Archives

All posts for the month October, 2019

1 መለኮት ሰው ሆነ የምንለው የቃልነቱ መለኮት ብቻ

ነው እንጂ ልብነቱ መለኮትና የእስትንፋስነቱ መለኮት ሰው አልሆኑም… አንደኛ  ንባብ ውስጥ “የቃልነቱ መለኮት ብቻ ነው” የሚለው በቤተ ክርስቲያናችን የምስጢረ ሥላሴና የምስጢረ ሥጋዌ ትምህርት መሠረት ስሕተት ሆኖ አግኝተነዋል ምክንያቱም የልብነቱ መለኮት ብቻ የቃልነቱ መለኮት ብቻ የእስትንፋስነቱ መለኮት ብቻ የሚል ትምህርት የለምና፣ መለኮትም ሦስቱ አካላት አንድ የሚሆኑበት እንጂ ሦስቱ አካላት ለየብቻ የሚከፋፈሉበት አይደለምና ቅዱስ አትናቴዎስ ተዋሕዶቶሙ ውእቱ መለኮት ለአብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ወበዝንቱ አእመርነ ከመ አሐዱ መለኮት ዘሠለስቱ አካላት፡፡?

ትርጉም

“መለኮት የአብ፣ የወልድ፣ የመንፈስ የባሕርይ አንድነታቸው ነው የሦስት አካላት መለኮት አንድ እንደሆነ በዚህ አወቅን” ሲል እንዳስረዳ ሃ/አበው ምዕ 25 ክፍል 4 ቁጥር 6 ?

የ፩ኛው መልስ

የእግዚአብሔር አንድነት

  • የእግዚአብሔር አንድነቱ በባሕርይ በመለኮት አንድ አምላክ ነው፡፡ በስመ እግዚአብሔር ዋሕድ በመለኮት ዘይሤለስ በአካላት ወበኩነታት ማለት በአካላት ሦስት በሚሆን በመለኮት አንድ በሚሆን በእግዚአብሔር እናምናለን፡፡ እንዳሉ ሠለስቱ ምእት፡  ፍትሐ ነገሥት ፩ኛ አንቀጽ፡፡

አንዱ በሚሆኑ በአብ በወልድ በመንፈስ ቅዱስ አምናለሁ እታመናለሁ እግዚአብሔርነቱ አንድ ጌትነቱም አንድ ሥልጣኑ አንድ በሚሆን በአንድ አምላክ በአብና በወልድ በመንፈስ  ቅዱስም እናምናለን፡፡

በአምላክነት አንድ ነው በአካል ፫ ይሆናል አንድ እግዚአብሔር የሚሆን  አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ አንድ አምላክ እንደሆነ አምናለሁ፡፡ ያዕቆብ ዘእልበረዳኢ፡

ኩነታት የተባሉትም ልብነት ቃልነት ሕይወትነት ናቸው፡፡ እነዚህ ናቸው ማለት ሦስቱ ልብነት ቃልነት ሕይወትነት ወይም እስትንፋስነት ናቸው፡፡ የአብ ከዊንነቱ ልብነት ነው፤ የወልድ የመንፈስ ቅድስ ልባቸው እርሱ ነው፤ የወልድ ከዊንነቱ ቃልነት ነው፤ ለአብ  ለመንፈስ ቅዱስ ቃላቸው እርሱ ነው፤ የመንፈስ ቅዱስ ከዊንነቱ  ሕይወት ነው፤ የአብ የወልድ ሕይወታቸው እሱ ነው፡፡

አብ ለወልድ ለመንፈስ ቅዱስ ልባቸው ነው በአብ ልብነት ያስባሉ፡፡

ወልድ ለአብና ለመንፈስ ቅዱስ ቃላቸው ነው በወልድ ቃልነት ይናገራሉ፡፡ መንፈስ ቅዱስም ለአብና ለወልድ እስትንፋሳቸው ነው፡፡ በመንፈስ ቅዱስ ሕይወትነት ሕያዋን ይሆናሉ፡፡ ሃይማኖተ አበው አቡሊዲስ ዘሮሜ ክፍል ፪ኛ፡፡

አብ ልብ እንደ ሆነ ወልድም ቃል እንደ ሆነ መንፈስ ቅዱስም ሕይወት እንደ ሆነ እናገራለሁ አምናለሁም እታመናለሁም፡፡ ያዕቆብ ዘእልበ ረዳኢ፡፡

እነዚህ ሦስቱ ኩነታት በህልውና ሲገናዘቡ እንዲህ ነው፡፡ አብ ልባቸው ስለሆነ በወልድ በመንፈስ ቅዱስ ውስጥ አለ፤ ከቃሉ ከወልድ ከሕይወቱ ከመንፈስ ቅዱስ አይለይም፤ ለምሳሌ የሰው ነፍስ ልብነቷ ከቃልነቷና ከሕይወትነቷ ሊለይ እንደማይቻል ነው፡፡ ወልድ ቃላቸው ስለሆነ በአብ በመንፈስ ቅዱስ ህልው አለ፤ ከልቡ ከአብ ከሕይወቱ ከመንፈስ ቅዱስ አይለይም፣ የነፍስ ቃልነቷ ከልብነቷና ከሕይወቷ አይለይም፤ የነፍስ ቃልነቷ ከልብነቷና ከሕይወትነቷ ከመንፈስ ቅዱስ ሊለይ እንደማትለይ ነው፡፡ መንፈስ ቅዱስ ሕይወታቸው ስለሆነ? አብና  በወልድ ውስጥ አለ፤ ከልቡ ከአብ፤ ከቃሉ ከወልድ አይለይም፤ የነፍስ  ሕይወትነቷ ከልብነቷና ከቃልነቷ ሊለይ እንደማይቻል ነው፡፡ ወልድና  መንፈስ ቅዱስ በነፍስ ቃልና እስትንፋስ ምሳሌ  ከአብ አለመለየታቸውንም አረጋዊ መንፈሳዊ እንዲህ ሲል ያስረዳል፡፡ ቃሏና ሕይወቷ ከነፍስ እንደማይለይ ወልድና መንፈስ ቅዱስ እንደዚኹ ከአብ አይለዩም፡፡ መጽሐፈ መነኮሳት አረጋዊ መንፈሳዊ፡፡     

ከዚህ በተለየ እንደተገለጸው ሥለሴ (፫ቱ አካላት) በልብ  በቃል በእስትንፋስ  በአንድ ልብ በአብ ያውቃሉ  በአንድ ቃል በወልድ ይናገራሉ በአንድ ሕይወት  በመንፈስ ቅዱስ ሕያዋን  ሁነው ይኖራሉ፡፡

በሕልውና (አንዱ በአንዱ መኖራቸውንም) ከ፫ቱ አንዱ ወልድ፣ በእኔ እመኑ እኔ በአብ እንዳለሁ አብም በእኔ እንዳለ፤ ሲል ለሐዋርያት አስተምሯል፡፡ (ዮሐ.፲፬÷፲፩)፡፡

ቅዱስ ዮሐንስም ቃልም በእግዚአብሔር ዘንድ ነበረ፣ እግዚአብሔርም ቃል ነበረ ቃልም እግዚአብሔር ነበረ ይህ አስቀድሞ አካላዊ ቃል ወልድ በአብ ህልው ነው ነበረ ሲል ገልጾልናል፤ (ዮሐ. ፩÷፩-፪)፡፡

ቅዱስ ዮሐንስ በወንጌሉ ቃል በእግዚአብሔር ዘንድ ነበረ በማለቱ አካላዊ ቃል ወልድ በአብ ህልው ነው፡፡ ይህ አስቀድሞ በእግዚአብሔር ዘንድ ነበረ በማለቱ በመንፈስ ቅዱስ ህልው መኖሩን ያስረዳል፡፡ ቅዱስ ዮሐንስ ወንጌላዊ ከ፫ቱ አካላት አንዱ አካል ወልድ ቃልን በቃልነት በአብና በመፈስ ቅዱስ አለ በማለቱ ሁለቱን አብ በልብት በወልድ በመንፈስ ቅዱስ እንዳለ፤ መንፈስ ቅዱስ በሕይወትነት በአብና በወልድ እንዳለ ይታወቃል፡፡  

