Archives

All posts by admin

1 መለኮት ሰው ሆነ የምንለው የቃልነቱ መለኮት ብቻ

ነው እንጂ ልብነቱ መለኮትና የእስትንፋስነቱ መለኮት ሰው አልሆኑም… አንደኛ  ንባብ ውስጥ “የቃልነቱ መለኮት ብቻ ነው” የሚለው በቤተ ክርስቲያናችን የምስጢረ ሥላሴና የምስጢረ ሥጋዌ ትምህርት መሠረት ስሕተት ሆኖ አግኝተነዋል ምክንያቱም የልብነቱ መለኮት ብቻ የቃልነቱ መለኮት ብቻ የእስትንፋስነቱ መለኮት ብቻ የሚል ትምህርት የለምና፣ መለኮትም ሦስቱ አካላት አንድ የሚሆኑበት እንጂ ሦስቱ አካላት ለየብቻ የሚከፋፈሉበት አይደለምና ቅዱስ አትናቴዎስ ተዋሕዶቶሙ ውእቱ መለኮት ለአብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ወበዝንቱ አእመርነ ከመ አሐዱ መለኮት ዘሠለስቱ አካላት፡፡?

ትርጉም

“መለኮት የአብ፣ የወልድ፣ የመንፈስ የባሕርይ አንድነታቸው ነው የሦስት አካላት መለኮት አንድ እንደሆነ በዚህ አወቅን” ሲል እንዳስረዳ ሃ/አበው ምዕ 25 ክፍል 4 ቁጥር 6 ?

የ፩ኛው መልስ

የእግዚአብሔር አንድነት

  • የእግዚአብሔር አንድነቱ በባሕርይ በመለኮት አንድ አምላክ ነው፡፡ በስመ እግዚአብሔር ዋሕድ በመለኮት ዘይሤለስ በአካላት ወበኩነታት ማለት በአካላት ሦስት በሚሆን በመለኮት አንድ በሚሆን በእግዚአብሔር እናምናለን፡፡ እንዳሉ ሠለስቱ ምእት፡  ፍትሐ ነገሥት ፩ኛ አንቀጽ፡፡

አንዱ በሚሆኑ በአብ በወልድ በመንፈስ ቅዱስ አምናለሁ እታመናለሁ እግዚአብሔርነቱ አንድ ጌትነቱም አንድ ሥልጣኑ አንድ በሚሆን በአንድ አምላክ በአብና በወልድ በመንፈስ  ቅዱስም እናምናለን፡፡

በአምላክነት አንድ ነው በአካል ፫ ይሆናል አንድ እግዚአብሔር የሚሆን  አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ አንድ አምላክ እንደሆነ አምናለሁ፡፡ ያዕቆብ ዘእልበረዳኢ፡

ኩነታት የተባሉትም ልብነት ቃልነት ሕይወትነት ናቸው፡፡ እነዚህ ናቸው ማለት ሦስቱ ልብነት ቃልነት ሕይወትነት ወይም እስትንፋስነት ናቸው፡፡ የአብ ከዊንነቱ ልብነት ነው፤ የወልድ የመንፈስ ቅድስ ልባቸው እርሱ ነው፤ የወልድ ከዊንነቱ ቃልነት ነው፤ ለአብ  ለመንፈስ ቅዱስ ቃላቸው እርሱ ነው፤ የመንፈስ ቅዱስ ከዊንነቱ  ሕይወት ነው፤ የአብ የወልድ ሕይወታቸው እሱ ነው፡፡

አብ ለወልድ ለመንፈስ ቅዱስ ልባቸው ነው በአብ ልብነት ያስባሉ፡፡

ወልድ ለአብና ለመንፈስ ቅዱስ ቃላቸው ነው በወልድ ቃልነት ይናገራሉ፡፡ መንፈስ ቅዱስም ለአብና ለወልድ እስትንፋሳቸው ነው፡፡ በመንፈስ ቅዱስ ሕይወትነት ሕያዋን ይሆናሉ፡፡ ሃይማኖተ አበው አቡሊዲስ ዘሮሜ ክፍል ፪ኛ፡፡

አብ ልብ እንደ ሆነ ወልድም ቃል እንደ ሆነ መንፈስ ቅዱስም ሕይወት እንደ ሆነ እናገራለሁ አምናለሁም እታመናለሁም፡፡ ያዕቆብ ዘእልበ ረዳኢ፡፡

እነዚህ ሦስቱ ኩነታት በህልውና ሲገናዘቡ እንዲህ ነው፡፡ አብ ልባቸው ስለሆነ በወልድ በመንፈስ ቅዱስ ውስጥ አለ፤ ከቃሉ ከወልድ ከሕይወቱ ከመንፈስ ቅዱስ አይለይም፤ ለምሳሌ የሰው ነፍስ ልብነቷ ከቃልነቷና ከሕይወትነቷ ሊለይ እንደማይቻል ነው፡፡ ወልድ ቃላቸው ስለሆነ በአብ በመንፈስ ቅዱስ ህልው አለ፤ ከልቡ ከአብ ከሕይወቱ ከመንፈስ ቅዱስ አይለይም፣ የነፍስ ቃልነቷ ከልብነቷና ከሕይወቷ አይለይም፤ የነፍስ ቃልነቷ ከልብነቷና ከሕይወትነቷ ከመንፈስ ቅዱስ ሊለይ እንደማትለይ ነው፡፡ መንፈስ ቅዱስ ሕይወታቸው ስለሆነ? አብና  በወልድ ውስጥ አለ፤ ከልቡ ከአብ፤ ከቃሉ ከወልድ አይለይም፤ የነፍስ  ሕይወትነቷ ከልብነቷና ከቃልነቷ ሊለይ እንደማይቻል ነው፡፡ ወልድና  መንፈስ ቅዱስ በነፍስ ቃልና እስትንፋስ ምሳሌ  ከአብ አለመለየታቸውንም አረጋዊ መንፈሳዊ እንዲህ ሲል ያስረዳል፡፡ ቃሏና ሕይወቷ ከነፍስ እንደማይለይ ወልድና መንፈስ ቅዱስ እንደዚኹ ከአብ አይለዩም፡፡ መጽሐፈ መነኮሳት አረጋዊ መንፈሳዊ፡፡     

ከዚህ በተለየ እንደተገለጸው ሥለሴ (፫ቱ አካላት) በልብ  በቃል በእስትንፋስ  በአንድ ልብ በአብ ያውቃሉ  በአንድ ቃል በወልድ ይናገራሉ በአንድ ሕይወት  በመንፈስ ቅዱስ ሕያዋን  ሁነው ይኖራሉ፡፡

በሕልውና (አንዱ በአንዱ መኖራቸውንም) ከ፫ቱ አንዱ ወልድ፣ በእኔ እመኑ እኔ በአብ እንዳለሁ አብም በእኔ እንዳለ፤ ሲል ለሐዋርያት አስተምሯል፡፡ (ዮሐ.፲፬÷፲፩)፡፡

ቅዱስ ዮሐንስም ቃልም በእግዚአብሔር ዘንድ ነበረ፣ እግዚአብሔርም ቃል ነበረ ቃልም እግዚአብሔር ነበረ ይህ አስቀድሞ አካላዊ ቃል ወልድ በአብ ህልው ነው ነበረ ሲል ገልጾልናል፤ (ዮሐ. ፩÷፩-፪)፡፡

ቅዱስ ዮሐንስ በወንጌሉ ቃል በእግዚአብሔር ዘንድ ነበረ በማለቱ አካላዊ ቃል ወልድ በአብ ህልው ነው፡፡ ይህ አስቀድሞ በእግዚአብሔር ዘንድ ነበረ በማለቱ በመንፈስ ቅዱስ ህልው መኖሩን ያስረዳል፡፡ ቅዱስ ዮሐንስ ወንጌላዊ ከ፫ቱ አካላት አንዱ አካል ወልድ ቃልን በቃልነት በአብና በመፈስ ቅዱስ አለ በማለቱ ሁለቱን አብ በልብት በወልድ በመንፈስ ቅዱስ እንዳለ፤ መንፈስ ቅዱስ በሕይወትነት በአብና በወልድ እንዳለ ይታወቃል፡፡  

  • ፀሐይ አንድ ሲሆን ትነት አለው ይኸውም ክበቡ ብርሃኑ ሙቀቱ ነው፤ ፀሐይ ወጣ ሲባል ክበቡ ይታወቃል፤ የፀሐይ ብርሃን ታየ ሲባል ብርሃኑ ይታወቃል፤ የፀሐይ ሞቀ ሲባል ሙቀቱ ይታወቃል፤ ክበቡ አብ፤ በብርሃኑ ወልድ፤ በሙቀቱ መንፈስ ቅዱስ፤ ይመሰላሉ፡፡ እሳትም አንድ ሲሆን ሦስትነት አለው፤ ይኸውም ክበቡ ብርሃኑ ሙቀቱ ነው፡፡ ክበቡ እሳት ነደደ ሲባል ይታወቃል፤ ብርሃኑ እሳት በራ ሲባል ይታወቃል፤ ሙቀቱ እሳት ሞቀ ሲባል ይታወቃል፤ ክበቡ አብ፤ በብርሃኑ ወልድ፤ በሙቀቱ መንፈስ ቅዱስ ይመሰላሉ፡፡ ፀሐይና እሳት አንዳንድ ሲሆኑ ሦስትነት እንዳለቸው፤ ሦስትነት ሳላቸው አንድ እንደሆኑ ሥላሴም በአካል ሦስት ሲሆኑ በባሕርይ በመለኮት አንድ ናቸው፡፡
  • ሥላሴ በፀሐይና በእሳት መመሰላቸውንም ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ራሱ ለሐዋርያት እንዲህ ሲል ነግሯቸዋል፡፡ እኔና አባቴ መንፈስ ቅዱስም ፀሐይ /ክበብ/ ብርሃን ሙቀትም ነን፤ እኔና አባቴ መንፈስ ቅዱስም እሳትና ነበልባል ፍሕምም ነን፡፡ እሳት የተባለ ክበቡ ነው፤ ነበልባል ብርሃኑ፤ ፍሕም ሙቀቱ ነው፡፡ ጌታ ይህን የተናገረው ሐዋርያት ባሕርይህ አንድነትህ ሦስትነትህ እንዴት ነው? ብለው ጠይቀውት ሲያስረዳቸው ነው፤ ሐዋርያትም ይህን ጽፈውት ቀሌምንጦስ በተባለው መጽሐፍ ይገኛል፡፡ ቅዳሴ ዘሠለስቱ ምዕት ተመልከት፡፡
  • ከዚህ በላይ በተነገሩት ምሳሌዎች እንደተገጸው ሁሉ ሥላሴ በአካላት ሦስት ሲሆኑ በባሕርይ አንድ ናቸው፤ አንድ እግዚአብሔር፤ አንድ አምላክ ናቸው፡፡ ይህን ሲያስረዱ መጻሕፍት እንዲህ ይላሉ፤ እስራኤል ሆይ ስማ እግዚአብሔር አምላካችን አንድ እግዚአብሔር ነው፤ ዘጸ. ፮÷፬፡፡ እግዚአብሔር አንድ ነው፤ ኤፌ.፬÷፭፡፡ ሦስት ስም ፩ዱ እግዚአብሔር ነው፡፡ ቅዳሴ ማርያም፡፡

ደግሞም ሥጋ በተለየ አካሉ የቃልነትን መለኮት ?

የሚለውም ከቤተ ክርስቲያናችን የምሥጢረ ሥጋዌ ትምህርት ጋር የሚስማማ አይደለም ተቀባይነትም የለውም እኔም ሙሉ በሙ ተቀብየዋለሁ፡፡ እኔም ይህንን እላለሁ መለወጥ መበረዝ መንታነት በሌለበት በዚህ ተዋሕዶ ቃል ሥጋን ኾነ፣ ሥጋ ቃልን ኾነ፣ ወይም አምላክ ሰው ኾነ፣ ሰው አምላክ ሆነ፡፡…. እርሱም ሰው የሆነ እግዚአብሔር ነው፤ እርሱ አምላክ የሆነ ሰውም ነው… ሲል እንዳስረዳ ሃይማኖተ አበው፣ ጎርጎርዮስ ዘእንዚናዙ  ደግሞም ሥጋ በተለየ አካሉ የቃልነትን መለኮት የሚለውም ከቤተ ክርስቲያናችን የምሥጢረ ሥጋዌ ትምህርት ጋር የሚስማማ አይደለም፡፡ ተቀባይነትም የለውም ?

የ፪ኛው መልስ

በዚህ ተዋሕዶ የቃል ገንዘብ ለሥጋ የሥጋ ገንዘብ ለቃል ገንዘቡ ኾነ፡፡ ቃልና ሥጋ ወይም  መለኮትና ትስብእት ስለተዋሐዱ ቅድመ ዓለም ከአብ የተወደለው የቃል ልደት ለሥጋ ተነገረለት፡፡ ድኅረ ዓለም /ኑሮ ኑሮ/ ከቅድስት ድንግል ማርያም የተወለደው /የተገኘ/ የሥጋም ልደት ለቃል ተነገረለት፡፡ እንዲህ በማለት ቃል በሥጋ ድኅረ ዓለም ከአብ ተወለደ፡፡ ቅድመ ዓለም ከቅድስት ድንግል ማርያም የተገኘ ሥጋና ነፍስን ስለኾነ /ስለተዋሐደ/ አብ በአካላዊ ቃል ርስት ትስብእትን ልጄ አለው የኢየሱስ አባት ተባለ፤ አንተ ነህ ልጄ… እንዳለው፣ ራሱ (ሉቃ. ፫ ፥ ፳፪)፡፡

ድኅረ ዓለም  ከቅድስት ድግል ማርያም የተገኘ ትስብእት /ነፍስና ሥጋ ቅድመ ዓለም ከአብ የተገኘ ቃልን ስለኾነ /ስለተዋሐደ/ ቅዱስት ድንግል ማርያም በሥጋ አካላዊ ቃልን ወለደችው፣ የአምላክ እናት ተባለች፣…. እግዚአብሔር ልጁን ላከ ከቅድስት ድግል ማርያም ተወለደ  

  1. “የባሕርይ አንድነት ማለት ግን መመሳሰል ነው መመሳሰልስ እንዴት ነው ቢባል የአብ ባሕርይ፣ የወልድ የመንፈስ ቅዱስን ባሕርይ ይመብላል፤ የወልድ ባሕርይ የአብ የመንፈስ ቅዱስን ባሕርይ ይመስላል፡፡ የመንፈስ ቅዱስ ባሕርይ የአብ የወልድን ባሕርይ ይመስላል” የሚለውም በቤተ ክርስቲያናችን የምሥጢረ ሥላሴ ትምህርት አነጋገር ትክክል አይደለም፡፡ ምክንያቱም አይባልምና የሚመሳሰሉት በመልክ በገጽ ነው፡

የ፫ኛው መልስ

አንድነት በሦስትነት

  • የሥላሴ አንድነታቸው በባሕርይ በመለኮት በመንግሥት በአምላክነት ነው፣ ሥላሴ በአገዛዝ በባሕርይ በመለኮት አንድ ናቸው፡፡
  • ስለዚህ ሥላሴ በአምላክነት በባሕርይ፤ በመለኮት አንድ ናቸው፣ እግዚአብሔር በአካል ሦስት ነው፡፡ ወንጌላዊ ዮሐንስም ወእግዚአብሔር ውእቱ ቃል ሲል ጽፏል፡፡ ዮሐ. ፩፥ ፩፡፡

ሦስት የሚያደርጋቸው አካል ከሆነ፣ አንድ የሚያደርጋቸው ደግሞ ባሕርይና ፈቃድ ነው፡፡ ሦስትነት ያለበት አንድነት፣ አንድነት ያለበት ሦስትነት አብ፣ ወልድ መንፈስ ቅዱስ ናቸው፤ እነርሱም አንድ አምላክ ይባላሉና፡፡ በአካል ሦስት ከሆኑ በፈቃድ በባሕርይ አንድ መሆን እንዴት ነው ያልን እንደሆነ አካል ህልውና ይገናዘባሉ በአንድ ልብነት ያስባሉ በአንድ ቃልነት ይናገራሉ በአንድ እስትንፋስነት ሕያዋን ሁነው ይኖራሉ፡፡ አብ በልብነቱ ዕውቀት ነው፣ ሌላ ልብ የለው “ ህየንተ ልብ ዘዝየ ነአምሮ ለአብ” ሲል ቴዎዶጦስ ዘእንቆራ ተናግሯል፡፡ ወልድም በቃልነቱ ነባቢ ቃል ነው፣ ሌላ ቃል የለውም ሲል ጎርጎርዮስ ገባሬ መንክራት ተናግሯል፡፡   ዘዳ. ፮ ፥ ፬፡፡ መንፈስ ቅዱስም በሕይወቱ ሕያው ነው፣ ለሥላሴ ሌላ እስትንፋስ የላቸውም “ወአኮ ውእቱ ዘከመ ነፍስ ዘሀሎ ውስቴቴነ ዘንስሕቦ ኀቤነ እምነፋሳት ለቁመተ ሥጋነ፣ አላ ውእቱ መንፈሰ እግዚአብሔር ብሏል፡፡ ዲዮናስዮስ ዘአንጾኪያ፡፡”

  • አብ በልብነቱ በወልድ በመንፈስ ቅዱስ ህልው ነው፣ ወልድም በቃልነቱ በአብ በመንፈስ ቅዱስ ህልው ነው፣ መንፈስ ቅዱስ በእስትንፋስነቱ በአብ በወልድ ህልው ነው፡፡ “ አብኒ ህልው ውእቱ በወልድ ወበመንፈስ ቅዱስ፣ ወወልድኒ ህልው ውእቱ በአብ ወበመንፈስ ቅዲስ” ሲል ፈላታዎስ ዘእስክንድርያ መስክሯል፡፡ ለወልድና ለመንፈስ ቅዱስ አብ ልባቸው ነው፡፡ ለመንፈስ ቅዱስና ለአብም ወልድ ቃላቸው ነው፡፡ ለወልድና ለአብ ደግሞ መንፈስ ቅዱስ እስትንፋሳቸው ነው፣ ማለትም በአብ ልነት ሦስቱም ያስባሉ፣ በወልድ ቃልነት ሦስቱም ይናገራሉ፣ በመንፈስ ቅዱስ እስትንፋስነትም ሦስቱ ሕያዋን ሆነው ይኖራሉ፣ በጠቅላላም የህልውና ይገነዘባሉ ብለን እናምናለን፡፡
  • ነገር ግን ሦስትነትን ከአንድነት ጋር በማያያዝ እግዚአብሔር አምላክ ለአገልጋዩ ለሙሴ ሐመልማለን ከነበልባል፣ ነበልባልን ከሐመልማል ጋር አዋሕዶ “አነ ውእቱ እግዚአብሔር አምላክከ አምላከ አብርሃም ወአምላከ ይስሐቅ ወአምላከ ያዕቆብ” እያለ በእሳቱ መካከል አንድነቱን ሦስትነቱን በመግለጥ ተናግሯል፡፡ ማቴ. ፳፪፥፴፪፣ ዘፀ ፫፥፲፭፡፡ አምላክ አምላክ አምላክ በማለት ሦስት ጊዜ መናገሩ የሦስትነት መገለጫ ነው፣ እንዲሁም እግዚአብሔር ብሎ የተናገረውም አምላክ አምላክ አምላክ ያለው ቃሉ ያለመለወጡም አንድነትን የሚገልጥ ነው፡፡ እንደገናም ሙሴና አሮን የሕዝቡ መባረኪያ ቃል አድርጎ ሦስትነትንም አንድነትንም በሚገልጥ መልክ እንዲህ ሲል ይናገር ነበር፡፡ “እግዚአብሔር ይባርክህ፣ ይጠብቅህም፡፡ እግዚአብሔር ፊቱን ያብራልህ፣ ይቅርም ይበልህ፡፡ እግዚአብሔር ፊቱን ወደ አንተ ያንሣ ሰላምም ይስጥህ፡፡” እንዲህ እያለ ሦስት ጊዜም መላልሶ መናገሩ የሦስትነት፣ በአንድ አንቀጽ (ቁጥር) መናገሩ ደግሞ የአንድት ማረጋገጫ ነውና፡፡

ነቢየ እግዚአብሔር ቅዱስ ዳዊትም በመዝሙሩ “ ዐቢይ እግዚአብሔር ወዐቢይ ኀይሉ፤ ወአልቦ ኊልቊ ለጥበቢሁ” እያለ አንድነትንም ሦስትነትንም ገልጦ ተናግሯለ፡፡ መዝ. ፻፵፭ ፥ ፭፡፡  ማለት ዐቢይ እግዚአብሔር ያለው እግዚአብሔር አብን ነው፣ ወዐቢይ ኀይሉ ያለው ደግሞ ኀያሉ እግዝአብሐር ወልድን ነው፣ ወአልቦ ኊልቊ ለጥበቢሁ ያለው ደግሞ እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስን ነው፡፡ በድጋሜም “ሣህሉ ለእግዚአብሔር መልአ ምድረ፤ወበቃለ እግዚአብሔር ጸንዓ ሰማያት ወእምስትንፋሰ አፉሁ ኲሉ ኃይሎሙ”፡፡ በማለት አንድነትንም ሦስትነትንም ገልጧል፡፡ ሣህሉ ለእግዚአብሔር ያለው እግዚአብሔር አብን ነው፣ ወበቃለ እግዚአብሔር ጸንዓ ሰማያት ያለው ቃለ እግዚአብሔር ወልድን ነው፣ ወእምስትንፋሰ አፉሁ ያለው ደግሞ እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስን ነው መዝ. ፭፪ ፥ ፭

  • ነቢየ እግዚአብሔር ቅዱስ ኢሳይያስም ሱራፌል በሰማይ ሆነው “ቅዱስ፤ ቅዱስ፤ ቅዱስ እግዚአብሔር ጸባኦት ፍጹም ምሉእ ሰማያተ ወምድረ ቅድሳተ ስብሐቲከ፡ እያሉ ሲያመሰግኑ ሰምቷል፡፡ ኢሳ. ፮ ፥ ፫ ይኸውም ልዩ ሦስትነትን የሚያመለክት ነው፣ ሦስት ጊዜ ቅዱስ ማለቱ የሦስትነት፣ እግዚአብሔር ያለው እና ቅዱስ ቅዱስ ቅዱስ ያለው ደግሞ የአንድነት አስረጂ ነው፡፡ ቃል አለመለወጡ ከዚህም ሌላ ልዑል እግዚአብሔር ሁል ጊዜ ለወዳጁ ምስጢርን መግለጥ ልማዱ ስለሆነ፣ በቃል ብቻ ሳይሆን በሥራም ለወዳጁ ለአብርሃም ሦስትነቱን ከአንድነቱ፣ አንድነቱንም ከሦስትነቱ ጋር በማያያዝ እንዲህ አድርጎ ገልጦለታል፡፡ “ዐይኑን አነሣና አየ፣ እነሆም ሦስት ሰዎች ወደርሱ ቀረቡ፣ ባያቸውም ጊዜ ከድንኳኑ ደጅ ሊቀበላቸው ሮጠ፣ ወደ ምድርም ሰገደ” ይህ የሦስትነቱ ምልክት ነው፡፡ የአንድነት ምልክት ደግሞ ከዚየ ደርሶ በነጠላ ቁጥር “አቤቱ በፊትህስ ሞገስ አግኝቼ እንደሆነ እለምንሃለሁ፣ ባርያህን አትለፈኝ” ማለቱ”” ዘፍ. ፲፰ ፥ ፪፡፡ ይኸውም እግዚአብሔር ሦስት ሲሆን አንድ፤ አንድ ሲሆን ደግሞ ሦስት መሆኑ የማያጠያይቅ ከፍተኛ ምስጢር ነው፡፡ ይህም ቅሉ ለአሁኑ ጊዜ ምሳሌው የጎላ መስሎ እንዲታይ ለዚያን ጊዜ ለእስራኤላውያን ረቂቂ ምሳሌ ሆኖባቸው ሲኖሩ ነበር፣ ሆኖም እግዚአብሔር ወልድ ወደዚሀ ዓለም መጥቶ ሲያስተምር “ኲሉ ተውህበኒ እምኀበ አቡየ” ወአልቦ ዘየአምሮ ለወልድ ዘእንበል አብ ወለአብኒ አልቦ ዘየአምሮ ዘአንበለ ወልድ ወለዘፈቀደ ወልድ ይከሥት ሎቱ ሁሉ ከአባቴ ዘንድ ተሰጠኝ ማንም ወልድን ያለ አብ፣ አያውቀውም፤ አብንም ያለ ወልድ፣ ማንም አያውቀውም ወልድም ሲገልጥለት ከወደደው ሰው በቀር ሲል የራቀውን አቅርቦ፣ የረቀቀውንም ምስጢር አጉልቶ፣ አካለ አብን፣ አካለ ወልድን፣ አካለ መንፈስ ቅዱስን በመለየት አስተማራቸው ገለጠላቸው፡፡ ማቴ. ፲፭፥፳፯፡ እንዲሁም በጥምቀት ጊዜ ወልድ በማየ ዮርዳኖስ በእደ ዮሐንስ ሲጠመቅ ወናሁ መጽአ ቃል እምሰማይ ዘይብል “ዝንቱ ውእቱ ወልድየ ዘአፈቅር ወሎቱ ሠመርኩ የምወደው ልጄ ይኸ ነው ብሎ አብ ሲያውጅ፤ መንፈስ ቅዱስ ደግሞ በርግብ አምሳል ወርዶ ረብቦ ታይቷል፣ በዚህም ጊዜ ምስጢረ ሥላሴ የሥላሴ አንድነት ሦስትነት ተገለጠ፡፡ ማቴ. ፫፥ ፫.፪፡፡
  • ሐዋርያትም ይኸን ይዘው በመልእክታቸው በትምህርታቸው ምስጢረ ሥላሴን አምስጥረው አጉልተው አስፍተው ጽፈዋል፣ ለምሳሌ ቅዱስ ዮሐንስ ወንጌላዊ በመልእክቱ ሲጽፍ እስመ ሠለስቱ እሙንቱ እለ ይከውኑ ስምዐ መንፈስ ወማይ ወደም ወሠለስቲሆሙ አሐዱ እሙንቱ “በሰማይ ምስክር የሚሆኑ ሦስት ናቸው” ብሎ ሦስት ሲሆኑ አንድ፣ አንድ ሲሆኑ ሦስት መሆናቸውን መስክሯል፡፡ ፩ኛ ዮሐ. ፭፥፰ ብርሃነ ዓለም ቅዱስ ጳውሎስም “ የእግዚብሔር ጸጋ፣ የወልድ ቸርነት የመንፈስ ቅዱስም ምሕረት ለእናንተ ይሁን” በማለት የሦስትነትን ትምህርት አስረድቷል፡፡ ፪ቆሮ ፲፫ ፥ ፫፫

እንዲህ ባለ ምልአት ስፋት ርቀት፣ እንዲህም ባለ አንድነት ሦስትነት ሥላሴ ሳይወሳሰኑ አንዱ ካንዱ መቅደም መቀዳደም ሳይኖርባቸው አንዱ ለአንዱ መገዛት ሳይኖር በአካል፤ በስም፤ በግብር፣ ሦስትነትን፤ በፈቃድ በህልውና በመለኮት አንድነትን ገንዘብ አድርገው ሥላሴ ቅድመ ዓለም ነበሩ፤ ዓለምን ፈጥረው አሉ፤ ዓለምን አሳልፈው ይኖራሉ፡፡

በሥላሴ ዘንድ አንድነት ካለ ብሎ ሦስትነትን፣ ሦስትነትም ካለ ብሎ አንድነትን ሊያፈርስ፣ ወይም ሊቀንስ የሚችል ከቶ የለም፡፡ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተወሕዶ ቤተ ክርስቲያን እምነትና ትምህርት በዚህ የተመሠረተና በዚህም የጸና ነው፡፡ ስለ ሥላሴ የሚሰጠው ትምህርት በባሕርይ፣ በህልውና፣ በመለኮት አንድ የሆነውን በስም፣ በአካል፣ በግብር ሦስት ነው፣ የማይሉ ክርስቲያኖች ክርስቲያን ነን ሊሉ አይችሉም፡፡

  • ለዚህ ለባሕርይ መመሳሰል ማስረጃ ይሆናል ተብሎ በጸሐፊው በአባ ገብረ እግዚአብሔር አብርሃም የቀረበው “አንሰ እብል እስመ ተብህለ በእንተ እግዚእነ ኢየሱስ ክርስቶስ ውእቱ አምሳለ እግዚአብሔር ይተረጐም ከመ ውእቱ እምኀላዌ መለኮቱ ለእግዚአብሔር ወይትማሰሎ ለእግዚአብሔር አቡሁ በዕበየ መለኮት ወበስነ ኂሩት በፍጹም ገጽ ወመልክእ፡

 “ስለ ጌታችን ስለ ኢየሱስ ክርሰቶስ እግዝአብሔርን ይመስላል ተብሎ የተነገረው ከእግዚአብሔር ከባሕርየ መለኮቱ እንደተገኘ በአምላክነቱ ክብር በቸርነቱ ሥራ አንድ የሚሆን በፍጹም መልክ በፍጹም ገጽ አባቱን እግዚአብሔርን ይመስላል ተብሎ እንደተተረጐመ እኔ እናገራለሁ”

ሃ/ አበው ምዕ ፴፪ ክፍል “ ገጽ 106 ተብሎ የሚተገረጐምና የባሕርይን አንድነት የመልክንና የገጽን መመሳሰል የሚያስረዳ እንጂ የባሕርይን መመሳሰል የሚያስረዳ አይደለም ባሕርይስ አንድ ነው፡፡

  1. መለኮት መንግሥት ሲሆን አንድነት ሦስትነት አለበት”?

