጣ፤ በቢታንያም ላይ በአንብሮተ እድ ባረካቸው፡፡ ሉቃ. 24÷50

በዚህ ቡራኬ ከዲቁና እስከ ፓትርያርክነት ድረስ ያለውን የክህነት ሹመት አሳድሮባቸዋል፡፡ ሲባርካቸውም ከምድር (ከፍ) ብድግ አለና እያዩት በክብር ወደ ሰማይ ዐረገ፡፡ ሉቃ. 24÷51 ሐዋርያትም ከዐይናቸው እስከ ተሰወረ ድረስ ወደ ሰማይ አተኩረው እሱን እሱን ይመለከቱ ነበር፡፡ ሰማይ ሰማይ ሲመለከቱም ሳለ ሁለት መላእክት መጥተው… እናንት የገሊላ ሰዎች ሰማይ ሰማይ እያያችሁ ለምን ቁማችኋል? ይህ ከእላንት ተለይቶ ወደ ሰማይ የወጣው ኢየሱስ ነው ወደ ሰማይ ሲወጣም እንዳያችሁት እንዲሁ ዳግመኛ ይመጣል ሲሉ ዕርገቱን መስክረውለታል፤ ዳግመኛ መምጣቱንም ለሐዋርያት አስረድተዋቸዋል፡፡ የሐዋ.ሥ 1÷10-11

ሐዋርያትም የጌታን ዕርገቱን አይተው የመላእክትን ምስክርነት ሰምተው እጅ ነስተው፤ ሰግደው ደስ እያላቸው ወደ ቦታቸው ተመልሰዋል፤ ሉቃ. 24÷ 52 የሐዋ. ሥ 1÷12

ለ. ምሥጢረ ቊርባን (የሕይወት እንጀራ እኔ ነኝ!)

ምስጢረ ቁርባን ድኅነታችን የተፈጸመበትና የታተመበት ታላቅ ምስጢር ነው፡፡ ይህን ምስጢር የነገረን፣ በተግባር ሠርቶ ያሳየን ባለቤቱ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ነው፡፡ የትምህርቱም ይዘት ከምሳሌ ወደ አማናዊው እንዲህ ሲል ያመጣዋል፡፡ “እንግዲህ አይሁድ ከሰማይ የወረደ እንጀራ እኔ ነኝ ስላለ ስለ እርሱ አንጐራጐሩ… ኢየሱስ መለሰ፤ አላቸውም… የሕይወት እንጀራ እኔ ነኝ፡፡ አባቶቻችሁ በምድረ በዳ መና በሉ፤ ሞቱም፤ ሰው ከእርሱ በልቶ እንዳይሞት ከሰማይ አሁን የወረደ እንጀራ ይህ ነው፤ ከሰማይ የወረደ ሕያው እንጀራ እኔ ነኝ፤ ሰው ከዚህ እንጀራ ቢበላ ለዘለዓለም ይኖራል፤ እኔም ስለ ዓለም ሕይወት የምሰጠው  ሥጋዬ ነው፡፡ … እውነት እውነት እላችኋለሁ የሰውን ልጅ ሥጋ ካልበላችሁ ደሙንም ካልጠጣችሁ በራሳችሁ ሕይወት የላችሁም፡፡ ሥጋዬን የበላ ደሜንም የጠጣ የዘለዓለም ሕይወት አለው፤ እኔም በመጨረሻ ቀን አስነሣዋለሁ፡፡ ሥጋዬ እውነተኛ መብል ደሜም እውነተኛ መጠጥ ነውና” ዮሐ. 6÷56፡፡

በጌታችን ዘመን የነበሩት አይሁድ ሥጋዊነትና ፍቅረ መብልዕ አጥቅቷቸው አባቶቻችን እንደበሉት ያለ መና አብላን ባሉት ጊዜ ያን መና የበሉት ከሞት መቅረታቸውን ካስታወሳቸው በኋላ ቅዱስ ሥጋውንና ክቡር ደሙን የተቀበለውን ግን ሰማያዊ ርስት እንደሚያወርሰው ነገራቸው፡፡ እንዲሁም በምሴተ ሐሙስ ለደቀ መዛሙርቱ ምስጢሩን አሳይቷቸዋል፡፡ “ሲበሉም ኢየሱስ እንጀራን አንሥቶ ባረከ፤ ቆርሶም ለደቀ መዛሙርቱ ሰጠና” እንካችሁ ብሉ ይህ ሥጋዬ ነው አለ፡፡ ጽዋንም አንሥቶ አመስግኖም ሰጣቸው፤ እንዲህም አለ፤ ሁላችሁ ከእርሱ ጠጡ፤ ስለ ብዙዎች ለኃጢአት ይቅርታ የሚፈስ የሐዲስ ኪዳን ደሜ ይህ ነው፡፡  ማቴ. 26÷26

ቁርባን ምንድር ነው? ቁርባን ለሚለው ቃል ሁለት ትርጉም አለው፡፡ አንደኛው ትርጉም ቁርባን ማለት ለእግዚአብሔር የሚያቀርቡት፤ ወደ እግዚአብሔር የሚያቀርብ ማለት ነው፡፡ ሁለተኛው ትርጉም ቁርባን ማለት የሚቀበሉት፤ የሚያቀብሉት ማለት ነው፡፡ ቁርባን የክርስቶስ ሥጋውና ደሙ ነው፤ ኤፌ. 5÷2 ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለ ሥጋውና ደሙ እንዲህ ብሎ ነበር፡፡ “እውነት እውነት እላችኋለሁ ሙሴ እንጀራን ከሰማይ እንዳልሰጣችሁ ነገር ግን አባቴ እውነተኛ እንጀራን ከሰማይ ይሰጣችኋል የእግዚአብሔር እንጀራ እርሱ ከሰማይ የወረደ ነውና ሕይወትንም የሚሰጥ ነው ዮሐ. 6÷32-33 እኔ ነኝ የሕይወት እንጀራ ከእርሱ የሚበላ ሁሉ፤ እንዳይሞት ከሰማይ የወረደ እንጀራ ይህ ነው፤ እኔ ነኝ ሕያው እንጀራ ከሰማይ የወረደ ማንም ከዚህ እንጀራ የበላ ለዘለዓለሙ ይኖራል እኔም የምሰጠው እንጀራ ስለዓለም ሕይወት እሰጠው ዘንድ ያለኝ ሥጋዬ ነው፡፡ ዮሐ. 6÷35-48፣ 50-51 ጌታችን ይህን ነገር በቃሉ ሲነግራቸው መጀመሪያ ለሰሙት ሰዎች በሥራ እስኪያሳያቸው ድረስ ሊታመን የማይቻል ረቂቅ ነገር ነበር፡፡ ዮሐ. 6÷60፡፡ በኋላ ግን ሰርቶ ባሳያቸው ጊዜ ተረድተው አምነውታል፡፡ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ መጀመሪያ የሥጋውንና የደሙን ምስጢር ሲያሳይ እንዲህ ነበር፡፡ ዓርብ ሊሰቀል ሐሙስ ምሽት  አልዓዛር በተባለ ሰው ቤት ጌታችን ከደቀ መዛሙርቱ ጋራ ራቱን በልቷል፡፡ ወዲያውኑ የበሉትን  በተአምራት ከሆዳቸው አጥፍቶ ሰዎች ለእራት ካመጡለት ኅብስት አንዱን አንሥቶ ያዘና ወደ ባሕርይ አባቱ እግዚአብሔር አብ ጸልዮ ኅብስቱን በሥልጣኑ ለውጦ አማናዊ ሥጋ ወልደ እግዚአብሔር አድርጎ፤ “ይህ ስለ እናንት የሚሰጥ ሥጋዬ ነውና እንኩ ብሉ” ብሎ ለደቀመዛሙርቱ ሰጣቸው፡፡ ቀጥሎም ወይን በጽዋ ቀድቶ ያዘና ጸልዮ በስልጣኑ ለውጦ አማናዊ ደመ ወልደ እግዚአብሔር አድርጎ “ይህ ስለ እናንት የሚፈስ ደሜ ነው እንኩ ጠጡ” ብሎ ሰጥቷቸዋል፡፡ ማቴ. 26÷26-28፣ ማር.14÷22-24፣ ሉቃ. 22÷19-20 1ቆሮ. 11÷24-25 ሳይሰቀል አስቀድሞ ምስጢረ ቁርባንን ያሳየበት ምክንያትም ዐርብ ዕለት በተሰቀለ ጊዜ ከደቀ መዛሙርቱ ጋር ተገናኝቶ ሥራ ለመሥራት ስለማይቻል ነው፡፡ ዮሐ.16÷

ሐ. የምስጢረ ቁርባን አማናዊነት

ሐዋርያትም ኅብስትና ወይን አቅርበው በጸሎት ባርከው በመለወጥ አማናዊ ሥጋ ወልደ እግዚአብሔርና አማናዊ ደመ ወልደ እግዚአብሔር እያደረጉ ያቆርቡ ነበር፡፡ 1ቆሮ. 10÷16 ዛሬም በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሥርዐት መሠረት ሥጋውና ደሙ በካህናት እጅ ይሰጠናል፡፡ መናፍቃን ግን ምስጢረ ቊርባን በጌታችን ከተመሠረተ ጀምሮ አማናዊ ሥጋውና ደሙ ሆኖ አያውቅም በማለት ይሳሳታሉ፡፡ ይኸውም በወንጌል ራሱ ባለቤቱ የተናገረውን ስለማያምኑ፣ የቅዱሳን ሐዋርያትን ትምህርት ስለማይቀበሉና በተለያዩ ቅዱሳን ዜና ሕይወት የተፈጸመውን ስለማያነቡ እንጂ በጻሕሉ ላይ በአምሳለ ሕፃን፣ በአምሳለ በግዕ ንጹሕ ሆኖ ካህኑ “ኀበነ ንኅበር በዘዚአከ መንፈስ ቅዱስ” እያለ ይፈትተዋል፡፡ የክርስቶስን ሥጋና ደም የምንቀበለው በንጽሕና ሁነን፤ ንስሓ ገብተን፣ በጾም በጸሎት ጸንተን ነው፡፡

ለምሳሌ የእስክንድርያ ፓትርያርክ የነበረው ቅዱስ አባት አባ ማቴዎስ ቅዳሴ በሚቀድስበት ጊዜ ጌታችን በመሠዊያው ላይ ይታየው እንደነበር ተጽፏል፡፡ “… በአንዲት ዕለትም በቊርባን ቅዳሴ ላይ ሲያገለግል ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስን በመሠዊያው ላይ ተቀምጦ አየው፡፡” በታናሽ ሕፃን አምሳል በጻሕል ውስጥ ተኝቶ ነበር፡፡ ኅብስቱንም በሚፈትትበት ጊዜ እጆቹን ዘርግቶ ከታላቅ ልቅሶ ጋር ፈጽሞ እያደነቀ በመፍራትም ለረጅም ጊዜ ዜማውን ያቆማል፤ ይህንም ራእይ ለማንም አይናገርም፡፡