  • ፀሐይ አንድ ሲሆን ትነት አለው ይኸውም ክበቡ ብርሃኑ ሙቀቱ ነው፤ ፀሐይ ወጣ ሲባል ክበቡ ይታወቃል፤ የፀሐይ ብርሃን ታየ ሲባል ብርሃኑ ይታወቃል፤ የፀሐይ ሞቀ ሲባል ሙቀቱ ይታወቃል፤ ክበቡ አብ፤ በብርሃኑ ወልድ፤ በሙቀቱ መንፈስ ቅዱስ፤ ይመሰላሉ፡፡ እሳትም አንድ ሲሆን ሦስትነት አለው፤ ይኸውም ክበቡ ብርሃኑ ሙቀቱ ነው፡፡ ክበቡ እሳት ነደደ ሲባል ይታወቃል፤ ብርሃኑ እሳት በራ ሲባል ይታወቃል፤ ሙቀቱ እሳት ሞቀ ሲባል ይታወቃል፤ ክበቡ አብ፤ በብርሃኑ ወልድ፤ በሙቀቱ መንፈስ ቅዱስ ይመሰላሉ፡፡ ፀሐይና እሳት አንዳንድ ሲሆኑ ሦስትነት እንዳለቸው፤ ሦስትነት ሳላቸው አንድ እንደሆኑ ሥላሴም በአካል ሦስት ሲሆኑ በባሕርይ በመለኮት አንድ ናቸው፡፡
  • ሥላሴ በፀሐይና በእሳት መመሰላቸውንም ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ራሱ ለሐዋርያት እንዲህ ሲል ነግሯቸዋል፡፡ እኔና አባቴ መንፈስ ቅዱስም ፀሐይ /ክበብ/ ብርሃን ሙቀትም ነን፤ እኔና አባቴ መንፈስ ቅዱስም እሳትና ነበልባል ፍሕምም ነን፡፡ እሳት የተባለ ክበቡ ነው፤ ነበልባል ብርሃኑ፤ ፍሕም ሙቀቱ ነው፡፡ ጌታ ይህን የተናገረው ሐዋርያት ባሕርይህ አንድነትህ ሦስትነትህ እንዴት ነው? ብለው ጠይቀውት ሲያስረዳቸው ነው፤ ሐዋርያትም ይህን ጽፈውት ቀሌምንጦስ በተባለው መጽሐፍ ይገኛል፡፡ ቅዳሴ ዘሠለስቱ ምዕት ተመልከት፡፡
  • ከዚህ በላይ በተነገሩት ምሳሌዎች እንደተገጸው ሁሉ ሥላሴ በአካላት ሦስት ሲሆኑ በባሕርይ አንድ ናቸው፤ አንድ እግዚአብሔር፤ አንድ አምላክ ናቸው፡፡ ይህን ሲያስረዱ መጻሕፍት እንዲህ ይላሉ፤ እስራኤል ሆይ ስማ እግዚአብሔር አምላካችን አንድ እግዚአብሔር ነው፤ ዘጸ. ፮÷፬፡፡ እግዚአብሔር አንድ ነው፤ ኤፌ.፬÷፭፡፡ ሦስት ስም ፩ዱ እግዚአብሔር ነው፡፡ ቅዳሴ ማርያም፡፡

ደግሞም ሥጋ በተለየ አካሉ የቃልነትን መለኮት ?

የሚለውም ከቤተ ክርስቲያናችን የምሥጢረ ሥጋዌ ትምህርት ጋር የሚስማማ አይደለም ተቀባይነትም የለውም እኔም ሙሉ በሙ ተቀብየዋለሁ፡፡ እኔም ይህንን እላለሁ መለወጥ መበረዝ መንታነት በሌለበት በዚህ ተዋሕዶ ቃል ሥጋን ኾነ፣ ሥጋ ቃልን ኾነ፣ ወይም አምላክ ሰው ኾነ፣ ሰው አምላክ ሆነ፡፡…. እርሱም ሰው የሆነ እግዚአብሔር ነው፤ እርሱ አምላክ የሆነ ሰውም ነው… ሲል እንዳስረዳ ሃይማኖተ አበው፣ ጎርጎርዮስ ዘእንዚናዙ  ደግሞም ሥጋ በተለየ አካሉ የቃልነትን መለኮት የሚለውም ከቤተ ክርስቲያናችን የምሥጢረ ሥጋዌ ትምህርት ጋር የሚስማማ አይደለም፡፡ ተቀባይነትም የለውም ?

የ፪ኛው መልስ

በዚህ ተዋሕዶ የቃል ገንዘብ ለሥጋ የሥጋ ገንዘብ ለቃል ገንዘቡ ኾነ፡፡ ቃልና ሥጋ ወይም  መለኮትና ትስብእት ስለተዋሐዱ ቅድመ ዓለም ከአብ የተወደለው የቃል ልደት ለሥጋ ተነገረለት፡፡ ድኅረ ዓለም /ኑሮ ኑሮ/ ከቅድስት ድንግል ማርያም የተወለደው /የተገኘ/ የሥጋም ልደት ለቃል ተነገረለት፡፡ እንዲህ በማለት ቃል በሥጋ ድኅረ ዓለም ከአብ ተወለደ፡፡ ቅድመ ዓለም ከቅድስት ድንግል ማርያም የተገኘ ሥጋና ነፍስን ስለኾነ /ስለተዋሐደ/ አብ በአካላዊ ቃል ርስት ትስብእትን ልጄ አለው የኢየሱስ አባት ተባለ፤ አንተ ነህ ልጄ… እንዳለው፣ ራሱ (ሉቃ. ፫ ፥ ፳፪)፡፡

ድኅረ ዓለም  ከቅድስት ድግል ማርያም የተገኘ ትስብእት /ነፍስና ሥጋ ቅድመ ዓለም ከአብ የተገኘ ቃልን ስለኾነ /ስለተዋሐደ/ ቅዱስት ድንግል ማርያም በሥጋ አካላዊ ቃልን ወለደችው፣ የአምላክ እናት ተባለች፣…. እግዚአብሔር ልጁን ላከ ከቅድስት ድግል ማርያም ተወለደ  

  1. “የባሕርይ አንድነት ማለት ግን መመሳሰል ነው መመሳሰልስ እንዴት ነው ቢባል የአብ ባሕርይ፣ የወልድ የመንፈስ ቅዱስን ባሕርይ ይመብላል፤ የወልድ ባሕርይ የአብ የመንፈስ ቅዱስን ባሕርይ ይመስላል፡፡ የመንፈስ ቅዱስ ባሕርይ የአብ የወልድን ባሕርይ ይመስላል” የሚለውም በቤተ ክርስቲያናችን የምሥጢረ ሥላሴ ትምህርት አነጋገር ትክክል አይደለም፡፡ ምክንያቱም አይባልምና የሚመሳሰሉት በመልክ በገጽ ነው፡

የ፫ኛው መልስ

አንድነት በሦስትነት

  • የሥላሴ አንድነታቸው በባሕርይ በመለኮት በመንግሥት በአምላክነት ነው፣ ሥላሴ በአገዛዝ በባሕርይ በመለኮት አንድ ናቸው፡፡
  • ስለዚህ ሥላሴ በአምላክነት በባሕርይ፤ በመለኮት አንድ ናቸው፣ እግዚአብሔር በአካል ሦስት ነው፡፡ ወንጌላዊ ዮሐንስም ወእግዚአብሔር ውእቱ ቃል ሲል ጽፏል፡፡ ዮሐ. ፩፥ ፩፡፡

ሦስት የሚያደርጋቸው አካል ከሆነ፣ አንድ የሚያደርጋቸው ደግሞ ባሕርይና ፈቃድ ነው፡፡ ሦስትነት ያለበት አንድነት፣ አንድነት ያለበት ሦስትነት አብ፣ ወልድ መንፈስ ቅዱስ ናቸው፤ እነርሱም አንድ አምላክ ይባላሉና፡፡ በአካል ሦስት ከሆኑ በፈቃድ በባሕርይ አንድ መሆን እንዴት ነው ያልን እንደሆነ አካል ህልውና ይገናዘባሉ በአንድ ልብነት ያስባሉ በአንድ ቃልነት ይናገራሉ በአንድ እስትንፋስነት ሕያዋን ሁነው ይኖራሉ፡፡ አብ በልብነቱ ዕውቀት ነው፣ ሌላ ልብ የለው “ ህየንተ ልብ ዘዝየ ነአምሮ ለአብ” ሲል ቴዎዶጦስ ዘእንቆራ ተናግሯል፡፡ ወልድም በቃልነቱ ነባቢ ቃል ነው፣ ሌላ ቃል የለውም ሲል ጎርጎርዮስ ገባሬ መንክራት ተናግሯል፡፡   ዘዳ. ፮ ፥ ፬፡፡ መንፈስ ቅዱስም በሕይወቱ ሕያው ነው፣ ለሥላሴ ሌላ እስትንፋስ የላቸውም “ወአኮ ውእቱ ዘከመ ነፍስ ዘሀሎ ውስቴቴነ ዘንስሕቦ ኀቤነ እምነፋሳት ለቁመተ ሥጋነ፣ አላ ውእቱ መንፈሰ እግዚአብሔር ብሏል፡፡ ዲዮናስዮስ ዘአንጾኪያ፡፡”

  • አብ በልብነቱ በወልድ በመንፈስ ቅዱስ ህልው ነው፣ ወልድም በቃልነቱ በአብ በመንፈስ ቅዱስ ህልው ነው፣ መንፈስ ቅዱስ በእስትንፋስነቱ በአብ በወልድ ህልው ነው፡፡ “ አብኒ ህልው ውእቱ በወልድ ወበመንፈስ ቅዱስ፣ ወወልድኒ ህልው ውእቱ በአብ ወበመንፈስ ቅዲስ” ሲል ፈላታዎስ ዘእስክንድርያ መስክሯል፡፡ ለወልድና ለመንፈስ ቅዱስ አብ ልባቸው ነው፡፡ ለመንፈስ ቅዱስና ለአብም ወልድ ቃላቸው ነው፡፡ ለወልድና ለአብ ደግሞ መንፈስ ቅዱስ እስትንፋሳቸው ነው፣ ማለትም በአብ ልነት ሦስቱም ያስባሉ፣ በወልድ ቃልነት ሦስቱም ይናገራሉ፣ በመንፈስ ቅዱስ እስትንፋስነትም ሦስቱ ሕያዋን ሆነው ይኖራሉ፣ በጠቅላላም የህልውና ይገነዘባሉ ብለን እናምናለን፡፡
  • ነገር ግን ሦስትነትን ከአንድነት ጋር በማያያዝ እግዚአብሔር አምላክ ለአገልጋዩ ለሙሴ ሐመልማለን ከነበልባል፣ ነበልባልን ከሐመልማል ጋር አዋሕዶ “አነ ውእቱ እግዚአብሔር አምላክከ አምላከ አብርሃም ወአምላከ ይስሐቅ ወአምላከ ያዕቆብ” እያለ በእሳቱ መካከል አንድነቱን ሦስትነቱን በመግለጥ ተናግሯል፡፡ ማቴ. ፳፪፥፴፪፣ ዘፀ ፫፥፲፭፡፡ አምላክ አምላክ አምላክ በማለት ሦስት ጊዜ መናገሩ የሦስትነት መገለጫ ነው፣ እንዲሁም እግዚአብሔር ብሎ የተናገረውም አምላክ አምላክ አምላክ ያለው ቃሉ ያለመለወጡም አንድነትን የሚገልጥ ነው፡፡ እንደገናም ሙሴና አሮን የሕዝቡ መባረኪያ ቃል አድርጎ ሦስትነትንም አንድነትንም በሚገልጥ መልክ እንዲህ ሲል ይናገር ነበር፡፡ “እግዚአብሔር ይባርክህ፣ ይጠብቅህም፡፡ እግዚአብሔር ፊቱን ያብራልህ፣ ይቅርም ይበልህ፡፡ እግዚአብሔር ፊቱን ወደ አንተ ያንሣ ሰላምም ይስጥህ፡፡” እንዲህ እያለ ሦስት ጊዜም መላልሶ መናገሩ የሦስትነት፣ በአንድ አንቀጽ (ቁጥር) መናገሩ ደግሞ የአንድት ማረጋገጫ ነውና፡፡