ከላይ ያለውን የሚለው አገላለጽ ከቤተ ክርስቲያናችን የምሥጢረ ሥላሴ ትምህርት ፈጽሞ የራቀ ነው፡፡ ምክንያቱም ሥላሴ በመንግሥት አንድ እንጂ ሦስት አይባሉምና፡፡

የ፬ኛው መልስ

  • ሊቁ ቅዱስ አግናጥዮስ በሃ/አበው ምዕ ፲፩ ክፍል ፩ ገጽ ፲፩ “ አሐቲ ምልክና፣ ወአሐቲ ሥምረት፣ ወአሐቲ ኀይል፣ ወአሐቲ መንግሥት፣ አሐቲ ስግደት፣ ወአሐቲ አኰቴት ወአሐዱ ስብሐት ይደሉ ለሥሉስ ቅዱስ አሐቲ ምክር፣ ወአሐቲ ሥልጣን ወአሐዱ ክብር ወአሐቲ ጽንዕ ወአሐዱ ህሉና ወአሐዱ ፈቃድ፤ አንዲት አገዛዝ አንዲት ፈቃድ፣ አንዲት ኀይል አንዲት መንግሥት አንዲት ስግደት አንዲት ምስጋና አንዲት ክብር አንድ ጽንዕ ለሥላሴ ይገባል፣ አንዲት ምክር አንዲት ሥልጣን አንድ ክብር አንድ ጽንዕ አንድ አኗኗር፣ አንድ ፈቃድ ለሥሉስ ቅዱስ፡፡

ሠለስቱ ምእትም ም. ፲፱ ፥ ፭ አሐዱ እግዚአብሔር ወአሐቲ መንግሥት እንተ ኢትትከፈል ወእንተ ኢትትፋለስ።

የ፬ኛ ተጨማሪ መልስ

አንድነት በሦስትነት

  • የሥላሴ አንድነታቸው በባሕርይ በመለኮት በመንግሥት በአምላክነት ነው፣ ሥላሴ በአገዛዝ በባሕርይ በመለኮት አንድ ነውና፡፡

ስለዚህ ሥላሴ በአምላክነት በባሕርይ፣ በመለኮት አንድ ናቸው፣ እግዚአብሔር በአካላት ሦስት በመለኮት አንድ ነው፣ ይላልና፡፡ ወንጌላዊ ቅዱስ ዮሐንስም ወእግዚአብሔር ውእቱ ቃል ሲል ጽፏል፡፡ ዮሐ. ፩ ፥ ፩፡፡

  • ሦስት የሚያደርጋቸው አካል ከሆነ፣ አንድ፣ የሚያደርጋቸው ደግሞ ባሕርይና ፈቃድ ነው፡፡ በሦስትነት ያለ አንድነት፣ ያለበት ሦስትነት፤ አብ፣ ወልድ መንፈስ ቅዱስ ናቸው፣ እነርሱም አንድ አምላክ ይባላሉና፡፡ በአካል ሦስት ከሆኑ በፈቃድ በባሕርይ አንድ መሆን እንዴት ነው ያልን እንደሆነ አካል በአካል ህልው ሆኖ በአንድ ልብነት ቃልነት እስትንፋስነት ስለሚኖር ነው፡፡ አብ በፍጹም አካሉ ልብ ነው፣ ሌላ ልብ የሌለው “ ህየንተ ልብ ዘዝየ ነአምሮ ለአብ” ሲል ቴዎዶጦስ ዘእንቆራ ተናግሯል፡፡ ወልድም በፍጹም አካሉ ቃል ነው፣ ሌላ ቃል የለውም ሲል ጎርጎርዮጽ ገባሬ መንክራት ተናግሯል፡፡ ዘዳ. ፬፡፡ መንፈስ ቅዱስም በፍጹም አካሉ እስትንፋስ ነው፣ ለሥላሴ ሌላ አስትንፋስ የላቸውም “ወአኮ ውእቱ ዘከመ ነፍስ ሀሎ ውስቴትነ ዘንስሕቦ ኀቤነ እምነፋስ ለቁመተ ሥጋነ፣ አላ ውእቱ መንፈስ እግዚአብሔር (ብሏል) ዲዮናስዮስ ዘአንጾኪያ፡፡”
  • አብ በልብነቱ በወልድ በንፈስ ቅዱስ ህልው ነው፣ ወልድም በቃልነቱ በአብ በመንፈስ ቅዱስ ህልው ነው፣ መንፈስ ቅዱስም በእስትንፋስነቱ በአብ በወልድ ህልው ነው፡፡ “ አብኒ ህልው ውእቱ በወልድ ወበመንፈስ ቅዱስ፣ ወወልድኒ ህልው በአብ ወመንፈስ ቅዲስ፡ ሲል ፈላታዎስ ዘእስክንድርያ መስክሯል፡፡ ለወልድና ለመንፈስ ቅዱስ አብ ልባቸው ነው፡፡ ለመንፈስ ቅዱስና ለአብም ወልድ ቃላቸው ነው፡፡ ለወልድና ለአብ ደግሞ መንፈስ ቅዱስ እስትንፋሳቸው ነው፣ ማለትም በአብ ልቡናነት ሦስቱም ያስባሉ፣ በወልድ ቃልነት ሦስቱም ይናገራሉ፣ በመንፈስ ቅዱስ እስትንፋስነትም ሦስቱ ሕያዋን ሆነው ይኖራሉ፣ በጠቅላላም ይገነዘባሉ ብለን እናምናለን፡፡ ይላል፤ ሠለስቱ ምእትም በምዕ ፲፱ ቊ ፭ “አሐዱ እግዚአብሔር ወአሐቲ መንግሥት እንተ ኢትትከፈል ወበእንተ ኢትትፋለስ”
  • አንድነት በሦስትነት አይከፈልም፣ ሦስትነትም በአንድነት አይጠቀለልም ነው፤ ምሥጢርም የሚያሰኘው ይኸ ሁሉ ሲገናዘብ ነው፡፡ እግዚአብሔር አብ ፈጣሪ ነው፣ ዘፍ. ፩ ፥ ፩፡፡ እግዝአብሔር ወልድም ፈጣሪ ነው፣ መጽ.ምሳ. ፰፥፴ ዮሐ. ፩፥፩ ዕብ. ፩፥፫፡፡ እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስ ፈጣሪ ነው ኢዮ. ፴፫፥፬ መዝ. ፴፫፥፮፡፡ ነገር ግን ሦስቱም በአምላክነት አንድ ሰለሆኑ አንድ አምላክ አንድ ፈጣሪ ይባላል እንጂ ሦስት  አማልክት ሦስት ፈጣሪዎች አንልም፣ አይባልም፡፡ እግዚአብሔር አብ አምላክ ነው፣ እግዚብሔር ወልድም አምላክ ነው እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስም አምላክ ነው፡፡

ዘፍ. ፩ ፥ ፩ እንዲህም ስለሆነ አነድ አምላክ እንጂ ሦስት አማልክት ከቶ አንልም፤ አይባልም፤ እንግዲህ እግዚአብሔር አንድ ሲሆን በንድነቱ ውስጥ እንዴት ልዩ ሦስትነት እንዳለ እንመልከት፡፡

ሦስትነት በአንድት፣

  • እግዚአብሔር አንድ ሲሆን ልዩ በሦስትነቱ ይኖራል በስም በግብር በአካል ነው፡፡ ለሥላሴ የስም ሦስትነት አላቸው፣ ይኸውም አብ፣ ወልድ፣ መንፈስ ቅዱስ መባል ነው፡፡ ምንም ስምን ለይተን ሦስት ብንልም ቅሉ ሦስት አማልክት አንልም አንድ አምላክ እንጂ፡፡ ስማቸውም ከቶ አይፋለስም፣ አይለወጥም፤ በየስማቸው ሲመሰገኑ ጸንተው ይኖራሉ እንጂ፣ ይህም ማለት አብ በተለየ ስሙ አብ ይባላል እንጂ ወልድ ወይም መንፈስ ቅዱስ አይባለም፣ ወልድም ወልድ ቢባል እንጂ አብ ወይም መንፈስ ቅዱስ አይባለም፣ መንፈስስ ቅዱስም እንዲሁ መንፈስ ቅዱስ ቢባል እንጂ አብ ወይም ወልድ አይባለም፡፡
  • ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስትስ “ ወእንዘ ታጠምቅዎሙ በሉ በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዲስ” ብሎ በስም ሦስትነታቸውን ጠርቶ ተናግሯል፡፡ ማቴ.፳፰ ፥ ፲፱ ሦስት መቶ ዐሥራ ስምንት ሊቃውንትም ንባርኮ እናመሰግነዋልን ለአብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ” ሲሉ ተናግረዋል፡፡ ሃይማኖተ አበው ንባርኮ ብለው አንድነቱን፣ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ብለው የስም ሦስትነታቸውን መስክረዋል፡፡ እኔም ይህንን እመሰክራለሁ አምናለሁ፡፡

እግዚአብሔር አንድ ነው የማትካፈል የማትፋለስ መንግሥትም አንዲት ናት” በማለት የሥላሴን የመለኮት፣ የመንግሥትን የሦስትነት ከቶ የሚያወሳ የለም?

5”…. ለአብ ሲሦ መንግሥት ጐደሎ መንግሥት አንሰጠውም….በተየ አካሉ ምሉዕ መንግሥት ፍጹም መንግሥት እንሰጠዋለን እንጂ…. ለወልድ ሲሦ መንግሥት ጐደሎ መንግሥት አንሰጠውም… ምሉዕ መንግሥት ፍጹም መንግሥት እንሰጠዋለን …ለመንፈስ ቅዱስ ሲሦ መንግሥት ጐደሎ መንግሥት አንሰጠውም፤ ምሉዕ መንግሥት ፍጹም መንግሥት እንሰጠዋለን፡” የሚለውም የስሕተት አገላለጽ ከላይ በተራ ቁጥር 4 ከተገለጸው የተለየ አይደለም ስሕተትነቱ ግን ጐልቶ የሚታይ ነው፡፡ መልሱም በዚያው በተራ ቁጥር ዐራት እንደተገለጸው ነው፡፡

6 “ሥላሴ አካልና መለኮት ከሆኑ ይሚሤለሱ በአካላት ማለቱ ሥላሴን በመለካት መደብ አኑሮ ነውና አንድ መለኮት በአካል ሦስት ይባላል ማለት ነው”?

የሚለው የአንዳድ ሰዎች ልብወለድ አገላለጽ እንጂ ከቤተ ክርስቲያናችን የምሥጢረ ሥላሴ  የመጽሐፍ ቅዱስ ትምህርትና ከቤተ ክርስቲያናችን ሊቃውንት አገላለጽ ጋር የሚስማማ አይደለም፡፡ አንባቢዎችን የሚያደናግርና ግራ የሚያጋባ፣ የሚለያይም በነገረ መለኮት ትምሕርት ስሕተት ነው፡፡

  1. “መለኮት በአካል ሦስት ማለትም የሦስቱ አካል መለኮት ነው ማለት ነው መለኮት ሰው ሆነ፣ ሥጋ ተዋሕደ፣ ሞተ፣ ተነሣ፣ የሚባለው ግን ከሦስቱ አካላት አንዱ የእግዚብሐር ወልድ መለኮት ነው መለኮት በአካል ሦስት የምንለው ሦስቱን ነው፡፡ መለኮት በሥጋ ሞተ የምንለው አንዱን ነው”? የሚለውም በቤተ ክርስቲናያናችን የምሥጢረ ሥላሴ ትምህርት አገላለጽ ሥላሴ በስም፣ በአካል፣ በግብር በኩነት ሦስት ይባላል እንጂ መለኮት በአካል ሦስት አይባልም ለዚህም ማስረጃ

የ፮ኛው መልስ

የሚሆነው ሐዋርያዊው ቅዱስ አትናቴዎስ በሃ/አበው ምዕ ፻፮  ቁ ፰ ወሶበሂ ንቤ አሐዱ እግዚአብሔር አሐዱ ህላዌ ወአሐዱ መለኮት አኮ ዘያበጥል እምኔነ ዝንቱ ተሰምዮተ ሠለስቱ አካላት ወብሂለ ሠለስቱሂ አካላት አኮ ዘይፈልጥ መለኮተ ላዕሌነ ኀበ ሠለስቱ መለኮት እስመ ለለአሐዱ አሐዱ እምሠለስቱ አካላት ህልዋን በበአካላቲሆሙ ወመለኮትሂ ህልው በህላዌሁ ወኢይትፈለጥ ለከዊነ ሠለስቱ መለኮት እስመ ቅድስት ሥላሴ አሐዱ እሙንቱ በተዋሕዶ እንበለ ፍልጠት ዘንተ ንቤ በእንተ ተዋሕዶተ አምለክ በአጽእኖ ዘተምህርናሁ እም አበዊነ ቅዱሳን”

  • “አንድ እግዚአብሔር፣ አንድ መለኮት፣ አንድ ባሕርይ ብለን ይህን በአካል ሦስት ማለትን የሚያፈርስብን አይደለም በአካላት ሦስት ማለትም መለኮትን ሦስት መለኮት ወደ መባል የሚከፍለው አይደለም ከሦስቱ አካላት አንዱም አንዱ በየአካላቸው ጸነተው የኖራሉና ሦስት መለኮት ለመሆን አይከፈልምና ቅድስት ሥላሴ መለየት በለለበት አንድነት አንድ ናቸውና ስለ ፈጣሪያችን አንድነት ከቅድሳን አባቶቻችን እንደተማርነው በምስጢር ይህን ተናገርን” ቅዱስ አትናቴዎስ ሐዋርያዊ ም ፳፭ ፥ ፭-፯
  1. “ይረስዮ ሥጋሁ ወደሞ ብለው በባረኩት ጊዜ በአምላካዊ ሥራ በግብረ መንፈስ ቅዱስ ተለውጦ ኀብስቱ በመልዕልተ መስቀል በዕለተ ዓርብ የተሰቀለው ነፍስ የተለየችው መለኮት የተዋሐደው አብ መንፈስ ቅዱስ ህልዋን የሆኑበት ትኩስ ሥጋ ይሆናል ወይኑም ጐድኑን በጦር በወጉት ጊዜ ከጐድኑ የፈሰሰው ነፍስ የተለየችው መለኮት የተዋሐደው አብ መንፈስ ቅዱስ ህልዋን የሆኑበት ትኩስ ደም ይሆናል፡፡

ስለዚህም የምንቀበለው ሥጋና ደም ወልድ በተለየ አካሉ የተዋሐደው አብ በልብነቱ መንፈስ ቅዲስ በእስትንፋስነቱ ህልዋን የሆኑበት ሥጋ መለኮት ነው እንላለን”? አብ በልብነቱ መንፈስ ቅዱስ በእስትን ፋስነቱ ህልዋን የሆኑበት” የሚለው በቤተ ክርስቲያናችን የምስጢረ ቁርባን ትምህርት አገላለጽ በሊቃውንቱም አባባል የተለመደና ተቀባይነት ያለው አይደለም ምክንያቱም የምንቀበለው ቅዱስ ሥጋና ክቡር ደም ነፍስ የተለየችው መለኮት የተዋሐደው ሥጋ ወልደ እግዚአብሔር ደመ ወልደ እግዚአብሔር ነው እንጂ? “ አብ በልብነቱ መንፈስ ቅዱስ በእስትንፋስነቱ ህልዋን የሆኑበት” የሚል አገላለጽ የለም፡፡

  • ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለ ሥጋውና ደሙ እንዲህ ብሏል… እውነት እውነት እላችኋለሁ ሙሴ እንጀራን ከሰማይ እንደልሰጣችሁ ነገር ግን አባቴ እውነተኛ እንጀራን ከሰማይ ይሰጣችኋል የእግዚአብሔር እንጀራ እርሱ ከሰማይ የወረደ ነውና ሕይወት የሚሰጥ ነው፡፡ (ዮሐ. ፮ ፥ ፴፪- ፴፫)፡፡

የ፰ኛው መልስ

እኔ ነኝ የሕይወት እንጀራ ከእርሱ የሚበላ ኹሉ ፤ እንዳይሞት ከሰማይ የወረደ እንጀራ ይህ ነው፤ እኔ ነኝ ሕያው እንጀራ ከሰማይ የወረደ ማንም ከዚህ እንጀራ የበላ ለዘለዓለሙ ይኖራል እኔም የምሰጠው እንጀራ የዘለዓለም ሕይወት እሰጠው ዘንድ ያለኝ ሥጋ ነው፣…. ዮሐ. ፮፥፴፭-፵፰፣፶‐፶፩

  • ጌታችን ይህን ነገር በቃሉ ሲነግራቸው መጀመሪያ ለሰሙት ሰዎች በግብር እስኪያሳያቸው ድረስ ሊታይ የማይቻል ረቂቂ ምስጢር ነበር፡፡ ዮሐ. ፮ ፥ ፷፡፡ በኋላ ግን ለውጦ ባሳያቸው ጊዜ ተረድተው አምነውታል፡፡ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርሰቶስ መጀመሪያ የሥጋውና የደሙን ምሥጢር ሲያሳይ እንዲህ ነበር፡፡ ዓርብ ሊሰቀል ሐሙስ ማታ ማለት የሐሙስ ቀን አልፎ የዓርብ ማታ ሲገባ አልዓዛር በተባለ ሰው ቤት ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከደቀ መዛሙርቱ ጋር መጀመሪያ የኦሪትን መሥዋዕት ሠውቶ በልቷል፡፡ ወዲያው የበሉትን የኦሪት መሥዋዕት በተአምራት ከሆዳቸው አጥፍቶ ሰዎች ለእራት ካመጡለት ኀብስት አንዱን አንሥቶ ያዘና ወደ አባቱ ጸለየ ኀብስቱ በሥልጣኑ ለውጦ ሥጋውን አድርጎ ይህ ስለ እናንተ የሚሰጥ ሥጋዬ ነውና እንኩ ብሉ ብሎ ለደቀመዛሙርቱ ሰጣቸው ቀጥሎም ወይን በጽዋ ቀድቶ ጸለየ ወይኑንም ለውጦ ደሙን አድርጎ ይህ ስለ እናንት የሚፈስ ደሜ ነው እንኩ ጠጡ ብሎ ሰጥቷቸዋል፡፡

(ሉቃ. ፳፪ ፥ ፲፱‐ ፳)-፳፮ ፥ ፳፮-፳፰፣ማር.፲፬ ፥ ፳፪‐፳፭)።

ሳይሰቀል አስቀድሞ ምሥጢረ ቁርባንን ያሳየበት ምክንያትም ዓርብ ዕለት በተሰቀለ ጊዜ ከደቀመዛመርቱ ጋር ተገናኝቶ ሥራ ለመሥራት ስለማይቻል ነው፡፡  (ዮሐ. ፲፮ ፥ ፴፪ )፡፡

ሐዋርያትም ይህን አድርጉ ባላቸው ትምህርት መሠረት ኀብስትና ወይን አቅረበው በጸሎት ባርከው በመለወጥ አማናዊ ሥጋውንና አማናዊ ደሙን እያደረጉ ያቆርቡ ነበር፡፡ (፩ቆሮ.፲ ፥ ፲፮)

ከጸሎተ ቅዳሴውም ውስጥ ካህኑ የጌታችንና የአምላካችን የመድኃኒታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ሥጋውንና ደሙን በአማን ያደርገው ዘንድ አቤቱ ቅዱስ መንፈስህን ወደዚህ ኅብስትና ወደዚህ ጽዋዕ እንድትልክ እንለምንሀለን፣ የሚለውን ጸሎት ሲጸልይ በግብረ በመንፈስ ቅዱስ ተለውጦ በአማን ኅብስቱ የክርስቶስን ሥጋ ወይኑም የክርስቶስን ደም ይሆናል፡፡ የሐዋርየት ቅዳሴ ቁ.፵፰ ፥ ፵፱

ከዚህ በኋላ ሥጋውን ካህኑ እንደ ሥርዐቱ ለሚገባቸው ያቆርባቸዋል ዲያቆኑ ደሙን በዕርፈ መስቀሉ ያቀብላቸዋል፡፡

ክርስቲያን የሆነ ሁሉ ሥጋውን ደሙን ተቀብሎ ከኃጢአት ፍርድ ይነጻል የዘለዓለምን ሕይወት ወርሶ በመነግሥተ ሰማይ ለዘለዓለም ይኖራል፡፡

ስለዚህ ጌታችን መድኀኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ እንዲህ ብሏል፣  ሥጋዬን የበላ ደሜንም የጠጣ እርሱ የዘለዓለም ሕይወት አለው እኔም በኋላኛው ቀን አስነሣዋለሁ፡፡ ሥጋዬ የእውነት መብል ነውና ደሜም የእውነት መጠጥ ነውና ሥጋዬን የበላ ደሜንም የጠጣ በእኔ ይኖራል እኔም በእርሱ እኖራለሁ የለከኝ አብ ሕያው እንደሆነ እኔም ስለ አብ ሕያው  ነኝ ሥጋዬን የሚበላ ደሜንም የሚጠጣ ደግሞ እርሱ ስለእኔ ሕያው ይሆናል፣….. (ዮሐ. ፮ ፥ ፶፬‐ ፶፯)

  1. ወላዲ ባሕርይ ተወላዲ ባሕርይ፣  ሠረጺ ባሕርይ….  ወላዲ  መለኮት ተወላዲ መለኮት  ሠራጺ መለኮት? የሚለው ከቤተክርስቲያናችን የምሥጢረ ስላሴ ትምህርት ያፈነገጠ ነው ምክንያቱም “ወላዲ ባሕርይ ተወላዲ ባሕርይ ሠራ ባሕርይ ወላዲ መለኮት ተወላዲ መለኮት ሠረጺ መለኮት”? የሚል  በብሉይ ኪዳንና በሐዲስ  ኪዳን፣ እንዲሁም በመጻሕፍተ ሊቃውንት በገጸ ንባብም ሆነ በትርጓሜ ፈጽሞ አይገኝምና መለኮትን አካላት በሚለያዩበት ስም  ወላዲ መለኮት ተወላዲ መለኮት  ሠረጺ መለኮት ማለት መለኮትን እንደ አካላት ሶስት ወደ ማለት የሚያደርስ ስሕተት ነው፡፡?