መምህሩም ለረጅም ሰዓት ሲቆም ባየ ጊዜ ያደንቅ ነበር፡፡ ይህንንም ይገልጽለት ዘንድ ወደ እግዚአብሔር ጸለየ፡፡ በአንዲትም ዕለት አባ ማቴዎስ እንደ ልማዱ ሊቀድስ ገባ፡፡ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስን በሕፃን አምሳል በጻሕሉ ውስጥ ተኝቶ ኅብስትንም መስሎ በአባ ማቴዎስ እጅ ሲቆረስ ለመምህሩ ለአበምኔቱ ታየ፡፡ አበምኔቱም አደነቀ፤ ለእኛ ለሰው ልጆች ይህን ታላቅ ጸጋ የሰጠኸን አቤቱ ላንተ ምስጋና ይገባል አለ፡፡ (ስንክሳር ጥር 5) ስለዚህ ቃሉ “በእምነት እንጂ በማየት አንመላለስም” እንዳለን የምስጢረ ቊርባንን አማናዊነት እናምናለን፤ በእርሱም እንኖራለን፡፡ 2ኛ. ቆሮ. 5÷6

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን መገልገያ ንዋያት ዘመሥዋዕት ንዋየ ቅድሳት ይባላሉ፡፡ በአማርኛም የክብር የንጽሕና የቅድስና እቃዎች ማለት ነው፡፡ ከንዋየ ቅድሳትም ለቅዱስ ሥጋውና ለክቡር ደሙ ማቅረቢያና ማቀበያ የሆኑ ሦስት የተቀደሱ እቃዎች አሉ፡፡ እቃዎቹም ጻሕል፤ ጽዋና ዕርፈ መስቀል ናቸው፡፡ የዕለቱ ቀዳሽ የሆነው ካህን ኅብስቱን በጻሕል ወይኑን በጽዋ አድርጎ በቤተ መቅደስ ውስጥ በታቦቱ ላይ አድርጐ “አንዱ አብ ቅዱስ ነው፤ አንዱ ወልድ ቅዱስ ነው”፡፡ አንዱ መንፈስ ቅዱስም ቅዱስ ነው፡፡ ብሎ ሃይማኖቱን ሲመሰክር ሕዝቡም ቃሉን ተቀብለው “አብ በእውነት ቅዱስ ነው፤ ወልድ በእውነት ቅዱስ ነው፤ መንፈስ ቅዱስ በእውነት ቅዱስ ነው፡፡” ሲሉ የሃይማኖታቸውን እውነተኛነት ያረጋግጣሉ፡፡ የዕለቱ ልኡካን በቤተ መቅደስ ውስጥ ሆነው በመምራት ሕዝቡም በመቀበል ምሉእ ጸሎተ ቅዳሴን ያደርሱበታል፤ ከጸሎተ ቅዳሴውም ውስጥ ካህኑ የጌታችንና የአምላካችን የመድኃኒታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ሥጋውንና ደሙን አማን (እውነት) ያደርገው ዘንድ አቤቱ ቅዱስ መንፈስህን ወደዚህ ኅብስትና ወደዚህ ጽዋ እንድትልክ እንለምንሀለን፤ የሚለውን ጸሎት ሲጸልይ በመንፈስ ቅዱስ ኃይል ተለውጦ በአማን (በእውነት) ኅብስቱ የክርስቶስን ሥጋ ወይኑም ተለውጦ እውነተኛ የክርስቶስን ደም ይሆናል፡፡ (የሐዋርያት ቅዳሴ ቁ. 48-49)

ከዚህ በኋላ ሥጋውን ካህኑ እንደ ሥርዐቱ ፈትቶ ለሚገባቸው ያቆርባቸዋል፡፡ ዲያቆኑ ደሙን በዕርፈ መስቀሉ ያቀብላቸዋል፡፡ ክርስቲያን የሆነ ሁሉ ሥጋውን ደሙን ተቀብሎ ከኃጢአት ፍርድ ይነጻል፡፡ የዘለዓለምን ሕይወት ወርሶ በመንግሥተ ሰማይ ለዘለዓለም ይኖራል፡፡ ስለዚህም ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ እንዲህ ብሏል፤ ሥጋዬን የበላ ደሜንም የጠጣ ለእርሱ የዘለዓለም ሕይወት አለው እኔም በኋለኛው ቀን አስነሣዋለሁ፡፡ ሥጋዬ የእውነት መብል ነውና ደሜም እውነት መጠጥ ነውና ሥጋዬን የበላ ደሜንም የጠጣ በእኔ ይኖራል እኔም በእርሱ እኖራለሁ የላከኝ አብ ሕያው እንደሆነ እኔም ስለ አብ ሕያው ነኝ ሥጋዬን የሚበላ ደሜንም የሚጠጣ ደግሞ እርሱ ስለእኔ ሕያው ይሆናል፤…  ዮሐ. 6÷54-57

 

ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል

 በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ

አዲስ  አበባ

 

እግዚአብሔርም አለ ሰውን እንፍጠር በመልካችን እንደ ምሳሌያችን፡፡ ዘፍ.1÷26

ይህ አነጋገር እንዴት ነው? ከተመረመረ የአንድነትና የሦስትነት አነጋገር ነው፡፡ “እግዚአብሔርም አለ” ብሎ አንድነቱን “በመልካችን፣ እንደምሳሌያችን እንፍጠር” ማለቱ ሦስትነቱን ይገልጣል፡፡

የእግዚአብሔር ሦስትነቱ በስም፣ በአካል፣ በግብር ነው፡፡ የስም ሦስትነቱ አብ፣ ወልድ መንፈስ፣ ቅዱስ ይባላል፡፡ “ሂዳችሁ በአብ በወልድ በመንፈስ ቅዱስ ስም እያጠመቃችኋቸው ደቀ መዛሙርቱ አድርጓቸው”፡፡ ማቴ. 28÷19

የአካል ሦስትነቱም ለአብ  ፍጹም አካል፣ ፍጹም ገጽ፣ ፍጽም መልክዕ አለው፡፡ ለወልድም  ፍጹም አካል ፍጹም ገጽ ፍጹም መልክ አለው፡፡ ለመንፈስ ቅዱስም  ፍጹም አካል ፍጹም ገጽ ፍጹም መልክ አለው፡፡ አካል የተባለውም ምሉእ ቁመና ነው፤ ገጽ ከአንገት በላይ ያለው ፊት ነው፤ መልክዕ ልዩ ልዩ ሕዋሳት ዓይን ጆሮ፣ እጅ፣ እግር ከዚህም የቀሩት ሕዋሳት ሁሉ ናቸው፡፡

የግብር ሦስትነቱም የአብ ግብሩ መውለድ ማሥረጽ ነው፤ ወልድን ወልዷል መንፈስ ቅዱስን አሥርጿል፣ የወልድ ግብሩ መወለድ ነው፤ ከአብ ተወልዷል፤ የመንፈስ ቅዱስ ግብሩ መሥረጽ ነው፤ ከአብ ሠርጿል፡፡

ሦስቱ አካላት በዚህ ግብራቸው አብ ወላዲ ወልድ ተወላዲ፤ መንፈስ ቅዱስ ሠራጺ፤ ይባላሉ፡፡ አብ ወልድን ወለደው ማለትም ከአካሉ ከባሕርዩ አስገኘው፤ ለምሳሌ የሰው ነፍስ ልብነቷ ቃልነቷን እንደሚያስገኝ ነው፡፡ ወልድ ከአብ ተወለደ ማለት አብን አኽሎ መስሎ ከአብ ተገኘ፤ ለምሳሌ የነፍስ ቃልነቷ ከልብነቷ ተገኘ፡፡ አብ መንፈስ ቅዱስን አሰረጸውም ማለት ከአካሉ ከባሕርዩ አስገኘው ማለት ነው፤ ለምሳሌ የነፍስ ልብነቷ እስትንፋስነቷን (ሕይወትነቷን) እንዳስገኘው፤ መንፈስ ቅዱስ ከአብ ሠረጸ ማለትም አብን አኽሎ መስሎ ከአብ ተገኘ፡፡ ዮሐ. 15÷26፡፡ እንዲሁም የነፍስ ሕይወትነቷ (እስትንፋስነቷ) ከልብነቷ ተገኘ፡፡ በኩነትም የአብ ከዊንነቱ ልብነት ነው፤ የወልድ የመንፈስ ቅዱስ ልባቸው እርሱ ነው፤ የወልድ ከዊንነቱ ቃልነት ነው፤ ለአብ ለመንፈስ ቅዱስ ቃላቸው እርሱ ነው፤ የመንፈስ ቅዱስ ከዊንነቱ ሕይወትነት ነው፡፡ የአብ የወልድ ሕይወታቸው እርሱ ነው፡፡

ወልድ ለአብና ለመንፈስ ቅዱስ ቃላቸው ነው፡፡ መንፈስ ቅዱስም ለአብና ለወልድ እስትንፋሳቸው ነው፡፡ ሃይማኖተ አበው አቡሊዲስ ዘሮሜ ክፍል 2ኛ፡፡

አብ ልብ እንደ ሆነ ወልድም ቃል እንደ ሆነ መንፈስ ቅዱስም ሕይወት እንደ ሆነ እናገራለሁ አምናለሁም እታመናለሁም፡፡ ያዕቆብ ዘእልበ ረዳኢ፡፡

እነዚህ ሦስቱ ኩነታት በህልውና ሲዋሐዱ እንዲህ ነው፡፡ አብ ልባቸው ስለሆነ በወልድ በመንፈስ ቅዱስ ውስጥ አለ፤ ከቃሉ ከወልድ ከሕይወቱ ከመንፈስ ቅዱስ አይለይም፤ ለምሳሌ የሰው ነፍስ ልብነቷ ከቃልነቷና ከሕይወትነቷ ሊለይ እንደማይቻል ነው፡፡ ወልድ ቃላቸው ስለሆነ በአብ በመንፈስ ቅዱስ ውስጥ አለ፤ ከልቡ ከአብ  ከሕይወቱ  ከመንፈስ ቅዱስ አይለይም፡፡ የነፍስ ቃልነቷ ከልብነቷና ከሕይወትነቷ ሊለይ እንደማይቻል ነው፡፡ መንፈስ ቅዱስ ሕይወታቸው ስለሆነ በአብና በወልድ ውስጥ አለ፤ ከልቡ ከአብ ከቃሉ ከወልድ አይለይም፡፡ የነፍስ ሕይወትነቷ ከልብነቷና ከቃልነቷ ሊለይ እንደማይቻል ነው፡፡ ወልድና መንፈስ ቅዱስ በነፍስ ቃልና እስትንፋስ ምሳሌ ከአብ አለመለየታቸውንም መጽሐፈ አረጋዊ መንፈሳዊ እንዲህ ሲል ያስረዳል፡፡ ቃሏና ሕይወቷ ከነፍስ እንደማይለይ ወልድና መንፈስ ቅዱስ እንደዚሁ ከአብ አይለዩም፡፡ አረጋዊ መንፈሳዊ፡፡

ህልውና ማለትም በአጭሩ አኗኗር ማለት ነው፡፡ በምስጢር ትርጒሙ የሦስትነቱ ኩነታት የልብ፤ የቃል፤ የሕይወት፤ አንዱ በአንዱ መኖር መገኘት ነው፡፡