ነቢየ እግዚአብሔር ቅዱስ ዳዊትም በመዝሙሩ “ ዐቢይ እግዚአብሔር ወዐቢይ ኀይሉ፤ ወአልቦ ኊልቊ ለጥበቢሁ” እያለ አንድነትንም ሦስትነትንም ገልጦ ተናግሯለ፡፡ መዝ. ፻፵፭ ፥ ፭፡፡  ማለት ዐቢይ እግዚአብሔር ያለው እግዚአብሔር አብን ነው፣ ወዐቢይ ኀይሉ ያለው ደግሞ ኀያሉ እግዝአብሐር ወልድን ነው፣ ወአልቦ ኊልቊ ለጥበቢሁ ያለው ደግሞ እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስን ነው፡፡ በድጋሜም “ሣህሉ ለእግዚአብሔር መልአ ምድረ፤ወበቃለ እግዚአብሔር ጸንዓ ሰማያት ወእምስትንፋሰ አፉሁ ኲሉ ኃይሎሙ”፡፡ በማለት አንድነትንም ሦስትነትንም ገልጧል፡፡ ሣህሉ ለእግዚአብሔር ያለው እግዚአብሔር አብን ነው፣ ወበቃለ እግዚአብሔር ጸንዓ ሰማያት ያለው ቃለ እግዚአብሔር ወልድን ነው፣ ወእምስትንፋሰ አፉሁ ያለው ደግሞ እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስን ነው መዝ. ፭፪ ፥ ፭

  • ነቢየ እግዚአብሔር ቅዱስ ኢሳይያስም ሱራፌል በሰማይ ሆነው “ቅዱስ፤ ቅዱስ፤ ቅዱስ እግዚአብሔር ጸባኦት ፍጹም ምሉእ ሰማያተ ወምድረ ቅድሳተ ስብሐቲከ፡ እያሉ ሲያመሰግኑ ሰምቷል፡፡ ኢሳ. ፮ ፥ ፫ ይኸውም ልዩ ሦስትነትን የሚያመለክት ነው፣ ሦስት ጊዜ ቅዱስ ማለቱ የሦስትነት፣ እግዚአብሔር ያለው እና ቅዱስ ቅዱስ ቅዱስ ያለው ደግሞ የአንድነት አስረጂ ነው፡፡ ቃል አለመለወጡ ከዚህም ሌላ ልዑል እግዚአብሔር ሁል ጊዜ ለወዳጁ ምስጢርን መግለጥ ልማዱ ስለሆነ፣ በቃል ብቻ ሳይሆን በሥራም ለወዳጁ ለአብርሃም ሦስትነቱን ከአንድነቱ፣ አንድነቱንም ከሦስትነቱ ጋር በማያያዝ እንዲህ አድርጎ ገልጦለታል፡፡ “ዐይኑን አነሣና አየ፣ እነሆም ሦስት ሰዎች ወደርሱ ቀረቡ፣ ባያቸውም ጊዜ ከድንኳኑ ደጅ ሊቀበላቸው ሮጠ፣ ወደ ምድርም ሰገደ” ይህ የሦስትነቱ ምልክት ነው፡፡ የአንድነት ምልክት ደግሞ ከዚየ ደርሶ በነጠላ ቁጥር “አቤቱ በፊትህስ ሞገስ አግኝቼ እንደሆነ እለምንሃለሁ፣ ባርያህን አትለፈኝ” ማለቱ”” ዘፍ. ፲፰ ፥ ፪፡፡ ይኸውም እግዚአብሔር ሦስት ሲሆን አንድ፤ አንድ ሲሆን ደግሞ ሦስት መሆኑ የማያጠያይቅ ከፍተኛ ምስጢር ነው፡፡ ይህም ቅሉ ለአሁኑ ጊዜ ምሳሌው የጎላ መስሎ እንዲታይ ለዚያን ጊዜ ለእስራኤላውያን ረቂቂ ምሳሌ ሆኖባቸው ሲኖሩ ነበር፣ ሆኖም እግዚአብሔር ወልድ ወደዚሀ ዓለም መጥቶ ሲያስተምር “ኲሉ ተውህበኒ እምኀበ አቡየ” ወአልቦ ዘየአምሮ ለወልድ ዘእንበል አብ ወለአብኒ አልቦ ዘየአምሮ ዘአንበለ ወልድ ወለዘፈቀደ ወልድ ይከሥት ሎቱ ሁሉ ከአባቴ ዘንድ ተሰጠኝ ማንም ወልድን ያለ አብ፣ አያውቀውም፤ አብንም ያለ ወልድ፣ ማንም አያውቀውም ወልድም ሲገልጥለት ከወደደው ሰው በቀር ሲል የራቀውን አቅርቦ፣ የረቀቀውንም ምስጢር አጉልቶ፣ አካለ አብን፣ አካለ ወልድን፣ አካለ መንፈስ ቅዱስን በመለየት አስተማራቸው ገለጠላቸው፡፡ ማቴ. ፲፭፥፳፯፡ እንዲሁም በጥምቀት ጊዜ ወልድ በማየ ዮርዳኖስ በእደ ዮሐንስ ሲጠመቅ ወናሁ መጽአ ቃል እምሰማይ ዘይብል “ዝንቱ ውእቱ ወልድየ ዘአፈቅር ወሎቱ ሠመርኩ የምወደው ልጄ ይኸ ነው ብሎ አብ ሲያውጅ፤ መንፈስ ቅዱስ ደግሞ በርግብ አምሳል ወርዶ ረብቦ ታይቷል፣ በዚህም ጊዜ ምስጢረ ሥላሴ የሥላሴ አንድነት ሦስትነት ተገለጠ፡፡ ማቴ. ፫፥ ፫.፪፡፡
  • ሐዋርያትም ይኸን ይዘው በመልእክታቸው በትምህርታቸው ምስጢረ ሥላሴን አምስጥረው አጉልተው አስፍተው ጽፈዋል፣ ለምሳሌ ቅዱስ ዮሐንስ ወንጌላዊ በመልእክቱ ሲጽፍ እስመ ሠለስቱ እሙንቱ እለ ይከውኑ ስምዐ መንፈስ ወማይ ወደም ወሠለስቲሆሙ አሐዱ እሙንቱ “በሰማይ ምስክር የሚሆኑ ሦስት ናቸው” ብሎ ሦስት ሲሆኑ አንድ፣ አንድ ሲሆኑ ሦስት መሆናቸውን መስክሯል፡፡ ፩ኛ ዮሐ. ፭፥፰ ብርሃነ ዓለም ቅዱስ ጳውሎስም “ የእግዚብሔር ጸጋ፣ የወልድ ቸርነት የመንፈስ ቅዱስም ምሕረት ለእናንተ ይሁን” በማለት የሦስትነትን ትምህርት አስረድቷል፡፡ ፪ቆሮ ፲፫ ፥ ፫፫

እንዲህ ባለ ምልአት ስፋት ርቀት፣ እንዲህም ባለ አንድነት ሦስትነት ሥላሴ ሳይወሳሰኑ አንዱ ካንዱ መቅደም መቀዳደም ሳይኖርባቸው አንዱ ለአንዱ መገዛት ሳይኖር በአካል፤ በስም፤ በግብር፣ ሦስትነትን፤ በፈቃድ በህልውና በመለኮት አንድነትን ገንዘብ አድርገው ሥላሴ ቅድመ ዓለም ነበሩ፤ ዓለምን ፈጥረው አሉ፤ ዓለምን አሳልፈው ይኖራሉ፡፡

በሥላሴ ዘንድ አንድነት ካለ ብሎ ሦስትነትን፣ ሦስትነትም ካለ ብሎ አንድነትን ሊያፈርስ፣ ወይም ሊቀንስ የሚችል ከቶ የለም፡፡ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተወሕዶ ቤተ ክርስቲያን እምነትና ትምህርት በዚህ የተመሠረተና በዚህም የጸና ነው፡፡ ስለ ሥላሴ የሚሰጠው ትምህርት በባሕርይ፣ በህልውና፣ በመለኮት አንድ የሆነውን በስም፣ በአካል፣ በግብር ሦስት ነው፣ የማይሉ ክርስቲያኖች ክርስቲያን ነን ሊሉ አይችሉም፡፡

  • ለዚህ ለባሕርይ መመሳሰል ማስረጃ ይሆናል ተብሎ በጸሐፊው በአባ ገብረ እግዚአብሔር አብርሃም የቀረበው “አንሰ እብል እስመ ተብህለ በእንተ እግዚእነ ኢየሱስ ክርስቶስ ውእቱ አምሳለ እግዚአብሔር ይተረጐም ከመ ውእቱ እምኀላዌ መለኮቱ ለእግዚአብሔር ወይትማሰሎ ለእግዚአብሔር አቡሁ በዕበየ መለኮት ወበስነ ኂሩት በፍጹም ገጽ ወመልክእ፡

 “ስለ ጌታችን ስለ ኢየሱስ ክርሰቶስ እግዝአብሔርን ይመስላል ተብሎ የተነገረው ከእግዚአብሔር ከባሕርየ መለኮቱ እንደተገኘ በአምላክነቱ ክብር በቸርነቱ ሥራ አንድ የሚሆን በፍጹም መልክ በፍጹም ገጽ አባቱን እግዚአብሔርን ይመስላል ተብሎ እንደተተረጐመ እኔ እናገራለሁ”

ሃ/ አበው ምዕ ፴፪ ክፍል “ ገጽ 106 ተብሎ የሚተገረጐምና የባሕርይን አንድነት የመልክንና የገጽን መመሳሰል የሚያስረዳ እንጂ የባሕርይን መመሳሰል የሚያስረዳ አይደለም ባሕርይስ አንድ ነው፡፡

  1. መለኮት መንግሥት ሲሆን አንድነት ሦስትነት አለበት”?