ለዚህም ሊቁ ቅዱስ ዮሐንስ  ዘአንጺኪያ በሃ/ አበው  ምዕ ፻፫ ገጽ ፬፷፬ “ወናወግዝ ዓዲ  እለ ይብሉ ሠለስተ መለኮተ እንተ ዘአብ  ወወልድ  ወመንፈስ ቅዱስ” ትርጉም፡- “ዳግመኛም  የአብ የወልድ የመንፈስ ቅዱስ መለኮት ሶስት ነው የሚሉትን እናወግዛለን” በማለት አስጠቅቆአል፡፡  

ተጨማሪ የ፱ኛው መልስ

  • እንደ መጽሐፍ ቅዱስም አገላለጽ እግዚአብሔር አምላክ “አንድ እግዚአብሔር በሶስትነት ሥላሴ በአንድነት” ተብሎ ተደንግጓል፡፡ የመጽሐፍ ቅዱስ ጥቅሶችን  የእግዚአብሔር ቃል የመጽሐፍ ቅዱሱን ትክክለኛ ትርጉም ወይም ጭብጥ ወይም ጥቅስ የሚገልጸውን ቅድሚያ ማግኘት አለበት፡፡ ስለ አንድነት ከሆነ የአንድነትን ትርጉም  መያዝ፤ ለሶስትነት /ሥላሴ/ ከሆነ የሶስትነትን ትርጉም መያዝ አለበት፡፡ በሌላ አነጋገር አንድነት ስለአድነት ባሕርይ የተጠቀሱትን ጥቅሶች መስማማት፣ ሶስትነት /ሥላሴ/ ስለሥላሴ ከተጠቀሱ ጥቅሶች ጋር መጣጣም አለበት፡፡  ስለዚህ  ስለ ምስጢረ ሥላሴ ትምህርተ ሃይማኖት ስናጠና የአጠናናችን ዘዴ በመጽሐፍ ቅዱስ መሠረት ላይ ያተኮረ ሆኖ የእግዚአብሔርን አንድነትና ሦስትነት  ምንነትን ለይቶ በማወቅ ላይ የተመሠረተ መሆን አለበት፡፡ አመለካከታችንንም አንድ ገጽ (አንድ አካል) ወይም ስለ ሶስትነት የተነገረውን መጽሐፍ ቅዱሳዊ ማስረጃ በተሳሳተ መንገድ በመተርጉም  መጽሐፍ ቅዱሳዊ ማስረጃ በተሳሳተ  መንገድ በመተርጎም  ሶስት አማልክት ከሚሉ መናፍቃን ፈጽሜ በመራቅ የአንድነትን ምስጢር በሶስትነት ሳልነጣጥል፣ የሶስትነትን ምስጢር በአንድነት ሳልጠቀልል ነው፡፡ አብ ወልድና መንፈስ ቅዱስን በተመለከተ የመጽሐፍ ቅዱሳዊ መረጃ ትንታኔ ዐላማ የቤተ ክርስቲያን ዋነኛ ትምህርት ነው፡፡    
  1. “በመለኮት አንድም ሶስትም ናቸው በባሕርይ አንድም ሶስትም ናቸው በግብር አንድም ሶስትም ናቸው በአምላክነት አንድም ሶስት ናቸው? የሚለውም ከቤተ ክርስቲያናችን የምሥጢረ ሥላሴ ትምህርት አገላለጽ በፍጹም የተለየ ስሕተት ነው፡፡ በቤተ ክርስቲያናችን የምሥጢረ ሥላሴ ትምህርት ከአባቶቻችን ሊቃውንት ሲያያዝ የመጣውና የታወቀው በቅዱሳት መጻሕፍትም የተጻፈው “በስም፣ በአካል፣ በግብር ሶስት፣ በመለኮት በፈቃድ በባሕርይ፣ በጌትነት… አንድ የሚል ነው ” እንጂ እንደዚህ ያለ የተደበላለቀና አንባቢን የሚያደናግር አገላለጽ ነው፡፡

በመሆኑም እነዚህ “ምስጢረ ሥላሴ ከላይ ከ1—10 ለምሳሌ ያህል በተገለጹት ሐሳቦች እንደተገለጸው የምስጢረ ሥላሴን ትምህርት በተዛባና ትክክል ባልሆነ አቀራረብ አደናጋሪ ይዘት ያላቸው ስለሆነ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያናችን የአምስቱ አዕማደ ምሥጢር ትምህርትን መሠረት አድርጐ የተዘጋጀ መልስ ስልሆነ ይቅመበት

በእነዚህም የቅዱሳት መጻሕፍት ማስረጃዎች መሠረት የአንድነትንና የሦስትነትን ምሥጢር እንደመኾናቸው ውሱን ያልኾነውን እግዚአብሐርን እና ውስኖች የማወቅ ችሎታችን ዐቅም እንደሌለው ማወቅ ይኖርብናል፡፡

የ፲ኛው እና ማጠቃላያው መልስ

ስለሆነም የቀደምት አበው የቅ/ሲኖዶስ ውሳኔ እና

የሲኖዶሶች ምስክርነት

  • በአራተኛው መቶ ዓመት አካባቢ በመሥጢረ ሥላሴ ላይ ብዙ መናፍቃን በመነሣታቸው ምክንያት ልዩ ልዩ የዓለም ዐቀፍ ሲኖዶሶች ተሰብስበዋል፡፡ ከእነዚህም መካከል ፫፻፳፭ ዓ.ም በኒቂያ ከተማ የተሰበሰበው ሦስት መቶ ዓሥራ ስምንት (፫፻፲፰) ሊቃውንት የዓለም ኤጲስ ቆጶሳት የተገኙበትና በ፫፻፹፩ዓ.ም ደግሞ በቁስጥንጥንያ አንድ መቶ ኀምሳ የዓለም ኤጲስ ቆጶሳት የተገኙበት ሁለት የዓለም ዐቀፍ ሲኖዶሶች ቀጥሎ ያለውን የእምነት ቀኖና ደንግገዋል፡፡

“ኹሉን በያዘ፣ ሰማይንና ምድርን፣ የሚታይና የማይታየውን በፈጠረ፣ በአንድ አምላክ በእግዚአብሔር አብ እናምናለን፡፡

ዓለም ሳይፈጠር ከእርሱ በተወለደ፣ የአብ አንድያ ልጁ በሚኾን በአንድ ጌታ በኢየሱስ ክርስቶስ እናምናለን፡፡ ከብርሃን የተገኘ ብርሃን ከእውነተኛ አምላክ የተገኘ እውነተኛ አምላክ የተወለደ እንጂ ያልተፈጠረ በመለኮቱ ከአብ ጋር የሚተካከል ኹሉ  በእርሱ የኾነ ስለ እኛ ስለ ሰዎች እኛን ለማዳን ከሰማይ ወረደ በመንፈስ ቅዱስ  ከቅድስት ድንግል ማርያም ሰው ኾነ፤ ሰው ኾኖም በጰንጤናዊው በጲላጦስ ዘመን ስለ እኛ ተሰቀለ፤ ታመመ፤ ሞተ፤ ተቀበረም በሦስተኛውም ቀን ከሙታን ተለይቶ ተነሣ፤ በቅዱሳት መጻሕፍት እንደተጻፈ በክብር ወደ ሰማይ ዐረገ፣ በአባቱም ቀኝ ተቀመጠ፤ ዳግመኛም በሕያዋንና በሙታን ይፈርድ ዘንድ በጌትነት ይመጣል፤ ለመንግሥቱም ፍጻሜ የለውም፡፡

ሕይወትን በሚሰጥ ጌታ ከአብ በሠረጸ ከአብና ከወልድ ጋር በሚሰገድለት በነቢያት አድሮ በተናገረ በመንፈስ ቅዲስ አምናለሁ፡፡

ዓለም ዐቀፋዊትና ሐዋርያዊት በኾነች በአንዲት ቅድስት ቤተ ክርስቲያን  አምናለሁ፡፡

ኀጢአትን ለማስተስረይ በአንዲት ጥምቀት አምናለሁ፡፡

የሙታንን መነሣትና የሚመጣውን ሕይወት ተስፋ አደርጋለሁ፤ ለዘላለሙ አሜን፡፡

የቅዱሳን አበው ምስክርነት

  • ቅዱስ ጎርጎርዮስ የቂሣርያ ኤጲስ ቆጶስ “ አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ እንላለን….. የእግዚአብሐር አቃኒም ስሞች ናቸው፤ ስሞችም አቃኒም ናቸው፡፡ የአቃኒም ትርጓሜው በገጽ በመልክ ፍጹማን የሚኾኑ ባለመለወጥ ጸንተው የሚኖሩ አካላት ማለት ነውና ባሕርዩ አንድ ሲኾን ሦስቱ አካላት ጸንተው በሚኖሩ  በእሊህ ነውና ባሕርዩ አንድ ሲኾን ሦስቱ አካላት ጸንተው በሚኖሩ በእሊህ ስሞች ይጠራሉ፤ ሶስት አካላት አንድ መለኮት ናቸው፡፡” (ሃ. አበ. ገጽ ፴፱ ፥ ፵ )

ቅዱስ አትናቴዎስ “በባሕርይ አንድ እንደኾኑ በሦስቱ አካላት አምናለሁ፤ እሊህም አብ ወልድ፣ መንፈስ ቅዱስ ናቸው፤ አብ የሚያድን ነው፤ ወልድም የሚያድን ነው፤ መንፈስ ቅዱስም የሚያድን ነው፡፡ አንድ ሲኾኑ ሦስት ናቸው፤ ሶስት ሲኾኑ በባሕርይ በመለኮት በክብር በመመስገን በሥልጣን ፍጡራንንም ኹሉ በመፍጠር በፈቃድ ኀጢአትን ይቅር በማለት በማትለወጥ ዕውቀት በረከትን በመስጠት አንድ ናቸው (ሃ.አበ.ገጽ ፭)

  • ቅዱስ ባስልዮስ የቂሣርያ ኤጲስ ቆጶስ “የሦስቱ አካላት መለኮት ፍጹም አንድነትን ልናውቅ ይገባናል፣ የእነርሱ የሚኾን አንድ መለኮትን አንድ በማድረግ እናዋሕድ፡፡ በአብ ወላዲነት አሥራጺነት መለኮት አንድ እንደኾነ ሃይማኖትን እንመን፤ ወልድ ከአብ ተወልዷልና መንፈስ ቅዱስም ከአብ ተገኝቷልና አብ ከወልድ ወልድም ከመንፈስ ቅዱስ ሳይቀድም ወልድ ከአብ በመወለዱ መንፈስ ቅዱስም ከአብ በመሥረጹ የፈጣሪያችን የሦስትነቱ መለኮት አንድ ይኾናል፡፡” (ሃ. አበ. ገጽ ፻፯)
  • የሮም ሊቀ ጳጳስ አቡሊዲስ “አብ ወልድን የወለደ ነውና ዳግመኛም በማይነገር፣ በሐሳብም በማይመረመር ግብር መንፈስ ቅዱስ ከእርሱ ተገኝቷልና አብ ከወልድ ወልድም ከመንፈስ ቅዱስ ሳይቀድም መንፈስ ቅዱስ ከወልድ ወልድም ከአብ ወደ ኋላ

ሳይኾን ነው፡፡ ወልድም ለአብ ለመንፈስ ቅዱስ ቃላቸው ነው፤ መንፈስ ቅዱስም ለአብ ለወልድ እስትንፋሳቸው ነው፤ የሦስቱ አካላት መለኮት አንድ እንደኾነ በዚሀ ዐውቀን ለእርሱ እንሰግዳለን፡፡ “(ሃ.አበ.ገጽ) ፻፴፯ – ፻፴፷)

  • የኢየሩሳሌም ኤጲስ ቆጶስ ቅዱስ ዮሐንሰ “አንድ አምላክ ብለን የምንሰግድላቸው ሥሉስ ቅዱስ በባሕርይ በመለኮት አንድ እንደኾኑ እናምናለን እሊህም አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ ናቸው፡፡ እሊህም ሦስቱ አካላት በገጽ ፈጹማን እንደኾኑ በሥልጣን በባሕርይ ከዘመን አስቀድሞ በመኖር በጌትነት በመፍጠር ሳይለወጡ በመኖር አንድ እንደኾኑ እናምናለን፤ ይህን እንዲህ ብሎ የማያምነውን እኛ እናወግዘዋለን፡፡” ብለዋል፡፡ (ሃ.አበ.ገጽ ፻፰፯)
  • ቅዱስ ቄርሎስ የእስክንድርያ ሊቀ ጳጳሳት “ አንድ መለኮት አንድ ባሕርይ አንድ ኀይል አንድ ልዕልና አንድ ጌትነት አንድ ክብር ከጥንት አስቀድሞ የነበረ አንድ ቀዳማዊነት ነው፤ በሦስት አካላት በሦስት ገጻት ፍጹማን ናቸው፤ ግዙፋን አይደሉም፤ ያልተፈጠሩ ናቸው፤ ድካም የማይስማማቸው/ የማይለወጡ ናቸው፤ ለመገኘት ጥንት ለዘመን ፍጻሜ የላቸውም፡፡ አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ በአካል ሦስት በባሕርይ አንድ ነው ብሎ ማመን ይህ ነው የማይመረመር በቅድምና የነበረ” (ሃ አበ. ገጽ ፪፶፮)
  • ቅዱስ ቴዎዶስዮስ የእስክንድርያ ሊቀ ጳጳሳት፡- “በአካል በገጽ ሦስት ነው፤ በመለኮት አንድ ነው፤ ሥሉስ ቅዱስ አንድ ናቸው አንድ አገዛዝ አንድ ጌትነት አንድ መለኮት አንድ መንግሥት ገንዘባቸው ነው፡፡ አብ ከወልድ ተለይቶ የኖረበት ዘመን የለም ወልድን የወለደበት መንፈስ ቅዱስን ያሠረጸበት ተለይቶ የኖረበት ዘመን የለም፤ አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ በቅድምና የነበሩ ናቸው እንጂ ወልድ ከእግዚአብሐር አብ ተወለደ፤ መንፈስ ቅዱስም ከአብ ተገኘ ሥሉስ ቅዱስ ያልተፈጠሩ ናቸው፡፡ “ (ሃ.አበ ገጽ ፫፵፪)
  • ቅዱስ ሳዊሮስ የአንጾኪያ ሊቀ ጳጳሳት፡- “ ሦስቱ አካላት በመልክ ፍጹማን ናቸው፤ ሦስቱ ገጻት በክብር በብርሃን አንድ ናቸው፤ በባሕርይ አንድ ናቸው፤ በሥልጣን አንድ ናቸው በጌትነት አንድ ናቸው፤ በመለኮት አንድ ናቸው፤ በመሰገድ አንድ ናቸው፣ በመመስገን አንድ ናቸው የታመኑ ሰዎች እንደሚያምኑት፡፡…… በሦስቱ አካላት ውስጥ መገዛዛት መታጠቅ መፍታት የለም፤ በማዕረገ መለኮት አንዱ ካንዱ አይበልጥም፤ አንዱ አንዱን እንደ መልእክተኛ በሥልጣኑ አያዝዘውም፤ በአንድ መለኮተ ክብር በአገዛዝ የኹሉ ፈጣሪ ገንዘብ በሚኾን በባሕርይ ዕውቀት አንድ ናቸው እንጂ፡፡” (ሃ. አበ. ገጽ ፫፻፶፯)

 

 

አባ ሳሙኤል፤

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

ልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ 

አዲስ አበባ

 

ኮሚዩኒኬሽን የአንድ ተቋም የደም ስር ነው። በተለያየ ደረጃ ያሉ የተቋሙ አካላት እንደ አንደ አንድ ውህድ አካል ለመንቀሳቀስ የተስተካከለ የመረጃና የኮሚዩኒኬሽን ትስስር ሊኖራቸው ይገባል። ይህ ባልሆነበት ሁኔታ የደም ዝውውር ስርዓቱ ተዛብቶ አደጋ እንደሚወድቅ ሰው ሁሉ ተቋማትም የተስተካከለ የመረጃ  ዝውውር ስርዓት ከሌላቸወ ይሞታሉ።

ይህም ሆኖ መረጃ መኖሩ ብቻ በቂ አይደለም። ሙያዊ የመረጃ ስርጭት ክህሎት ለአመራር ኃላፊነታችን ብቻ ሳይሆን ለእለት ተእለት ሰብአዊ ግንኙነታችን ጭምር ጠቃሚ ነው።  መረጃ  በትክክለኛው  ጊዜ መንግድና አቀራረብ የማይተላለፍ ከሆነ ከመረጃ ተቀባዩ ጋር የተለያ ሓሳብ የምናጸባርቅ እስኪመስል ድረስ ለመግባባት አስቸጋሪ ነው።

በተቋም ውስጥ ይሁን ከተቋም ውጭ ላለው ተደራሽ መረጃ የምናቀርብብት ስርዓትና አግባብ የምንፈልገውን ወጤት በሚያስገኝ መልኩ ሲኬድበት አናይም። ሚስጥራዊነትን እንደ ታላቅ ዕሴት በሚቆጥረው ባህላችን መረጃ እንደ የሥራ መሳሪያ ሳይሆን  እንደ የስልጣን  ምልክት ተደርጎ ይወሰዳል። ከዚህም በተጨማሪ በስርዓታችን ውስጥ የትኛውን መረጃ ማን ማወቅ አለበት ከማንስ ሚስጥር መሆን አለበት የሚለውን የሚደነግግ የመረጃ ህግ ቢኖርም ፍላጎት የሚወሰንበትን ሁኔታ በስፋት እናስተውላለን መሪዎች።

እንዳንድ መሪዎች  የተቋሙን ራዕይና እቅዱ በግልፅ ከማብራራት ይልቅ ተከታዮቻቸው የሚያስቡት ጭምር እንዲያወቁ ይጠብቃሉ። የተቋሙ ተልዕኮና ግብ በግልዕ እንዲታወቅና መግባባት እንዲደረስበት በመጨረሻም የሚፈልገውን ውጤት ብቻ ሳይሆን የሚኬድበትን አቅጣጫ ፍጥነት የማሳወቀና የማግባባት ኃላፊነትታቸውን ይዘነጋሉ። በዚህ ሁኔታ መረጃ በአመራሩ በስስት የሚጠበቅ የግል ንብረት ይሆንና ተከታዮቹ ሥራቸውን አወቀው በነፃነት የሚሰሩ ሳይሆን አለቅዬውን ለማስደሰትና ታማኝነታቸውን የበለጠ ለመግለፅ የሚራኮቱ ትእዛዝ ጠባቂዎች ይሆናሉ። እያንዳንዱ ሥራ አከጠቃላይ ዓላማው ጋር እንዴት እንደሚያያዝ በማይታወቅበት ሁኔታ የሥራ ሞራልም ቀስ በቀስ ይዘቅጣል።

በመርህ ላይ ተመስርተው እና በቂ መረጃ ይዘው የሚሰሩ ሰዎች መርሁን በተለያዩ ሁኔታዎች ውስጥ ሆነው ያለምንም አዛዥ ግባራዊ ለማድረግና ችግሮችን ለመፍታት ይችላሉ። በትእዛዝ ላይ ተመስርተው የሚያስቡ ሰዎች ግን ስኬት ማስመዝገብ የሚችሉት በተወሰኑ ሁኔታዎች እና ጉዳዮች ላይ ብቻ ነው። በተነገራቸው ጉዳይና በእርግጠኝነት በሚያውቁት ውጤት ዙሪያ ነው። ቀደም ብሎ ስምምነት በተደረሰባቸው መርሆዎችና በአስፈላጊ መረጃ የታጠቁ ሰዎች በኮምፓስ እንደሚመራ ተጓዥ ናቸው። ኮምፓስ በየትኛውም የማይታወቅ ዱርና በረሃ ላይ ቢኮንም መወጣጫ መንገድንና መዳረሻን ማሳየት ይችላል። የጠራ መረጃና የጉዞ አቀጣጫ የታጠቀ ኃይል በእያንዳንዱ እርምጃ የአለቃውን አይን አይን ማየትሰያስፈልገው ኮምፓሱን ይዞ በዓላማው መንፈስ ላይ ተመስርቶ በሙሉ ልብ ፊት ለፊት የሚገጥመውን ጦርነት የሚያሽንፍ ኃይል  ይሆናል። ለዚህም ውጤታማ የኮሚዩኒኬሽን ስርዓት የማይተካ ሚና አለው።

በአንድ ተቋም ውስጥ ያለው የኮሚዩኒኬሽን ባህል ለብቻው የተነጠለ ሳይሆን የአመራርና የተቋሙ ባህል ነፀብራቅ ነው። የኮሚዩኒኬሽን ስርዓቱና ባህሉ ደግሞ በተራው የአመራርና ተከታይ የጎንዮሽ የአባላት ግንኙነት የአባላቱ  የሥራ ተነሳሽንት ውጤት የተቋሙ የፈጠራ አቅምና የአባላቱ  የባለቤትበት መንፈስ ላይ ሳይቀር ተፅእኖ አለው።

ውጤታማ የኮሚዩኒኬሽን ሥራ የሚጀምረው በተቋሙ ተልዕኮ ላይ ግልዕንትን በመፍጥር ነው። በዚህም መሰረት ለእያንዳንዱ ሠራተኛ የሚጠበቅበትን ማሳወቅ ብቻ ሳይሆን የተቋሙን እቅድ በጋራ ማቀድ በጋራ መገምገምና እያንዳንዱ ሠራተኛ እንደየውጤቱ የሚሽለምበትንና የደከመው ደግሞ የሚደገፍበትን ሁኔታ መፍጠር ለተሳካ የኮሚዩኒኬሽን ስርዓት መሰረት ነው። በሥራ ወቅት ለምንመራቸው ሰዎች በአጠቃላይ ሊደረስበት የሚገባውን ውጤትና  ከእያንዳንዱ ግለሰብ የሚጠበቀውን ሚና ግልፅ ማድረግ ያስፈልጋል። በዚህ ዙሪያ የሚፈጠሩ አለመግባባቶችን ለመፍታት ጊዜ ሀብትና ጉልበት መጀመሪያውኑ ተግባብቶ ሥራ  ባልደረሰቦች በውጤቱና በሂደቱ ላይ እስተዋዕኦ ይኖራቸዋል ብሎ ማመን ይጠበቃል።

በተቋሙ ውስጥ ግልዕና የመተማመን ግንኝነት መፍጠር ለውስጥና ለውጭ ኮሚዩኒኬሽን ውጤታማነት ቁልፍ ጉዳይ ነው። ውጤታማ ውስጡ ተቋም የኮሚዩኒኬሽን ስርዓት የተቋሙን የውስጥ አካላት የሚያስተሳስር ክር ብቻ ሳይሆን ለውጭ አካላትም ጠንካራ የግንኙነት ድልድይ  ይሆናል። ጥሩ የመረጃ ስርጭት ስርዓት በሌለበት ሁኔታ ክፍተቱ በሃሜታና በአሉባልታ ይተካል እንደ። ማንኛውም ተፈጥሮዊ ክስተት አአምሯችን ክፍተትን አይፈቅድም መረጃ በውቅቱና በሚፈለግው መጠንና ጥራት ካልተሰራጨ ወይም በአግባቡ ካልተሰራጨ የሰው አእምሮ ከሌላ ምንጭ ወይም በራሱ በሚፈጥረው ነገር ከፈተቱን ይሞላል። ይህ ሁኔታ ብዙውን ጊዜ ተጨማሪ ወጪ ወደሚጠይቅ የእሳት ማጥፋት ሥራ  ያስገባል።

በውስጠ ተቋም ሆነ ከተቋም ውጭ ካሉ ባለጉዳዩች ጋር ባለን የኮሚዩኒኬሽን ግንኙነት በጥሞና አድሞጦ መረጃና ሀሳብን አደራጅቶ ተገቢውን ምላሽ መስጠት ጠቃሚ ክህሎት ቢሆንም ለተሳካ ኮሚዩኒኬሽን ብቻውን በቂ አይደለም። በመጀመሪያ የምናሰራጨውን መረጃ ማወቅ ብቻም ሳይሆን ያለማመንታት ስርጥቱን ዓላማና የምንጠብቀውን ውጤት ቀድመን ማወቅ ያስፈልጋል። መረጃውን እንዲሁ መበተን ሳይሆን ውጤቱን የምናውቅበት ይግብረ መልስ ስርዓት ሊኖረው ይገባል። ይህ ካልሆን ዒላችንን ሳወቅ ወደ ጨለማ የማቆልቆ ያህል የባከን ጊዜ እና ሥራ  ይሆናል። ግብረ-መልስ ባለወቅንብት ሁኔታ ቀጣይ ሥራዎችን ለማቀድና ጉድለቶችን ለማረም የምናውቅበት መንገድ አይኖርም።

 

ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀ ጳጳስ

አዲስ አበባ

 

 

 

        ልዑል  ባሕርይ  እግዚአብሔር  አምላካችን  ከዘመነ  ሉቃስ  ወንጌላዊ  ወደ ዘመነ  ዮሐንስ               

           ፍስሐ ዜናዊ  በሰላም በሕይወት  በጤና  እንኳን  አደረስዎ!!

                            ወትባርክ አክሊለ ዓመተ መሕረትክ፣

                           ወይጸግቡ ጠላተ ገዳም

                          ወይረውዩ አድባረ በድው

በቸርነትህ ዓመታትን ታቀናጃለህ፣ዘመናትንም ታበዛዋለህ። ገዳማት ልምላሜውን አግኝተው ደስ ይላቸዋል። በበረኃ ያሉት ተራራዎች ሁሉ ዝናሙን ይረካሉ። ኮረብታዎችም ደስ ብሏቸው ልምላሜውን እንደዝናር ይታጠቃሉ።መዝ.64፥11-12

ርትዕሰ እምድር ሠረጸት፣ ወጽድቅኒ እምሰማይ ሐወጸ፣ወእግዚአብሔርኒ ይሁብ ምሕረቶ።

እውነት ከምድር በቀለች፣ ጽድቅም ከሰማይ ተመለከተች፣ እግዚአብሔርም በጎ ነገርን ይሰጣል። መዝ 84፥10-11

“የዘመናት ባለቤት እግዚአብሔር አምላካችን ዘመናትን ጊዜያትን በሚመጡ ጊዜያት በሚመጡት ዘመናት እግዚአብሔር አምላክ ለእኛ ባለው ቸርነት ከሁሉ የሚበልጠውን የጸጋውን ባለጠግነት ይሰጠን ዘንደ ነው።” ኤፌ. 2፥6

ቸሩ አምላካችን ዘመኑን የሰላም፣ የጤና፣ የበረከት፣ የፍቅርና የሕይወት ዘመን ያድርግልን አሜን!!

 

                                           ሰላመ እግዚአብሔር ከሁላችን ጋር ይሁን !!

 

አባ ሳሙኤል

በኢትዮጵያ አርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀ ጳጳስ

 አዲስ አበባ

 

ስለ ሰላምና ዕርቅ እንዲሁም ግጭት አፈታ አስመልክቶ ከዚህ በታች የተገለጹትን በዚህ መነሻነት ከዚህ ቀጥሎ የተዘጋጀው ጽሑፍ እውነተኝነት ሃይማኖተኝነት ስለም እና ፍትሓዊነት አፈታትን ጥያቄዎች  ስለሆነ አንባቢ እያንዳንዱን ክፍል ከነበባ በኋላ  ስለዚህ እነዚህ

ጥያቄዎች  በአግባቡ የቤት ሥራዎች ይሠሩበት ከመጽሐፉ የተወሰዱ ጥቃዎች  በአግባብ ይሥሩ

1.     ሰላም በአያንዳንዳችን እጅ ነው ስንል ምን ማልታችን ነው?

2.    ቤተክርስቲያና ስለሰላም አጥብቃ እንድ ታሰተምር በተለይ ሰባኪያን ስለሰላም በአግባቡ እንዲያስተምሩ ምን ዝግጅት ማድረግ አለባት ?

3.    የሃይማኖት አባቶች በንስሐ ልጆቻቸው በኩል ሰላምን እንዲያስተምሩ የሰላም መመሪያ ቢዘጋጅ መልካምነቱን ይግለፁ ?