ከዚህ በላይ እንደተገለጸው ሥላሴ (3ቱ አካላት) በልብ በቃል በእስትንፋስ በአንድ ልብ በአብ ያውቃሉ በአንድ ቃል በወልድ ይናገራሉ በአንድ ሕይወት በመንፈስ ቅዱስ ሕያዋን ሁነው ይኖራሉ፡፡

ጌታችን ይህን ምስጢር “እኔ በአብ እንዳለሁ አብም በእኔ እንዳለ”፤ ሲል ለሐዋርያት አስተምሯል፡፡ ዮሐ. 14÷11

ወንጌላዊ ቅዱስ ዮሐንስ ቃልም በእግዚአብሔር ዘንድ ነበረ፤ እግዚአብሔርም ቃል ነበረ፤ ይህ አስቀድሞ በእግዚአብሔር ዘንድ ነበረ ሲል ገልጾልናል፡፡ ዮሐ. 1÷1-2

ቅዱስ ዮሐንስ በወንጌሉ ቃል በእግዚአብሔር ዘንድ ነበረ በማለቱ ወልድ በቃልነቱ በአብ ህልውና መኖሩን ያስረዳል፡፡ ይህ አስቀድሞ በእግዚአብሔር ዘንድ ነበረ በማለቱ በመንፈስ ቅዱስ ህልውና ሆኖ መኖሩን ያስረዳል፡፡ ዮሐንስ ከሦስቱ አካላት አንዱ ወልድ ቃልን በቃልነት በአብና በመንፈስ ቅዱስ አለ በማለቱ ሁለቱን አብ በልብነት በወልድ በመንፈስ ቅዱስ እንዳለ፤ መንፈስ ቅዱስ በሕይወትነት በአብና በወልድ እንዳለ ይታወቃል፡፡

የሥላሴ ሦስትነትና አንድነት በሰው ምሳሌነት ይገለጻል፡፡ ለሰው በነፍሱ ሦስትነት አለው፡፡ ይኸውም ልብነት ቃልነት ሕይወትነት ነው፤ የሰው ነፍስ በልብነቷ የአብ ምሳሌ ናት፤ በቃልነቷ የወልድ ምሳሌ ናት፤ በሕይወትነቷ የመንፈስ ቅዱስ ምሳሌ ናት፡፡

የነፍስ ልብነቷ፣ ቃልነቷን፣ ሕይወትነቷን ከራሷ ታስገኛለች፤ ቃልና ሕይወት (እስትንፋስ) ከአንዲት ከልብ ስለተገኙ ግን በከዊን ልዩ እንደሆኑ በመነገርም ይለያሉ፤ ቃል ተወለደ ይባላል እስትንፋስ ሠረጸ ይባላል፡፡

እንደዚሁ አብ ወልድን በቃል አምሳል ወለደው፤ መንፈስ ቅዱስን በእስትንፋስ አምሳል አሰረጸው፡፡ ነፍስ ስትገኝ በሦስትነቷ በአንድ ጊዜ ተገኘች እንጂ ልብነቷ ቀድሞ ቃልነቷና እስትንፋስነቷ በኋላ አልተገኙም፡፡ እንደዚሁም አብ ወልድን ሲወልደው መንፈስ ቅዱስን ሲያሰርጸው አይቀድማቸውም፤ ወልድና መንፈስ ቅዱስም ከአብ በኋላ አልተገኙም፡፡ ሰው በነፍሱ በዚህ አኳኋን የሚመስለው ስለሆነ እግዚአብሔር፤ ሰውን እንፍጠር በመልካችን እንደምሳሌአችን፤ ብሎ ተናገረ፡፡

ነገር ግን ነፍስ ልብ ቃል ሕይወት በመሆን የከዊን ሦስትነት ቢኖራት የሰው ነፍስ በአካል አንድ ናት እንጂ ሦስት አካላት የላትም፡፡

ሥላሴ ግን እንዲህ ሳይሆኑ አብ አካላዊ ልብ ነው፤ ወልድ አካላዊ ቃል ነው፤ መንፈስ ቅዱስም አካላዊ ሕይወት ነው፡፡ ስለዚህ ሥላሴ በአካል ሦስት በመሆናቸው ከሰው ነፍስ ይለያሉ፣ ነገር ግን ለሥላሴ ሌላ ምሳሌ አላቸው፤ እነርሱም ፀሐይና እሳት ናቸው፡፡ ይህም ምሳሌ ዘየሐጽጽ ቢሆንም፡                                                             ፀሐይ አንድ ሲሆን ሦስትነት አለው፡፡ ይኸውም አካሉ ብርሃኑ ሙቀቱ ነው፤ ፀሐይ ወጣ ሲባል አካሉ ይታወቃል፤ የፀሐይ ብርሃን ታየ ሲባል ብርሃኑ ይታወቃል፤ ፀሐይ ሞቀ ሲባል ሙቀቱ ይታወቃል፤ በአካሉ አብ፤ በብርሃኑ ወልድ፤ በሙቀቱ መንፈስ ቅዱስ፤ ይመሰላሉ፡፡ እሳትም አንድ ሲሆን ሦስትነት አለው፤ ይኸውም አካሉ ብርሃኑ ሙቀቱ ነው፡፡ አካሉ እሳት ነደደ ሲባል ይታወቃል፤ ብርሃኑ እሳት በራ ሲባል ይታወቃል፤ ሙቀቱ እሳት ሞቀ ሲባል ይታወቃል፤ በአካሉ አብ፤ በብርሃኑ ወልድ፤ በሙቀቱ መንፈስ ቅዱስ ይመስላሉ፡፡ ፀሐይና እሳት አንዳንድ ሲሆኑ ሦስትነት እንዳላቸው፤ ሦስትነት ሳላቸው አንድ እንደሆኑ ሥላሴም በአካል ሦስት ሲሆኑ በባሕርይ በመለኮት አንድ ናቸው፡፡

ሥላሴ በፀሐይና በእሳት መመሰላቸውንም ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ራሱ ለሐዋርያት እንዲነገራቸው የሚያስረዳ ትውፊትም አለ፡፡ እኔና አባቴ መንፈስ ቅዱስም ፀሐይ (ክበብ) ብርሃን ሙቀትም ነን፤ እኔና አባቴ መንፈስ ቅዱስም እሳትና ነበልባል ፍሕምም ነን፡፡ እሳት የተባለ አካሉ ነው፤ ነበልባል ብርሃኑ፤ ፍሕም ሙቀቱ ነው፡፡ ጌታችን ይህን የተናገረው ሐዋርያት ባሕርይህ አንድነትህ ሦስትነትህ እንዴት ነው ብለው ጠይቀውት ሲያስረዳቸው ነው፤ ሐዋርያትም ይህን ጽፈውት ቀሌምንጦስ በተባለው መጽሐፍ ይገኛል፡፡ ቅዳሴ ዘሠለስቱ ምእት ተመልከት፡፡

ከዚህ በላይ በተነገሩት ምሳሌዎች እንደተገለጸው ሁሉ ሥላሴ በአካላት ሦስት ሲሆኑ በባሕርይ በመለኮት አንድ ናቸው፡፡ አንድ እግዚአብሔር፤ አንድ አምላክ ናቸው፡፡ ይህን ሲያስረዱ መጻሕፍት እንዲህ ይላሉ፤ እስራኤል ሆይ ስማ እግዚአብሔር አምላካችን አንድ እግዚአብሔር ነው፡፡ ዘጸ.6÷4 እግዚአብሔር አንድ ነው፡፡ ኤፌ. 4÷5 ሦስት ስም አንድ እግዚአብሔር ነው፡፡ ቅዳሴ ማርያም፡፡

ሀ. የምስጢረ ሥላሴን  ትምህርት የገለጸልን 

   አምላካችን ፈጣሪያችን ነው፡፡

የምስጢረ ሥላሴን ትምህርት የጀመረ ራሱ እግዚአብሔር ነው፡፡ መጀመሪያ አዳምን ሲፈጥረው ሰውን እንፍጠር በመልካችን እንደ ምሳሌያችን ብሏል፤ ዘፍ.1÷26 እንሆ በዚህ አንቀጽ እንፍጠር በመልካችን እንደምሳሌያችን የሚለው ንግግር የሦስት ተነጋጋሪዎች ነው እንጂ ያንድ ተናጋሪ ቃል አይደለም፡፡ ስለዚህ እግዚአብሔር፤ ሰውን እንፍጠር በመልካችን እንደምሳሌያችን፤ ሲል ሦስትነቱን ማስተማሩ ነው፡፡ ሙሴም ይህን የእግዚአብሔርን ነገር ሲጽፍልን ሰውን እንፍጠር በመልካችን እንደ ምሳሌያችን ያለውን የብዙውን አነጋገር ለአንድ ሰጥቶ፤ እግዚአብሔር አለ፤ ብሎ መጻፉ በአካል ሦስት ሲሆን በባሕርይ በህልውና አንድ ስለሆነ በአንድ ቃል መናገሩን ከእግዚአብሔር ተረድቶ ለእኛ ሲያስረዳን ነው፡፡

ቃሉም ይህ ነው፤ እግዚአብሔር አምላክም አለ እነሆ አዳም ከእኛ እንደ አንዱ ሆነ፤ ዘፍ. 3÷22 እንደዚያ አስተሳሰብ አሳቢ አነጋገርስ ቢሆን፤ አንዱ አካል ራሱን ከፍሎ ከእኛ እንደ አንዱ ሆነ፤ ሊል ባልተናገረም ነበር፤ ስለዚህ እግዚአብሔር ከእኛ እንደ አንዱ ሆነ በማለቱ ሦስትነቱን ያስረዳል፡፡ ምንአልባትም እግዚአብሔር አለ፤ አዳም ከእኛ እንደ አንዱ ሆነ፤ የሚለው ቃል ሦስት ተነጋጋሪዎች በአንድ ቦታ ቢኖሩ አንዱ ሁለቱን ከእኛ እንደ አንዱ ሆነ ብሎ ሲነገር ከአንድ የበዙ ተናጋሪዎች ቃል መሆኑን ነው የሦስትነት ተነጋጋሪዎች መሆኑን ስለሚያስረዳ እግዚአብሔር ሦስት አካል መሆኑ በዚህ አነጋገር ግልጽ ነው፡፡

እግዚአብሔርም አለ ኑ እንውረድ ቋንቋቸውንም ከዚያ እንደባልቀው አንዱ የባልንጀራውን ነገር እንዳይሰማ ብሏልና፡፡ ዘፍ. 11÷7 እነሆ በዚህ አንቀጽ እግዚአብሔር ኑ እንውረድ ብሎ በመናገሩ ከሁለትነት የተለየ ሦስትነቱን ያስረዳል፡፡ መረጃውም ሦስት ተነጋጋሪዎች በአንድ ቦታ ሁነው ሲነጋገሩ ሦስተኛው ሁለቱን ኑ እንውረድ ሊላቸው ይችላል፤ ምክንያቱም ሁለት ሆነው ግን አንዱ ሁለተኛውን ና እንውረድ ቢለው እንጂ ኑ እንውረድ ሊለው ስለማይችል ነው፡፡ ከዚህ በላይ የተጠቀሱት የእግዚአብሔር ቃላት ተገልጸው ሲተረጐሙ፤ አካላዊ ልባቸው አብ አካላዊ ቃሉ ወልድንና አካላዊ ሕይወቱ (እስትንፋሱ) መንፈስ ቅዱስን፤ ሰውን እንፍጠር በመልካችን እንደ ምሳሌያችን፤ እንሆ አዳም ከእኛ እንደ አንዱ ሆነ፤ እንዲሁም ኑ እንውረድ፤ ብሎ እንዳነጋገራቸው ይታወቃል፡፡