ከላይ ያለውን የሚለው አገላለጽ ከቤተ ክርስቲያናችን የምሥጢረ ሥላሴ ትምህርት ፈጽሞ የራቀ ነው፡፡ ምክንያቱም ሥላሴ በመንግሥት አንድ እንጂ ሦስት አይባሉምና፡፡

የ፬ኛው መልስ

  • ሊቁ ቅዱስ አግናጥዮስ በሃ/አበው ምዕ ፲፩ ክፍል ፩ ገጽ ፲፩ “ አሐቲ ምልክና፣ ወአሐቲ ሥምረት፣ ወአሐቲ ኀይል፣ ወአሐቲ መንግሥት፣ አሐቲ ስግደት፣ ወአሐቲ አኰቴት ወአሐዱ ስብሐት ይደሉ ለሥሉስ ቅዱስ አሐቲ ምክር፣ ወአሐቲ ሥልጣን ወአሐዱ ክብር ወአሐቲ ጽንዕ ወአሐዱ ህሉና ወአሐዱ ፈቃድ፤ አንዲት አገዛዝ አንዲት ፈቃድ፣ አንዲት ኀይል አንዲት መንግሥት አንዲት ስግደት አንዲት ምስጋና አንዲት ክብር አንድ ጽንዕ ለሥላሴ ይገባል፣ አንዲት ምክር አንዲት ሥልጣን አንድ ክብር አንድ ጽንዕ አንድ አኗኗር፣ አንድ ፈቃድ ለሥሉስ ቅዱስ፡፡

ሠለስቱ ምእትም ም. ፲፱ ፥ ፭ አሐዱ እግዚአብሔር ወአሐቲ መንግሥት እንተ ኢትትከፈል ወእንተ ኢትትፋለስ።

የ፬ኛ ተጨማሪ መልስ

አንድነት በሦስትነት

  • የሥላሴ አንድነታቸው በባሕርይ በመለኮት በመንግሥት በአምላክነት ነው፣ ሥላሴ በአገዛዝ በባሕርይ በመለኮት አንድ ነውና፡፡

ስለዚህ ሥላሴ በአምላክነት በባሕርይ፣ በመለኮት አንድ ናቸው፣ እግዚአብሔር በአካላት ሦስት በመለኮት አንድ ነው፣ ይላልና፡፡ ወንጌላዊ ቅዱስ ዮሐንስም ወእግዚአብሔር ውእቱ ቃል ሲል ጽፏል፡፡ ዮሐ. ፩ ፥ ፩፡፡

  • ሦስት የሚያደርጋቸው አካል ከሆነ፣ አንድ፣ የሚያደርጋቸው ደግሞ ባሕርይና ፈቃድ ነው፡፡ በሦስትነት ያለ አንድነት፣ ያለበት ሦስትነት፤ አብ፣ ወልድ መንፈስ ቅዱስ ናቸው፣ እነርሱም አንድ አምላክ ይባላሉና፡፡ በአካል ሦስት ከሆኑ በፈቃድ በባሕርይ አንድ መሆን እንዴት ነው ያልን እንደሆነ አካል በአካል ህልው ሆኖ በአንድ ልብነት ቃልነት እስትንፋስነት ስለሚኖር ነው፡፡ አብ በፍጹም አካሉ ልብ ነው፣ ሌላ ልብ የሌለው “ ህየንተ ልብ ዘዝየ ነአምሮ ለአብ” ሲል ቴዎዶጦስ ዘእንቆራ ተናግሯል፡፡ ወልድም በፍጹም አካሉ ቃል ነው፣ ሌላ ቃል የለውም ሲል ጎርጎርዮጽ ገባሬ መንክራት ተናግሯል፡፡ ዘዳ. ፬፡፡ መንፈስ ቅዱስም በፍጹም አካሉ እስትንፋስ ነው፣ ለሥላሴ ሌላ አስትንፋስ የላቸውም “ወአኮ ውእቱ ዘከመ ነፍስ ሀሎ ውስቴትነ ዘንስሕቦ ኀቤነ እምነፋስ ለቁመተ ሥጋነ፣ አላ ውእቱ መንፈስ እግዚአብሔር (ብሏል) ዲዮናስዮስ ዘአንጾኪያ፡፡”
  • አብ በልብነቱ በወልድ በንፈስ ቅዱስ ህልው ነው፣ ወልድም በቃልነቱ በአብ በመንፈስ ቅዱስ ህልው ነው፣ መንፈስ ቅዱስም በእስትንፋስነቱ በአብ በወልድ ህልው ነው፡፡ “ አብኒ ህልው ውእቱ በወልድ ወበመንፈስ ቅዱስ፣ ወወልድኒ ህልው በአብ ወመንፈስ ቅዲስ፡ ሲል ፈላታዎስ ዘእስክንድርያ መስክሯል፡፡ ለወልድና ለመንፈስ ቅዱስ አብ ልባቸው ነው፡፡ ለመንፈስ ቅዱስና ለአብም ወልድ ቃላቸው ነው፡፡ ለወልድና ለአብ ደግሞ መንፈስ ቅዱስ እስትንፋሳቸው ነው፣ ማለትም በአብ ልቡናነት ሦስቱም ያስባሉ፣ በወልድ ቃልነት ሦስቱም ይናገራሉ፣ በመንፈስ ቅዱስ እስትንፋስነትም ሦስቱ ሕያዋን ሆነው ይኖራሉ፣ በጠቅላላም ይገነዘባሉ ብለን እናምናለን፡፡ ይላል፤ ሠለስቱ ምእትም በምዕ ፲፱ ቊ ፭ “አሐዱ እግዚአብሔር ወአሐቲ መንግሥት እንተ ኢትትከፈል ወበእንተ ኢትትፋለስ”
  • አንድነት በሦስትነት አይከፈልም፣ ሦስትነትም በአንድነት አይጠቀለልም ነው፤ ምሥጢርም የሚያሰኘው ይኸ ሁሉ ሲገናዘብ ነው፡፡ እግዚአብሔር አብ ፈጣሪ ነው፣ ዘፍ. ፩ ፥ ፩፡፡ እግዝአብሔር ወልድም ፈጣሪ ነው፣ መጽ.ምሳ. ፰፥፴ ዮሐ. ፩፥፩ ዕብ. ፩፥፫፡፡ እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስ ፈጣሪ ነው ኢዮ. ፴፫፥፬ መዝ. ፴፫፥፮፡፡ ነገር ግን ሦስቱም በአምላክነት አንድ ሰለሆኑ አንድ አምላክ አንድ ፈጣሪ ይባላል እንጂ ሦስት  አማልክት ሦስት ፈጣሪዎች አንልም፣ አይባልም፡፡ እግዚአብሔር አብ አምላክ ነው፣ እግዚብሔር ወልድም አምላክ ነው እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስም አምላክ ነው፡፡

ዘፍ. ፩ ፥ ፩ እንዲህም ስለሆነ አነድ አምላክ እንጂ ሦስት አማልክት ከቶ አንልም፤ አይባልም፤ እንግዲህ እግዚአብሔር አንድ ሲሆን በንድነቱ ውስጥ እንዴት ልዩ ሦስትነት እንዳለ እንመልከት፡፡

ሦስትነት በአንድት፣

  • እግዚአብሔር አንድ ሲሆን ልዩ በሦስትነቱ ይኖራል በስም በግብር በአካል ነው፡፡ ለሥላሴ የስም ሦስትነት አላቸው፣ ይኸውም አብ፣ ወልድ፣ መንፈስ ቅዱስ መባል ነው፡፡ ምንም ስምን ለይተን ሦስት ብንልም ቅሉ ሦስት አማልክት አንልም አንድ አምላክ እንጂ፡፡ ስማቸውም ከቶ አይፋለስም፣ አይለወጥም፤ በየስማቸው ሲመሰገኑ ጸንተው ይኖራሉ እንጂ፣ ይህም ማለት አብ በተለየ ስሙ አብ ይባላል እንጂ ወልድ ወይም መንፈስ ቅዱስ አይባለም፣ ወልድም ወልድ ቢባል እንጂ አብ ወይም መንፈስ ቅዱስ አይባለም፣ መንፈስስ ቅዱስም እንዲሁ መንፈስ ቅዱስ ቢባል እንጂ አብ ወይም ወልድ አይባለም፡፡
  • ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስትስ “ ወእንዘ ታጠምቅዎሙ በሉ በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዲስ” ብሎ በስም ሦስትነታቸውን ጠርቶ ተናግሯል፡፡ ማቴ.፳፰ ፥ ፲፱ ሦስት መቶ ዐሥራ ስምንት ሊቃውንትም ንባርኮ እናመሰግነዋልን ለአብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ” ሲሉ ተናግረዋል፡፡ ሃይማኖተ አበው ንባርኮ ብለው አንድነቱን፣ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ብለው የስም ሦስትነታቸውን መስክረዋል፡፡ እኔም ይህንን እመሰክራለሁ አምናለሁ፡፡

እግዚአብሔር አንድ ነው የማትካፈል የማትፋለስ መንግሥትም አንዲት ናት” በማለት የሥላሴን የመለኮት፣ የመንግሥትን የሦስትነት ከቶ የሚያወሳ የለም?