4.    ሰላም ከእምነት፣ ከመልካም አስተዳደር፣ ከዲሞክራሲ እና ከልማት ጋር እንዴት መጣጣም ይቻላል?

5.    ሰላምንና ግብረገብነትን በየደረጃው በትምህርት ቤቶች እንዴት ማስተማር ይገባል?

6.   ከመጽሐፉ በተገኘው ትምህርት በግልም ሆነ በቡድን ስለሰላም ምን መደረግ አለበት ይላሉ?

7.    የሃይማኖትና የመንግሥት ባለሥልጣናት ስለሰላም ጉዳይ አርአያ ሆነው ይታያሉ ወይ?

8.    መሪዎች ራሳቸውን የሰላም ሐዘዋርያ አድርገው ሌላውን ባገኙት አጋጣሚ ማስተማር ችሏል?

9.   ሰለሰላም ለማስተማር ከሚከተሉት እነማን በበለጠ ይሳተፉ?

                ሀ.  የደብር አስተዳዳሪዎ

                ለ.  ካህናት 

                .  ሰባክያነ ወንጌል

                .  የሰንበት ትምህርት ቤት ተማሪዎች

                ሠ.  የእድር መሪዎች

                ረ. የቀበሌና የወረዳ አመራር አባላት

                ሰ. ሌሎች የመንግሥት አካላት 

10.  ከላይ የተጠቀሱት ሁሉም፣ ስለ ሰላም ጠቃሚነት ከ5 ገጾች ባልበለጠ አስተያየትዎን ያዳበሩ

1.     ሃይማኖቶች ስለ ሰው ተፈጥሮና ምንነት ሲገልጽ የሰው ልጅ ፈጣሪ ልዩ ትኩረት የሰጠውና በከንቱ  ያልተፈጠረ ፍጡር  ነው ስንልምን ማለት ነው?

2.    ሰው ሃይማኖተኛ ፍጡር እንደሆነ የሃይማኖት ሊቃውንተ ይናገራሉ ሃይማኖታዊ ዝንባሌም የሰው ልጅ ተፈጥሯዊ ባህርይ ነው ስንል ምን ማለት ነው?

3.    ሃይማኖት የሰዎችን አመለካካትና ጠባይ ለመለወጥና ለመቃኘት ጠንካራ መሳሪያ እንደሆነ የተለያዩ መረጃዎች ያመለክታሉእርሱሶስ የሃይማኖት አባቶ ምን ቢያደርጉ የተሻለ ነው ይላሉ?

4.    የሃይማኖት አባቶች ቸርነትና ለጋሽነት የበጎነትና የነፃ አገልገሎት በመስጠት በፍትሕ በሰላምና ዕርቅ ጉዳዮች በመሰማራት ጠንካራ ማኅበራዊ ትሥሥር በመፍጠርና በሰዎች መካካል ድንበር ተሻጋሪ ቤተሰባዊነት በመገንባትም አስተዋጽኦ አላቸው ይላሉ?

5.    የሃይማኖት መሠረታዊ የጋራ ዕሴት ለሰው ልጅ በሙሉ ለመንፈሳዊ ሕይወት ብቻ ሳይሆን  ለምድራዊ ሕይወት ጭምር በጣም አስፈላጊ ነው ታድያ እንዴት ማስተማር ይገባል?

6.   ለሰው ልጅ ሰላማዊ አኗኗር የሚጠቅሙ በርካታ የጋራ ማኅበራዊ  ዕሴቶች ውስጥ የተወሰኑትን የጋራ ዕሴቶች  በተጨባጭ ይጥቀሱ?

7.   ሃይማኖት የጋራ ዕሴት መሆኑን በማጠበቅ የሚገኘውን ግለሰቦዊ በማኀበራዊነት ሀገራዊና ዓለም አቀፋዊ ፋይዳ ለትምህርት እንዲውል እነ ማን ይሳተፉ?

8.   ሃይማኖት የጋራ ዕሴት መሆኑን ባለማወቅና ባለመጠበቅ በግለሰቦች በማኅበረሰብ በሀገር እንዲሁም በመላው ዓለም ሰላምና የሰው ልጅ አብሮ የመኖር ባህርይ ላይ የሚያስከትለው ሁከት፣ ኢፍትሐዊነት፣ ጥላቻ ፣ማስገንዘብ መፍታት  እንዴት ይቻላል?

9.   ሃይማኖቶች የሰው ልጅ በመጨው ዓለም ከሚኖረው ዋጋ በተጨማሪ  በዚህ ዓለም   

 ሲኖር በሚኖረው የርስ በርስ ግንኙነት ወሳኝ ሚናዎች ምንና ምን ናቸው ይላል?

10.       ሰው በአምልኮት ከፈጣረው ጋር የሚገናኝባቸው በማኅበራዊ ኑሮው ሰው ከሰው ጋርና   

     ከተፈጥሮ ጋር በሰላም የሚኖርባቸው መሣሪያ  ምድን ናቸው ይጥቀሱ?

§  ከዚህ መሠረታዊ ግንዛቤ በመነሳት በሃይማኖቶች መካከል ያሉ ሃይማኖታዊ የጋራ ዕሴቶን ምንነት በአጭሩ ከላይ የተጠቀሱት  10 መጠይቆች ስለ ሃይማኖት እና

§  ሰላም ማለት በስምምነት፣ በፍቅር፣ በአንድነት፣ በተመሳሰብ፣ በመከባበር፣ የመኖር ውጤት ጠቃሚነቱን ከ5 ገጾች ባልበለጠ አስተያየቶትን ያዳብሩ

1.   እውነት የቃል (የንግግር) ነው?

2.   እውነት የሥራን (ተግባር)፣ የሐቀኝነት ነውን?

3.   እውነት ሐሳብን እና (ዕቅድን ) ይገልጻል?

4.   የእውነት ትክክለኝነት፣ ቀጥተኝነት፣ ሐቀኝነት፣ ታማኝነት፣ ተቀባይነትና እርግጠኝነት  እንዴት ይገለጽ?

5.   ትእውነት በሃይማኖት አስተምህሮ ከፍተኛ ቦታ ይሰጠዋል እርሶ እዴት እውነትን ይገልፁታል?

6.   እንደ ሃይማኖቶች አስተምህሮት እውነት በእራሱ የመጨረሻ ግብ ነው ብለው ያምናሉ እንዴት?

7.   እውነተኝነት በራሱ የመተማመን፣ የአዋቂነት፣ የቅንነት፣ የመልካም ሰውነት፣ የጀግንነት፣ የርኁርኁነት፣ አውንታዊነት፣ ሚዛናዊነትና የነፃነት  መገለጫ ነው ካሉ እንዴት ይገለጻል?

8.   እውነተኛ ሰው  በእውነት ላይ ከፍተኛ አመኔታ ስላላው እውነት ይናገራል፣ እውነትን ይሠራል እንጂ እውነትን በግድ ተቀበሉ አይልም፣ ስለእውነት አያታልልም ወይም አያስመስልም መልካምነቱ እንዴት ይገለጻል?

9.   ወሸተኛ ከንፈር በእግዚአብሔር ዘንድ አጸያፊ ነው፣ እውነትን የሚያደርጉ ግን በርሱ  

    ዘንድ የተወደዱ ናቸው” የሚለው በምን ላይ ነው?

10.       ፍትሕ ከእውነትኛነት ከሰላም ጋር ቁርኝነት እንዳለው የሃይማኖት ሊቃውን ያስረዱናል   

 ከቅዱሳት መጻሕፍት ይጥቀሱ? 

11.       እውነት ከተያዘ ፍትሕ አይጓደልም፣ እወነተኛ ሰውም ቅን ፈራጅ ሚዛናዊ ወይም ፍትሐዊ ነው ብለን ካልን በእነዚህ       ከላይ በተቀመጡ 11 ጥያቄ መሠረት መልሶት ከ5 ገጾች ባልበለጠ ይጻፉ?

1.     ፍትሕ ሲነሣ በአንተ ሊሆን የማትወደውን በሌላው ላይ አታድርግ የሚለው ፍትሐዊ ወርቃማ መመሪያ በሁሉም ቅዱሳት መጻሕፍት መገለጡ ልናስተውል ይገባል በዚህ መሠረት በየትኛው የመሐፍ ቅዱስ ምዕራፍና ቁጥር ነው የተጠቀሰው?

2.    ፍትሕ ከእውነተኛነትና ከሰላም ጋር ቁርኝነት እንዳለው የሃይማኖት ሊቃንት ያስረዱናል እንዴት ሆኖ?  

3.    ፍትሕ ካለ ሰላም አለ ፍትሕ ከሌለ ሰላም የለም ሰላም የፍትሕ ፍሬ ነው ይላሉ እርሶስ ምን ይላሉ?

4.    ይቅር ባይነት ጠባይም የአማኞች እንዲሆን ቅዱሳት መጻሕፍት ያስተምሩናል ይቅርታ ሰላም እንዳይደፈርስና ዕርቅ እንዳሰፍን ፍትሕ እንዳይጎድል ጥላቻና ልዩነተ ንዳይነግሥ ከፍተኛ አስተዋጽኦ አለው ብለው ካሉ እንዴት?

5.    ይቅርታ በይቅርታ ጠያቄና በ-ይቅርታ ባይ መካከል ያለ ትልቅ ክፍተት ነው የሚሉትካለ?

6.   ይቅርታ ባዮች ፍትሐዊ፣ ቅን፣ የፍቅርና የሰላም ሰዎች ናቸው ሰዎች  ብለው ይላሉ ምክንያቱስ?

7.    ይቅርታ ካለ ጠበኝነት፣ ቂም፣ በቀል፣ ቅንዓት፣ የሉም ማለት ነው እንዴት ሆኖ ይግለፁ?

8.    እግዚአብሔር አምላክ ሰዎች የይቅርታ ባለቤቶች እንዲሆኑ ፈቃዱ ነው ግብዞችና ትምክህተኛች እንድንሆን ግን አይፈቅድምየሚለውን ከመጽሐፍ ቅዱ በማገናኘት ይብራሩት?

9.   ለሰዎች ስሕተታቸውን ይቅር ብትሉ የሰማዩ አባታችሁ እናንተን ደግሞ ኃጢአታችሁ ይቅር ይላችኋልና፣ ለሰዎች ግን ስሕተታቸውን ይቅር ባትሉ የሰማይ አባታችሁ ኃጢአታችሁን ይቅር አይላችሁም ይቅር የምንለው ማነው እንዴትስ ነው?

 

1.  ሃይማኖቶች ተከታዮቻቸው የሆኑ ምእመናንን ለበጎ ነገሮች ታዛዥ እንዲሆኑ ለክፉ ነገሮች ደግሞ እምቢተኛ እንዲሆኑ  ከአማኞች ምን ይጠበቃል ይላሉ?

2.  ከሃይማኖት ተቋማት ሰዎች ለቤተሰብ ታዛዥነት፣ መልካም ለሆኑ ለማኀበራዊ ሕግጋት ተገዥነት እንዲኖራቸው ከትምሕርት ቤቶች ምን ይጠበቃል?

3.  አባትህን እና እናትህን አክብር፣ አታመንዝር፣ አትስረቅ፣ በሐሰት አትመስክር፣ የባልጅራህን? አትመኝ፣ ባልንጀራህን እንደራስህ አድርገህ ውደድ የሚሉት ትእዛዞች ጥቅሱን በማስቀመጥ ይበራሩ?

4.  ሰላም፣ ፍቅር፣ ደስታ ፍትሕና ብልጽግና መከባበር ሰብዓዊነት ነው ብለው ያምናሉ?

5.  የሥነ ምግባር መርሆዎች የሃይማኖታዊና ማኅበራዊ ዕሴቶች ምንጮች በመሆናቸው ጠቀሜታቸው ለማነው ለአገር ለቤተሰብ ለሁሉም ለተወሰኑ ?

6.  ሃይማኖታዊ የሥነ ምግባር መመሪያዎች በአብዛኛው እንዲተገብሩ የሚጠብቁት በግለሰብ ደረጃ፣ በሃይማኖት አባቶች በቤተ ሰብ፣ በወጣቶች በማህበረ ሰብ?

7.  በሥነ-ምግባር ዝርዝር ውስጥ የተጠቀሱት መመሪያዎች እንዲጠበቁ ምን መደረግ አለበት ይላሉ?

8.  ማንኛውም ግለሰብ ከሌላው ጋር በሚኖረው መልካም ግንኙነት ምክንያት የተሻለች አገር እንድትኖር የሥነ-ምግባር መርኅ ማለትም ሰላማዊነት ሰውን ማክበር፣ ለቤተሰብ ተገቢውን ትኩረትና ድጋፍ መስጠት የሚኖረበት አካባቢ ለሰብዓዊነት በአምላክ ለተፈጠሩ ሁሉ ምቹ ማን ምንመሥራት አለበት ይላሉ?

9.  በግለ ሰብ ወይም በህብረተሰብ ደረጃ መሆን የለባቸውም የሚሏቸውን ጠባዮች፣ እሴቶች፣ ልምዶች ይዘርዝሩ?

10.  በሕይወትዎ የይቅርታ ልምድ ተግባራዊ ለማድረግ ይሞክሩለጉድለታችንና ለችግሮቻቸን መፍትሔዎች ምን ሊሆን እንደሚችል ከ5 ገጽ ባልበለጠ ይጻፉ?

11.    በሃይማኖታዊና ማኅበራዊ ዕሴቶች ተኮትኰተው ያደጉ ሕፃናት ለኅብረተሰብ ሁለንተና ደኅንነትና እድገት ከፍተኛ አስተዋጽኦ ይኖራቸዋል በምንና በምን ይጠቅማል ይላሉ?

12.  በሃይማኖት እና የሥነ-ምግባር መርኆዎች ከተጠበቁ፣ ፈጣሪን የሚፈራ፣ ለሀገር የሚጠቅም፣ በማኅበሰቡ ውስጥም ታማኝና  አርአያ የሚሆን ትውልድ መፍጠር ይቻላል ካሉ እንዴት? ያብራሩ?

      ከላይ የተጠቀሱት ሁሉም ስለ መልካም ሥነ -ምግባር እና የግብረ ገብ ትምህርት 

     ጠቃሚነት ከ5 ገጽ ያልበለጠ አስተያየትዎትን ያዳብሩ

 

1.     ሰው ጥሩም ይሁን መጥፎ በነፃነቱ የመረጠው ምርጫ ነው?

2.    የሰው ልጅ የፈለገውን የማድረግ ነፃነት አለው ሲባል ገደብ የለሽ  ማለት  ነው?

3.    የሰው ልጅ ነፃነት በአቅሙ በማንነቱና በልዩ ልዩ ሰብዓዊ ሕግጋት የተወሰ ነው ብለው ያምናሉ እንዴት?

4.    ነፃነት የሚከበረውም የሌሎችን መብትና ነፃነት እስካከበሩ ድረስ ብቻ ነው  ካሉ ምክንያቱን ይግለፁ?

5.    ነፃነት ከተፈጥሮ ሕግ፣ ከማኅበረሰብ ሕግና ከእውቀት ጋር የጠበቀ ግንኙነት አለው ይላሉ ?

6.   ያለሕግና ገደብ የሚሰጥ ነፃነት ያልተገራ ፈረስን ያለልጓም እንደመጋለብ ይቆጠራል የሚለው ብሂላዊ አነጋገር እንዴት ይገለጻል?

7.    በፊታችሁ ሕይወትንና ሞትን በረከትንና መናገርም እንዳስቀመጥሁ እኔ ዛሬ ሰማይንና ምድርን በአንተ ላይ አስመሰክራለሁ  በየትኛው የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍ ይገኛል?

8.    ከተፈጠሩት ፍጥረታት በሙሉ ሰው እጅግ በጣም የከበረ ነው ማረጋገጫው ምንድ ነው?

9.   የሰው ዘር በሙሉ ከአንድ ምንጭ የተቀዳ መሆኑን ቅዱሳን መጻሕፍት ያረጋግጣሉ በየትኛው የመጽሐፍ ክፍሎች ነው የተጠቀሱት?

10.  ሰው ሁሉ በተፈጥሮ እኩል ነው በቀለም፣ በቋንቋ፣ በፆታ፣ በዕውቀት፣ በእድሜ፣ ወዘተ ቢለያይም የሰው ዘር አንድ ነው ብለው ይምናሉ?

የሰው ልጅ ነፃነት ከሚለው ጽንስ ሐሳብ ያለዎትን ማንነት እንዴ ይመለከቱታል? ስለ ሕይወትዎ ምን ግንዛቤ ከመጽሐፉ ምን  አግኝተዋል? ከሌሎች ጋር ያወያዩበት

ከዚህች ትከክለኛውን  የአለመግባባት የግጭት አፈታት ጥያቄዎችን ይመልከቱ የመጣበትን ምንጭ ማጥናት ያስፈልጋል አንዳንዱ የሥራ አመራር ሊቃውንት ችግሩን ማወቅ ማለት የችግሩን መፍትሔ ለማግኘት ግማሽ መንገድ መሄድ ነው የሚሉት ለዚህ ነው በአብዛኛው አለመግባባትን የማቃለል ሥራ ላይ ሲውሉ የሚታዩት የሚከተሉት በአግባቡ ተረድተው ለመሥራት ይሞክሩ

1.     አመቻችነት ይህ ተግባር የተሰጠው ሦስት ወገን ያልተግባቡ ወገኖቸ እንዲገናኙ  

            አመቺ ሁኔታ ለምሳሌ ጊዜ ቦታ ሌሎች አስፈላጊ ነገሮች ከመፍጠር    

           ውጪ ሌላ ድርሻ አላቸው ይላ እንዴት? ያብሩት?

2.     ማስገደድ ማስገደድ ልዩነት ወይም አለመግባባት በተፈጠረ ጊዜ ያንዱን ወገን   

          ፍላጎት ወይም ውሳኔ በሌላው ላይ በግድ መጫን ይቻላልን?

3.    . የአብላጫ ውሳኔ መፈጸም የዚህ ዓይነት ዘዴ አለመግባባቱን አብዛኞች ድምፅ  

                                በሰጡበት መንገድ መፍታት ችግሩን ይፉቷዋል ብለው

                              ያምናሉ አው ካሉ እንዴት ?

4.    ዕርቅ ይህ ዘዴ ሁሉቱን ወገኖች ሊያግባባ የሚችለውን መፍትሔ ብቻ  

   በመውሰድ  ከሁለቱም ወገን የሚቀረው ቀርቶ ስጥቶ መቀበል በሚል   

    መርሕ ማለት ምን ማልት ነው?

5.    መቀላቀል ይህ ዘዴ የተቃራኒውን ወገን አመለካከት ወይም ዓላማን በመቀበል  

        መተባበር ማት ነው ከተቃራኒው ጋር መተባበር ያለ ምንም መርህ             

          ይቻላል ወይ እንዴት?  

6.   ማለሳለስ ሁሉት ተቃራኒ ወገኖች የልዩነት ነጥቦቻቸውን ሆን ብልው ችላ በማት

       የሚያግባባቸውን ንጥቦ ብቻ እየለዩ አብሮ ለመቀጠል መወሰን ሲባል   

         ምንያታዊነቱ ምድን ነው ይሉ?

7.    መራቅ ይህ ከነገር ጦር እደሩ በተሰኘው አባባል  የሚገለጽ ይመስላል፣ ይህ     

     ዘዴ አለመግባባት ሊፈጥር ከሚችል ሁኔታ ሆን ብሎ መሸሸ ማለት ነውን?

8.    አለመግባባትን ለማቃለል ሶስተኛ ወገን ምን ድርሻ እንደሚኖረው ያውቃሉ?

9.   አለመገባባትን ለማቃለል የሚያስችል ብቃት ምን እንደሆነ ግንዛቤ ወስደዋል ከተረዱት ምን ድን ነው ?

10.   አለመግባባትን ለማቃለል የሶስተኛ ወገን ሚና ምንድን ነው ይላሉ?

11.    አለመግባባትነ ማቃለል ከሁለቱ የማይግባቡ ወገኖች አልፎ የሦስተኛ ወገንን አስፈላጊነት ምንድን ነው

12.  ሁለት ሊግባቡ ያልቻሉ ወገኖች በራሳቸው ጥረት ችግራቸውን ማቃለል ካልቻሉ ወደባሰ ሁኔታ እንዳይሸጋገር በራሳቸው ጋባዥነት ወይም በሌላ ጠያቂነት ሦስተኛ ወገን ሊገባበት ይችላል? እንዴት?

13.  ደራዳሪነት የአደራዳሪነት ተግባር በአብዛኛው ሁለት ወገኖች ተገናኘተው

         እንዲወያዩ መርዳት ብቻ  ነው ወይስ?

14.  ገላጋይነት ገላጋይነት ወይም በእንግሊዝኛው አርቢትሬሽን የምነለው ሦስተኛ  

       ወገን የሁለቱንም ወገኖች የአለመግባባት መነሻ ምክንያቶች መከራከሪያ      

        ነጥቦች ወዘተ ካደመጠ በኃላ ምን ያደርጋልን?

15.  አለመግባባት በማቀለል ተግባር የሦስተኛ ወገን መግባት በሁሉቱ ወገኖች ውሳኔ     

              ወይም ከሁለቱ አንዱ በሚያቀርበው ሃሳብ ያለበለዚያም በሦስተኛ ወገን     

               ሊመጣ የሚችል ነው ለአንድ ያለመግባባት ሁኔታ የትኛው የሦስተኛ   

               ወገን  ዓይነት ነው የሚጠቅመው?

16.  እነዚህና ሌሎችም የሚጠቅሙ ጥያቄዎች በማዳበር አለመግባባትን በጠቃሚ ሁኔታ ማቃለል ይቻላል ለሀገር እድገትም ጠቃሚነቱ ከፍተኛ ነው ስለዚህ ከ5 ገጽ ባልበለጠ ለመመለስ ይሞክሩ

 

 

አባ ሳሙኤል

በኢትዮጵያ አርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀ ጳጳስ

                                                         አዲስ አበባ

በሰሙነ ሕማማት የጸሎት ምንባባት

ዘሰኑይ- የሰኞ ምስባክ

የምስባክ ትርጉም

ሰኞ በ1 ሰዓት ዘመዓልት

1ኛ. ምን. ዘፍ 1፥ 1-31፡፡
2ኛ. ምን. ኢሳ 5፥1-9፡፡
3ኛ. ምን. ሲራ. 1፡፡
ወንጌል ማር. 11፥ 13-26፡፡
ይትባረክ እግዚአብሔር አምላከ እስራኤል
ዘገብረ መንክረ ባሕቲቱ
ወይትባረክ ስመ ስብሐቲሁ
ምስባክ መዝ. 71 ፥ 18-19
የእስራኤል አምላክ እግዚአብሔር ይክበር ይመስገን
ብቻውን ድንቅ ሥራ ያደረገ
የጌትነቱም ስም ይክበር ይመስገን
ሰኞ በ3 ሰዓት ዘመዓልት

1ኛ. ምን. ኢሳ 5 ፥ 21-30፡፡
2ኛ. ምን. ኢዩ 2 ፥ 21-32፡፡
3 ፥ 1-21፡፡
3ኛ. ምን. ኤር 9፥ 12-19፡፡
ወንጌል ማቴ. 21 ፥ 18-22፡፡
ተፈሣሕኩ እስመ ይቤሉኒ ቤተ እግዚአብሔር ነሐውር
ወቆማ እገሪነ ውስተ አዕጻድኪ ኢየሩሳሌም
ኢየሩሳሌም ሕንጽት ከመ ሀገር

ምስባክ መዝ. 121፥1-3
ወደ እግዚአብሔር ቤት እንሂዳለን ባሉኝ ጊዜ ብለውኛልና ደስ አለኝ፡፡ ኢየሩሳሌም ሆይ እግሮችሽ በዓጸዶችሽ ቁመዋልና ደስ አለኝ፡፡ ኢየሩሳሌም እንደ ሀገርነቷ የታነጸች ናት
ሰኞ በ6 ሰዓት ዘመዓልት

1ኛ. ምን. ዘፀአ. 32፥ 7-15፡፡
1ኛ. ምን. ጥበብ 1 ፡፡
ወንጌል ዮሐ. 2፥ 13-17

እስመ ህየ ዐርጉ አሕዛብ
ሕዝበ እግዚአብሔር ስምዐ እስራኤል
ከመ ይግነዩ ለስምከ እግዚኦ
ምስባክ መዝ. 121 ፥ 3-4
የብዙ ብዙ የሆኑ እስራኤል ወደ ኢየሩሳሌም ወጥተዋል፡፡ ለእስራኤል ምስክር የሚሆኑ የእግዚአብሔር ወገኖች ናቸው፡፤ አቤቱ ለስምሕ ይገዙ ዘንድ
ሰኞ
በ9 ሰዓት ዘመዓልት
1ኛ. ምን. ዘፍጥ 2፥ 15-23፡፡
3፥ 1-24 ፡፡
2ኛ. ምን. ኢሳ .40፥ 1-8፡፡
3ኛ. ምን. ምሳ. 1 ፥ 1-9፡፡
ወንጌል ማቴ.21፥ 23-27፡፡
ስምዐነ አምላክነ ወመድኃኒነ
ተስፋሆሙ ለኩሎሙ አጽናፈ ምድር
ብፁዕ ዘኀረይኮ ወዘተወከፍኮ
ምስባክ መዝ. 64፥5-6
ድኅነት የምታደርግልን ፈጣሪያችን ልመናችንን ስማን
በምድር ዳርቻ ላሉት ሁሉ አለኝታቸው
የምትሆን አንተ ነህ፡፡ የመረጥረከውና የተቀበልከው የተመሰገነ ነው፡፡
ሰኞ በ11 ሰዓት ዘመዓልት
1ኛ. ምን . ኢሳ. 50::
2ኛ. ምንኢሳ 26፥ 2-20::
3ኛ. ምን. ሲራ. 2::
4ኛ. ምን. ሆሴ 14፥ 2-10::

ወንጌል ዮሐ. 8፥ 51-59::
ምንባብ
ወትጼዕረኒ ልብየ ኩሎ አሚረ
እስከ ማእዜኒ ይትዔበዩ ጸላእትየ
ላዕሌየ ነጽረኒ ወስምዓኒ እግዚኦ አምላኪየ