የእግዚአብሔር የአንድነቱና የሦስትነቱ ማስረጃ ሁነው የታመኑ እነዚህ ሦስቱ ቃላት ከአንድ የበዙ የሁለት ተነጋጋሪዎች፤ ከሁለትም የበዙ ተነጋጋሪዎች ቃላት መሆናቸው ይታወቃል እንጂ ከሦስት ያልበለጡ የሦስት ብቻ ተነጋጋሪዎች ቃላት እንደ ሆኑ ቃላቶቹ ራሳቸው ስለሚያስረዱ፤ እግዚአብሔር በእነዚህ አነጋገሮች ከሦስት ያልበዛ ሦስት አካላት ብቻ መሆኑ አይታወቅም የሚል አሳብም ቢነሳ፤ መጽሐፍ ቅዱስ ከዚህም በሌላ አንቀጽ ይመልሳል፡፡ ኢሳይያስ እግዚአብሔርን አይቶት እንዲህ ይላል፤ ዖዝያን ንጉሥ በሞተበት ዓመት እኔ እግዚአብሔርን ከፍ ባለ በረጅም ዙፋን ተቀምጦ አየሁት፡፡ ሱራፌልም ከርሱ በላይ ቁመው ነበሩ አንዱም ላንዱ ይጮኸ ነበር፤ እንዲህ ሲሉ ቅዱስ ቅዱስ ቅዱስ እግዚአብሔር የሠራዊት ጌታ ምድር ሁሉ ምስጋናውን መልታለች፤ ኢሳ. 6÷1-3

እንሆ የእግዚአብሔር ቀራቢዎች አገልጋዮች ሱራፌል በምስጋናቸው ሦስት ጊዜ ብቻ ቅዱስ ቅዱስ ቅዱስ ማለታቸው የሦስትነቱን አካላት መጥራታቸው ነው፤ እግዚአብሔር የሠራዊት ጌታ በማለት በአንድ ስም ጠርተው ምድር ሁሉ ምስጋናህን መልታለች በማለት ያንድ ተመስጋኝ ምስጋናን መስጠታቸው ሦስቱ አካላት አንድ ሕያው እግዚአብሔር፤ አንድ ገዥ፤አንድ አምላክ፤ አንድ ተመስጋኝ አምላክ መሆኑን መመስከራቸው ነው፡

ሱራፌልም በዚህ ምስጋናቸው እግዚአብሔር በአካል ከሦስትነት ያልበዛ ሦስት ብቻ እንደ ሆነ በባሕርይ በህልውና ከአንድነት ያልበዛ ሦስት አካል አንድ አምላክ ብቻ መሆኑን ይመሰክሩልናል፡፡ ከሦስቱ አካላት አንዱ ወልድ ሰው ሁኖ ሲያስተምርም፤ እኔ ከአብ ዘንድ ለእላንት የምሰደው ከአብ የሚወጣው የእውነት መንፈስ የሚያጸና ጰራቅሊጦስ ግን በመጣ ጊዜ እርሱ ስለእኔ ይመሰክራል፡፡ እንግዲህ ሂዱና አሕዛብን ሁሉ አስተምሩ፤ አጥምቋቸውም በአብና በወልድ በመንፈስ ቅዱስም ስም፤ ሲል ራሱን፤ አብንና መንፈስ ቅዱስን፤ በመግለጽ ከሦስቱ አካላት ያልበለጠ፤ ከአንድ አካልነት በላይ የሆነ ሦስቱ አካላት ብቻ መሆኑን አስረድቷል፡፡ ዮሐ. 15÷26፣ማቴ. 28÷19

የጌታችን የመድኃኒታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ስብከት

መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሐንስ ስለ ኢየሱስ ክርስቶስ አስቀድሞ መንፈቅ ከአስተማረ በኋላ በሄሮድስ ትእዛዝ ተይዞ ተጋዘ፣ ማቴ. 14÷3 ሉቃ.3÷20

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስም ጾሙን ፈጽሞ የሰይጣንን ፈተና ድል ነሥቶ ከገዳም ወደ አገር ወጣ፣ ዮሐንስ እንደ ተያዘ በሰማም ጊዜ ወደ ገሊላ ሄደና በዛብሎንና በንፍታሌም ዕፃ በባሕር አጠገብ ባለች ቅፍርናሆም በተባለች አገር ዋለ አደረ፡፡ ማቴ. 4÷12-16

በዚያም ማስተማር ጀመረ፡፡ በትምህርቱም መጀመሪያ “የኲነኔ ዘመን ተፈጸመ አለፈ፡፡ መንግሥተ ሰማያት ቀርባለችና ንስሓ ግቡ” እያለ ይሰብክ ነበር፣ ማቴ. 4÷17፣ ማር. 1÷15

በገሊላ ባሕርም እየተመላለሰ ሲያስተምር መረበኞችን (ዓሣ አጥማጆችን) ዓሣን በማጥመድ፣ ፈንታ ሰውን በትምህርት ከድንቁርና ወደ ዕውቀት እንድትመሩ ከአጋንንት ወጥመድ እንድታላቅቁ  አደርጋችኋለሁና ኑ ተከተሉኝ፣ እያለ ይጠራ ነበር፣ እነርሱም መረባቸውንና መርከባቸውን እየጣሉ ከቤተሰባቸው እየተለዩ ይከተሉት ነበር፡፡ ማቴ. 4÷18-20፣ ማር. 1÷16-20

ጌታችን በእስራኤል አገር ሁሉ በገጠሩም በከተማውም እየዞረ ለሰው ሁሉ ያስተምር ነበር፡፡ ታላላቅ ተአምራትም ያደርግ ነበር፡፡ ማለት የታመሙትን ያድን፤ አጋንንት ያደሩባቸውን ከአጋንንት ያስለቅቅ፤ የሞቱትን ያስነሣ ነበር፡፡ ማቴ.4÷23-24፣ 9÷25-35፣ ሉቃ. 7÷1-17 ትምህርቱን በመስማት ተአምራቱን በማየትም ከየአገራቸው እየወጡ ብዙ ሕዝብ ይከተሉት ነበር፣ ማቴ. 4÷25፣ ሉቃ. 6÷17

ከብዙውም ሕዝብ ተለይተው ከሄደበት የሚሄዱ ከዋለበት የሚውሉ ከአደረበት የሚያድሩ ትምህርቱን የሚያጠኑ 120 ቤተሰብ ነበሩ፣ የሐዋ.ሥ 1÷15 እነዚያውም 84ቱ ወንዶች 36ቱ ሴቶች ናቸው፡፡ ጌታም ከ84ቱ ወንዶች ዐሥራ ሁለቱን መርጦ ዓለምን ዙረው እንዲያስተምሩ ሐዋርያት ብሎ ሹሟቸዋል፣ ማቴ.10÷1-8 ሰብዐ ሁለቱንም የዐሥራ ሁለቱን ተከታዮች አድርጎ ዙረው እንዲያስተምሩ አርድእት ብሎ ሹሟቸዋል፡፡ ሉቃ. 10÷1 ኤፌ. 4÷11

120ው ቤተሰብ እየተከተሉት ሦስት ዓመት ከሦስት ወር ዙሮ አስተምሯል፡፡ ትምህርቱም ወንጌል ተብሏል፡፡ ማቴ. 9÷30 ወንጌልም ማለት የምሥራች ማለት ነው፡፡

መንግሥተ ሰማያት ቀርባለችና ንስሓ ግቡ እያለ የመንግሥተ ሰማይን መሰጠት ያበሥራልና፡፡ ማቴ. 4÷17 የዚህ ዓለም መኰንን ይፈረድበታል፣ እያለ የዲያብሎስን መሻር ይናገራልና ስለዚህ ወንጌል ተብሏል፡፡ ዮሐ. 16÷11-33

አይሁድ ግን ሲያስተምር የእግዚአብሔር ልጅ ነኝ ቢላቸው በማመን ፈንታ ይህን እንደ በደል ቆጥረው ሊገድሉት ይፈልጉት ነበር፣ ዮሐ.8÷ 48 የሚሰቀልበት ጊዜ ሲደርስ የተነገረለትን ትንቢት ሊፈጽም በ፭ሺ፭፻፴፬ ዓ.ም. በመጋቢት 22 እሑድ ቀን በአህያ ግልገል ተቀምጦ ወደ ኢየሩሳሌም መጣ፣ ዘካ. 9÷9 ማቴ. 21÷7

ሕዝቡም ሁሉ እያመሰገኑ ተቀብለውታል፡፡ ሕፃናት እንኳ ሳይቀሩ አንደበታቸው ቀንቶላቸው አፋቸው ተፈቶላቸው አመስግነውታል፡፡ ማቴ. 21÷8-9፣ 15-16 ከዚህ ቀን ጀምሮ አይሁድ እንደምን አድርገው እንደሚይዙት ይመክሩ ጀመሩ፡፡ በዚህው ሰሞን ውስጥ መጋቢት 26 ቀን ሐሙስ ወደ ማታ ጊዜ ጌታ ዐሥራ ሁለቱን ደቀ መዛሙርት ሰብስቦ በወዳጁ በአልዓዛር ቤት የኦሪትን የፋሲካውን ምሳ በላ፣ ማቴ. 26÷16-20

የኦሪቱን መሥዋዕት ከበሉም በኋላ ወዲያው የበሉትን በተአምራት ከሆዳቸው አጥፍቶ ሰዎች ለራት (ለበረከት) ያመጡለት ኅብስት ነበር፡፡ ከዚያ አንዱን አንስቶ ይዞ ጸልዮ ከኅብስትነት ለውጦ ሥጋውን አድርጎ ስለናንት የሚሰጥ ሥጋዬ ይህ ነው እንኩ ብሉ ብሎ ሰጣቸው፡፡ ጽዋውንም ይዞ ጸልዮ ከወይንነቱ ለውጦ ደሙን አድርጎ ኃጢአትን ለማስተስረይ ስለብዙ ሰዎች የሚፈስ ደሜ ይህ ነውና እንኩ ጠጡ ብሎ ሰጣቸው፡፡ እናንተም እንዲህ አድርጉ ብሎ ምስጢረ Ìርባንን አስተማራቸው ማቴ. 26÷26-28፣ ማር. 14÷22-25፣ ሉቃ. 22÷19-20፣ 1ቆሮ. 11÷23-25