5”…. ለአብ ሲሦ መንግሥት ጐደሎ መንግሥት አንሰጠውም….በተየ አካሉ ምሉዕ መንግሥት ፍጹም መንግሥት እንሰጠዋለን እንጂ…. ለወልድ ሲሦ መንግሥት ጐደሎ መንግሥት አንሰጠውም… ምሉዕ መንግሥት ፍጹም መንግሥት እንሰጠዋለን …ለመንፈስ ቅዱስ ሲሦ መንግሥት ጐደሎ መንግሥት አንሰጠውም፤ ምሉዕ መንግሥት ፍጹም መንግሥት እንሰጠዋለን፡” የሚለውም የስሕተት አገላለጽ ከላይ በተራ ቁጥር 4 ከተገለጸው የተለየ አይደለም ስሕተትነቱ ግን ጐልቶ የሚታይ ነው፡፡ መልሱም በዚያው በተራ ቁጥር ዐራት እንደተገለጸው ነው፡፡

6 “ሥላሴ አካልና መለኮት ከሆኑ ይሚሤለሱ በአካላት ማለቱ ሥላሴን በመለካት መደብ አኑሮ ነውና አንድ መለኮት በአካል ሦስት ይባላል ማለት ነው”?

የሚለው የአንዳድ ሰዎች ልብወለድ አገላለጽ እንጂ ከቤተ ክርስቲያናችን የምሥጢረ ሥላሴ  የመጽሐፍ ቅዱስ ትምህርትና ከቤተ ክርስቲያናችን ሊቃውንት አገላለጽ ጋር የሚስማማ አይደለም፡፡ አንባቢዎችን የሚያደናግርና ግራ የሚያጋባ፣ የሚለያይም በነገረ መለኮት ትምሕርት ስሕተት ነው፡፡

  1. “መለኮት በአካል ሦስት ማለትም የሦስቱ አካል መለኮት ነው ማለት ነው መለኮት ሰው ሆነ፣ ሥጋ ተዋሕደ፣ ሞተ፣ ተነሣ፣ የሚባለው ግን ከሦስቱ አካላት አንዱ የእግዚብሐር ወልድ መለኮት ነው መለኮት በአካል ሦስት የምንለው ሦስቱን ነው፡፡ መለኮት በሥጋ ሞተ የምንለው አንዱን ነው”? የሚለውም በቤተ ክርስቲናያናችን የምሥጢረ ሥላሴ ትምህርት አገላለጽ ሥላሴ በስም፣ በአካል፣ በግብር በኩነት ሦስት ይባላል እንጂ መለኮት በአካል ሦስት አይባልም ለዚህም ማስረጃ

የ፮ኛው መልስ

የሚሆነው ሐዋርያዊው ቅዱስ አትናቴዎስ በሃ/አበው ምዕ ፻፮  ቁ ፰ ወሶበሂ ንቤ አሐዱ እግዚአብሔር አሐዱ ህላዌ ወአሐዱ መለኮት አኮ ዘያበጥል እምኔነ ዝንቱ ተሰምዮተ ሠለስቱ አካላት ወብሂለ ሠለስቱሂ አካላት አኮ ዘይፈልጥ መለኮተ ላዕሌነ ኀበ ሠለስቱ መለኮት እስመ ለለአሐዱ አሐዱ እምሠለስቱ አካላት ህልዋን በበአካላቲሆሙ ወመለኮትሂ ህልው በህላዌሁ ወኢይትፈለጥ ለከዊነ ሠለስቱ መለኮት እስመ ቅድስት ሥላሴ አሐዱ እሙንቱ በተዋሕዶ እንበለ ፍልጠት ዘንተ ንቤ በእንተ ተዋሕዶተ አምለክ በአጽእኖ ዘተምህርናሁ እም አበዊነ ቅዱሳን”

  • “አንድ እግዚአብሔር፣ አንድ መለኮት፣ አንድ ባሕርይ ብለን ይህን በአካል ሦስት ማለትን የሚያፈርስብን አይደለም በአካላት ሦስት ማለትም መለኮትን ሦስት መለኮት ወደ መባል የሚከፍለው አይደለም ከሦስቱ አካላት አንዱም አንዱ በየአካላቸው ጸነተው የኖራሉና ሦስት መለኮት ለመሆን አይከፈልምና ቅድስት ሥላሴ መለየት በለለበት አንድነት አንድ ናቸውና ስለ ፈጣሪያችን አንድነት ከቅድሳን አባቶቻችን እንደተማርነው በምስጢር ይህን ተናገርን” ቅዱስ አትናቴዎስ ሐዋርያዊ ም ፳፭ ፥ ፭-፯
  1. “ይረስዮ ሥጋሁ ወደሞ ብለው በባረኩት ጊዜ በአምላካዊ ሥራ በግብረ መንፈስ ቅዱስ ተለውጦ ኀብስቱ በመልዕልተ መስቀል በዕለተ ዓርብ የተሰቀለው ነፍስ የተለየችው መለኮት የተዋሐደው አብ መንፈስ ቅዱስ ህልዋን የሆኑበት ትኩስ ሥጋ ይሆናል ወይኑም ጐድኑን በጦር በወጉት ጊዜ ከጐድኑ የፈሰሰው ነፍስ የተለየችው መለኮት የተዋሐደው አብ መንፈስ ቅዱስ ህልዋን የሆኑበት ትኩስ ደም ይሆናል፡፡

ስለዚህም የምንቀበለው ሥጋና ደም ወልድ በተለየ አካሉ የተዋሐደው አብ በልብነቱ መንፈስ ቅዲስ በእስትንፋስነቱ ህልዋን የሆኑበት ሥጋ መለኮት ነው እንላለን”? አብ በልብነቱ መንፈስ ቅዱስ በእስትን ፋስነቱ ህልዋን የሆኑበት” የሚለው በቤተ ክርስቲያናችን የምስጢረ ቁርባን ትምህርት አገላለጽ በሊቃውንቱም አባባል የተለመደና ተቀባይነት ያለው አይደለም ምክንያቱም የምንቀበለው ቅዱስ ሥጋና ክቡር ደም ነፍስ የተለየችው መለኮት የተዋሐደው ሥጋ ወልደ እግዚአብሔር ደመ ወልደ እግዚአብሔር ነው እንጂ? “ አብ በልብነቱ መንፈስ ቅዱስ በእስትንፋስነቱ ህልዋን የሆኑበት” የሚል አገላለጽ የለም፡፡

  • ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለ ሥጋውና ደሙ እንዲህ ብሏል… እውነት እውነት እላችኋለሁ ሙሴ እንጀራን ከሰማይ እንደልሰጣችሁ ነገር ግን አባቴ እውነተኛ እንጀራን ከሰማይ ይሰጣችኋል የእግዚአብሔር እንጀራ እርሱ ከሰማይ የወረደ ነውና ሕይወት የሚሰጥ ነው፡፡ (ዮሐ. ፮ ፥ ፴፪- ፴፫)፡፡

የ፰ኛው መልስ

እኔ ነኝ የሕይወት እንጀራ ከእርሱ የሚበላ ኹሉ ፤ እንዳይሞት ከሰማይ የወረደ እንጀራ ይህ ነው፤ እኔ ነኝ ሕያው እንጀራ ከሰማይ የወረደ ማንም ከዚህ እንጀራ የበላ ለዘለዓለሙ ይኖራል እኔም የምሰጠው እንጀራ የዘለዓለም ሕይወት እሰጠው ዘንድ ያለኝ ሥጋ ነው፣…. ዮሐ. ፮፥፴፭-፵፰፣፶‐፶፩

  • ጌታችን ይህን ነገር በቃሉ ሲነግራቸው መጀመሪያ ለሰሙት ሰዎች በግብር እስኪያሳያቸው ድረስ ሊታይ የማይቻል ረቂቂ ምስጢር ነበር፡፡ ዮሐ. ፮ ፥ ፷፡፡ በኋላ ግን ለውጦ ባሳያቸው ጊዜ ተረድተው አምነውታል፡፡ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርሰቶስ መጀመሪያ የሥጋውና የደሙን ምሥጢር ሲያሳይ እንዲህ ነበር፡፡ ዓርብ ሊሰቀል ሐሙስ ማታ ማለት የሐሙስ ቀን አልፎ የዓርብ ማታ ሲገባ አልዓዛር በተባለ ሰው ቤት ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከደቀ መዛሙርቱ ጋር መጀመሪያ የኦሪትን መሥዋዕት ሠውቶ በልቷል፡፡ ወዲያው የበሉትን የኦሪት መሥዋዕት በተአምራት ከሆዳቸው አጥፍቶ ሰዎች ለእራት ካመጡለት ኀብስት አንዱን አንሥቶ ያዘና ወደ አባቱ ጸለየ ኀብስቱ በሥልጣኑ ለውጦ ሥጋውን አድርጎ ይህ ስለ እናንተ የሚሰጥ ሥጋዬ ነውና እንኩ ብሉ ብሎ ለደቀመዛሙርቱ ሰጣቸው ቀጥሎም ወይን በጽዋ ቀድቶ ጸለየ ወይኑንም ለውጦ ደሙን አድርጎ ይህ ስለ እናንት የሚፈስ ደሜ ነው እንኩ ጠጡ ብሎ ሰጥቷቸዋል፡፡