ምስባክ መዝ. 12፥2

ልቡናየ ሁል ጊዜ ታስጨንቀኛለች
ጠላቶቸ እስከ መቸ ይታበዩብናል
አቤቱ ፈጣሪየ ስማኘረ ተመልከተኝም
ዘሰሉስ – የማክሰኞ

ማክሰኞ በ1 ሰዓት ዘመዓልት፡፡

1ኛ. ምን. ዘፀአ 19፥ 1-8፡፡
2ኛ. ምን. ኢዮ. 23፥ 24፡፡
3ኛ. ምን. ኢሳ 1፥ 21-31፡፡
4ኛ. ምን.ሆሴ. 4፥ 1-8፡፡
ወንጌልማቴ 26፥ 1-6፡፡
ለይትኀፈሩ ወይኅሰሩ እለ የኀሥሥዋ ለነፍስየ፤ ለይግብኡ ድኅሬሆሙ ወይትኀፈሩ እለ መከሩ እኩየ ላዕሌየ፤
ለይኩኑ ከመ ጸበል ዘቅድመ ገጸ ነፋስ፤
ምስባክ.መዝ. 34፥4
ሰውነቴን ለማጥፋት የሚሽዋት ሁሉ ይፈሩ፤ ይጎስቁሉም፤
በእኔ ክፉ ለአመጡብኝ የመከሩብኝ ሁሉ ወደኋላቸው ይመለሱ፤
ይፈሩ በነፋስ ፊት እንዳለ ትቢያ ይሁኑ፡፡

ማክሰኞ በ3 ሰዓት ዘመዓልት፡፡

1ኛ. ምን. ዘዳግ. 8፥ 11-19፡፡
1ኛ. ምን ሲራ. 3፡፡
ወንጌል ማቴ 23፥ 37-38፡፡
ፍታሕ ፍትሕየ ወባልሐኒ
ወበእንተ ቃልከ አሕይወኒ
ርኁቅ ሕይወትየ እምኃጥኣን
ምስባክ መዝ. 118፥ 154
ፈርደህ ከመከራ አድነኝ
ሕግህንም ስለጠበቅሁ አድነኝ
ሕይወት እግዚአብሔር ከኃጥኣን የራቀ ነው፡፡
ማክሰኞ በ6 ሰዓት ዘመዓልት፡፡

ኛ. ምን.ሕዝ. 21፥ 3-17፡፡
2ኛ. ምን. ሲራ .4፡፡
ወንጌል ዮሐ. 8፥ 12-20፡፡ አድኅነኒ እግዚኦ እምፀርየ፡፡
ወእምጸላትየ እስመ ይኄይሉኒ
ዘይባልሐኒ እምጸላጽየ ምንስዋን ወዘያዕሌኒ እምለቆሙ ላዕሌየ፡፡
ምስባክ መዝ.58፥-1
አቤቱ ከጠላቶቸ አድነኝ፡፡ ከሚበረቱብኝም ጠላቶቸ አድነኝ፡፡ ጥፋተኞች ከሆኑ ጠላቶቸም የሚያድነኝ እሱ ነው፡፡ በጠላትነት ከተነሱብኝ ጠላቶቸ በላይ ከፍከፍ የሚያደርገኝ እሱ ነው፡፡

ማክሰኞ በ9 ሰዓት ዘመዓልት፡፡

1ኛ. ምን. ዘፍጥ. 6፥ 5-22::
2ኛ. ምን. ዘፍጥ. 6፥ 21-24::
3ኛ. ምን. ዘፍጥ. 8፥ 9-22::
4ኛ. ምን. ዘፍጥ. 9፥ 1-7::
5ኛ. ምን. ምሳ. 9፥ 1-12::
6ኛ. ምን. ኢሳ. 20፥ 9-31፡፡
7ኛ. ምን.ዳን. 6፥ 2-28፡፡
ወንጌል.ማቴ 24፥3-35፡፡

ኀቤከ እግዚኦ አንቃዕዶኩ ነፍስየ አምላኪየ
ወኪያከ ተወከልኩ ወኢይትኀፈር ለዓለም፤
ወኢይሥሐቁኒ ጸላእትየ

ምስባክ. መዝ. 24፥1

አቤቱ ፈጣሪየ በአንቃዕድዎ ልቡና ወዳንተ መልሸ ለመንሁ፡፡ በመከራ ለዘላለሙ እንዳላርፍ ባንተ አመንሁ፡፡
ጠላቶቸም አይዘብቱብኝም፡፡

ማክሰኞ በ11 ሰዓት ዘመዓልት፡፡
1ኛ. ምን ኢሳ. 29፥ 5-21፡፡
2ኛ. ምን. ኢሳ. 28፥ 16-26፡፡
3ኛ. ምን. ምሳ 6፥ 20-35፡፡

ወንጌል ማቴ. 25፥14-46፡፡
46-54፡፡

በትረ ጽድቅ ወበትረ መንግሥትከ
አፍቀርከ ጽድቀ ወዐመፃ ጸላእከ
ብፁዕ ዘይሌቡ ላዕለ ነዳይ ወምስኪን

ምስባክ መዝ. 44፥ 6

የመንግሥትህ በትር የጽድቅ በጽር ነው፡፡
ጽድቅን ወደድህ፤ አመጽንም ጠላህ ፡፡
ለድኃና ለጦም አዳሪ የሚያስብ ንዑር ክቡር ነው፡፡

ዘረቡዕ – የሮብ ረቡዕ በ1 ሰዓት ዘመዓልት፡፡

1ኛ. ምን. ዘፀአ. 17፥ 1-7፡፡
2ኛ. ምን. ኢሳ. 2፥ 1-11::
3ኛ. ምን. ምሳ. 3፥ 1-15፡፡
4ኛ. ምን. ሆሴ. 5፥ 13-15፡፡
ወንጌል ዮሐ. 11፥ እስመ ተማከሩ ኅቡረ ወዐረዩ
ላዕሌከ ተሰካተዩ ወተካየዱ
ተዓይኒሆሙ ለኤዶምያስ ወለይስማኤላውያን፡፡

ምስባክ መዝ. 82፥ 5 አንድ ሁነው በአንድነት ተካክለው ተማክረዋልና
በአንተ ላይ ፈጽመው ተማማሉ
የኤዶምያስና የእስማኤላውያን ወገኖች

ረቡዕ በ3 ሰዓት ዘመዓልት፡፡

1ኛ. ምን. ዘፀአ. 13፥ 17-7፡፡
2ኛ. ምን. ሲራ. 22፡፡
ወንጌል ሉቃ. 22፥ 1-6፡፡

ይባዕ ወይርአይ ዘከንቶ ይነብብ
ልቡ አስተጋብአ ኃጢአተ ላዕሌሁ
ይወጽእ አፍኣ ወይትነገር ወየኀብር ላዕሌየ፡፡
ምስባክ መዝ. 40፥ 6
ከንቱ ነገርን የሚናገር ገብቶ ይይ፡፡ ልቡናው ዕዳ የሚሆንበትን ኃጢአት ሰበሰበ፡፡ ወደ ውጭ ወጥቶ ኃጢአትን ይናገራል በእኔ ላይም ያስተባብራል፡፡
ረቡዕ በ6 ሰዓት ዘመዓልት፡፡

1ኛ. ምን. ዘፀአ. 14፥13-31::
2ኛ. ምን. ሲራ. 23፡፡
ወንጌል ሉቃ. 7፥ 36-50::

ጸላእትየሰ እኩየ ይቤሉ ላዕሌየ
ማእዜ ይመውት ወይሠዐር ስሙ
ይባእ ወይርአይ ዘከንቶ ይነብብ
ምስባክ መዝ.40፥5
ጠላቶቸ ግን በእኔ ላይ ክፋትን ይናገራሉ፡፡
መቼ ይሞታል ስሙስ መቼ ይሻራል
ከንቱ የሚናገር ገብቶ ይመልከት

ረቡዕ በ9 ሰዓት ዘመዓልት፡፡

1ኛ. ምን. ዘፍጥ. 24 ፥ 1-9፡፡
2ኛ. ምን. ዘኁ. 20፥ 1-13፡፡
3ኛ. ምን. ምሳ. 1፥ 10-33፡፡
ወንጌል ማቴ. 26፥ 1-16፡፡

እስመ ናሁ ወውዑ ፀርከ
ወአንሥኡ ርእሶሙ ጸላእትከ
እስመ ተማከሩ ኅቡረ ወዐረዩ

ምስባክ መዝ. 82፥2
እነሆ ጠላቶችህ ደንፍተዋልና
ጠላቶችህ ራሳቸውን ነቅንቀዋልና
በአንድነት ተካክለው ተማክረዋልና፡፡
ረቡዕ በ 11 ሰዓት ዘመዓልት፡፡

1ኛ. ምን. ኢሳ. 58፥ 1-14፡፡
2ኛ. ምን. ኢሳ. 59፥ 1-8፡፡
ወንጌል ዮሐ. 12፥ 27-36፡፡

ወፈውሰኒ እስመ ተሀውካ አዕፅምትየ
ነፍስየ ተሀውከት ፈድፋደ
ወኢትሚጥ ገጸከ እምኔየ፡፡
ምስባክ መዝ. 6፥2

አጥንቶቼ ታውከዋልና ፈውሰኝ
ነፍሴም እጅግ ታወከች
ፊትህ ከእኔ አትመልስ፡፡

 

ሐሙስ በ1 ሰዓት ዘመዓልት፡፡

1ኛ. ምን. ዘፀአ 17፥ 8-16፡፡
2ኛ. ምን. ግብ ሐ. ዘፀአ. 1፥ 15-20፡፡
ወንጌል ሉቃ. 22፥ 1-14፡፡
ዘሐሙስ- ዘሐሙስ

ወጽሕደ እምቅብ ነገሩ፤
እሙንቱሰ ማዕበል ያሰጥሙ፤
ዓዲ
ሶበሰ ጸዐለኒ እምተዓገሥኩ ፤
ወሶበ ጸላኢ አዕበየ አፉሁ፡፡
ምስባክ መዝ. 54፥ 21/12

ነገሩ ከቅቤ የለዘበ ሆነ ፡፡ እነሱ ማዕበል ናቸው ያሰጥማሉ፡፡
ወይም
ጠላት ሰድቦኝ ቢሆን በታገሥሁት ነበር ፡፡ ጠላትም በእኔ ላይ አፉን ከፍ ቢያደርግ በተሸሸግሁ ነበር፡፡

ሐሙስ በ3 ሰዓት ዘመዓልት፡፡

1ኛ. ምን. ዘፀአ. 32 ፥30-35፡፡
2ኛ. ምን. ዘፀአ. 33፥ 1-3፡፡
3ኛ. ምን.ሚክ 2 ፥3-13፡፡
ወንጌል ማቴ. 26 ፥ 17-19፡፡
ወይንዕዋ ለነፍሰ ጻድቅ
ወይንን ደመ ንጹሐ
ወኮነኒ እግዚአብሔር ጸወንየ፡፡

ምስባክ መዝ. 93 ፥ 21
የጻድቁን ሰውነት ለጥፋት ይሽዋታል፡፡
ንጹሕን ደም የሚያፈስ
አግዚአብሔር ግን አምባ መጠጊያ ሆነኝ

ሐሙስ  በ6 ሰዓት ዘመዓልት፡፡
1ኛ. ምን. ኤር. 7፥ 3-13::
2ኛ. ምን. ሕዝ. 20፥ 39-44::
3ኛ. ምን. ሚክ. 2፥ 7-13::
4ኛ. ምን. ሚክ 3፥ 1-8፡፡
5ኛ. ምን ሶፎ 1፥ 7-18 ፡፡
6ኛ. ምን. ሲራ. 12፡፡
ወንጌል.ማር. 14፥ 12-16::
እስመ ሰማዕኩ ድምፀ ብዙኃን እለ ዐገቱኒ ዐውድየ
ሶበ ተጋብኡኅቡረ ላዕሌየ
ወተማከሩ ይምስጥዋ ላዕሌየ፡፡

ምስባክ መዝ . 30፥ 13

በዙሪያየ የከበቡኝን የብዙዎችን ድምጽ ሰምቻለሁና
በእኔ ላይ በአንድነት በተሰበሰቡ ጊዜ
ሰውነቴን ሊጥቋት ተማከሩ፡፡
ሐሙስ በ9 ሰዓት ዘመዓልት፡፡

1ኛ. ምን. ዘፍጥ. 22፥ 1-19፡፡
2ኛ. ምን. ኢሳ. 61፥ 1-7፡፡
3ኛ. ምን. ኢዮ. 27፥ 1-23፡፡
4ኛ. ምን. ኢዮ. 28፥ 1-13፡፡
5ኛ. ምን ሚል 1፥ 9-14፡፡
6ኛ. ምን. ሚል. 2፥ 1-8፡፡
ወንጌል ሉቃ 22፥ 1-13፡፡
ትነዝሀኒ በአዛብ ወእነጽሕ
ተኀጥፅበኒ እምበረድ ወእጻዐዱ
ልበ ንጹሐ ፍጥር ሊተ እግዚኦ

ምስባክ መዝ. 50፥7

በአውባን /በሂሶጵ ቅጠል ትረጨኛለህ
እኔም ንጹሕ እሆናለሁ
ታጥበኛለህ እኔም እንደ ከበረዶ ይልቅ ንጹሕ እሆናለሁ
አቤቱ ንጹሕ ልብን ፍጠርልኝ፡፡

 

ሐሙስ ሐሙስ በ9 ሰዓት ውስጥ፡፡
ሀ.የኅፅበተ እግር ምንባብ
1ኛ. ምን. ዘፍጥ 18፥ 1-33::
2ኛ. ምን. ዘፀአ. 14፥ 29-34::
3ኛ. ምን. ኢያ. 3፥ 13-17::
4ኛ. ምን. ኢሳ 4፥ 2-7::
5ኛ. ምን. ኢሳ 55፥ 1-13::
6ኛ. ምን. ሕዝ. 11፥ 17-21::
7ኛ. ምን. ሕዝ 46፥ 2-9፡፡
8ኛ. ምን. ምዝ ፥ 51፡፡
9ኛ. ምን. መዝ ፥ 54፡፡
10ኛ. ምን. መዝ. ፥ 69፡፡
11ኛ. ምን. ጢሞ ቀዳ. 4፥ 9-16፡፡
12ኛ. ምን ጢሞ. ካል 5፥ 1-10፡፡
ወንጌል ዮሐ.13፥ 1-20::
ለ የኀዕበተ እግር መጨረሻ ምዕዛል፡፡
መዝሙር፥ 150

እግዚአብሔር ይሬእየኒ ወአልቦ ዘየጥአኒ
ውስተ ብሔር ሥዑር ህየ የኀድረኒ
ወኀበ ማየ ዕረፍት ሐፀነኒ
ምስባክመዝ . 22፥1

እግዚአብሔር ይጠብቀኛል፤ የሚያሳጣኝም ነገር የለም፡፡
በለመለመ መስክ በዚያ ያኖረኛል
ዕረፍት በአለበት ውኃም አነጻኝ፡፡

ሐሙስ ስለ ቁርባን፡፡

1ኛ. ምን ቆሮ ቀዳ. 11፥ 23-34፡፡
2ኛ. ምን ጴጥ ቀዳ 2፥ 11-25፡፡
3ኛ. ምን ግብ ሐዋ 8፥ 26-40፡፡
ወንጌል ማቴ. 26፥ 20-30፡፡

ምስባክ መዝ. 23፥5-6

ሐሙስ  በ11 ሰዓት ዘመዓልት፡፡

1ኛ. ምን. መዝ. 150፡፡
2ኛ. ምን. ኢሳ 52፥ 13-15፡፡
3ኛ. ምን. ኢሳ. 53፥ 1-12፡፡
4ኛ. ምን. ኢሳ. 54፥ 1-8፡፡
5ኛ. ምን. ኤር 31፥ 15-26፡፡
6ኛ. ምን. ኢሳ .31፥ 1-9፡፡
7ኛ. ምን. ኢሳ 32፥ 1-20፡፡
8ኛ. ምን. ኢሳ.33፥ 1-10፡፡
ወሠራዕከ ማእደ በቅድሜየ
በአንጻሪሆሙ ለእለ ይሣቅዩኒ
ወአጽሐድክዋ በቅብ ለርስየ

ምስባክ መዝ. 22፥ 4
ዘይሴሰይ እክልየ አንሥአ ሰኮናሁ ላዕሌየ
አንተ እግዚኦ ተሣሀሊ ወአንሥአኒ እፍድዮሙ
በእንተዝ አእመርኩ ከመ ሰመርከኒ፡፡
ምስባክ መዝ. 9 በፊቴ ማእድን ሠራህ
በሚያስጨንቁኝም ፊት
ራሴንም በዘይት አለዘብኽ(ቀባህ)

እንጀራየን የሚመገብ ( ግብረ በላየ) ተረከዙን በላዬ አነሣብኝ፡፡
አቤቱ አንተ ይቅር በለኝ
ፍዳቸውን እከፍላቸው ዘንድ አንሣኝ
በዚህ እንደ ወደድከኝ አወቅሁ፡፡

ዓርብ – ዘዓርብ

ዓርብ በ1 ሰዓትዘመዓልት (ዘነግህ)

1ኛ. ምን ዘዳግ. 8፥ 19-20::
2ኛ. ምን. ዘዳግ. 9፥1-24::
3ኛ. ምን. ኢሳ. 1፥1-9::
4ኛ. ምን. ኢሳ 33፥ 5-22::
5ኛ. ምን. ኤር. 20፥1-18::
6ኛ. ምን. ኤር. 12፥ 1-8::
7ኛ. ምን. ጥበብ 1፡፡
8ኛ. ምን.ዘካ. 11፥ 11-14፡፡
9ኛ. ምን. ሚክ. 7፥ 1-8፡፡
10ኛ. ምን. አሞ 2፥ 1-16፡፡
11ኛ. ምን. አሞ. 3፥ 1-7፡፡
12ኛ. ምን. ሆሴ. 10፥ 32-8፡፡
ወንጌል.ማቴ 27፥ 1-14፡፡
ማር .15፥ 1-5፡፡
ሉቃ. 22፥ 65-71፡፡
ዮሐ. 18፥28-40፡፡
ይበል መራሒ፡- ነአምን ነአምን ነአምን ሕማሞ ለዘኢየሐምም ርግዘተ ገቦሁ ነአምን ወቅንዋተ እደዊሁ ነአምን ዬ፡ ዬ፡ ዬ፡ ነአምን ሞቶ ወትንሣኤሁ፡፡ በመቀጠልም በግራና በቀኝ እየተቀባበሉ ይህን ይበሉ፡፡ ከዚያም ለከ ኃይል ይበሉ፡፡

እስመ ቆሙ ላዕሌየ ሰማዕተ ዐመፃ፡፡
ወሐሰት ርእሰ ዐመፃ፡፡
ዓዲ
ተንሥኡ ላዕሌየ ሰማዕተ ዐመፃ
ወዘኢየአምር ነበቡ ላዕሌየ
ፈደዩኒ እኪተ ህየንተ ሠናይት፤ ምስባክ. መዝ. 34፥ 11

1. ምራት፡- ወጸቢሖ ተማከሩ ሊቃነ ካህናት ይስቅልዎ ለኢየሱስ ዲበ ዕፀ መስቀል፡፡
2. ምራት፡- ወጸቢሖ ተማከሩ ሊቃነ ካህናት አውጽእዎ አፍአ ለኢየሱስ ውስተ ዓውደ ምኩናን፡፡
3. ምራት፡- ወጸቢሖ ተማከሩ ሊቃነ ካህናት ሐመይዎ ለኢየሱስ ወመጠውዎ ለጲላጦስ፡፡
4. ምራት፡-ወጸቢሖ ተማከሩ ሊቃነ ካህናት አውጽእዎ አፍአ ለኢየሱስ ወነበረ ዐውደ ሶቤሃ፡፡
በየምራቱ መጨረሻ ሁሉም ሰው በአንድ ላይ፡-

 ቅዱስ እግዚአብሔር ቅዱስ ኃያል ቅዱስ ሕያው ዘኢይመውት ዘተወልደ እማርያም እምቅድስት ድንግል ተሣሃለነ እግዚኦ፡፡

 ቅዱስ እግዚአብሔር ቅዱስ ኃያል ቅዱስ ሕያው ዘኢይመውት ዘተጠምቀ በዮርዳኖስ ወተሰቅለ ዲበ ዕፀ መስቀል ተሣሃለነ እግዚኦ፡፡

 ቅዱስ እግዚአብሔር ቅዱስ ኃያል ቅዱስ ሕያው ዘኢይመውት፡፡

መሪው፡፡- የማይታመመውን ጌታ ሕማሙን እናምናለን እናምናለን እናምናለን ፤ የጎኑን በጦር መወጋት እናምናለን፤ እጆቹ በችንካር መቸንከራቸውን እናምናለን፡፡ ወዬው ወዬው ወዬው ሞቱንና ትንሣኤው እናምናለን በማለት ግራና እየተቀባበሉ ይበሉ፡፡
ከዚያም እንደተለመደው ለከ ኃይል ይበሉ

ምስባክ
የሐሰት ምስክሮች በጠላትነት ተነሥተውብኛልና
ሐሰትም የዓመፃ አበጋዝ ናት/
ወይም
የሐሰት ምስክሮች በጠላትነት ተነሡብኝ፡፡
በእኔ ላይም የማላውቀውን ነገር ተናገሩብኝ፡፡

1. ሊቃነ ካህናት ኢየሱስን በመስቀል ላይ ይሰቅሉት ዘንድ በጧት/በነጋ ጊዜ ተማከሩ፡፡
2. ሊቃነ ካህናት ኢየሱስን ወደ መስቀል አደባባይ ይወስዱት ዘንድ በጧት/በነጋ ጊዜ ተማከሩ፡፡
3. ሊቃነ ካህናት ኢየሱስን አስረው ለጲላጦስ አሳልፈው ይሠጡት ዘንድ በጧት/በነጋ ጊዜ ተማከሩ፡፡
4. ሊቃነ ካህናት ኢየሱስን ያን ጊዜ ወደ ውጭ አውጥተው በፍር አደባባይ ያቆሙት ዘንድ በጧት/በነጋ ጊዜ ተማከሩ፡፡
በየምራቱ መጨረሻ ሁሉም ሰው በአንድ ላይ፡-

 ቅዱስ እግዚአብሔር ቅዱስ ኃያል ቅዱስ ሕያው የማይሞት የማይለወጥ ከቅድስት ድንግል ማርያም የተወለደ አቤቱ ይቅር በለን፡፡
 ቅዱስ እግዚአብሔር ቅዱስ ኃያል ቅዱስ ሕያው የማይሞት የማይለወጥ በዮርዳኖስ የተጠመቀ፤ በመስቀል የተሰቀለ፤ አቤቱ ይቅር በለን፡፡
 ቅዱስ እግዚአብሔር ቅዱስ ኃያል ቅዱስ ሕያው የማይሞት የማይለወጥ፡፡ ብሎ ብቻ ያቆማል፡፡

ዓርብ በ3ኛ ሰዓት ዘመዓልት (ዘሠለስት)

1ኛ. ምን. ዘፍጥ. 41፥ 1-22::
2ኛ. ምን. ኢሳ. 63፥1-19::
3ኛ. ምን. ኢሳ. 64፥ 1-4::
4ኛ. ምን. ኢሳ. 4፥ 8-16::
5ኛ. ምን. ኢሳ. 50፥ 4-11::
6ኛ. ምን. ኢሳ. 3፥ 5-15::
7ኛ. ምን. ሚክ. 7፥ 9-20::
8ኛ. ምን. ኢዮ. 29፥ 21-25::
9ኛ. ምን. ኢዮ. 30፥ 1-14፡፡
10ኛ. ምን. መዝ. 35፡፡
ወንጌል ማቴ. 27፥ 15-26፡፡
ማር. 15፥ 6-15፡፡
ሉቃ. 23፥ 13-25፡፡
ዮሐ 19፥ 1-12፡፡

ይበል መራሒ፡- አርዑተ መስቀል ፆረ፤ አርዑተ መስቀል ፆረ፤ ይስቅልዎ ሖረ ፡፡ ዬ፤ ዬ፤ ዬ፤ ከመ ኪያነ ይቤዙ እግዚኦ ኮነ ገብረ፡፡
በጧት የተባለውን ምቅናይ ለከ ኃይልን ከዚህ በል፡፡
ዲያቆን፡- መዝ. 34 በውርድ ንባብ ይበል፡፡
ካህን፡- ግፍዖሙ እግዚኦ ለእለ ይገፍዑኒ፤ ጽብኦሙ እግዚኦ ለእለ ይጸብኡኒ፤ነግፍዖሙ እግዚኦ ለእለ ይገፍዑኒን በዜማ ይበል፡፡ ሕዝቡም ይቀበሉት፡፡

ዐገቱኒ ከለባት ብዙኃን፤
ወአኀዙኒ ማኅበሮሙ ለእኩያን፤
ዐገቱኒ ከለባት ብዙኃን፡፡
ምስባክ መዝ. 21፥ 16
 ምራት፡- ጊዜ ሠለስቱ ሰዓት አኀዝዎ ለኢየሱስ ወወሰድዎ ይስቅልዎ፡፡
 ምራት፡- ጊዜ ሠለስቱ ሰዓት አሕየወ ሎሙ በርባንሃ ወወሀቦሙ ኢየሱስሃ ይስቅሉ
 ምራት፡- ጊዜ ሠለስቱ ሰዓት ወሰድዎ ለኢየሱስ ውስተ ምኩናን፡፡
 ምራት፡- ጊዜ ሠለስቱ ሰዓት ቀሰፎ ጲላጦስ ለኢየሱስ ወመጠዎሙ ይስቅልዎ፡፡

በየምራቱ መጨረሻ ሁሉም ሰው በአንድ ላይ፡-

ቅዱስ እግዚአብሔር ቅዱስ ኃያል ቅዱስ ሕያው ዘኢይመውት ዘተወልደ እማርያም እምቅድስት ድንግል ተሣሃለነ እግዚኦ፡፡

ቅዱስ እግዚአብሔር ቅዱስ ኃያል ቅዱስ ሕያው ዘኢይመውት ዘተጠምቀ በዮርዳኖስ ወተሰቅለ ዲበ ዕፀ መስቀል ተሣሃለነ እግዚኦ፡፡

ቅዱስ እግዚአብሔር ቅዱስ ኃያል ቅዱስ ሕያው ዘኢይመውት ይበል፡፡

ዓርብ በ6 ሰዓትዘመዓልት (ዘቀትር)፡፡
1ኛ. ምን. ዘኊል. 21፥ 1-9::
2ኛ. ምን. ኢሳ. 53፥ 7-12::
3ኛ. ምን. ኢሳ. 13፥ 1-10::
4ኛ. ምን. ኢሳ. 50፥ 10-11::
5ኛ. ምን. ኢሳ. 51፥1-6::
6ኛ. ምን. አሞ. 8፥ 8-14::
7ኛ. ምን. አሞ 9፥ 1-15፡፡
8ኛ. ምን. ሕዝ. 37፥ 15-22::
9ኛ. ምን. ገላ. 6፥ 14-17::