ከኦሪት መሥዋዕት እንደ አንዱ ሊቆጠር የሚችለውን የፋሲካውን ምሳ ከፈጸመ በኋላ በላዩ ላይ የወንጌል መሥዋዕት ሥጋውን መሠዋቱ ግን የኦሪት መሥዋዕት አለፈ የወንጌል መሥዋዕት ተተካ ለማለት ለማስገንዘብ ነው፡፡ ምስጢረ Ìርባንን ካሳያቸው በኋላ ደቀ መዛሙርቱን ይዟቸው ጌቴሴማኒ ወደ ተባለው ስፍራ ሄደ፡፡ ከዚያም ደቀ መዛሙርቱን ተግታችሁ ጸልዩ ብሎ በአንድ ስፍራ ትቷቸው ለብቻው ይጸልይ ነበር፡፡ ደቀ መዛሙርቱንም ሦስት ጊዜ እየተመላለሰ ወደ መከራ እንዳትገቡ ተግታችሁ ጸልዩ እያለ ያነቃቃቸው ነበር፡፡ ይህ አምላካዊ ትእዛዝ ዛሬም ምእመናን ሁሉ ተግተው ቢጸልዩ ከፈተና እንደሚድኑ የሚያሳስብ ነው፡፡ ማቴ. 26÷40-41

እጅግ በመሸም ጊዜ ከደቀ መዛሙርቱ ወገን የነበረ ይሁዳ የተባለ ሰው ከአይሁድ በ30 ብር ተገዝቶ ሊያስይዘው ሾተል ጐመድ የያዙ ብዙ ጭፍሮቹን ከአይሁድ አለቆች ገንዘቡን ተቀብሎ እየመራ ይዟቸው መጣ፡፡ ጌታችንም ሊይዙት እንደመጡ አውቆ የነበረበት ቦታ ዱር ስለነበር ወደ ውጭ ወጣላቸው፡፡ ዮሐ. 18÷4 ይሁዳም እኔ አስቀድሜ እጅ እነሣዋለሁና (እስማዋለሁና) እጅ የምነሣውን አይታችሁ ያዙት ሲል ለጭፍሮቹ ምልክት ሰጣቸውና እርሱም ሄዶ መምህር ሆይ ደህና አለህን? ብሎ በተንኰል እጅ ነሣው ተሳለመውም፣ “ኦ ይሁዳ በስኢምኑ ታገብአኒ” በመሳም አሳልፈህ ትሰጠኛለህን? አለው ማቴ. 26÷48-49

ጭፍሮችም በመጡ ጊዜ ማንን ትሻላችሁ? ብሎ ጠየቃቸው እነዚያም የናዝሬቱን ሰው ኢየሱስን አሉት፡፡ ጌታም ኢየሱስ እኔ ነኝ ቢላቸው የኋሊት ተመልሰው ወደቁ፡፡ ሁለተኛም ማንን ትሻላችሁ? ብሎ ቢጠይቃቸው የናዝሬቱን ኢየሱስን አሉ፤ ኢየሱስ እኔ ነኝ የምትሹኝ እኔን ከሆነ (ሐዋርያትን) እነዚህን ተዋቸው አላቸው፡፡ ዮሐ. 18$9 ወዲያው እንዲይዙት በፈቀደ ጊዜ ጭፍሮቹ ይዘው አስረው ወስደውታል፡፡ ዮሐ. 18÷12-14 በነጋው ዓርብ ከቀኑ ስድስት ሰዓት ሲሆን ጎልጎታ በተባለው ቦታ ላይ ሰቀሉት ማቴ. 27÷33፡፡ ጌታችንም በተሰቀለ ጊዜ ፀሐይና ጨረቃ ከብርሃናቸው ተለይተዋል፣ ማለት ፀሐይ ጨልሟል፤ ጨረቃም ደም መስሎ ታይቷል፤ ከዋክብትም ከብርሃናቸው ተለይተው ወደምድር ወድቀዋል፡፡ (ሉቃ. 23÷44-45 ሃይማኖተ አበው ዘአትናቴዎስ ሐዋርያዊ) ጌታችንም ዘጠኝ ሰዓት ሲሆን በመስቀሉ ላይ ሳለ ሞተ ሉቃ. 23÷46፡፡ ሞተም ማለት ነፍሱ ከሥጋው ተለየ ማለት ነው እንጂ በመለኮቱ ግን መቸም መች ሕያው ነው ሞት አያገኘውም፡፡ ስለዚህ በሥጋ ሙቶ ሳለ በመለኮቱ ሕያው ነው ብለን እናምናለን፡፡ …እርሱ ስለ እኛ በለበሰው ሥጋ ቢሰቀልም በእግዚአብሔርነቱ ኃይል ሕያው ነውና፣… 2ቆሮ. 13÷4 ነፍሱ ከሥጋው በተለየም ጊዜ ማለት በሥጋ በሞተ ጊዜ መለኮቱ ከነፍሱም ከሥጋውም አልተለየም፡፡ በዚህም ጊዜ በአካለ ነፍስ ወደ ሲኦል ሂዶ በሲኦል ተግዘው የኖሩ ነፍሳትን አውጥቶ ወደ ዕረፍትና ወደ ደስታ አገር ወደ ገነት አግብቷቸዋል፡፡

ይኸን ሲያስረዳን… በሥጋ ሞተ በመንፈስ ግን ሕያው ነው (ሆነ) እርሱም በግዞት ወዳሉ ነፍሳት ሂዶ ነጻነትን ሰበከላቸው፤ ብሏል ጴጥሮስ ሐዋርያ 1ኛ ጴጥ.3÷18-19፡፡ ከሞተም በኋላ ከጭፍሮች አንዱ ቀኝ ጐኑን በጦር ቢወጋው ትኩስ ደምና ጥሩ ውኃ እንደ ለ ፊደል ሆኖ ከጐኑ ወጥቷል፡፡ ስለምን ደምና ውኃ ከጐኑ እንዲፈስ አደረገ ቢባል ውኃው መጠመቂያችን ደሙ የሕይወት መጠጣችን እንዲሆን፡፡ ጌታችን በመስቀሉ ላይ ሳለ ዐሥራ አንድ ሰዓት ሲሆን ዮሴፍና ኒቆዲሞስ የተባሉ ደጋግ ሰዎች መጥተው ሥጋውን ከመስቀሉ አውርደው ሽቶ ቀብተው በድርብ በፍታ ገንዘው ከተሰቀለበት ቦታ አቅራቢያ (አጠገብ) ከተክል ቦታ ውስጥ ዮሴፍ ለራሱ ብሎ ባሳነጸው አዲስ መቃብር ቀብረውታል፤ ማቴ.27÷59፡፡ ዮሐ. 19÷38-42

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በአይሁድ ጭፍሮች ከተያዘ ጀምሮ እስከ ሞቱ ድረስ የደረሰበትን ሥቃይና ያደረገውን ተአምራት ሁሉ በዚህች በትንሿ መጽሐፋችን ውስጥ መጻፍ ስላልተቻለን ይህን በሰፊው መረዳት እንድትችሉ ወደ ቅዱስ ወንጌል መርተን ለአንባቢዎች ትተንላችኋል፤ ማቴ. 26÷46፣ 27÷1-54 ማር. 14÷42-65፣ 15÷1-39 ሉቃ. 22÷47፣ 23÷1-47 ዮሐ. 18÷3-38፣ 16÷1-34 በማንበብ የተቀበለውን ሥቃይና ያደረገውን ተአምራት በይበልጥ መረዳት ይቻላል፡፡

ሀ. የጌታ ትንሣኤ

ጌታም ሦስት ቀን በመቃብር ውሎ አድሮ በሞተ በሦስተኛው ዕለት እሑድ በመንፈቀ ሌሊት መግነዝ ፍቱልኝ መቃብር ክፈቱልኝ ሳይል ነፍስና ሥጋው ተዋሕደው ከሞት ተነሣ፡፡ ማቴ. 28÷5-6 የጌታችንም ትንሣኤ ለእኛ ትንሣኤ መሠረት ነው፡፡ ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ ስለዚህ እንዲህ ሲል አስተምሯል፤ “በኃጢአት የሞትን ስንሆን ክርስቶስ አዳነን፤ ከእርሱም ጋር አሥነሣን ከርሱም ጋር በሰማያት አስቀመጠን፡፡ ኢየሱስ ክርስቶስ ሙቶ እንደተነሣ ከአመንን እንዲሁም በኢየሱስ ክርስቶስ ያንቀላፉትን እግዚአብሔር ከርሱ ጋር ያመጣቸዋልና፡፡ 1ኛ ተሰ. 4÷14

ከተነሣም በኋላ እስከ ዐርባ ቀን ድረስ እየተገለጸ ለሐዋርያት መጽሐፈ ኪዳንን አስተምሯቸዋል፤ ዮሐ. 21÷14፣ የሐዋ. 1÷3 በተነሣ በዐርባኛው ዕለት ሐሙስ ቀን ከጧቱ ሦስት ሰዓት ሲሆን ሐዋርያት ተሰብስበው ወደ ነበሩበት አዳራሽ መጣና ታያቸው፡፡ ከዚያም ቢታንያ ወደ ተባለው ቦታ ይዟቸው ወጣ፤ በቢታንያም ላይ በአንብሮተ እድ ባረካቸው፡፡ ሉቃ. 24÷50

በዚህ ቡራኬ ከዲቁና እስከ ፓትርያርክነት ድረስ ያለውን የክህነት ሹመት አሳድሮባቸዋል፡፡ ሲባርካቸውም ከምድር (ከፍ) ብድግ አለና እያዩት በክብር ወደ ሰማይ ዐረገ፡፡ ሉቃ. 24÷51 ሐዋርያትም ከዐይናቸው እስከ ተሰወረ ድረስ ወደ ሰማይ አተኩረው እሱን እሱን ይመለከቱ ነበር፡፡ ሰማይ ሰማይ ሲመለከቱም ሳለ ሁለት መላእክት መጥተው… እናንት የገሊላ ሰዎች ሰማይ ሰማይ እያያችሁ ለምን ቁማችኋል? ይህ ከእላንት ተለይቶ ወደ ሰማይ የወጣው ኢየሱስ ነው ወደ ሰማይ ሲወጣም እንዳያችሁት እንዲሁ ዳግመኛ ይመጣል ሲሉ ዕርገቱን መስክረውለታል፤ ዳግመኛ መምጣቱንም ለሐዋርያት አስረድተዋቸዋል፡፡ የሐዋ.ሥ 1÷10-11

ሐዋርያትም የጌታን ዕርገቱን አይተው የመላእክትን ምስክርነት ሰምተው እጅ ነስተው፤ ሰግደው ደስ እያላቸው ወደ ቦታቸው ተመልሰዋል፤ ሉቃ. 24÷ 52 የሐዋ. ሥ 1÷12

ለ. ምሥጢረ ቊርባን (የሕይወት እንጀራ እኔ ነኝ!)