(ሉቃ. ፳፪ ፥ ፲፱‐ ፳)-፳፮ ፥ ፳፮-፳፰፣ማር.፲፬ ፥ ፳፪‐፳፭)።

ሳይሰቀል አስቀድሞ ምሥጢረ ቁርባንን ያሳየበት ምክንያትም ዓርብ ዕለት በተሰቀለ ጊዜ ከደቀመዛመርቱ ጋር ተገናኝቶ ሥራ ለመሥራት ስለማይቻል ነው፡፡  (ዮሐ. ፲፮ ፥ ፴፪ )፡፡

ሐዋርያትም ይህን አድርጉ ባላቸው ትምህርት መሠረት ኀብስትና ወይን አቅረበው በጸሎት ባርከው በመለወጥ አማናዊ ሥጋውንና አማናዊ ደሙን እያደረጉ ያቆርቡ ነበር፡፡ (፩ቆሮ.፲ ፥ ፲፮)

ከጸሎተ ቅዳሴውም ውስጥ ካህኑ የጌታችንና የአምላካችን የመድኃኒታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ሥጋውንና ደሙን በአማን ያደርገው ዘንድ አቤቱ ቅዱስ መንፈስህን ወደዚህ ኅብስትና ወደዚህ ጽዋዕ እንድትልክ እንለምንሀለን፣ የሚለውን ጸሎት ሲጸልይ በግብረ በመንፈስ ቅዱስ ተለውጦ በአማን ኅብስቱ የክርስቶስን ሥጋ ወይኑም የክርስቶስን ደም ይሆናል፡፡ የሐዋርየት ቅዳሴ ቁ.፵፰ ፥ ፵፱

ከዚህ በኋላ ሥጋውን ካህኑ እንደ ሥርዐቱ ለሚገባቸው ያቆርባቸዋል ዲያቆኑ ደሙን በዕርፈ መስቀሉ ያቀብላቸዋል፡፡

ክርስቲያን የሆነ ሁሉ ሥጋውን ደሙን ተቀብሎ ከኃጢአት ፍርድ ይነጻል የዘለዓለምን ሕይወት ወርሶ በመነግሥተ ሰማይ ለዘለዓለም ይኖራል፡፡

ስለዚህ ጌታችን መድኀኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ እንዲህ ብሏል፣  ሥጋዬን የበላ ደሜንም የጠጣ እርሱ የዘለዓለም ሕይወት አለው እኔም በኋላኛው ቀን አስነሣዋለሁ፡፡ ሥጋዬ የእውነት መብል ነውና ደሜም የእውነት መጠጥ ነውና ሥጋዬን የበላ ደሜንም የጠጣ በእኔ ይኖራል እኔም በእርሱ እኖራለሁ የለከኝ አብ ሕያው እንደሆነ እኔም ስለ አብ ሕያው  ነኝ ሥጋዬን የሚበላ ደሜንም የሚጠጣ ደግሞ እርሱ ስለእኔ ሕያው ይሆናል፣….. (ዮሐ. ፮ ፥ ፶፬‐ ፶፯)

  1. ወላዲ ባሕርይ ተወላዲ ባሕርይ፣  ሠረጺ ባሕርይ….  ወላዲ  መለኮት ተወላዲ መለኮት  ሠራጺ መለኮት? የሚለው ከቤተክርስቲያናችን የምሥጢረ ስላሴ ትምህርት ያፈነገጠ ነው ምክንያቱም “ወላዲ ባሕርይ ተወላዲ ባሕርይ ሠራ ባሕርይ ወላዲ መለኮት ተወላዲ መለኮት ሠረጺ መለኮት”? የሚል  በብሉይ ኪዳንና በሐዲስ  ኪዳን፣ እንዲሁም በመጻሕፍተ ሊቃውንት በገጸ ንባብም ሆነ በትርጓሜ ፈጽሞ አይገኝምና መለኮትን አካላት በሚለያዩበት ስም  ወላዲ መለኮት ተወላዲ መለኮት  ሠረጺ መለኮት ማለት መለኮትን እንደ አካላት ሶስት ወደ ማለት የሚያደርስ ስሕተት ነው፡፡?

ለዚህም ሊቁ ቅዱስ ዮሐንስ  ዘአንጺኪያ በሃ/ አበው  ምዕ ፻፫ ገጽ ፬፷፬ “ወናወግዝ ዓዲ  እለ ይብሉ ሠለስተ መለኮተ እንተ ዘአብ  ወወልድ  ወመንፈስ ቅዱስ” ትርጉም፡- “ዳግመኛም  የአብ የወልድ የመንፈስ ቅዱስ መለኮት ሶስት ነው የሚሉትን እናወግዛለን” በማለት አስጠቅቆአል፡፡  

ተጨማሪ የ፱ኛው መልስ

  • እንደ መጽሐፍ ቅዱስም አገላለጽ እግዚአብሔር አምላክ “አንድ እግዚአብሔር በሶስትነት ሥላሴ በአንድነት” ተብሎ ተደንግጓል፡፡ የመጽሐፍ ቅዱስ ጥቅሶችን  የእግዚአብሔር ቃል የመጽሐፍ ቅዱሱን ትክክለኛ ትርጉም ወይም ጭብጥ ወይም ጥቅስ የሚገልጸውን ቅድሚያ ማግኘት አለበት፡፡ ስለ አንድነት ከሆነ የአንድነትን ትርጉም  መያዝ፤ ለሶስትነት /ሥላሴ/ ከሆነ የሶስትነትን ትርጉም መያዝ አለበት፡፡ በሌላ አነጋገር አንድነት ስለአድነት ባሕርይ የተጠቀሱትን ጥቅሶች መስማማት፣ ሶስትነት /ሥላሴ/ ስለሥላሴ ከተጠቀሱ ጥቅሶች ጋር መጣጣም አለበት፡፡  ስለዚህ  ስለ ምስጢረ ሥላሴ ትምህርተ ሃይማኖት ስናጠና የአጠናናችን ዘዴ በመጽሐፍ ቅዱስ መሠረት ላይ ያተኮረ ሆኖ የእግዚአብሔርን አንድነትና ሦስትነት  ምንነትን ለይቶ በማወቅ ላይ የተመሠረተ መሆን አለበት፡፡ አመለካከታችንንም አንድ ገጽ (አንድ አካል) ወይም ስለ ሶስትነት የተነገረውን መጽሐፍ ቅዱሳዊ ማስረጃ በተሳሳተ መንገድ በመተርጉም  መጽሐፍ ቅዱሳዊ ማስረጃ በተሳሳተ  መንገድ በመተርጎም  ሶስት አማልክት ከሚሉ መናፍቃን ፈጽሜ በመራቅ የአንድነትን ምስጢር በሶስትነት ሳልነጣጥል፣ የሶስትነትን ምስጢር በአንድነት ሳልጠቀልል ነው፡፡ አብ ወልድና መንፈስ ቅዱስን በተመለከተ የመጽሐፍ ቅዱሳዊ መረጃ ትንታኔ ዐላማ የቤተ ክርስቲያን ዋነኛ ትምህርት ነው፡፡    
  1. “በመለኮት አንድም ሶስትም ናቸው በባሕርይ አንድም ሶስትም ናቸው በግብር አንድም ሶስትም ናቸው በአምላክነት አንድም ሶስት ናቸው? የሚለውም ከቤተ ክርስቲያናችን የምሥጢረ ሥላሴ ትምህርት አገላለጽ በፍጹም የተለየ ስሕተት ነው፡፡ በቤተ ክርስቲያናችን የምሥጢረ ሥላሴ ትምህርት ከአባቶቻችን ሊቃውንት ሲያያዝ የመጣውና የታወቀው በቅዱሳት መጻሕፍትም የተጻፈው “በስም፣ በአካል፣ በግብር ሶስት፣ በመለኮት በፈቃድ በባሕርይ፣ በጌትነት… አንድ የሚል ነው ” እንጂ እንደዚህ ያለ የተደበላለቀና አንባቢን የሚያደናግር አገላለጽ ነው፡፡

በመሆኑም እነዚህ “ምስጢረ ሥላሴ ከላይ ከ1—10 ለምሳሌ ያህል በተገለጹት ሐሳቦች እንደተገለጸው የምስጢረ ሥላሴን ትምህርት በተዛባና ትክክል ባልሆነ አቀራረብ አደናጋሪ ይዘት ያላቸው ስለሆነ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያናችን የአምስቱ አዕማደ ምሥጢር ትምህርትን መሠረት አድርጐ የተዘጋጀ መልስ ስልሆነ ይቅመበት

በእነዚህም የቅዱሳት መጻሕፍት ማስረጃዎች መሠረት የአንድነትንና የሦስትነትን ምሥጢር እንደመኾናቸው ውሱን ያልኾነውን እግዚአብሐርን እና ውስኖች የማወቅ ችሎታችን ዐቅም እንደሌለው ማወቅ ይኖርብናል፡፡

የ፲ኛው እና ማጠቃላያው መልስ

ስለሆነም የቀደምት አበው የቅ/ሲኖዶስ ውሳኔ እና

የሲኖዶሶች ምስክርነት

  • በአራተኛው መቶ ዓመት አካባቢ በመሥጢረ ሥላሴ ላይ ብዙ መናፍቃን በመነሣታቸው ምክንያት ልዩ ልዩ የዓለም ዐቀፍ ሲኖዶሶች ተሰብስበዋል፡፡ ከእነዚህም መካከል ፫፻፳፭ ዓ.ም በኒቂያ ከተማ የተሰበሰበው ሦስት መቶ ዓሥራ ስምንት (፫፻፲፰) ሊቃውንት የዓለም ኤጲስ ቆጶሳት የተገኙበትና በ፫፻፹፩ዓ.ም ደግሞ በቁስጥንጥንያ አንድ መቶ ኀምሳ የዓለም ኤጲስ ቆጶሳት የተገኙበት ሁለት የዓለም ዐቀፍ ሲኖዶሶች ቀጥሎ ያለውን የእምነት ቀኖና ደንግገዋል፡፡