ወንጌል ማቴ. 27፥ 27-45::
ማር. 15፥ 16-33፡፡
ሉቃ. 23፥ 27-44፡፡
ዮሐ. 19፥ 13-27፡፡

ይበል መራሒ፡- ተሰቅለ ፤ተሰቅለ፤ ተሰቅለ ወሐመ ቤዛ ኩሉ ኮነ፡፡ ዬ፤ ዬ፤ ዬ በመስቀሉ በዜወነ እሞት ባልሐነ እያለ ሲመራ በግራና በቀኝ ያሉ ሁሉ እየተቀባበሉ ይህን ይበሉ፡፡
በጧት የተባለውን ምቅናይ ለከ ኃይልን ከዚህ በል፡፡

ዲያቆን፡- በውርድ ንባብ ኦ መኑ ዝንቱን ያንብ፡፡
ካህን፡- ለመስቀልከ ንሰግድ ኦ ሊቅነ ወለትንሣኤከ ቅደስት ንሴብሕ ይእዜኒ ወዘልፈኒ የሚለውን ያዚም ሕዝቡም እየተቀባበሉ ይበሉ፡፡

ቀነውኒ እደውየ ወእገርየ፤
ወኁለ ኩሉ አዕፅምትየ፤
ቀነውኒ እደውየ ወእገርየ፤ ምስባክ መዝ. 21፥ 16
 ምራት፡- ጊዜ ስድስቱ ሰዓት አልበስዎ አልባሲሁ ለኢየሱስ ወወሰድዎ ይስቅልዎ፡፡
 ምራት፡- ጊዜ ስድስቱ ሰዓት ዐበጥዎ ለስምዖን ከመ ይፁር መስቀሎ፡፡
 ምራት፡- ጊዜ ስድስቱ ሰዓት ሰቀልዎ ለኢየሱስ በቀራንዮ መካን፡፡
 ምራት፡- ጊዜ ስድስቱ ሰዓት ቀትር ሶቤሃ ሊቃነ ካህናት ሰቀልዎ ለኢየሱስ መዕከለ ክልኤ ፈያት፡፡
በየምራቱ መጨረሻ ሁሉም ሰው በአንድ ላይ፡-

ቅዱስ እግዚአብሔር ቅዱስ ኃያል ቅዱስ ሕያው ዘኢይመውት ዘተወልደ እማርያም እምቅድስት ድንግል ተሣሃለነ እግዚኦ፡፡

ቅዱስ እግዚአብሔር ቅዱስ ኃያል ቅዱስ ሕያው ዘኢይመውት ዘተጠምቀ በዮርዳኖስ ወተሰቅለ ዲበ ዕፀ መስቀል ተሣሃለነ እግዚኦ፡፡

ቅዱስ እግዚአብሔር ቅዱስ ኃያል ቅዱስ ሕያው ዘኢይመውት ይበል፡፡ መሪው፡- ተሰቀለ፤ ተሰቀለ፤ ተሰቀለ፤ ታመመም የሁሉ ቤዛ መድኃኒት ሆነ፤ ወዬው ወዬው ወዬው በመስቀሉ አዳነን ከሞትም አዳነን እያለ ሲመራ በግራና በቀኝ ያሉ ሁሉ እየተቀባበሉ ይህን ይበሉ፡፡
በጧት የተባለውን ምቅናይ ለከ ኃይልን ከዚህ በል፡፡

ዲያቆን፡- በውርድ ንባብ ኦ መኑ ዝንቱን ያንብ፡፡

ካህን ፡- ሊቅ ፈጣሪያችን ሆይ ለመስቀልህ እንሰግዳለን፡፡
ቅድስት የሆነች ትንሣኤህንም ዛሬም ዘወትርም እናመሰግናለን፡፡

እግሬን እጄን ቸነከሩኝ
አጥንቶቸንም ሁሉ ቆጠሩ
እግሬን እጄን ቸነከሩኝ
 ስድስት ሰዓት በሆነ ጊዜ ጌታችን ኢየሱስን ልብሱን አልብሰው ይሰቅሉት ዘንደ ወሰዱት፡፡
 ስድስት ሰዓት በሆነ ጊዜ መስቀሉን ይሸከም ዘንድ ስምዖንን አስገደዱት፡፡
 ስድስት ሰዓት በሆነ ጊዜ ያን ጊዜ ቀትር ነበር፡፡ የካህናት አለቆች ኢየሱስን በቀራንዮ ሰቀሉት፡፡
 ስድስት ሰዓት በሆነ ጊዜ የካህናት አለቆች ጌታ ኢየሱስን በሁለት ወንበዴዎች መካከል ሰቀሉት፡፡
በየምራቱ መጨረሻ ሁሉም ሰው በአንድ ላይ፡-

 ቅዱስ እግዚአብሔር ቅዱስ ኃያል ቅዱስ ሕያው የማይሞት የማይለወጥ ከቅድስት ድንግል ማርያም የተወለደ አቤቱ ይቅር በለን፡፡

 ቅዱስ እግዚአብሔር ቅዱስ ኃያል ቅዱስ ሕያው የማይሞት የማይለወጥ በዮርዳኖስ የተጠመቀ፤ በመስቀል የተሰቀለ፤ አቤቱ ይቅር በለን፡፡

 ቅዱስ እግዚአብሔር ቅዱስ ኃያል ቅዱስ ሕያው የማይሞት የማይለወጥ፡፡ ብሎ ብቻ ያቆማል፡፡

በ9 ሰዓትዘመዓልት (የተሲያት)

1ኛ. ምን. ኢያ. 5፥ 10-12፡፡
2ኛ. ምን. ሩት. 2፥ 11- 14::
3ኛ. ምን. ኤር. 18፥ 18-23::
4ኛ. ምን. ኤር. 12፥ 1-13::
5ኛ. ምን. ኢሳ. 24፥1-23::
6ኛ. ምን. ኢሳ. 25፥ 1-12::
7ኛ. ምን. ኢሳ. 26፥ 1-8፡፡
8ኛ. ምን. ዘካ. 14፥ 5-11::
9ኛ. ምን. ኢዮ. 16፥ 1-22::
10ኛ. ፊልጵ. 2፥ 1-18::

ወንጌል ማቴ. 27፥ 46-50::
ማር. 15፥ 34-27፡፡
ሉቃ. 23፥ 45-46፡፡
ዮሐ. 19፥ 28-50፡፡ በዜማ ማኅዘኒ፡-
 አምንስቲቲ ብሂል በዕብራይስጥ ተዘከረነ በዓረብኛ በሥውር የነበርህ ማለት ነው፡፡
 ሙኪርያ ብሂል በዕብራይስጥ እግዚኦ በዓረብኛ ብሂል ነዳዊ ማለት ነው፡፡
 ሙዓግያ ብሂል በዕብራይስጥ ቅዱስ በዓረብኛ ብሂል እሳታዊ ማለት ነው፡፡
 ሙዳሱጣ ብሂል በዕብራይስጥ ሊቅ በዓረብኛ ብሂል ነበልባላዊ ማለት ነው፡፡
 አንቲ ፋሲልያሱ ብሂል በዕብራይስጥ በውስተ መንግሥትከ በዓረብኛ ብሂል ወዮ ጌታዬ እኔ ልሙትልህ ማለት ነው፡፡
ዲያቆን፡- በውርድ ንባብ ተዘከረነን ሲያነብ ካህናቱም ተዘከረነን ሲያዜሙ ሕዝቡ እተቀበለ አብሮ ያዜማል፡፡
ዲያቆኑ፡- በውርድ ንባብ ለትቅረብ ስእለትየን ሲያነብ ካህናቱም ኦ ዘጥዕመ ሞተን ሲያዜሙ ሕዝቡ ይቀበላል፡፡
ወወደዩ ሐሞተ ውስተ መብልዕየ፤
ወአስተዩኒ ብሂአ ለጽምእየ፤
ወወደዩ ሐሞተ ውስተ መብልዕየ፤
ምስባክ መዝ. 68፥21
 ምራት፡-ጊዜ ተሰዓቱ ሰዓት ጸርሐ ኢየሱስ በቃሉ ወይቤ ኤሎሄ ኤሎሄ
 ምራት፡-ጊዜ ተሰዓቱ ሰዓት ገዐረ ኢየሱስ በቃሉ ወወጽአት መንፈሱ ሶቤሃ
 ምራት፡-ጊዜ ተሰዓቱ ሰዓት ከልሐ ኢየሱስ በቃሉ ወአማኅፀነ ነፍሶ ሶቤሃ
 ምራት፡-ጊዜ ተሰዓቱ ሰዓት አጽነነ ርእሶ ኢየሱስ ወይቤ ተፈጸመ ኩሉ፡፡
በየምራቱ መጨረሻ ሁሉም ሰው በአንድ ላይ፡-

ቅዱስ እግዚአብሔር ቅዱስ ኃያል ቅዱስ ሕያው ዘኢይመውት … ብሂለከ ፈጽም፡፡

አሳዛኝ በሆነ ዜማ፡-
 አምንስቲቲ ማለት በዕብራይስጥ ተዘከረነ በዓረብኛ በሥውር የነበርህ ማለት ነው፡፡
 ሙኪርያ ማለት በዕብራይስጥ እግዚኦ በዓረብኛ ነዳዊ ማለት ነው፡፡
 ሙዓግያ ማለት በዕብራይስጥ ቅዱስ በዓረብኛ እሳታዊ ማለት ነው፡፡
 ሙዳሱጣ ማለት በዕብራይስጥ ሊቅ በዓረብኛ ነበልባላዊ ማለት ነው፡፡
 አንቲ ፋሲልያሱ ማለት በዕብራይስጥ በውስተ መንግሥትከ በዓረብኛ ወዮ ጌታዬ እኔ ልሙትልህ ማለት ነው፡፡
ዲያቆን፡- በውርድ ንባብ አቤቱ ይቅር በለንን ሲያነብ ካህናቱም አቤቱ ይቅር በለንን ሲያዜሙ ሕዝቡ እተቀበለ አብሮ ያዜማል፡፡
ዲያቆኑ፡- በውርድ ንባብ ልመናየን ተቀበልን ሲያነብ ካህናቱም ሞት የማይገባው አምላክ ምትን ቀመሰ እያሉ ሲያዜሙ ሕዝቡም ይቀበላል፡፡
በምግቤ ውስጥ ሐሞትን ጨመሩ፤
ጥማቴንም ለማርካት መፃፃውን አጠጠኝ፤
በምግቤ ውስጥ ሐሞትን ጨመሩ፡፡ ምስባክ መዝ. 68፥21
 በዘጠኝ ሰዓት ጌታ ኢየሱስ ቃሉን አሰምቶ ኤሎሄ ኤሎሄ አለ
 በዘጠኝ ሰዓት ጌታ ኢየሱስ ቃሉን አሰምቶ ጮኸ፤ ያን ጊዜ ነፍሱ ከሥጋው ተለየች፡፡
 በዘጠኝ ሰዓት ጌታ ኢየሱስ ቃሉን አሰምቶ ተናገረ፤ያን ጊዜ ነፍሱን አደራ ሰጠ፡፡
 በዘጠኝ ሰዓት ጌታ ኢየሱስ ራሱን ዘንብል (ዘለስ) አድርጎ ሁሉ ተፈጸመ አለ፡፡
በየምራቱ መጨረሻ ሁሉም ሰው በአንድ ላይ፡-

ቅዱስ እግዚአብሔር ቅዱስ ኃያል ቅዱስ ሕያው የማይሞት የማይለወጥ … ብሎ እንደላይኛው መድገም ነው፡፡

በተሰዓቱ ሰዓት
በዘጠኝ ሰዓት አምስት ልዑካን ልብሰ ተክህኖ ለብሰው በጥቁር መጎናጸፊያ ተሸፍነው በአንድነት የሐዘን ዜማ
አምንስቲቲ ሙኪርያ(ተዘከረኒ እግዚኦ) አንቲ ፋሲልያሱ (በመንግሥትከ)፣
አምንስቲቲ ሙዓግያ (ተዘከረኒ እሳታዊ) አንቲ ፋሲልያሱ (በመንግሥትከ) ፣
አምንስቲቲ ሙዳሱጣ (ተዘከረኒ ነበልባላዊ) አንቲ ፋሲልያሱ (በመንግሥትከ)፣
ይበሉ በዚህ ጊዜ በቤተ ክርስቲያንና ቅጥር ውስጥ ያሉ ሁሉ ይቀመጣሉ፡፡ ራሳቸውን ዝቅ በማድረግ ካህናቱን ተከትለው ይበሉ፡፡
አምንስቲቲ ማለት ተዘከረኒ
ሙኪርያ ማለት ነበልባላዊ
ሙዓግያ ማለት እሳታዊ
ሙዳሱጣ ማለት ነበልባላዊ
አንቲ ፋሲልያሱ ማለት በመንግሥትከ ማለት ነው፡፡

ዘዐሠርቱ ወአሐዱ ሰዓት
በመጽሐፉ ትእዛዝ መሠረት ለሰዓቱ የታዘዘው ንባብ ይነበባል፡፡ ሥዕለ ስቅለቱ ይወርዳል፡፡ በቤተ መቅደስ ውስጥ ካህናቱ ከምዕራብ ወደ ምስራቅ ከምስራቅ ወደ ምዕራብ ከሰሜን ወደ ደቡደብ ከደቡብ ወደ ሰሜን መንበሩን እየዞሩ እግዚኦታ ያደርሳሉ፡፡ ሕዝቡም እንደ ካህናቱ እየዞረ እግዚኦታውን የቀበላል፡፡ እግዚኦታው ካለቀ በኋላ ሥርየት ይደረጋል፡፡ ሊቃውንት ካህናት ተሰባስበው ለሰዓቱ የተመደበውን መዝሙረ ዳዊት ካስተዛዘሉ በኋላ ንሴብሖ ለእግዚአብሔር ስቡሐ ዘተሰብሐ የሚለውን በቁም፤ በመረግድ፤ በአመላለስ ካሉት በኋላ ካህናትና ምእመናን በአንድነት አሸብሽበውት የበዓሉ ፍጻሜ ይሆናል፡፡

ዘመነ ጽጌ  ከመስከረም   26  እስከ  ኅዳር  5 ቀን  ያሉት  40  ዕለታት  ሲሆኑ  ትርጓሜው  የአበባ  ጊዜ  ማለት  ነው። “ወይቤሎ  ለአዳም  ወሀብኩከ  ርስተ  ገነት  ትፍስሕት በፅጌ  ሥርጉተ ወበፍሬ ክልልተ  ዘፍ.2፥8 ” እግዚአብሔር  ጠፈርን በአድማስ ደግፎና በደመና ከፍክፎ  መባርቅትንና ዝናማትን በደመና ጭኖ ደመናውን በነፋስ አሽክሞ ዓለምን በፀሐይና በጨረቃ አብርቶ  በፅጌያት  አስጊጦ  ገነትን  በአዝርዕትና  በአትክልት  አዘጋጅቶ  መንግሥተ  ሰማያትን  ሠርቶ  የሰውን  ልጅ  ፈጠረው።

 አምሳላተ ጽጌ (የጽጌ ምሳሌዎች           )

  1. ጽጌ የጌታ ምሳሌ ነው

“ትወፅዕ  በትር  እምሥርወ  እሴይ  ወየዐርግ  ጽጌ  (ኢሳ. 11፥1 ) ትርጓሜ  ይእቲ በትር አምሳለ ማርያም  ቅድስት  ይእቲ  ወፅጌ  ዘወጽአ  እምኔሃ  አምሳሉ  ለወልድ ( ዮሐ. 1፥1- 14 ድጓ ዘጽጌ)ʼʼ

ከእሴይ  ሥር  በትር ትወጣለች።  ከእርሷም  አበባ ይወጣል፤  ይህችውም  በትር  የማርያም አምሳል ናት። ከእርሷ የተገኘው  አበባም የወልድ አምሳል ነው። በመሆኑም ጌታችን  መድኃኒታችን  ኢየሱስ  ክርስቶስ  ቅዱስ  ሥጋውንና  ክቡር ደሙን  እውነተኛ  መብልና እውነተኛ  መጠጥ  አድርጐ በመስጠቱ የፍሬ መገኛ በሆነው አበባ ተመስሏል። ቅዱስ ያሬድ                                                        ቡሩክ  ዕፅ ዘሠናየ  ይፈሪ ወኃጢአተ  ይሰሪ ( ድጔ ዘጽጌ ) የኃጢአት ማስተሥሪያ የሚሆን መልካም  ፍሬን  ያፈራ የበረከት እንጨት ክርስቶስ ነው። ለሕያዋን  ፍጥረታት  የሕይወት ምግብነት  ከሕቱም  ምድር በቅሎ አብቦና  አፍርቶ የተገኘው ክርስቶስ ከፍሬው  የበሉትን  ደቂቀ  አዳም   በሙሉ አድኗል።

  1. ፅጌ የቅድስተ  ቅዱሳን  ቅድስት ድንግል  ምሳሌ

እመቤታችን የእውነተኛው ፍሬ ክርስቶስ መገኛ በመሆኗ በአበባ ትመሰላለች፤ እመቤታችን የኃጢአታችን ክብደት ሳይሆን የግፋችን ብዛት የታየባት  እውነተኛ  ችሎት (ፍትሐ አምላክ) የተገኘባት  ናትና።  ትውልድ  ሁሉ ለዘላዓለም  ያመሰግኗታል።  “እስመ ርእየ  ሕማማ ለአመቱ ወገብረ  ኃይለ  በመዝራዕቱ   (ሉቃ. 1፥481)  መዝገቡ ለቃል  ፅጌ  እንተ ኢትትነገፍ መድኃኒተ ሕዝብ (ድጔ ዘጽጌ) ያገልጋዩን  መዋረድ  አይቷልና  በክንዱ  ታላቅ ሥራን አድረገ።  የቃል ማደሪያ  ( የፍሬ ሙዳይ ) የሆነችው አበባ ለዘለዓለም  አትረግፍም። ስለዚህ በፍሬዋ የሕዝብ መድኃኒት  በመዓዛዋ  የቅዱሳን የሕሊና እረፍት ናት።

‹‹ ዕፀ  ጳጣስ  እንተ  በአማን  ፅጌ  ደንጐላት  ሐረገ ወይን ዘእምነገደ ይሁዳ እንተ ሠረጸት ለሕይወት  (ዘፍ. 49፥1  ድጓ ዘጥቅምት  ማርያም) እመቤታችን ከይሁዳ ነገድ ለዘለዓለም መንግሥት የወጣች  የወይን ሐረግ በደብረ ሲና  በጳጦስ  እንጨት ላይ የታየውን ምሳሌ በእውነት ያሳያች ናት።››

  1. ጽጌ የመስቀል ምሳሌ

በማር  ሥራ  ላይ  የተሰማሩ  ሠራተኛ  ንቦች አንድ ሆነው በአበባ ላይ እንደሚሠፍሩ  ሁሉ ሕዝብና  አሕዛብ  በአንድነት የተሰበሰቡበት አበባ የዕለተ ዐርቡ  የክርስቶስ  መስቀል በመሆኑ መስቀል  አበባ  ይባላል። በከመ ይቤ ሰሎሞን በእንተ ማርያም ንዑ ንትፈጋዕ ወኢይኅልፈነ ፅጌ ደመና  መስቀል ዘዮም  አብርሃ በስነ  ማርያም። (ድጓ  ዘጽጌ ) ሰሎሞን ስለ ማርያም  ሲናገር  እነሆ ክረሞቱ፣  (ውርጩ፣ ውችንፍሩ፣ ጭቃው፣ ቁሩ ) አልፎ በረከት ተተካ እንዳለ። የክርስቶ መስቀል በማርያም  ባሕርይ ዛሬ አብቧልና የበረከት አበባ ሳያልፈን ኑ እንደሰት እንዲል።

በባሕርዩ  መወሰን  የማይስማማውን አምላክ ማርያም  በባሕርይዋ  ስለወሰነችው (ፍጹም አምላክ ፍጹም ሰው ስለሆነ)  በተመረጠችው የማዳን ሰዓት / ዕለተ ዐርብ / መስቀል ያለባሕርዩ በማርያም ባሕርይ ተሸከመው።

  1. ጽጌ የቤተ ክርስቲያን ምሳሌ

የክርስቶስ ሥጋ የሚያፈራባት የአበባ እንጨት የሆነችው ቤተ ክርስቲያን አበባ ትባላለች። ቅዱስ ያሬድ በዝማሬው  “ወልድ እኁየ ጸዓዳ ወቀይህ ፀዓዳ ትቤሎ በእንተ ሥጋሁ ለክርስቶስ” ልጅ ወንድሜ መልከ መልካም ደመ ግቡ ቀይ ነው። ቤተ ክርስቲያን ክርስቶስን ስለለበሰው ሥጋ ቀይ ጐልማሳ አለችው ይላል። ቤተ ክርስቲያን  ምድራዊት  ስትሆን ሰማያዊት ናት። ለምድራዉያን ሰዎች የምትሰጠው ልጅነት የምታድለው ሰማያዊ ፀጋና ሀብት ነው።

‹‹ ሐረገ ወይን  እንተ  በሞድር  ሥረዊሃ  ወበሰማይ  አዕጹቂሃ››  ሥሯ በምድር ቅርንጫፚ በሰማይ የሆነች  የወይን  ሐረግ  በፈቃደ  ሥላሴ  ዛላዋ  የምትቆረጥ  ፍሬዋ  የምትለቀም የበረከትም  ፍሬ  የምታፈራልን  የወይን  ሐረግ  ቅዱስት  ቤተ ክርስቲያን ናት።

‹‹ቅዱስ ያሬድ  “ጽጌ ብሂል ቅድስት ቤተ ክርስቲያን››  ጽጌ ማለት  ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ናት ይላታል (ድጓ ዘጽጌ)

በጽጌ የተመሰሉ የጌታችንና የእመቤታችን ስደት  (ማቴ.  2፥13 -ፍ)

“እምግብፅ  ጸዋዕክዎ  ለወልድየ ” (ሆሴዕ. 11 ፥ 1) ልጄን  ከግብጽ  ጠራሁት  ለጊዜው የተነገረው  ለያዕቆብ  ሲሆን  ፍጻሜው ግን ለጌታ  ነው።  መልከ ጼዴቅም   ዘመዶቹን ማርልኝ  ቢለው ልጄን  በሥጋ  ሰድጄ  እምርልሀለሁ  ብሎ ቃል  ገብቶለት ነበርና ኪዳነ  መልከ ጼዴቅን  ለመፈጸም  ጌታ  ወደ ግብጽ ተሰደደ።

“መልአከ  እግዚአብሔር  አስተርአዮ  በሕልም  ለዮሴፍ”   ከእግዚአብሔር  የታዘዘ  መልአክ ለዮሴፍ በሕልም  ነገረው። “እንዘ  ይብል ተንሥእ ወንሣእ ሕፃነ  ወእሞ  ወጐየይ ውስተ  ሞድረ ግብፅ” ተነሥተህ እናቱንና ብላቴናውን  ይዘህ  ወደ  ግብጽ  ሂድ  ብሎ  ነገረው። እስመ  ሀለዎ  ለሄሮድስ ይኅሥሦ  ለሕፃን  ከመ ይቅትሎ ” ሄሮድስ ብላቴናውን  ሊገድለው ይሻው  ዘንድ  አለውና።

  • ወተንሥኦ ነሥአ  ሕፃነ  ወእሞ  በሌሊት ወሖረ ውስተ ብሔረ ግብጽ” ተነሥቶ ብላቴናውን እናቱን ይዞ በሌሊት ወደ ግብጽ ሂደ። ከላይ በመግቢያው እንደተገለጸው
  • ከመ ይትፈጸም ዘተብህለ  እም ኃበ  እግዚአብሔር  በነቢይ  እንዘ ይብል  እምግብፅ ጸዋዕክዎ ለወልድየ” እግዚብሔር በነቢይ አድሮ ነቢይ ከእግዚብሔር ተገልጾለት በነቢዩ

ቃል ልጄን ከግብጽ  ጠራሁት  ተብሎ  የተነገረው ይደርስ ይፈጸም ዘንድ፤ ወይወርድ እግዚእነ ውስተ ምድረ ግብጽ ዲበ ደመና  ቀሊል” በደመና ተላይ ሆኖ ወደ ግብጽ ይወርዳል ተብሎ የተነገረው ይፈጸም ዘንድ።

  • “ወነበረ ህየ እስከ አመ ሞቱ” ለሄሮድስ” የተነገረው  ይፈፀም ዘንድ  ሄሮድስ  እስኪሞት ድረስ ሦስት ዓመት  ከመንፈቅ በግብጽ ኖረ።

ጌታ ለምን ተሰደደ?