ምስጢረ ቁርባን ድኅነታችን የተፈጸመበትና የታተመበት ታላቅ ምስጢር ነው፡፡ ይህን ምስጢር የነገረን፣ በተግባር ሠርቶ ያሳየን ባለቤቱ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ነው፡፡ የትምህርቱም ይዘት ከምሳሌ ወደ አማናዊው እንዲህ ሲል ያመጣዋል፡፡ “እንግዲህ አይሁድ ከሰማይ የወረደ እንጀራ እኔ ነኝ ስላለ ስለ እርሱ አንጐራጐሩ… ኢየሱስ መለሰ፤ አላቸውም… የሕይወት እንጀራ እኔ ነኝ፡፡ አባቶቻችሁ በምድረ በዳ መና በሉ፤ ሞቱም፤ ሰው ከእርሱ በልቶ እንዳይሞት ከሰማይ አሁን የወረደ እንጀራ ይህ ነው፤ ከሰማይ የወረደ ሕያው እንጀራ እኔ ነኝ፤ ሰው ከዚህ እንጀራ ቢበላ ለዘለዓለም ይኖራል፤ እኔም ስለ ዓለም ሕይወት የምሰጠው  ሥጋዬ ነው፡፡ … እውነት እውነት እላችኋለሁ የሰውን ልጅ ሥጋ ካልበላችሁ ደሙንም ካልጠጣችሁ በራሳችሁ ሕይወት የላችሁም፡፡ ሥጋዬን የበላ ደሜንም የጠጣ የዘለዓለም ሕይወት አለው፤ እኔም በመጨረሻ ቀን አስነሣዋለሁ፡፡ ሥጋዬ እውነተኛ መብል ደሜም እውነተኛ መጠጥ ነውና” ዮሐ. 6÷56፡፡

በጌታችን ዘመን የነበሩት አይሁድ ሥጋዊነትና ፍቅረ መብልዕ አጥቅቷቸው አባቶቻችን እንደበሉት ያለ መና አብላን ባሉት ጊዜ ያን መና የበሉት ከሞት መቅረታቸውን ካስታወሳቸው በኋላ ቅዱስ ሥጋውንና ክቡር ደሙን የተቀበለውን ግን ሰማያዊ ርስት እንደሚያወርሰው ነገራቸው፡፡ እንዲሁም በምሴተ ሐሙስ ለደቀ መዛሙርቱ ምስጢሩን አሳይቷቸዋል፡፡ “ሲበሉም ኢየሱስ እንጀራን አንሥቶ ባረከ፤ ቆርሶም ለደቀ መዛሙርቱ ሰጠና” እንካችሁ ብሉ ይህ ሥጋዬ ነው አለ፡፡ ጽዋንም አንሥቶ አመስግኖም ሰጣቸው፤ እንዲህም አለ፤ ሁላችሁ ከእርሱ ጠጡ፤ ስለ ብዙዎች ለኃጢአት ይቅርታ የሚፈስ የሐዲስ ኪዳን ደሜ ይህ ነው፡፡  ማቴ. 26÷26

ቁርባን ምንድር ነው? ቁርባን ለሚለው ቃል ሁለት ትርጉም አለው፡፡ አንደኛው ትርጉም ቁርባን ማለት ለእግዚአብሔር የሚያቀርቡት፤ ወደ እግዚአብሔር የሚያቀርብ ማለት ነው፡፡ ሁለተኛው ትርጉም ቁርባን ማለት የሚቀበሉት፤ የሚያቀብሉት ማለት ነው፡፡ ቁርባን የክርስቶስ ሥጋውና ደሙ ነው፤ ኤፌ. 5÷2 ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለ ሥጋውና ደሙ እንዲህ ብሎ ነበር፡፡ “እውነት እውነት እላችኋለሁ ሙሴ እንጀራን ከሰማይ እንዳልሰጣችሁ ነገር ግን አባቴ እውነተኛ እንጀራን ከሰማይ ይሰጣችኋል የእግዚአብሔር እንጀራ እርሱ ከሰማይ የወረደ ነውና ሕይወትንም የሚሰጥ ነው ዮሐ. 6÷32-33 እኔ ነኝ የሕይወት እንጀራ ከእርሱ የሚበላ ሁሉ፤ እንዳይሞት ከሰማይ የወረደ እንጀራ ይህ ነው፤ እኔ ነኝ ሕያው እንጀራ ከሰማይ የወረደ ማንም ከዚህ እንጀራ የበላ ለዘለዓለሙ ይኖራል እኔም የምሰጠው እንጀራ ስለዓለም ሕይወት እሰጠው ዘንድ ያለኝ ሥጋዬ ነው፡፡ ዮሐ. 6÷35-48፣ 50-51 ጌታችን ይህን ነገር በቃሉ ሲነግራቸው መጀመሪያ ለሰሙት ሰዎች በሥራ እስኪያሳያቸው ድረስ ሊታመን የማይቻል ረቂቅ ነገር ነበር፡፡ ዮሐ. 6÷60፡፡ በኋላ ግን ሰርቶ ባሳያቸው ጊዜ ተረድተው አምነውታል፡፡ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ መጀመሪያ የሥጋውንና የደሙን ምስጢር ሲያሳይ እንዲህ ነበር፡፡ ዓርብ ሊሰቀል ሐሙስ ምሽት  አልዓዛር በተባለ ሰው ቤት ጌታችን ከደቀ መዛሙርቱ ጋራ ራቱን በልቷል፡፡ ወዲያውኑ የበሉትን  በተአምራት ከሆዳቸው አጥፍቶ ሰዎች ለእራት ካመጡለት ኅብስት አንዱን አንሥቶ ያዘና ወደ ባሕርይ አባቱ እግዚአብሔር አብ ጸልዮ ኅብስቱን በሥልጣኑ ለውጦ አማናዊ ሥጋ ወልደ እግዚአብሔር አድርጎ፤ “ይህ ስለ እናንት የሚሰጥ ሥጋዬ ነውና እንኩ ብሉ” ብሎ ለደቀመዛሙርቱ ሰጣቸው፡፡ ቀጥሎም ወይን በጽዋ ቀድቶ ያዘና ጸልዮ በስልጣኑ ለውጦ አማናዊ ደመ ወልደ እግዚአብሔር አድርጎ “ይህ ስለ እናንት የሚፈስ ደሜ ነው እንኩ ጠጡ” ብሎ ሰጥቷቸዋል፡፡ ማቴ. 26÷26-28፣ ማር.14÷22-24፣ ሉቃ. 22÷19-20 1ቆሮ. 11÷24-25 ሳይሰቀል አስቀድሞ ምስጢረ ቁርባንን ያሳየበት ምክንያትም ዐርብ ዕለት በተሰቀለ ጊዜ ከደቀ መዛሙርቱ ጋር ተገናኝቶ ሥራ ለመሥራት ስለማይቻል ነው፡፡ ዮሐ.16÷32

ሐ. የምስጢረ ቁርባን አማናዊነት

ሐዋርያትም ኅብስትና ወይን አቅርበው በጸሎት ባርከው በመለወጥ አማናዊ ሥጋ ወልደ እግዚአብሔርና አማናዊ ደመ ወልደ እግዚአብሔር እያደረጉ ያቆርቡ ነበር፡፡ 1ቆሮ. 10÷16 ዛሬም በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሥርዐት መሠረት ሥጋውና ደሙ በካህናት እጅ ይሰጠናል፡፡ መናፍቃን ግን ምስጢረ ቊርባን በጌታችን ከተመሠረተ ጀምሮ አማናዊ ሥጋውና ደሙ ሆኖ አያውቅም በማለት ይሳሳታሉ፡፡ ይኸውም በወንጌል ራሱ ባለቤቱ የተናገረውን ስለማያምኑ፣ የቅዱሳን ሐዋርያትን ትምህርት ስለማይቀበሉና በተለያዩ ቅዱሳን ዜና ሕይወት የተፈጸመውን ስለማያነቡ እንጂ በጻሕሉ ላይ በአምሳለ ሕፃን፣ በአምሳለ በግዕ ንጹሕ ሆኖ ካህኑ “ኀበነ ንኅበር በዘዚአከ መንፈስ ቅዱስ” እያለ ይፈትተዋል፡፡ የክርስቶስን ሥጋና ደም የምንቀበለው በንጽሕና ሁነን፤ ንስሓ ገብተን፣ በጾም በጸሎት ጸንተን ነው፡፡

ለምሳሌ የእስክንድርያ ፓትርያርክ የነበረው ቅዱስ አባት አባ ማቴዎስ ቅዳሴ በሚቀድስበት ጊዜ ጌታችን በመሠዊያው ላይ ይታየው እንደነበር ተጽፏል፡፡ “… በአንዲት ዕለትም በቊርባን ቅዳሴ ላይ ሲያገለግል ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስን በመሠዊያው ላይ ተቀምጦ አየው፡፡” በታናሽ ሕፃን አምሳል በጻሕል ውስጥ ተኝቶ ነበር፡፡ ኅብስቱንም በሚፈትትበት ጊዜ እጆቹን ዘርግቶ ከታላቅ ልቅሶ ጋር ፈጽሞ እያደነቀ በመፍራትም ለረጅም ጊዜ ዜማውን ያቆማል፤ ይህንም ራእይ ለማንም አይናገርም፡፡

መምህሩም ለረጅም ሰዓት ሲቆም ባየ ጊዜ ያደንቅ ነበር፡፡ ይህንንም ይገልጽለት ዘንድ ወደ እግዚአብሔር ጸለየ፡፡ በአንዲትም ዕለት አባ ማቴዎስ እንደ ልማዱ ሊቀድስ ገባ፡፡ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስን በሕፃን አምሳል በጻሕሉ ውስጥ ተኝቶ ኅብስትንም መስሎ በአባ ማቴዎስ እጅ ሲቆረስ ለመምህሩ ለአበምኔቱ ታየ፡፡ አበምኔቱም አደነቀ፤ ለእኛ ለሰው ልጆች ይህን ታላቅ ጸጋ የሰጠኸን አቤቱ ላንተ ምስጋና ይገባል አለ፡፡ (ስንክሳር ጥር 5) ስለዚህ ቃሉ “በእምነት እንጂ በማየት አንመላለስም” እንዳለን የምስጢረ ቊርባንን አማናዊነት እናምናለን፤ በእርሱም እንኖራለን፡፡ 2ኛ. ቆሮ. 5÷6

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን መገልገያ ንዋያት ዘመሥዋዕት ንዋየ ቅድሳት ይባላሉ፡፡ በአማርኛም የክብር የንጽሕና የቅድስና እቃዎች ማለት ነው፡፡ ከንዋየ ቅድሳትም ለቅዱስ ሥጋውና ለክቡር ደሙ ማቅረቢያና ማቀበያ የሆኑ ሦስት የተቀደሱ እቃዎች አሉ፡፡ እቃዎቹም ጻሕል፤ ጽዋና ዕርፈ መስቀል ናቸው፡፡ የዕለቱ ቀዳሽ የሆነው ካህን ኅብስቱን በጻሕል ወይኑን በጽዋ አድርጎ በቤተ መቅደስ ውስጥ በታቦቱ ላይ አድርጐ “አንዱ አብ ቅዱስ ነው፤ አንዱ ወልድ ቅዱስ ነው”፡፡ አንዱ መንፈስ ቅዱስም ቅዱስ ነው፡፡ ብሎ ሃይማኖቱን ሲመሰክር ሕዝቡም ቃሉን ተቀብለው “አብ በእውነት ቅዱስ ነው፤ ወልድ በእውነት ቅዱስ ነው፤ መንፈስ ቅዱስ በእውነት ቅዱስ ነው፡፡” ሲሉ የሃይማኖታቸውን እውነተኛነት ያረጋግጣሉ፡፡ የዕለቱ ልኡካን በቤተ መቅደስ ውስጥ ሆነው በመምራት ሕዝቡም በመቀበል ምሉእ ጸሎተ ቅዳሴን ያደርሱበታል፤ ከጸሎተ ቅዳሴውም ውስጥ ካህኑ የጌታችንና የአምላካችን የመድኃኒታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ሥጋውንና ደሙን አማን (እውነት) ያደርገው ዘንድ አቤቱ ቅዱስ መንፈስህን ወደዚህ ኅብስትና ወደዚህ ጽዋ እንድትልክ እንለምንሀለን፤ የሚለውን ጸሎት ሲጸልይ በመንፈስ ቅዱስ ኃይል ተለውጦ በአማን (በእውነት) ኅብስቱ የክርስቶስን ሥጋ ወይኑም ተለውጦ እውነተኛ የክርስቶስን ደም ይሆናል፡፡ (የሐዋርያት ቅዳሴ ቁ. 48-49)