“ኹሉን በያዘ፣ ሰማይንና ምድርን፣ የሚታይና የማይታየውን በፈጠረ፣ በአንድ አምላክ በእግዚአብሔር አብ እናምናለን፡፡

ዓለም ሳይፈጠር ከእርሱ በተወለደ፣ የአብ አንድያ ልጁ በሚኾን በአንድ ጌታ በኢየሱስ ክርስቶስ እናምናለን፡፡ ከብርሃን የተገኘ ብርሃን ከእውነተኛ አምላክ የተገኘ እውነተኛ አምላክ የተወለደ እንጂ ያልተፈጠረ በመለኮቱ ከአብ ጋር የሚተካከል ኹሉ  በእርሱ የኾነ ስለ እኛ ስለ ሰዎች እኛን ለማዳን ከሰማይ ወረደ በመንፈስ ቅዱስ  ከቅድስት ድንግል ማርያም ሰው ኾነ፤ ሰው ኾኖም በጰንጤናዊው በጲላጦስ ዘመን ስለ እኛ ተሰቀለ፤ ታመመ፤ ሞተ፤ ተቀበረም በሦስተኛውም ቀን ከሙታን ተለይቶ ተነሣ፤ በቅዱሳት መጻሕፍት እንደተጻፈ በክብር ወደ ሰማይ ዐረገ፣ በአባቱም ቀኝ ተቀመጠ፤ ዳግመኛም በሕያዋንና በሙታን ይፈርድ ዘንድ በጌትነት ይመጣል፤ ለመንግሥቱም ፍጻሜ የለውም፡፡

ሕይወትን በሚሰጥ ጌታ ከአብ በሠረጸ ከአብና ከወልድ ጋር በሚሰገድለት በነቢያት አድሮ በተናገረ በመንፈስ ቅዲስ አምናለሁ፡፡

ዓለም ዐቀፋዊትና ሐዋርያዊት በኾነች በአንዲት ቅድስት ቤተ ክርስቲያን  አምናለሁ፡፡

ኀጢአትን ለማስተስረይ በአንዲት ጥምቀት አምናለሁ፡፡

የሙታንን መነሣትና የሚመጣውን ሕይወት ተስፋ አደርጋለሁ፤ ለዘላለሙ አሜን፡፡

የቅዱሳን አበው ምስክርነት

  • ቅዱስ ጎርጎርዮስ የቂሣርያ ኤጲስ ቆጶስ “ አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ እንላለን….. የእግዚአብሐር አቃኒም ስሞች ናቸው፤ ስሞችም አቃኒም ናቸው፡፡ የአቃኒም ትርጓሜው በገጽ በመልክ ፍጹማን የሚኾኑ ባለመለወጥ ጸንተው የሚኖሩ አካላት ማለት ነውና ባሕርዩ አንድ ሲኾን ሦስቱ አካላት ጸንተው በሚኖሩ  በእሊህ ነውና ባሕርዩ አንድ ሲኾን ሦስቱ አካላት ጸንተው በሚኖሩ በእሊህ ስሞች ይጠራሉ፤ ሶስት አካላት አንድ መለኮት ናቸው፡፡” (ሃ. አበ. ገጽ ፴፱ ፥ ፵ )

ቅዱስ አትናቴዎስ “በባሕርይ አንድ እንደኾኑ በሦስቱ አካላት አምናለሁ፤ እሊህም አብ ወልድ፣ መንፈስ ቅዱስ ናቸው፤ አብ የሚያድን ነው፤ ወልድም የሚያድን ነው፤ መንፈስ ቅዱስም የሚያድን ነው፡፡ አንድ ሲኾኑ ሦስት ናቸው፤ ሶስት ሲኾኑ በባሕርይ በመለኮት በክብር በመመስገን በሥልጣን ፍጡራንንም ኹሉ በመፍጠር በፈቃድ ኀጢአትን ይቅር በማለት በማትለወጥ ዕውቀት በረከትን በመስጠት አንድ ናቸው (ሃ.አበ.ገጽ ፭)

  • ቅዱስ ባስልዮስ የቂሣርያ ኤጲስ ቆጶስ “የሦስቱ አካላት መለኮት ፍጹም አንድነትን ልናውቅ ይገባናል፣ የእነርሱ የሚኾን አንድ መለኮትን አንድ በማድረግ እናዋሕድ፡፡ በአብ ወላዲነት አሥራጺነት መለኮት አንድ እንደኾነ ሃይማኖትን እንመን፤ ወልድ ከአብ ተወልዷልና መንፈስ ቅዱስም ከአብ ተገኝቷልና አብ ከወልድ ወልድም ከመንፈስ ቅዱስ ሳይቀድም ወልድ ከአብ በመወለዱ መንፈስ ቅዱስም ከአብ በመሥረጹ የፈጣሪያችን የሦስትነቱ መለኮት አንድ ይኾናል፡፡” (ሃ. አበ. ገጽ ፻፯)
  • የሮም ሊቀ ጳጳስ አቡሊዲስ “አብ ወልድን የወለደ ነውና ዳግመኛም በማይነገር፣ በሐሳብም በማይመረመር ግብር መንፈስ ቅዱስ ከእርሱ ተገኝቷልና አብ ከወልድ ወልድም ከመንፈስ ቅዱስ ሳይቀድም መንፈስ ቅዱስ ከወልድ ወልድም ከአብ ወደ ኋላ

ሳይኾን ነው፡፡ ወልድም ለአብ ለመንፈስ ቅዱስ ቃላቸው ነው፤ መንፈስ ቅዱስም ለአብ ለወልድ እስትንፋሳቸው ነው፤ የሦስቱ አካላት መለኮት አንድ እንደኾነ በዚሀ ዐውቀን ለእርሱ እንሰግዳለን፡፡ “(ሃ.አበ.ገጽ) ፻፴፯ – ፻፴፷)

  • የኢየሩሳሌም ኤጲስ ቆጶስ ቅዱስ ዮሐንሰ “አንድ አምላክ ብለን የምንሰግድላቸው ሥሉስ ቅዱስ በባሕርይ በመለኮት አንድ እንደኾኑ እናምናለን እሊህም አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ ናቸው፡፡ እሊህም ሦስቱ አካላት በገጽ ፈጹማን እንደኾኑ በሥልጣን በባሕርይ ከዘመን አስቀድሞ በመኖር በጌትነት በመፍጠር ሳይለወጡ በመኖር አንድ እንደኾኑ እናምናለን፤ ይህን እንዲህ ብሎ የማያምነውን እኛ እናወግዘዋለን፡፡” ብለዋል፡፡ (ሃ.አበ.ገጽ ፻፰፯)
  • ቅዱስ ቄርሎስ የእስክንድርያ ሊቀ ጳጳሳት “ አንድ መለኮት አንድ ባሕርይ አንድ ኀይል አንድ ልዕልና አንድ ጌትነት አንድ ክብር ከጥንት አስቀድሞ የነበረ አንድ ቀዳማዊነት ነው፤ በሦስት አካላት በሦስት ገጻት ፍጹማን ናቸው፤ ግዙፋን አይደሉም፤ ያልተፈጠሩ ናቸው፤ ድካም የማይስማማቸው/ የማይለወጡ ናቸው፤ ለመገኘት ጥንት ለዘመን ፍጻሜ የላቸውም፡፡ አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ በአካል ሦስት በባሕርይ አንድ ነው ብሎ ማመን ይህ ነው የማይመረመር በቅድምና የነበረ” (ሃ አበ. ገጽ ፪፶፮)
  • ቅዱስ ቴዎዶስዮስ የእስክንድርያ ሊቀ ጳጳሳት፡- “በአካል በገጽ ሦስት ነው፤ በመለኮት አንድ ነው፤ ሥሉስ ቅዱስ አንድ ናቸው አንድ አገዛዝ አንድ ጌትነት አንድ መለኮት አንድ መንግሥት ገንዘባቸው ነው፡፡ አብ ከወልድ ተለይቶ የኖረበት ዘመን የለም ወልድን የወለደበት መንፈስ ቅዱስን ያሠረጸበት ተለይቶ የኖረበት ዘመን የለም፤ አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ በቅድምና የነበሩ ናቸው እንጂ ወልድ ከእግዚአብሐር አብ ተወለደ፤ መንፈስ ቅዱስም ከአብ ተገኘ ሥሉስ ቅዱስ ያልተፈጠሩ ናቸው፡፡ “ (ሃ.አበ ገጽ ፫፵፪)
  • ቅዱስ ሳዊሮስ የአንጾኪያ ሊቀ ጳጳሳት፡- “ ሦስቱ አካላት በመልክ ፍጹማን ናቸው፤ ሦስቱ ገጻት በክብር በብርሃን አንድ ናቸው፤ በባሕርይ አንድ ናቸው፤ በሥልጣን አንድ ናቸው በጌትነት አንድ ናቸው፤ በመለኮት አንድ ናቸው፤ በመሰገድ አንድ ናቸው፣ በመመስገን አንድ ናቸው የታመኑ ሰዎች እንደሚያምኑት፡፡…… በሦስቱ አካላት ውስጥ መገዛዛት መታጠቅ መፍታት የለም፤ በማዕረገ መለኮት አንዱ ካንዱ አይበልጥም፤ አንዱ አንዱን እንደ መልእክተኛ በሥልጣኑ አያዝዘውም፤ በአንድ መለኮተ ክብር በአገዛዝ የኹሉ ፈጣሪ ገንዘብ በሚኾን በባሕርይ ዕውቀት አንድ ናቸው እንጂ፡፡” (ሃ. አበ. ገጽ ፫፻፶፯)