  1. ትንቢቱ  ይፈጸም  ዘንድ፤    ስደትን  ለመባረክ  3. በፈቃዱ  የሚሞትበት  ጊዜ  አልደረሰምና።  4.  አዳሞ  ከዚህ  ዓለም  አፍአ  ከምትሆን  ከገነት  ተሰዶ  ነበር።   5. ሰማዕትነት  በእሳት  በስለት ብቻ  አይደለምና  እኛን  ለማስተማር  ተሰደደ  ብለው  ሊቃውንት ይተርጉማሉ።  ሄሮድስ ሰብአ ሰገል እንደ  ተሳለቁበት ባየ ጊዜ  እጅግ ተቆጣና ልኮ ከሰብአ ሰገል እንደተረዳው ዘመን በቤተ ልሔምና በአውራጃዋ የነበሩትን ሁለት ዓመት  ከዚያም  የሚያንሱትን ሕፃናትን ሁሉ ግደሉ አለ። ቄሣር ሕፃናትን ሰብስበሕ ልብስ ምግብ እየሰጠህ በማር በወተት አሳድገህ ለእናት ለአባታቸው ርስት ጉልት እያሰጠህ ጭፍራ ስራልኝ  ብሎኛል ብሎ አዋጅ ነገረ። በዚያ ጌዜ ያላት ልጅዋን የሌላት ልብስ ምግብ ልቀበልበት ብላ  እየተዋሰች ይዛ ሂደላች። በዚያን ጌዜ 144.00 (አሥራ አራት እልፍ ከአራት ሺህ )ሕፃናት  ታርደዋል።

በባሕርየ መለኮቱ ስደት የማይስማማው ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በቅዱስ  ወንጌል እንደ አስተማረው ሥጋዊ ስደቱ ፤

  1. ስደትን ለተከታዮቹ  ለማስተማር  በአንዲቱ  ከተማ  መከራ  ቢያደርሱባችሁ  ወደ ሌላይቱ ሽሹ  (ማቴ.  10፥23 )
  2. ሰው መሆኑን ለመግለጽ ከአዳም አካል አንድም ያልጐደለው ሙሉ ዳግማዊ አዳም መሆኑንና የለበሰው ሥጋ የሚደማ የሚቆስል በሰይፍም ሆነ በጦር ቢወጋ ጉዳት የሚደርስበት ሰብአዊ ባሕርይ ያለው መሆኑን ለማስረዳት
  3. ዲያብሎስን ለማሰደድ የጌታ ስደት በተዛዋሪ የዲያብሎስ ስደት ሆነ፤ ጌታ የሚቀበለው መከራ ሁሉ ዲያብሎስን በርቀት የሚመታ መሣሪያ ነው። በመጨረሻም በመስቀሉ ላይ የሆነው የጌታ ሞት የዲያብሎስ ሞት ሆነ።  የኢትዮጵያ ኦቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሊቃውንትም ይህን አጽንተው ያስተምራሉ ያምናሉ።

የጌታንና የእመቤታችን ጉዞ ከግብፅ  ወደ ኢትዮጵያ

እመቤታችን  ቅዱስት ድንግል  ማርያምና ጌታችን መድኃኒታችን  ኢየሱስ  ክርስቶስ አረጋዊ ዮሴፍና ሰሎሜ  በብሩህ  ደመና ላይ  ሆነው  ከግብፅ ወደ ኢትዮጵያ  ሲመጡ   ናግራን  ከተባለ ሀገር ደረሱ።  በናግራን ሳሉ ጌታ እንዲህ አለ። ከቀኝ ጐኔ  የሚፈሰው  ደሜ  በብርሃናት  አለቃ   በቅዱስ  ዑራኤል  እጅ  ተቀድቶ  በቅድሚያ በዚች ሀገር ይፈሳል፣ ይረጫል ። እመ ብዙኃን  ቅድስት ድንግል ማርያምን እንዲህ አላት፤ አንች  በድንግልና  ፀንሰሽ  በድንግልና  እንደወለድሽኝ  አምነው  የሚያከብሩሽ በእኔም  የሚያምኑ  ብዙ  የተቀደሱ  ሰዎች  በዚህች  ሀገር  ይወለዳሉ።  ከናግራን  ተነሥተው ለትግራይ  ትዩዩ  ከሚሆን  ሐማሴን  ከሚባለው  ሀገር ሲደርሱ በምሥራቅ በኩል ከፍተኛ ተራራ ተመለከቱና ወደ ተራራው ሄዱ። ጌታም በተራራው ላይ ሳሉ እመ ብዙኃንን እንዲህ አላት። ይህች ተራራ  ምስጋናሽ   የሚነገርባት ቦታ ትሆናለች። የተራራዋም ስም ደብረ ሃሌ ሉያ ወይም ደብረ ዳ  ይባላል። ትርጓሜውም የአምላክ ልጅ፣  የመስቀሉ፣ ቦታና የስሙ መገኛ ወይም  አደባባይ ማለት  ነው።

ከዚያም በኋላ ታቦተ ጽዮን ወደሞትኖርበት ወደ  አክሱም ደረሱ።  ታቦተ ጽዮን ባለቸበት ቦታ ሳሉ ባዚን የተባለው የኢትዮጵያ ንጉሥ ታቦተ ጽዮንን ለመሳለም መጣ።  የካህናቱ አለቃ አኪን  ለንጉሡ  የኢሳይያስን መጽሐፍ ድንግል በድንግልና ጸንሳ በድንግልና ትወልዳለች ስሙንም  አማኑኤል ትለዋለች የሚለውን አነበበ (ኢሳ 7 ፥ 14)

ስደተኞች  ግን ለንጉሡም ሆነ ለካህናቱ ሳይገለጡ የመጽሐፋን ቃል  ከሰሙ በኃላ በብሩህ ደመና ላይ ሆነው ወደ ደብረ ዐባይ ሄዱ።  ጌታም እናቱን እንዲህ አላት። ይህች ሀገር እንደ አክሱም  ለስምሽ መጠሪያ  ርስት ትሁን፣ በኋላ ዘመን በቀናች ሃይማኖት  ጸንተው ሕጌን የሚያስተምሩ አንችን የሚወዱ ሰዎች ይኖሩባታል አላት።

ከዚያም  ደብረ ዐባይ  ተነሥተው  ዋሊ  ወደሚባለው  ገዳም  ወደ ዋልድባ  ሄዱ። በዋልድባ በረሃም ሳሉ በራባቸው ጊዜ ጌታ በዮሴፍ በትር የአንድን ዕንጨት  ስር ቆፈረ። 318 ስሮችን አወጣና ለእናቱ ብይ  ብሎ ሰጣት። እናቱም ይህን የሚመር እንጨት አልበለም አላችው።  ጌታም በኋላ ዘመን ስምሽን የሚጠሩ አንችን  የሚያከብሩ ብዙ መናንያን ይህን እየበሉ በዚህ ቦታ ይኖራሉ አላት።  እንጨቱም የሚጣፍጥ ይሆንላቸዋል አላት።  ከዚህ በኋላ በብሩህ ደመና ላይ ሆነው   ከዋልድባ  ወደ ጣና  የባሕር  ወደብ  ሄዱ።  በጣና ደሴትም ደጋግ ሰዎች ተቀብለዋቸው 3 ወር  ከ10 ቀን ተቀመጡ። የኢትዮጵያ ሰዎች  በደስታ ተቀብለዋቸዋል። እንደ ግብፃውያን አላሰቃዮአቸውም።

በመሆኑም በኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኙትን ተራራዎች ሁሉ ለስሞሽ መታሰቢያ ይሆኑሽ ዘንድ አሥራት አድርጌ ሰጥቼሻለህ አላት።  በብሩህ ደመና ላይ ተቀምጠው በጐጃም፣  በሽዋ ፣በጐንደር፣ በበጌ ምድር፣ በወሎ፣ በሐረርጌና  በአሩሲ ፣ በሲዳሞና  በባሌ፣  በጉራጌ፣ በከንባታ፣ በከፋና በኢሊባቡር፣ በወለጋና  በሌሎችም  ክፍላተ አኀጉር እየተዘዋወሩ  አስጉብኝቶ ኢትዮጵያን በሙሉ ለእመቤታችን  አሥራት በኩራት አድርጎ  ሰጥቷታል።  ይህ ሁሉ የሆነው በቅዱስ ዑራኤል መሪነት ነው።

 ከስደት መልስ

መልአኩ  ቅዱስ  ገብርኤል  ወደ  ግብጽ  ሄደና  የሄሮድስን  ሞት  ለእነዮሴፍ  ነገራቸው።

ሄሮድስም  ከሞተ በኋላ  እነሆ  የጌታ መልአክ  በግብፅ  ለዮሴፍ  በሕልም ታይቶ  የሕፃኑን  ነፍስ የፈለጉት ሞተዋልና ተነሣ  ሕፃኑንና እመ ብዙኃን እናቱን ይዘህ ወደ  እስራኤል ነገር ሂድ አለው (ማቴ. 2፥19-21 )

ስለዚህ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከቅድስተ ቅዱሳን ቅድስት ድንግል ማርያም ከአረጋዊ  ዮሴፍና  ከሰሎሜ  ጋር ከስደት በሚመለሱ  ጊዜ ወደ ደብረ ቁስቋም የገቡበት ዕለት በየዓመቱ ኀዳር 6 ቀን ይከበራል።

በዚህ መሠረት ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶና እናቱ የእኛም እናታችን ቅድስት ድንግል ማርያም  ሊቀበሉት የማይገባውን  ሥጋዊ መከራ ለእኛ ሲሉ በመቀበላቸው  ምክንያት  ለእኛ እመቤታችንና  አምላክን  የምናመሰግንበት ክፍለ ዘመን ዘመነ ጽጌ ስለተባለ ኢትየጵያውያን ሌቃውንት አባ ጽጌ ብርሃንና አባ ገብረ ማርያም የተባሉ አበው መነኮሳት ማሕሌተ ጽጌን ደርሰውልናል።

  ይቆየን

ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል

 በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀ ጳጳስ

አዲስ አበባ

 

 

 

 

ሰላም ማለት የሕሊና እረፍት ጸጥታ ማግኘት ከሁከት ከሽብርና ከሰቀቀን መራቅ፣ አንድነት ስምምነት ማለት ነው አንድ ሰው በውስጡ ያለው የእረፍት  ስሜት ሰላም ይባላል። ደግሞም ሰላም ማለት ከሌላው ሰው ጋር በፍቅር በአንድነትና በስምምነት መኖር ነው። ለሰው ልጅ ከሚያስፈልጉት ነገሮች አንዱ ሰላም ነው።

ለሰው ያለሰላም መኖር ትርጉም የለውምና። ስለዚህ ስለሰላም አስፈላጊነት የተረዱት ቀደምት ነቢያት በትንቢታቸው ሰላምን አስፍተው ይሰብካሉ። ኢሳ. 26፥3 መዝ. 28፥11. መዝ. 4፥8 ኤር. 29፥7 የሰላምና የደስታ ምንጭ እግዚአብሔር ስለሆነ የእግዚአብሔር መንግሥትም ጽድቅና ሰላም በመንፈስ ቅዱስ የሆነ ደስታ መሆኗ ተገልጿል፤ ሮሜ. 14፥17 በእግዚአብሔር አርአያና ምሳሌ ከተፈጠረበት ጊዜ ጀምሮ በዚህ ከመንፈስ ቅዱስ በሆነ ሰላም ይኖር የነበረው የሰው ልጅ በኃጢአት ምክንያት ለዘመናት ተጨንቆ ሲኖር በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ የማዳን ኃይል ሙሉ ሰላምን ሊያገኝ ችሏል።

የሰው ልጅ ከጌታው ይህንን ሰላም ሊያገኝ የቻለው የእግዚአብሔር ልጅ ኢየሱስ ክርስቶስ እሱ ሰላማዊ የሆነ የሰላም አባት የሰላም አለቃ ለሰላሙም ፍጻሜ የሌለው በመሆኑ ነው። ኢሳ. 9፥6 የእግዚአብሔር አብ ልጅ እግዚአብሔር ወልድ ሰው ሆኖ በተገለጠ ጊዜ በመላእክት አንደበት ክብር ለእግዚአብሔር በአርያም ሰላምም በምድር ይሁን ተብሎ የተነገረው በሉቃስ ወንጌል 2፥14 በአዳም በደል ምክንያት ተቋርጦ የነበረው ሰላም እንደገና እንዲቀጥል ከሦስት አካላት አንዱ አካል እግዚአብሔር ወልድ ከሰማየ ሰማያት ወርዶ ከቅድስት ድንግል ማርያም በተወለደ ጊዜ ሰላም ተመሠረተ በደላችንም በመስቀል ላይ ተሰቅሎ የኃጢአት እዳ ለዘለዓለም ከፈለ።

በሰው ልጆች ላይ ለ5500 ዘመን ነግሦ የነበረው ሞት ድል ሆነ በመስቀሉ ኃይል በደላችን ተደመሰሰ በዓለም ላይ ሰፍኖ የነበረው የዲያብሎስ መንግሥት ፈረሰ ሰላማችንም ተመለሰ ኤፊ. 2፥11-17 ይህን ሰላም የተገኘው በመስቀል ላይ በፈሰሰው በኢየሱስ ክርስቶ ደም ነው ቆላ.1፥20 ስለዚህ ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ በሮሜ ሊሚኖሩ ክርስቲያኖች በክርስቶስ ኢየሱስ ሰላምን እንያዝ  ሮሜ. 5፥12 ብሎ ስለ ሰላም እንዳስተማራቸው እንመለከታን። ስለዚህ በክርስቶስ የሚያምን ሰው ሁሉ ሰላም በዓለም ሰላም በሀገር፣ ሰላም በጎረቤት፣ ሰላም በቤተሰብ፣ እንዲሰፍን ስለሰላም ሊንቆምና ልንጸልይ ይገባል።

ክርስቲያኖችን ሰላም የሚነሱ ነገሮች ምን ምን ናቸው ብለን ራሳችንን ብንጠይቅ የእግዚአብሔርን ትእዛዝ አለመጠበቅ ከእግዚአብሔር ጋር በንስሐ አለመታረቅ፤ በአጠቃላይ ከመልካም ሥራ መለየት መጠራጠር ራስ ወዳድ መሆን አግዚአብሔር የማይወዳቸውን ነገሮች በውስጣችን እንዲኖሩ ማድረግና የመሳሳሉት ሁሉ ናቸው ከዚህ አንፃር ማንኛውም ክርስቲያን እግዚአብሔርን አላማው አድርጎ ከተጓዘ ሰላም ራሷ ትከተለዋለች ለዚህም ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ደቀ መዛሙርቱን ወደ ዓለም በላካቸው ጊዜ የሰላም ልጆች ናቸውና ከሁሉ አስቀድመው ሰላም ለዚህ ቤት ይሁን ብለው እንዲያስተምሩ አምላካዊ መመሪያ ሰጥቷቸዋል ማቴ .10፥11።

ሐዋርያት ቅዱስ ያዕቆብ በተለያየ ምክንያት በዓለም ለተበተኑት ለአሥራ ሁለቱ ነገደ እስራኤል መንፈሳዊ ጥበብን በሥራ ላይ እንዴት ማዋል እንደሚገባ ከመግለዕ ጋር ከእናንተ መካካል ጥበበኛና አስተዋይ ሰው ማነው? ብሎ ከጠየቀ በኋላ ለክርስቲያናዊ ኑሮ መመሪያ የሚሆኑ ዐበይት ነጥቦችን ግልጽ በሆነ ስእላዊ አገላለጽ በመልእክት ያስነብባል። እንዲህ በማለት ‹‹መራራ ቅናትና ራስ ወዳድነት በልባችን፤ ቢኖር አታታበዮ፤ በእውነትም ላይ አትዋሹ፤ ምከንያቱም እንዲህ ዐይነት ጥበብ የሚገኘው ከዓለም፣ ከሥጋ፣ ከሰይጣን ነው እንጂ ከእግዚአብሔር አይደለም፣ ቅናትና ራስ ወዳድነት ባሉበት ሥፍራ ከሁከትና ክፉ ሥራ ሁሉ ይኖራሉ። ነገር ግን ከእግዚአብሔር በሚገኘው ጥበብ የሚመራ በመጀመሪያ ንጹህ ነው፣ ቀጥሎም ሰላም ወዳድ፣ ደግ፣ ታዛዥ፣ ምሕረት አድራጊ ነው። ጥሩ ፍሬ የመላበት አድልዎና ግብዝነት የሌለበት ነው።

‹‹ሰላም ወዳድ ሰዎች ሰላምን ዘርተው የጽድቅን ፍሬ ይሰበስባሉ።›› እያለ ሐዋርያው የሰው ልጆች ሁሉንተናዊ ማኀበራዊ ኑሮ ያማረና የተዋበ እንዲሆን ከሰው ልቡና ቅናትና ራስ ወዳድነት እንዳይኖር፣ ወንድም በወንድሙ፣ ትልቁ በትንሹ፣ አዋቂው ባላዋቂው፣ ምሁሩ ባልተማረው፣ ባል በሚስቱ፣ ሚስትም በባሏ ላይ እንዳይነሳሱ በሚገባ አስተምሮአል። ለትውልደ ትውልድም ጽፎ አቆይቷል።

ታዲያ፣ እንደ ሐዋርያው ቃል ትምህርት ማነው ጥበበኛ? ማነው አስተዋይ ሰው? ማነው በሕግና በሥርዓት የሚኖረው? ማነው ለኑሮ ጓደኛው የሚታመነው? ማነው ለቤተሰቡ፣ ለኅብረተሰቡ የሚጠነቀቀው? መሠረቱ ጥበበኛና አስተዋይ ሰው የሚለውን አምላካዊ ሕግ ተላልፎ አይስርቅም አይዋሽም

ይህ የሰላም አምላክ በመለኮታዊ ሥልጣኑ ከሙታን ተለይቶ ከተነሣ በኋላ በእርሱ መሞት አዝነው የአይሁድን ዛቻ ፈርተው በዝግ ቤት ተሰብስበው ለነበሩት ደቀ መዛሙርት ሰላም ለሁላችሁ ይሁን በማለት ስለ ሰላም  ወሳኝነት በአንጽንኦት ይናገራል ከእርሱም የሚገኘው ሰላም የማያቋርጥ ዘለዓለማዊ ሰላም መሆኑን ነግሯቸዋል። ሉቃ. 24፥36 ዮሐ. 20፥19-23 ዮሐ.14፥17 ይህም ሰላም ለሐዋርያት ብቻ ሳይሆን በክርስቶስ ለሚያምን ሁሉ የተሰጠ ልዩ የፀጋ ሥጦታ መሆኑን በእምነት እናረጋግጣለን ቤተ ክርስቲያናችንም ከክርስቶስ የተቀበለችውን አደራ አጥብቃ በመያዝ ዘወትር ስለ ሰላም ታስተምራለች ትጸልያለች።  ማህበራዊ ሕይወታችንን ከቀውስና ከሁከት፣ ኅሊናችንንም ከጸጸት ይጠብቅልናል። ማስተዋል ይሏዋል ይህ ነው ልዑል እግዚአብሔር አስተዋይ ልቡና ይስጠን።

ይቆየን

 

 

ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል

 በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ

  አዲስ አበባ

 

 

በእውነት ደዌያችንን ተቀበለ ሕመማችንንም ተሸክሟል

ነሥአ ደዌነ ወፆረ ሕማመነ የእኛን ደዌ ተቀበለ ሕመማችንንና ኃጢአታችንን ተሸከመ ስለ መተላለፋችን ሕጉንና ትእዛዙን በማፍረሳችን ስለ እኛ ቆሰለ፣ ስለ በደላችን ደቀቀ፣ ማለትም ሥጋውን ቆረሰ ደሙን አፈሰሰ በእርሱ ቁስል እኛ ተፈወስን፣ ከሞት ወደ ሕይወት፣ ከሲኦል ወደገነት ከውርደትና ከኃሳር ወደክብር ተመለስን፡፡ የዓለምን ሁሉ መድኃኒት የሁላችን ዕዳ፣ ፍዳና በደል በእርሱ ላይ አኖረ (ኢሳ. 53÷4-5)

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በመለኮቱ ስቃ ሳይኖርበት እኛን ከሥቃይ ለማዳን ሲል በለበሰው ሥጋ ተጨነቀ፣ ተሠቃየ፣ ለመታረድ እንደሚነዳ በግ (ጠቦት) በሽላቾቹም ፊት ዝም እንደሚል ይህ ሁሉ መከራ በእርሱ ላይ ሲፈጸም ስቃዩ በዛብኝ መከራው ፀናብኝ ብሎ አልተናገረም፣(አፉን አልከፈተም) ይልቁንም ስለሕዝቡ ኃጢአት ተገርፎ ተሰቅሎ ነፍሱን ከሥጋው ለየ፡፡

ይህን ከባድ ስቃይና መከራ ሲፈጽሙበት በሰውነቱ ስህተት በአንደበቱ ሀሰትና ተንኮል አልተገኘበትም(ኢሳ. 53÷7ይህን መከራ ሲቀበል በሰውነቱ ስህተት በአንደበቱያልተገኘበት አምላክ ከመከራ ከፈተና ያድነን ዘንድ በጐ ፈቃዱ ይሁንልን፡፡ አሜን

ከእርሱ ጋር ሕይወትን ሰጠን (ቆላ. 2÷13)

አሁን ግን እናንተ በፊት ርቃችሁ የነበራችሁ በኢየሱስ ክርስቶስ ደም ቀርባችኋል በአባታችን በአዳም በደል አምስት ሺህ አምስት መቶ ዘመን የሰውና እግዚአብሔር ግንኙነት ተቋርጦ ስለነበረ በኢየሱስ ክርስቶስ ሞት ሰውና እግዚአብሔር መታረቁን ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ አስተማረ፡፡ ሐዋርያው ያስተማረው ይህን ብቻ አይደለም እርሱ ሰላማችን ነውና ሁለቱን ያዋሐደ የጥልንም ግድግዳ በምቱ ያፈረሰ ጥልንም በመስቀሉ ገድሎ ሁለቱንም በእርሱ አንድ ያደረገ ርቃችሁ ለነበራችሁ ለእናንተ ሰላምን ቀርበው ለነበሩት ሰላምን የምስራችን ሰበከ፣ (ኤፊ. 2÷14–18)፡፡

እናንተም በበደላችሁና ሥጋችሁን ባለመገረዝ ሙታን በሆናችሁ ጊዜ ከእርሱ ጋር ሕይወትን ሰጣችሁ፣ በደላችሁን ሁሉ ይቅር አላችሁ፣ በእኛ ላይም የተጻፈውን የእዳ ደብዳቤ ደመሰሰው፣ እርሱንም በመስቀል ጠርቆ ከመንገድ አስወግዶታል፡፡ (2ቆላ. 13÷15)፡፡

ከዚህ በኋላ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ሁሉ እንደተፈጸመ አውቆ የመጽሐፉ ቃል ይፈጸም ዘንድ ተጠማ በቸርነቱ የሚያጠጣ የደከመውን የሚያበረታ አምላክ ተጠማሁ አለ ለእሥራኤላውያን ከደረቅ አለት ውኃ ያጠጣ አምላክ መናን ከደመና አውርዶ የመገበ አምላክ ስለሰው ልጅ ብሎ ተጠማሁ አለ፡፡ በዚህም ሆምጣጤ የሞላበት መራራ ዕቃ “ተቀምጦ ነበር በሰፍነግ ሞልተው ወደአፉ አቀረቡለት ኢየሱስም ከርቤ የተቀላቀለበት ሆምጣጤውን ከተቀበለ በኋላ ተፈጸመ አለ፡፡ ራሱንም አዘንብሎ ነፍሱን አሳልፎ ሰጠ” (ዮሐ. 19÷28-31)፡፡

ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በመስቀሉ ላይ ሳለ ሰባቱ (አጽርሐመስቀል) የተናገራቸው ቃላቶች

  1. ኤሎሄ ኤሎሄ ላማ ሰበቅታኒ፡- ይህ አምላኬ አምላኬ ስለምን ተውኸኝ ማለት ነው፡፡ (ማቴ. 27÷46)
  2. አባት ሆይ የሚያደርጉትን አያውቁምና ይቅር በላቸው (ሉቃ. 23÷34)፡፡
  3. እውነት እውነት እልሃለሁ ዛሬ በገነት ከእኔ ጋር ትሆናለህ (ሉቃ. 23÷43)፡፡
  4. አባት ሆይ ነፍሴን በእጅህ አደራ እሰጣለሁ (ሉቃ. 23÷46)
  5. ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ እናቱን አንቺ ሴት እነሆ ልጅሽ አላት ደቀመዝሙሩን እነሆ እናትህ አለው (ዮሐ. 19÷27)፡፡
  6. ተጠማሁ (ዮሐ. 19÷29)፡፡
  7. ተፈጸመ አለ ራሱን አዘንብሎ ነፍሱን ሰጠ (ዮሐ. 19÷30)፡፡

ኦ አእዳው እለ ለሐኳሁ ለአዳም ተቀነዋ በቅንዋተ መስቀል አዳምን የፈጠሩ እጆች ወዮ በመስቀል ቀኖት ተቸነከሩ በገነት የተመላለሱ እግሮች ወዮ በመስቀል ቀኖት ተቸነከሩ፡፡ በአዳም ፊት የሕይወትን መንፈስ እፍ ያለ አፍ ወዮ ከሐሞት ጋር የተቀላቀለ መጠጥንና ከርቤን ጠጣ፡፡

ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በመስቀል ላይ ሳለ በሰማይና በምድር የተፈጸሙ ሰባት ተአምራት፡-

በሰማይ የተፈጸሙ ሦስት ተአምራት፡-

  • ከስድስት ሰዓት ጀምሮ እስከ ዘጠኝ ሰዓት ድረስ በምድር ላይ ፀሐይ ጨለመ (ሉቃ. 23÷44)፡፡
  • ጨረቃ ደም ሆነ፣
  • ከዋክብት ረገፉ

በምድር የተፈጸሙ አራት ተዓምራቶች

  • የቤተ መቅደስ መጋረጃ ከሁለት ተቀደደ
  • ዓለቶችም ተሰነጠቁ
  • መቃብሮችም ተከፈቱ
  • ሞተው ከነበሩት ከቅዱሳን ሰዎች ተነሡ (ማቴ. 27÷51)፡፡

ጠላቶች ሳለን ከእግዚአብሔር ጋር በልጁ ሞት ታረቅን (ሮሜ.5÷10)፡፡

እግዚአብሔር አምላክ የሰውን ልጅ አክብሮ በመልኩ ከፈጠረው በኋላ ሕግ ሠራለት፡፡ ሰውም የተሰራለትን ሕግ አፈረሰ፤ በዚህ ምክንያት በሰውና በእግዚአብሔር መካከል ጥላቻዎች ተመሰረቱ፣ በሞተ ሥጋ ሞተ ነፍስ በርደተ መቃብር ርደተ ሲኦል ተፈርዶበት ሲኖር ይቅር ባይና ቸር አምላክ የሰውን ንስሓ ተቀብሎ ተቀዳሚ ተከታይ የሌለው አንድያ ልጁን ወደዚህ ዓለም ላከው (ዮሐ. 3÷16-18) ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከእመቤታችን ከድንግል ማርያም ከሥጋዋ ሥጋ ከነፍስዋ ነፍስ ነስቶ ቅድመ ዓለም ከአብ ያለእናት ድኀረ ዓለም ከእመቤታችን ያለአባት ተወለደ በመወለዱ ጥልን አፈረሰ እርቅን መሠረተ፡- “ሐመ ከመ ሕሙማነ ያድኅን” የታመሙትን ያድን ዘንድ ታመመ፡- የተፍገመገሙትም ያጸናቸው ዘንድ የሞቱትንም ያድናቸው ዘንድ ሞትን ይሽረው ዘንድ የሰይጣንን  ማሰርያ ይቆርጥ ዘንድ በፈቃዱ ሁሉም ሆነ፡፡

  • በሰውና በእግዚአብሔር እርቅ ተመሠረተ (ዮሐ. 1÷14)፡፡
  • የሰውና የመላእክት ማኅበር ተመሠረተ (ሉቃ. 2÷8)፡፡
  • የሕዝብና አሕዛብ መገረዝና አለመገረዝን እርቅ ተመሠረተ (ቆላ. 2÷11-12)፡፡
  • ሕይወትን ሰጠ፣ ጠላታችን ዲያብሎስ ነፍስና ሥጋን ለያይቶ ሥጋን በመቃብር አበስብሶ ነፍስን በሲኦል ተቆራኝቶ ለማኖር አስቦ ሳለ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ግን እነዚህን አንድ አድርጐ በመንግሥተ ሰማያት ለማኖር ፈቀደ (1ኛ. ተሰ. 4÷14)፡፡