ከዚህ በኋላ ሥጋውን ካህኑ እንደ ሥርዐቱ ፈትቶ ለሚገባቸው ያቆርባቸዋል፡፡ ዲያቆኑ ደሙን በዕርፈ መስቀሉ ያቀብላቸዋል፡፡ ክርስቲያን የሆነ ሁሉ ሥጋውን ደሙን ተቀብሎ ከኃጢአት ፍርድ ይነጻል፡፡ የዘለዓለምን ሕይወት ወርሶ በመንግሥተ ሰማይ ለዘለዓለም ይኖራል፡፡ ስለዚህም ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ እንዲህ ብሏል፤ ሥጋዬን የበላ ደሜንም የጠጣ ለእርሱ የዘለዓለም ሕይወት አለው እኔም በኋለኛው ቀን አስነሣዋለሁ፡፡ ሥጋዬ የእውነት መብል ነውና ደሜም እውነት መጠጥ ነውና ሥጋዬን የበላ ደሜንም የጠጣ በእኔ ይኖራል እኔም በእርሱ እኖራለሁ የላከኝ አብ ሕያው እንደሆነ እኔም ስለ አብ ሕያው ነኝ ሥጋዬን የሚበላ ደሜንም የሚጠጣ ደግሞ እርሱ ስለእኔ ሕያው ይሆናል፤…  ዮሐ. 6÷54-57

ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል

 በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ

አዲስ አበባ

 

 

 

ሀ. ትንቢተ አብርሃም፡- “በዘርእከ ይትባረኩ ኵሎሙ አሕዛበ ምድር” የሚል ተስፋ ተነግሮት ስለነበረና የክርስቶስን ሰው መሆን ሥጋን ለብሶ መታየቱን ደጅ ይጠና ስለበረ “በመዋዕልየኑ ትፌኑ ወልደከ፣ ወሚመ አልቦ” ልጅህን በእኔ ዘመን ትልከዋለህን ወይስ በሌላ ጊዜ? ብሎ ምኞቱን በትንቢት ገልጿል፡፡ (ዘፍ. 12÷3፣ 22÷18)

ለ. ትንቢተ ሙሴ፡- “ነቢየ ያነሥእ ለክሙ እግዚአብሔር እምአኀዊክሙ ዘከማየ፤ ወሎቱ ስምዕዎ” እግዚአብሔር ከወንድሞቻችሁ ወገን እንደኔ ያለ መምህር /ነቢይ ያስነሳላችኋል ብሎ የተነበየውን ምሳሌውንም በነበልባልና በሐመልማል አምሳል አይቷል፡፡ ዘጸ. 3÷4

ሐ. ትንቢተ ዳዊት፡- “ተዐውቀ እግዚአብሔር በይሁዳ፣ ወዐብየ ስሙ በእሥራኤል” እግዚአብሔር በይሁዳ ታወቀ ስሙም በእሥራኤል ከፍ ከፍ አለ፡፡ ይልና ጌታችን መድጋኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በቤተልሔም እንደሚወለድ ገልጾ “ናሁ ሰማዕናሁ በኤፍራታ፣ ወረከብናሁ ውስተ ዖመ ገዳም” እነሆ በኤፍራታ ሰማነው፣ በዱርም ምድረ በዳ አገኘነው በማለት ተንብዮአል፡፡ መዝ. 75÷1፣ 131÷6፡፡

መ. ትንቢተ ኤርምያስ፡- “ለሊሁ ኢየሱስ አምላክ ወልደ አምላክ ይመጽእ ወየኀሪ ዐሠርተ ወክኤልተ ሐዋርያተ ወይከይድ ውስተ ደብረ ዘይት ዘአነ ርኢኩ ሥግወ” አምላክ ሐዋርያትን ይመርጣል፡፡ እግሩም እኔ ሰው ሆኖ ያየሁበት ደብረ ዘይትን ይረግጣል በማለት ተንብዮአል (ተረፈ ኤርምያስ 11÷51-52)

ሰ. ትንቢተ ዕዝራ፡- “አንበሳ ተንሥአ እም ገዳም ውእቱኬ ወልድ ውእቱ” አንበሳ ከገዳም ተነሳ ይኸውም ወልድ ነው፡፡ መጽሐፈ ዕዝራ ሱቱኤል 11÷37

ከዚህ በላይ የተጠቀሱት ነቢያት በምሳሌ የመሰሉትንና የተናገሩትን ትንቢት ከዐበይት ነቢያት አንዱ የሆነው ነቢዩ ቅዱስ ኢሳይያስ ቅድመ ልደተ ክርስቶስ ሰባት መቶ ሃምሳ ዘመን ላይ “ናሁ ድንግል ትፀንስ ወትወልድ ወልደ ወትሰምዪዮ ስሞ አማኑኤል” እነሆ ድንግል ትፀንሳለች ወንድ ልጅም ትወልዳለች ስሙንም አማኑኤል ትለዋለች ብሎ አምልቶ፣ አስፍቶ አጉልቶ ገልጾታል፡፡ ኢሳ. 7÷14

ነቢዩ ሚክያስ ደግሞ የሚወለድበትን አገር ሲያስረዳ “ወአንቲኒ ቤተልሔም ምድረ ኤፍራታ ኢትቴሐቲ እምነገሥተ ይሁዳ፣ እስመ እምኔኪ ይወፅእ ንጉሥ ዘይርዕዮሙ ለሕዝብየ እስራኤል” አንቺም ቤተልሔም የኤፍራታ ምድር የይሁዳ መስፍን ከአንቺ ይወጣልና በማለት ተንብዮዋል፤ ትንቢቱም ጊዜውን ጠብቆ ተፈጽመዋል፡፡ (ሚክ. 5÷1)

“እነሆ ታላቅ የምሥራች እነግራችኋለሁ፣ መድኃኒት እርሱም ክርስቶስ ጌታ የሆነ ተወልዶላችኋል” ሉቃ. 2÷10

በከብቶች በረት ከድንግል ማርያም የተወለደው እርሱ አምላክ ነው፡፡ እርሱ በነቢያት የተናገረው ትንቢት ለመፈጸም የሰውን ልጅ ለማዳን የዘመኑ ፍጻሜ ሲደርስ ተወለደ ገላ. 4÷4 ተወለደ፡፡

የጌታ ልደት እንደ እንግዳ ደራሽ እንደ ውኃ ፈሳሽ ድንገት የሆነ የመጣ የሆነ አልነበረም፡፡ በነቢያት ያናገረው ትንቢት ነበርና “እነሆ ድንግል ትፀንሳለች፤ ወንድ ልጅም ትወልዳለች” ኢሳ. 7÷14 ዳግመኛም” ሕፃን ተወልዶልናል ወንድ ልጅም ተሰጥቶናል ተብሎ አስቀድሞ ተነግሮአልና ኢሳ. 9÷6፣ መዝ. 72÷11፣ ዘካ.9÷2 የዲያብሎስን ሥራ ለማፍረስ ተወልዷል፡፡ እርግጥ ነው የነቢያትን ትንቢትና ትምህርት የተተነበየለት በአበው ተስፋ ሲደረግበት የነበረው እርሱ ካንቺ ይወለዳል በማለት ቅዱስ ገብርኤል ሲያበሥራት “ይህ እንዴት ይሆንልኛል” በማለት ስትጠይቅ ቅዱስ ገብርኤል የተናገረውን ማስተዋል ያስፈልጋል “ለእግዚአብሔር የሚሳነው ነገር የለም” ሉቃ. 1÷29፡

የክርስቶስን መወለድ የሚያምን ሁሉ ግን ክርስቶስን በአምላክነቱ መጠን አያውቀውም የዓለም ብርሃን እርሱ ሲገለጥ በጨለማ ክሕደት ውስጥ ያሉ ሁሉ አያውቁትም “የጌታን ልብ ማን አውቆት”

ኢየሱስ ክርስቶስ የአብ የባሕርይ ልጁ ነው፡፡ ቅድመ ዓለም ከአብ ያለ እናት ተወልዷልና “አንተ ልጄ ነህ” መዝ. 8÷2 ተብሎ እንደተጻፈ፡፡ በኋለኛው ዘመን ከድንግል ማርያም ያለ አባት በድንግልና ተፀንሶ በድንግልና ተወልዷል፡፡ “እኔ ዛሬ ወልጄሃለሁ” መዝ. 8÷2 ተብሎ እንደተነገረ በዚህም መሠረት ለቀዳማዊ ልደቱ እናት ለደኃራዊ ልደቱ አባት የለውም ሕዝ. 44÷1-3፡፡ ከእመቤታችን ሰው ሆኖ በመወለዱ አንዳንዶች በክሕደት የነበሩ ሁሉ ተሰናክለውበታል ማቴ. 13÷53፡፡ ጌታ በእኔ የማይሰናከል ብፁዕ ነው ብሎ እንደተናገረው በልደቱ እምነት እንጂ ጥርጥር የለም፡፡ ነገሥታት ወርቅ፣ ዕጣን፣ ከርቤ የገበሩለት፣ እረኞች የሰገዱለት መላእክት የዘመሩለት የድንግል ማርያም ልጅ በእርግጥ ያለ ጥርጥር አምላክ ነው፡፡

አምላክነቱም የባሕርዩ ነው፡፡ “እመን እንጂ አትፍራ” ተብሎ እንደተጻፈ በእንደዚህ ያለ ልደት ወደ ወገኖቹ በመጣ ጊዜ አልተቀበሉትም፡፡ ላመኑት ለተቀበሉት ግን የእግዚአብሔር ልጅ ክርስቶስ አምላክ ባይሆን “አዳኝ” “ጸጋን የሚያድል” ጌታ መድኃኒት ወዘተ ተብሎ ይነገርለታልን? መላእክትስ የአምልኮት ምስጋና ዝማሬ ያቀርቡ ነበርን? ሰብአ ሰገልስ ወርቅ ለመንግሥቱና ለንጽሐ ባሕርዩ ዕጣን ለክህነቱ ከርቤ ለሞቱ በፍቅር ለሚሆነው መሪር ሞቱ መታሰቢያ ይሰጡ ነበርን? ያመነ የተጠመቀ ይድናልና በዚህ ምድር ሳላችሁ እመኑ እንጂ አትካዱ፡፡ ኋላ በእናንተ እና በእውነተኞች ክርስቲያኖች መካከል ገደል ይሆንና እንደ አልዓዛርና ነዌ አብዝታችሁ እንዳትጮሁ ክርስቶስ እውነተኛ አምላክና የዘለዓለም ሕይወት ነውና ሰው ሆኖ በመገለጡ እመኑ 1ኛዮሐ. 5÷20፣ 1ኛዮሐ. 4÷8፡፡