 

 

አባ ሳሙኤል፤

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

ልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ 

አዲስ አበባ

 

ኮሚዩኒኬሽን የአንድ ተቋም የደም ስር ነው። በተለያየ ደረጃ ያሉ የተቋሙ አካላት እንደ አንደ አንድ ውህድ አካል ለመንቀሳቀስ የተስተካከለ የመረጃና የኮሚዩኒኬሽን ትስስር ሊኖራቸው ይገባል። ይህ ባልሆነበት ሁኔታ የደም ዝውውር ስርዓቱ ተዛብቶ አደጋ እንደሚወድቅ ሰው ሁሉ ተቋማትም የተስተካከለ የመረጃ  ዝውውር ስርዓት ከሌላቸወ ይሞታሉ።

ይህም ሆኖ መረጃ መኖሩ ብቻ በቂ አይደለም። ሙያዊ የመረጃ ስርጭት ክህሎት ለአመራር ኃላፊነታችን ብቻ ሳይሆን ለእለት ተእለት ሰብአዊ ግንኙነታችን ጭምር ጠቃሚ ነው።  መረጃ  በትክክለኛው  ጊዜ መንግድና አቀራረብ የማይተላለፍ ከሆነ ከመረጃ ተቀባዩ ጋር የተለያ ሓሳብ የምናጸባርቅ እስኪመስል ድረስ ለመግባባት አስቸጋሪ ነው።

በተቋም ውስጥ ይሁን ከተቋም ውጭ ላለው ተደራሽ መረጃ የምናቀርብብት ስርዓትና አግባብ የምንፈልገውን ወጤት በሚያስገኝ መልኩ ሲኬድበት አናይም። ሚስጥራዊነትን እንደ ታላቅ ዕሴት በሚቆጥረው ባህላችን መረጃ እንደ የሥራ መሳሪያ ሳይሆን  እንደ የስልጣን  ምልክት ተደርጎ ይወሰዳል። ከዚህም በተጨማሪ በስርዓታችን ውስጥ የትኛውን መረጃ ማን ማወቅ አለበት ከማንስ ሚስጥር መሆን አለበት የሚለውን የሚደነግግ የመረጃ ህግ ቢኖርም ፍላጎት የሚወሰንበትን ሁኔታ በስፋት እናስተውላለን መሪዎች።

እንዳንድ መሪዎች  የተቋሙን ራዕይና እቅዱ በግልፅ ከማብራራት ይልቅ ተከታዮቻቸው የሚያስቡት ጭምር እንዲያወቁ ይጠብቃሉ። የተቋሙ ተልዕኮና ግብ በግልዕ እንዲታወቅና መግባባት እንዲደረስበት በመጨረሻም የሚፈልገውን ውጤት ብቻ ሳይሆን የሚኬድበትን አቅጣጫ ፍጥነት የማሳወቀና የማግባባት ኃላፊነትታቸውን ይዘነጋሉ። በዚህ ሁኔታ መረጃ በአመራሩ በስስት የሚጠበቅ የግል ንብረት ይሆንና ተከታዮቹ ሥራቸውን አወቀው በነፃነት የሚሰሩ ሳይሆን አለቅዬውን ለማስደሰትና ታማኝነታቸውን የበለጠ ለመግለፅ የሚራኮቱ ትእዛዝ ጠባቂዎች ይሆናሉ። እያንዳንዱ ሥራ አከጠቃላይ ዓላማው ጋር እንዴት እንደሚያያዝ በማይታወቅበት ሁኔታ የሥራ ሞራልም ቀስ በቀስ ይዘቅጣል።

በመርህ ላይ ተመስርተው እና በቂ መረጃ ይዘው የሚሰሩ ሰዎች መርሁን በተለያዩ ሁኔታዎች ውስጥ ሆነው ያለምንም አዛዥ ግባራዊ ለማድረግና ችግሮችን ለመፍታት ይችላሉ። በትእዛዝ ላይ ተመስርተው የሚያስቡ ሰዎች ግን ስኬት ማስመዝገብ የሚችሉት በተወሰኑ ሁኔታዎች እና ጉዳዮች ላይ ብቻ ነው። በተነገራቸው ጉዳይና በእርግጠኝነት በሚያውቁት ውጤት ዙሪያ ነው። ቀደም ብሎ ስምምነት በተደረሰባቸው መርሆዎችና በአስፈላጊ መረጃ የታጠቁ ሰዎች በኮምፓስ እንደሚመራ ተጓዥ ናቸው። ኮምፓስ በየትኛውም የማይታወቅ ዱርና በረሃ ላይ ቢኮንም መወጣጫ መንገድንና መዳረሻን ማሳየት ይችላል። የጠራ መረጃና የጉዞ አቀጣጫ የታጠቀ ኃይል በእያንዳንዱ እርምጃ የአለቃውን አይን አይን ማየትሰያስፈልገው ኮምፓሱን ይዞ በዓላማው መንፈስ ላይ ተመስርቶ በሙሉ ልብ ፊት ለፊት የሚገጥመውን ጦርነት የሚያሽንፍ ኃይል  ይሆናል። ለዚህም ውጤታማ የኮሚዩኒኬሽን ስርዓት የማይተካ ሚና አለው።

በአንድ ተቋም ውስጥ ያለው የኮሚዩኒኬሽን ባህል ለብቻው የተነጠለ ሳይሆን የአመራርና የተቋሙ ባህል ነፀብራቅ ነው። የኮሚዩኒኬሽን ስርዓቱና ባህሉ ደግሞ በተራው የአመራርና ተከታይ የጎንዮሽ የአባላት ግንኙነት የአባላቱ  የሥራ ተነሳሽንት ውጤት የተቋሙ የፈጠራ አቅምና የአባላቱ  የባለቤትበት መንፈስ ላይ ሳይቀር ተፅእኖ አለው።

ውጤታማ የኮሚዩኒኬሽን ሥራ የሚጀምረው በተቋሙ ተልዕኮ ላይ ግልዕንትን በመፍጥር ነው። በዚህም መሰረት ለእያንዳንዱ ሠራተኛ የሚጠበቅበትን ማሳወቅ ብቻ ሳይሆን የተቋሙን እቅድ በጋራ ማቀድ በጋራ መገምገምና እያንዳንዱ ሠራተኛ እንደየውጤቱ የሚሽለምበትንና የደከመው ደግሞ የሚደገፍበትን ሁኔታ መፍጠር ለተሳካ የኮሚዩኒኬሽን ስርዓት መሰረት ነው። በሥራ ወቅት ለምንመራቸው ሰዎች በአጠቃላይ ሊደረስበት የሚገባውን ውጤትና  ከእያንዳንዱ ግለሰብ የሚጠበቀውን ሚና ግልፅ ማድረግ ያስፈልጋል። በዚህ ዙሪያ የሚፈጠሩ አለመግባባቶችን ለመፍታት ጊዜ ሀብትና ጉልበት መጀመሪያውኑ ተግባብቶ ሥራ  ባልደረሰቦች በውጤቱና በሂደቱ ላይ እስተዋዕኦ ይኖራቸዋል ብሎ ማመን ይጠበቃል።

በተቋሙ ውስጥ ግልዕና የመተማመን ግንኝነት መፍጠር ለውስጥና ለውጭ ኮሚዩኒኬሽን ውጤታማነት ቁልፍ ጉዳይ ነው። ውጤታማ ውስጡ ተቋም የኮሚዩኒኬሽን ስርዓት የተቋሙን የውስጥ አካላት የሚያስተሳስር ክር ብቻ ሳይሆን ለውጭ አካላትም ጠንካራ የግንኙነት ድልድይ  ይሆናል። ጥሩ የመረጃ ስርጭት ስርዓት በሌለበት ሁኔታ ክፍተቱ በሃሜታና በአሉባልታ ይተካል እንደ። ማንኛውም ተፈጥሮዊ ክስተት አአምሯችን ክፍተትን አይፈቅድም መረጃ በውቅቱና በሚፈለግው መጠንና ጥራት ካልተሰራጨ ወይም በአግባቡ ካልተሰራጨ የሰው አእምሮ ከሌላ ምንጭ ወይም በራሱ በሚፈጥረው ነገር ከፈተቱን ይሞላል። ይህ ሁኔታ ብዙውን ጊዜ ተጨማሪ ወጪ ወደሚጠይቅ የእሳት ማጥፋት ሥራ  ያስገባል።

በውስጠ ተቋም ሆነ ከተቋም ውጭ ካሉ ባለጉዳዩች ጋር ባለን የኮሚዩኒኬሽን ግንኙነት በጥሞና አድሞጦ መረጃና ሀሳብን አደራጅቶ ተገቢውን ምላሽ መስጠት ጠቃሚ ክህሎት ቢሆንም ለተሳካ ኮሚዩኒኬሽን ብቻውን በቂ አይደለም። በመጀመሪያ የምናሰራጨውን መረጃ ማወቅ ብቻም ሳይሆን ያለማመንታት ስርጥቱን ዓላማና የምንጠብቀውን ውጤት ቀድመን ማወቅ ያስፈልጋል። መረጃውን እንዲሁ መበተን ሳይሆን ውጤቱን የምናውቅበት ይግብረ መልስ ስርዓት ሊኖረው ይገባል። ይህ ካልሆን ዒላችንን ሳወቅ ወደ ጨለማ የማቆልቆ ያህል የባከን ጊዜ እና ሥራ  ይሆናል። ግብረ-መልስ ባለወቅንብት ሁኔታ ቀጣይ ሥራዎችን ለማቀድና ጉድለቶችን ለማረም የምናውቅበት መንገድ አይኖርም።

 

ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀ ጳጳስ

አዲስ አበባ