ኢአማንያን በሥጋ መንፈስ ሊመረምሩ የፈለጉት “መጽሐፍ ቅዱስ” የተዘጋ ምስጢር ሆኖባቸዋል፡፡ መቼም ቢሆን የእግዚአብሔር ቃል በየትኛውም ዓይነት ቋንቋ ይጻፍ በሃይማኖት ካልሆነ በቀር በቀላሉ መረዳት አይቻልም፡፡

“ለእናንተ ግን ምስጢርን ማወቅ ተሰጥቷችኋል ማቴ.13÷36 ከተባሉት ወገን ለመቆጠር ከእግዚአብሔር ጋር መኖር ያስፈልጋል፡፡ ከእግዚአብሔር ያልሆነ ሁሉ ጠላት ነው፡፡ ነገር ግን የማያሸንፍ ጠላት ተቃዋሚ ነው፤ የክርስቲያኖች ተቃዋሚ ደግሞ በእግዚአብሔር ተሸናፊ ይሆናል፡፡ እርግጥ የእግዚአብሔር በጎ ፈቃዱ ሰው ሁሉ እንዲድን ነው፡፡ የክርስቶስን ቤተ ክርስቲያን የሚያስተዳድረውም እርሱ ክርስቶስ ነው፡፡

ከእውነተኛው ዓለት ጋር መታገል ውጤቱ መሸነፍ ነው፡፡

“የመውጊያውን ብረት ብትቃወም ለአንተ ይብስብሃል” የሐ. ሥራ 9÷5 ተብሎ እንደተጻፈ ክርስቶስ እነግሥ አይል ንጉሥ የባሕርይ አምላክ ነው፡፡

“በእኔ የማይሰናከል ብፁፅ ነው” የሚለው ኃይለ ቃል የሚያስተምረን ምስጢር ቢኖር የክርስቶስ ሰው የመሆን ምስጢር እጅግ ረቂቅ በሥጋዊ ጥበብ የማይመረመር ነውና እንዴት ሊሆን ይችላል ብለው በሥጋ ብቻ ለሚያስቡት ሞኝነት ለእኛ ለምንድን ግን የእግዚአብሔር ኃይል ነው፡፡

ለ. ልደተ አምላክ

እግዚአብሔር አዳምና ሔዋንን በአርአያውና በመልኩ ከፈጠራቸው በኋላ ሕግን መጠበቅ እንደሚገባቸው ዐውቆ በገነት መካከል ካለችው ዕፀ በለስ ፍሬ እንዳይበሉ አዘዛቸው፡፡ ሕጉን ጥሰው ትእዛዙን ተላልፈው ቢበሉ ግን ሞት እንደሚፈረድባቸው ነግሮና አስጠንቅቆ ትእዛዝ የመጠበቅን፣ ሕግ የማክበርን ሥርዐት ሠራላቸው፡፡ ዘፍ. 2÷27 ነገር ግን የሰው ልጅ ጠላት የሆነው ዲያብሎስ “ለእመ ትበልዑ እምዝንቱ በለስ አኮ ሞተ ዘትመውቱ አላ አማልክተ ትከውኑ” ከዚች ዕፀ በለስ የበላችሁ እንደሆነ የሞት ሞት የምትሞቱ አይደለም፤ አምላክ ትሆናላችሁ እንጂ ብሎ አስቶ ዕፀ በለስን እንዲበሉ አደረጋቸው፡፡ ዘፍ. 3÷4 በዚህ ምክንያት ሕገ እግዚአብሔርን ጣሱ፣ ትእዛዘ እግዚአብሔርን አፈረሱ፣ መርገም ወደቀባቸው፣ ምድርም የበረከት ቦታ በመሆን ፈንታ የመርገም ቦታ ሆነች፡፡ እሾኽና አሜከላ በቀለባት፡፡ ዘፍ. 3÷16-19 ከዚህ በኋላ በአዳምና በሔዋን በልጆቻቸውም ሁሉ ሞተ ሥጋ፣ ሞተ ነፍስ፣ ርደተ መቃብር፣ ርደተ ገሃነም ተፈረደባቸው፡፡ ዘፍ. 5÷5

“አልቦቱ ካልእ ኅሊና ለአዳም ዘእንበለ ብካይ ላዕለ ኃጢአቱ” በኃጢአቱ፣ በመበደሉ፣ የፈጣሪውን ሕግ በመጣሱ፣ ትእዛዙን በማፍረሱ ከማዘንና ከማልቀስ በስተቀር አዳም ሌላ ሐሳብ አልነበረውም ተብሎ በመቅድመ ወንጌል እንደተገለጸው አዳም ተጸጸተ፣ አዘነ፣ አለቀሰ፡፡ “ንጉሥ በመንግሥቱ፣ ጎልማሳ በሚስቱ ቀናኢ” እንደሆነ አምላክ በአምላክነቱ ቀናኢ ነውና ጌታዬ! የምድር ንጉሥ አድርጎ ቢፈጥረኝ የሰማይ ንጉሥ እሆናለሁ ብዬ በአምላክነቱ ገብቼ አትብላ ያለኝን ዕፀ በለስ በልቼ ፈጣሪዬን በደልሁ፤ ራሴን ጎዳሁ በማለት በመፀፀቱ እና በማልቀሱ ንስሐ በመግባቱ፣ ትእዛዙን ተላልፈው ስለሠሩት ክፉ ሥራ ንስሐ ገብተው ቢለምኑት ኃጥአንን ከሞት ወደ ሕይወት መመለስ የሚፈቅድ እግዚአብሔር 2ጴጥ. 3÷9-1፣ ጢሞ. 2÷4 “በሐሙስ ዕለት ወበመንፈቃ ለዕለት እትወለድ እምወለተ ወለትከ ወእድኅክ ውስተ መርሕብከ ወእከውን ሕፃነ በእንቲኣከ ወእትቤዘወከ በሞትየ ወበመስቀልየ” አምስት ሺህ አምስት መቶ ዘመን ሲፈጸም ከልጅ ልጅህ ተወልጄ፣ በመስቀል ተሰቅዬ ሙቼ አድንኻለሁ ብሎ ለአዳም ተስፋውን እንደነገረው በመጽሐፈ ቀሌምንጦስ ይነበባል፡፡ አምስት ቀን ተኩል ማለት አምስት ሺህ አምስት መቶ ማለት እንደሆነ ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን ይተረጒማሉ፡፡ የትርጒማቸውም መሠረት መንሥኤ አንድ ሺህ  ዘመን ትላንት በጌታ ፊት እዳለፈች እንደ አንዲት ቀን ናት፡፡ ነገር ግን ወንድሞቼ ይህንን ነገር አትዘንጉ በእግዚአብሔር ዘንድ አንድ ቀን በሰው ዘንድ እንደ አንድ ሺህ ዓመት ናት፡፡ ሺ ዓመትም እንደ አንድ ቀን እንደሆነ ይህን አንድ ነገር አትርሱ” እግዚአብሔር የተናገረውን ቃል ተብሎ በአፈ ዳዊት እና በአፈ ቅዱስ ጴጥሮስ የተነገረው ነው፡፡ (መዝ. 89÷4፣ 2ጴጥ. 3÷8)

ከላይ የተሰጠውን አምላካዊ ተስፋ (ቀጠሮ) መሠረት በማድረግ ሰዓቱን፣ ዕለቱን ወሩን ዓመቱን ደጅ ይጠኑ የነበሩ በየዘመኑ የተነሡ ቅዱሳን ነቢያት ስለ ሥጋዌ ማለትም ስለ ክርስቶስ ልደት እግዚአብሔር በቀድሞ ዘመናት በተለያየ መንገድ በነቢያት አማካይነት ለአባቶቻችን ብዙ ጊዜ ተናግሮ ነበር፡፡ ዕብ. 1÷1 እንደተባለው በብዙ አነጋገር ትንቢቱን ተናግረዋል፡፡ ምሳሌውንም መስለዋል፡፡

ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል

 በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ

                    አዲስ አበባ

 

   

ቸሩ እግዚአብሔር  አምላካችን  እንኳን ለ ፳፻፲ ዓ.ም  የጌታችን  መድኃኒታችን  ኢየሱስ  ክርስቶስ በዓለ ልደት በሰላም በጤና በሕይወት አደረስዎ!

ʻʻእነሆ ታላቅ የምሥራቸ እነግራችኋላሁ፤ እነሆ ዛሬ በዳዊት ከተማ  መድኃኒት እርሱም ክርስቶስ ጌታ የሆነ ተወልዶላችኋል”  ሉቃ 2፥ 10

በከብቶች በረት ከድንግል ማርያም የተወለደው እርሱ አምላክ ነው።  እርሱ በነቢያት የተነገረው ትንቢት ለመፈጸም የሰውን ልጅ ለማዳን የዘመኑ ፍጻሜ ሲደርስ ተወለደ  ገላ. 4፥4

ኢትዮጵያዊው  ሊቅ  ቅዱስ ያሬድ   ʻʻሰማይ ወምድር ዘኢያገምሮ ማኅፀነ ድንግል ፆሮ’

                     ሰማይና ምድር  የማይችሉትን አምላክ የድንግል ማኅፀን ቻለው /ተሸከመው       

                    ብለዋል።  ድጓ  ዘልደት 

የኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን  አስተምህሮ፦  ቅድመ ዓለም የነበረ እግዚአብሔር  ወልድ አካላዊ ቃል ከእመቤታችን ከቅድስት ድንግል ማርያም ከሥጋዋ ሥጋ ከነፍሷ ነፍስን ነሥቶ ህሊና ሊገምተው በማይችለው ፍጥነት መጥቶ ከቅድስተ ቅዱሳን ቅድስት ድንግል ማርያም ሥጋን ተዋሕደ፤ በማኅፀኗ አድሮ ተወለደ። በዚህም ተዋሕዶ አምላክ ሰው ሆነ፤  ሰው አምላክ ሆነ። ወልደ አብ በመለኮቱ ወልደ ማርያም በትስብእቱ ተባለ። ከመ ይቤዝወነ  እንዘ  አምላክ ውእቱ ሰብአ ኮነ። ቅዱስ ያሬድ

እንኳን ለብርሃነ ልደቱ በሰላም አደረሶ!

እግዚአብሔር አምላክ ለቤተ ክርስቲያናችንና ለሕዝባችን፤ ለሀገራችንና ለዓለማት በሙሉ ሰላሙን፤ ፍቅሩን፤ በረከቱንና ረድኤቱን ያድለን።  የሰላም  የፍቅር፤  የአንድነት ያድርግልን።

                                                        ሰላመ  እግዚአብሔር ከሁላችን ጋር ይሁን!!