“ከጌታችን ከኢየሱስ ክርስቶስ መስቀል በቀር በሌላ አልመካም/ገላ. 6÷14”

ትምክሕት፡- “ከኢየሱስ ክርስቶስ መስቀል በቀር በሌላ አልመካም” ወይም “ከክርስቶስ መስቀል በቀር ሌላ ትምክሕት ከእኔ ይራቅ፤” የሚለው የቅዱስ ጳውሎስ አነጋገር አንድ ሀሳብና አንድ ግብ ብቻ ነው፡፡ ይኸውም በክርስቶስ መስቀል ብቻ መመካትና ደስታ ማድረግ ነው፡፡

በእርግጥ ቅዱስ ጳውሎስ በሌላ ቦታ በማንና በምን መመካት እንደሚቻል ተናግሯል፤ “በእግዚአብሔር ክብር ተስፋ እንመካለን፡፡” (ሮሜ. 5÷2) “መከራ ትዕግሥትን እንደሚያደርግ፤ ትዕግስትም ፈተናን፤ ፈተናም ተስፋን እንደሚያደርግ እያወቅን በመከራችን እንመካለን፡፡” (ሮሜ. 5÷3) “የክርስቶስ ኃይል ያድርብኝ ዘንድ በብዙ ደስታ በድካሜ ልመካ እወዳለሁ፡፡” (2ኛ ቆሮ. 12÷9) “ትምክሕት የሚያስፈልግ ከሆነ እኔም በድካሜ እመካለሁ፡፡” (2ኛ. ቆሮ. 11 ÷30) “ተስፋችን ወይም ደስታችን ወይም የትምክሕታችን አክሊል ማን ነው? በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ እናንተ አይደላችሁምን?” (1ኛ. ተሰ. 2÷19)፡፡

ይሁን እንጂ ከላይ በተጠቀሱት ነገሮች መመካት በክርስቶስ መስቀል ከመመካት መራቅ አይደለም፡፡ ምክንያቱም የእግዜአብሔርን ክብር ተስፋ ማድረግ፣ መከራን መቀበልና በወንጌል አገልግሎት ሁሉን ትቶ መስቀሉን ተሸክሞ በእውነት መከተል ነው፡፡ በመስቀል ላይ የተፈጸመውን ድኀነት በአንድ ሐዋርያ ላይሊደርስ የሚችለው በመስቀል ላይየተሰቀለውን ክርስቶስ በሚሰብክበት ጊዜ ነው፡፡ ቅዱስ ጳውሎስ ሐሰተኞች መምህራንን ለማሳፈር እንደ ዓለማውያን በዓለማዊ ነገር ለመመካት የሞከረበት ጊዜ መኖሩ በሚከተለው አነጋገሩ ይታወቃል፡፡ ብዙዎች በዓለማዊ ነገር ስለሚመኩ እኔ ደግሞ እመካለሁ፡፡ (2ኛ ቆሮ.11÷18) ይህንንም በግልጥ ሲያስረዳ እንዲህ ይላል እነዚህ ዕብራውያንና እስራኤላውያን፣ የአብርሃም ዘሮች፡-

እንደዚሁ የተገረዙ ቢሆኑ እኔም እንደ እነርሱ ዕብራዊ፣ እስራኤላዊና የአብርሃም ዘር ነሀን፤ በስምንተኛ ቀን የተገረዝኩ ነኝ ከሁሉም እኔ እበልጣለሁ፤ ኦሪትን ጠብቄአለሁ፤ ለኦሪት ቀናተኛ ነበርሁ፤ በኦሪት ስለሚገኘው ጽድቅ ያለ ነቀፋ ነበርኩ፡፡ (ፊል. 3÷5-6)፡፡

ነገር ግን ይህ ዓይነቱ ትምክሕት ይላል ቅዱስ ጳውሎስ በተለይ ለመንፈሳዊያን ሰዎች ከእግዚአብሔር አይደለም፤ አይጠቅምም፤ ዕብደት ወይም ስንፍና ነው፤ ከንቱ ወይም ኢምንት ነው፤ እንደ ጉድፍም ነው፡፡ ስለዚህ ከመስቀሉ በቀር በሌላ አልመካም እናከብረው እና እንደፀጋው ባለጠግነት መጠን በደሙ የተደረገልን ቤዛነታችንን አገኘን እርሱም የበደላችን ስርየት ነው፡፡

  • በመስቀሉ ላይ በተሰቀለው በእግዚብሐር ወልድ ድነናል (ኤፌ. 1÷7፤ 1ኛ ጴጥ. 1÷19)
  • በመስቀሉ ክርስቶስ ወደ ራሱ አቅርቦናል፤

በሰማያት ወደ አባቱ አቅርቦናል፤ (ዮሐ. 12÷32፤ ኤፌ. 2÷13፤ ኪዳን፡፡)

  • አሁን ግን እናንተ በፊት ርቃችሁ የነበራችሁ በኃጢአት ምክንያት፣ በበደል ምክንያት በክርስቶስ ደም ቀርባችኋል፡፡
  • በመስቀሉ ደም ከእግዚአብሔር ጋር ታርቀናል፤ ሰላምን አግኝተናል፤ (ቆላስ. 1÷20-21፣ ሮሜ. 5÷10)፡፡
  • በጌታችን በአምላካችን ወደቆምንበት ወደዚህ ጸጋ በእምነት አግኝተናል
  • በመስቀል ላይ በፈሰሰው ደሙ ጽድቅን፣ ቅድስናንም ቤዛነትን አግኝተናል፤ (ሮሜ. 5÷2፣ 1ኛ ቆሮ. 1÷31፣ ዕብ. 10÷10፣ 13÷12)
  • በመስቀሉ ለዘለዓለም ፍጹማን ሆነናል፣ (ዕብ. 10÷14)
  • በመስቀሉ የዕዳ ደብዳቤያችን ተደምስሶአል፣ (ቆላስ. 2÷14)
  • በእኛ ላይ የነበረውን የተጻፈውን የእዳ ደብዳቤ ጽሕፈት ደምስሶ እርሱንም በመስቀል ጠርቆ ከመንገድ አስወግዶታል፡፡
  • በመስቀሉ ወደ ቅድስተ ቅዱሳን ለመግባት ሞገስን አግኝተናል፤ (ዕብ. 10÷19)
  • በመስቀል ላይ በፈሰሰ ደሙ ከበደላችን ሁሉ ታጥበናል፣ (ራዕ. 12÷11)
  • በመስቀል አዲስ ኪዳን ተመስርቶአል፣ (ሉቃ. 22÷20)
  • ወይቤ ተፈጸመ ኩሉ፡፡
  • ጌታችን ሁሉ ተፈጸመ ብሎ እንደተናገረ ስለ ሰው ልጆች መዳን በመጻሕፍት የተነገረው ሁሉ በመስቀል ላይ ተፈጽሟል፣ (ዮሐ. 19÷18)፡፡
  • ጥልንም በመስቀሉ ገድሎ ሁለቱን ወገኖች አይሁድና አሕዛብ አንድ አድርጐ ከራሱ ጋር ያስታርቅ ዘንድ ነው፡፡ (ኤፌ. 2÷16)
  • በመስቀል ላይ ስለተደረገልን ነገር የእኛ መልስ ምንድን ነው?

ከሁሉ በፊት ከእኛ የሚፈለገው በወደደንና ስለ እኛ ራሱን በሰጠው በእግዚአብሔር ልጅ በክርስቶስ በማመን በሃይማኖት መኖር ነው (ገላ. 2÷20) ምክንያቱም አሁን በሥጋ የምንኖርበት ጊዜ ስለእኛ ራሱን በሰጠው በእግዚአብሔር ልጅ በኢየሱስ ክርስቶስ ነውና፡፡

  • ምንተኑ አዐስዮ ለእግዚአብሔር በእንተ ኩሉ ዘገብረ ሊተ
  • ስለ ተደረገልን ሁሉ እግዚአብሔርን ማመስገን፣ (መዝ. 115÷3-4)
  • ይህን ስለአደረገልን ምን ወረታ እንከፍለዋለን ጽናት አግኝተናልና፡፡
  • ከመስቀሉ በቀር በሌላ አለመመካት፣ (ገላ. 6÷14)
  • ከተሰቀለው ክርስቶስ በቀር ሌላ አዳኝ አለመኖሩን በእርግጥ ማመን፣ (1ኛ. ቆሮ. 2÷2)
  • ስለ እኛ በመስቀል ላይ መከራ የተቀበለውን የክርስቶስን ፍለጋ መከተል፣ (1ኛ. ጴጥ. 1÷21)
  • መንፈሳዊውን ነገር በሚያስተምረን የእግዚአብሔርን ቃል የተሰቀለውን ክርስቶስን መስበክ፣ (1ኛ. ቆሮ. 1÷13)
  • ሞቱን እስከ ዳግም ምጽአት ማወጅ፣ (1ኛ. ቆሮ. 11÷26)
  • በመስቀል ላይ ለድኀነት የፈሰሰውን ቅዱስ ምስጢር በእምነት መቀበል ከእኛ ይፈልጋል፡፡ (ማር. 14÷22-25)
  • በሰውና በእግዚአብሔር መካከል እርቅ ተመሰረተ (ዮሐ. 1÷14)
  • የሰውና የመላእክት እርቅ ተመሠረተ (ሉቃ. 2÷8)
  • የሕዝብና አሕዛብ መገረዝና አለመገረዝ እርቅ ተመሠረተ (1ኛ. ቆሮ. 6÷6፣ ሮሜ 8÷6)
  • ሕይወትን ሰጠ፣ ጠላታችን ዲያብሎስ ነፍስና ስጋን ለያይቶ ሥጋን በመቃብር አበስብሶ ነፍስን በሲኦል ተቆራኝቶ ለማኖር አስቦ ሳለ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ግን እነዚህን አንድ አድርጐ በመንግሥተ ሰማያት ለመኖር ፈቀደ (1ኛ. ተሰ. 4÷14)
  • አቤቱ የእግዚአብሔር ልጅ ሆይ! ካንተ ጋር በምንኖርበት ጊዜ ምን ያህል ደስተኞች ነን!
  • በዚህ ታላቅ ክብር ያሉ የእግዚአብሔር ልጆች ምንኛ ደስተኞች ናቸው!
  • አብሮን የሚኖር ክብርህ፣
  • የመለኮታዊ ክብርህ ተሳታፊነታችን፣ ደስታችንን ዕጥፍ ድርብ ያደርገዋል፡፡ ይህን የተናገርህ አንተ ነህ፡፡ “የሚያምንብኝ ቢሞት እንኳን ሕያው ይሆናል ብለሀልና” ዮሐ. 11÷25፡፡
  • ስለዚህ አንተን በመጥራት እንከተልሀለን፡፡ “በዚህ ሁሉ በወደደን በእርሱ ከአሸነፊዎች እንበልጣለን፡፡” ሮሜ. 10÷32
  • “ከክርስቶስ ጋር ተሰቅያለሁ፡፡ እኔም አሁን ሕያው ሆኜ አልኖርም፡፡ ክርስቶስ ግን በእኔ ይኖራል፡፡” ገላ. 2÷20

በመስቀል ላይ በተደረገው የማዳን ሥራ ውስጥ መለኮትና ትስብእት በተዋሕዶ ባይገለጥ ኖሮ የተደረገው  የድኀነት ሥራ ከንቱ ይሆን ነበር፡፡ በድኀነት የመለኮትና የትስብእት ድርሻ በተዋሕዶ ምሥጢር ብቸኛ ነው፡፡ ዓለምን ለማዳን ከኀጢአተኞች ጋር ተሰቀለ፡፡ ኢሳ. 93 ሜቴ. 23÷38፡፡

ባለ ዘመናችን በደላችንና ኃጢአታችን ትዝ እያለን ንስሓ በመግባት የጌታችን ቅዱስ ሥጋውን በመቀበል ክቡር ደሙን በመጠጣት ከእርሱ ጋር ለመኖር ተጠርተናል፣ እርሱ “ሥጋዬን የበላ ደሜንም የጠጣ በእኔ ይኖራል እኔም በእርሱ እኖራለሁ፡፡” ብሏል (ዮሐ. 6÷56)

“ከእግዚአብሔር አብ ከመድኃኒታችንና ከጌታችን ከኢየሱስ ክርስቶስ ጸጋና ምሕረት ሰላምም ይሁን፡፡” ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ ለደቀ መዝሙሩ ለቲቶ መልእክት ሲጽፍ በመግቢያው ላይ የሰጠው ቡራኬ (ቲቶ 1÷4-11)

እግዚአብሔር የሚለው የባሕርይ ስም ምንም እንኳ የሦስቱ የአብ የወልድና የመንፈስ ቅዱስ ስም ቢሆንም አብዛኛውን ጊዜ በሐዋርያው በቅዱስ ጳውሎስ መልእክት ለአብ ብቻ ተሰጥቶ ይገኛል፡፡ ስለዚህም መነሻ ጥቅስ በሆነው በዚህ ርእስ ሐዋርያው ለቲቶ ቡራኬ ሲሰጥ “ከእግዚአብሔር አብ” ከአለ በኋላ “ከመድኃኒታችን ከጌታ ከኢየሱስ ክርስቶስ” ብሏል፡፡ ጳውሎስ ይህን ሲጽፍ “ኢየሱስ ክርስቶስ እግዚአብሔር አይደለም” ሊል ፈልጎ አይደለም፡፡ ጌታ ማለት እግዚአብሔር ማለት ስለሆነ፤ እግዚአብሔር ማለትን ጌታ በማለት ስለተካው ነው፡፡

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ተሰቅሎ ሞቶ ዓለምን ያዳነ ስለሆነ፣ መድኃኒት፣ መድኃኔዓለም፣ ኢየሱስ ይባላል፡፡ ስለዚህም መድኃኒታችን ብሎ አዳኝነቱን በቅጽል ስም አንስቷል፡፡ ጌታችን ኢየሱስ በባሕርዩ የሰማይና የምድር ንጉሥ ነው፤ ክርስቶስ ተብሏል ክርስቶስ የሚለውም ስም ንጉሥነቱን የሚገልጽ ስም ነውና እንደ ቅዱስ ጳውሎስ አጻጻፍ መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የሚለው ቅጽል ስም መድኃኒትነቱን የዘለዓለም ንጉሥ መሆኑን የሚገልጥ ስም ነው፤ ጸጋና ምሕረት፣ ሰላምም ይሁን በማለት ቡራኬ ሲሰጥ ሦስት ቃላትን አስቀምጦአል፡፡ እነዚህን ሦስት ቃላት ነጣጥለን በማየት ምንነታቸውን እንረዳ፡፡

ሀ) ጸጋ፡- ጸጋ ማለት ቸርነት፣ ምሕረት፣ በጎነት፣ ያለ ብድርና ያለ ዋጋ የሚሰጥ ነጻ ስጦታ ማለት ነው፡፡ በተለይ ለሰው የሚሆን የእግዚአብሔር አስተያየት ነው፡፡ (ቲቶ 2÷11፣ ሉቃ. 1÷30፣ ኤፌ. 2÷4-5፣ ሮሜ 5÷6-8)፡፡ እግዚአብሔር በጸጋው ደኅንነትን ፈጽሞልናልና፤ (ኤፌ. 2÷6-8፣ 2ጢሞ. 1÷9)፡፡ የእግዚአብሔርን ጸጋ የምንቀበለው በእምነት ነው፡፡ (ዕብ. 4÷16፣ ኤፌ. 2÷8)፡፡ በሕግ ወይም በሥራ እንጸድቃለን ብንል የጸጋው ተቀባዮች ልንሆን አንችልም (ገላ. 5÷4-5፣ ሮሜ 8÷1-2፣ 5÷1፣ 15-17)፡፡ የእግዚአብሔር ጸጋ ምእመናንን ያጸናል (የሐዋ. 20÷32፣ 2ቆሮ. 9÷14፣ 12÷9፣ 2ጢሞ. 2÷1)፡፡ ልዩ ልዩ መንፈሳዊ ስጦታን ይሰጣል፡፡ (ሮሜ 12÷6-8፣ ኤፌ. 3÷8) ይህን ጸጋ ቸል እንዳንለው መጠንቀቅ አለብን (ሮሜ 6፣ ይሁዳ 4)፡፡

ለ) ምሕረት፡– ምሕረት ቅጣት ለሚገባው ይቅርታ ማድረግ ነው (መዝ. 50፣ 129÷7-8)፡፡ ለደካሞች፣ ለበሽተኞች፣ ለድሆች ቸርነትና ርዳታ ማድረግ ነው፡፡ (ምሳ. 14÷21-31፣ ሆሴ. 14÷3፣ ሮሜ 5÷6፣ ማር. 10÷46-52)፡፡ እግዚአብሔር ከምሕረቱ የተነሣ ለእኛ ሲል በመስቀል ላይ እንዲሞት አንድ ልጁን ሰጠ (ኤፌ. 2÷4-5፣ 1ጴጥ. 1÷3)፡፡ ምእመናን ምሕረት እንዲያደርጉ ታዘዋል (ያዕ. 2÷1-13፣ ሉቃ. 6÷36፣ ማቴ. 5÷7፣ ሮሜ 12÷19)፡፡ እግዚአብሔር ከማናቸውም ነገር ሁሉ ይልቅ ምሕረትን ይወድዳል፣ (ሆሴ. 6÷6፣ ሚክ. 6÷8፣ ማቴ. 12÷7)፡፡

ሐ) ሰላም፡– ሰላም ስምምነትና አብሮ መኖር ነው፤ ዕረፍትና ጸጥታ ማግኘት ነው፡፡ ሰዎች ሲገናኙ የሚለዋወጡት የሰላምታ ቃል ወይም የንግግር መክፈቻ ቃል ነው፡፡ (ዮሐ. 20÷19)፡፡ እውነተኛ ሰላም የሚገኘው ሰው በክርስቶስ አምኖ፣ ከኃጢአቱ ነጽቶ ከእግዚአብሔር ጋር ሲታረቅ ነው፡፡ (ሮሜ. 5÷1፣ ኤፌ. 2÷14-17)፡፡ ሰላም የመንፈስ ፍሬ ነው (ገላ. 5÷22)፡፡ እግዚአብሔር ለሚታመኑበት የራሱን ሰላም ይሰጣቸዋል (ኢሳ. 26÷3-4፣ ዮሐ. 14÷27፣ ፊል. 4÷6-7)፡፡

አማኞች ከሰዎች ጋር በሰላም እንዲኖሩ ታዘዋል (ሮሜ. 12÷18፣ 1ጴጥ. 3÷11)፡፡ ክርስቶስ ሲመጣ ሰላም ይሰፍናል (ኢሳ. 9÷6-7፣ 11÷6-9)፡፡ ሰላም የእግዚአብሔር መንግሥት ራሱ ነው (ሮሜ 14÷17)፡፡ ስለዚህ የእግዚአብሔር ጸጋ ተሰጠን ማለት ዋጋ ሳንከፍል የብድር ምላሽ ሳንጠየቅ በእግዚአብሔር ቸርነትና ምሕረት ድኅነት ተሰጠን ማለት ነው፡፡

ከመስቀሉ በቀር ለኔ ሌላ ትምክሕት የለኝም

የሰው ልጅ ከግዙፍና ከረቂቅ ነገር የተገኘ ታላቅ ፍጥረት ነው፤ በግዙፍነቱ ይጨበጣል፣ ይታያል በርቀቱ ደግሞ እግዚአብሔር ሲፈቅድለት ለማመን የሚያስቸግሩ ብዙ አስደናቂ የፈጠራ ሥራዎችን በረቂቅ አእምሮው ሲሠራ ይታያል፡፡ ይሁንና በኃጢአት ምክንያት ከእግዚአብሔር ሲርቅ የረቀቀ አእምሮው በግዙፉ አካል እየተሸነፈና እየተዋጠ ወደ ግዙፉ ነገር ሲያመዝን ይታያል፡፡ በዚህ ምክንያት ብዙ ጊዜ የመንፈስን ሳይሆን የሥጋን ሥራ እየተከተለ ፈጣሪውን አሳዝኖአል፡፡ ራሱንም ጎልቶአል፣ (ዘፍ. 6÷6-23)፡፡ እግዚአብሔርም መሐሪ አምላክ ነውና በምሕረቱ እየጎበኘ ግዙፉን ሰው በግዙፍ ምልክት ሲያድነው እናያለን፡፡ ነገር ግን ሰው ዛሬም ድረስ የመስቀሉ ምልክት ተሰጥቶት እያለ በመከራ ሥጋ ተዘፍቆ ይገኛል፤ ለምን ይህ ሆነ? ያልን እንደሆነ መልሱ መስቀሉ እንደሚያመለክተው ሳይሆን በመቅረቱ ነው፡፡ መስቀሉ መዳን የተፈጸመበት ከመሆኑም በላይ በውስጡ ብዙ መልእክቶች አሉት፤ ክርስቶስ በመስቀሉ፣ ኃጢአትን ለማጥፋትና ለመደምሰስ ሞተ (ሮሜ 6÷3-14)፤

የእስራኤልን ሕዝብ ከግብጽ ባርነት ለማውጣት በግብጻውበያን ላይ ከታዘዘውም መቅሠፍት ለማዳን የደም ምልክት በቤቶቻቸው መቃን እንዲያደርጉ በማዘዝ ከመቅሠፍቱ አድኖአቸዋል፤ (ዘጸ. 12÷12-13)፡፡ እንደዚሁም እስራኤል በምድረ በዳ ኃጢአትን እየሠሩ ባስቸገሩ ጊዜ ተናዳፊና መርዛም እባብ በመልቀቅ ከቀጣቸው በኋላ ንስሓ ገብተው እንዲምራቸው በጠየቁ ጊዜ በሚታይ ቦታ ላይ የእባብ ምልክት በመስቀል እርሱን እያዩ እንዲድኑ አድርጎአል፤ (ዘኁ. 21÷5-9)፡፡ እነዚህ ነገሮች ለጊዜው ከመቅሠፍቱና ከእልቂቱ ለመዳን የተሰጡ ምልክቶች ሲሆኑ በኋላ ዘመን በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ መስቀልና ደም ለሚፈጸመው ድኅነተ ዓለም እንደጠቋሚና አመላካች ቀስት ሆነው  የሚያስተምሩ ነበሩ፡፡ ጊዜው ደርሶ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በመስቀል ላይ ተሰቅሎ ደሙን በማፍሰስ ሰውን ለፍጹም ድኅነት አብቅቶአል፣ በመሆኑም በመስቀሉ ላይ በፈሰሰው ደሙ አምነው ለሚፈሩትና ለሚያመልኩት መስቀሉ የመዳን ምክንያት ሆኖ ተሰጥቶአቸዋል፤ (1ቆሮ. 1÷18)፡፡ ቀድሞ እስራኤላውያን በደሙና በእባቡ ምስል ምክንያት ከመቅሠፍትና ከእልቂት እንደዳኑ ዛሬም ምእመናን ሥጋውንና ደሙን ተቀብለውና መስቀሉን ተሸክመው ከመከራ ሥጋና ከመከራ ነፍስ ይድናሉ፡፡

ስለዚህ በከበረ ደሙ የገዛን እኛ ሁላችን “ጌታችን በመከራው ከመሰልነው በክብር እንመስለዋለን በሞቱም ከመሰልነው በትንሣኤው እንመስለዋለን” (ሮሜ 6÷50) በሞቱ መስለነው በትንሣኤው እንድንመስለው የእግዚአብሔር ረድኤት አይለየን አሜን!!!

“ስብሐት ለእግዚአብሔር”

ከብፁዕ አባ ሳሙኤል

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ

አዲስ አበባ

 

 

ለመላው ኢትዮጵያውያን በሀገር ውስጥና በውጭ ዓለም ለምትገኙ ሁሉ

ልዑለ ባሕርይ ቸሩ እግዚአብሔር አምላካችን እንኳን ከማርቆስ ወንጌላዊ

 ወደ ዘመነ ቅዱስ ሉቃስ ዜናዊ 2011ዓ.ም በሰላም፤ በጤና፤ በሕይወት ሁላችንንም አደረሰን!!

                                                    ወትባርክ አክሊለ ዓመተ ምሕረትከ፤

                                                  ወይጸግቡ ጠላተ ገዳም፤

                                                  ወይረውዩ አድባረ በድው (መዝ. 64÷11-12)፡፡

በቸርነትህ ዓመታትን ታቀዳጃዋለህ፣ ምደረበዳውንም ገዳማት ልምላሜውን አግኝተው ደስ ይላቸዋል በበረኃ ያሉት ተራራዎች ሁሉ ዝናሙን ይረካሉ፡፡ ኮረብታዎችም ደስ ብሏቸው ልምላሜውን እንደዝናር ይታጠቃሉ፡፡ ቆላውና ደጋው ስንዴውንና የተለያየውን እህል ይሞላል፡፡

ወወሀብኮሙ ሲሳዮሙ ለሕዝበ ኢትዮጵያ (ለኢትዮጵያ ሰዎችም ምግባቸውን ሰጠሃቸው) ተብሎ በነቢየ  እግዚአብሔር ቃል በተነገረው መሠረት ኢትዮጵያን በረድኤት ጐበኘሀት (ወአብዛኅኮ ለብዕላ) በሚመጡ ዘመናትም ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ለእኛ ባለው ቸርነት ከሁሉ የሚበልጠውን የጸጋውን ባለጠግነት ይሰጠን ዘንድ ነው፡፡ ኤፌ. 2፥6

ብርሃነ ዓለም ቅዱስ ጳውሎስ በመልእክቱ “አእትቱ እምላዕሌክሙ ግዕዘክሙ ዘትካት በእንተ ብሉይ ብእሲ ዘይማስን በፍትወተ ስሒት፤ ሐድሱ መንፈሰ ልብክሙ፡፡ ወልበስዎ ለሐዲስ ብእሲ ዘሐደሶ እግዚአብሔር በጽድቅ ወበርትዕ ወበንጽሕ” በተሳሳተ ምኞት የተበላሸውን አስቀድሞ ትኖሩበት የነበረውን አሮጌውን ሰውነት ከእናንተ አርቁ፡፡ ልቡናችሁን በእውቀት አድሱ፤ በእውነት፣ በጽድቅና በንጽሕና እግዚአብሔርን ለመምሰል የተፈጠረውን አዲሱን ሰውነት ልበሱ” (ኤፌ. 4÷22-24)፡፡

ይህ ዓመት በኢትዮጵያ የዘመን አቆጣጠር 2011 ዓ.ም ሲሆን በአውሮፓውያን የዘመን አቆጣጠር 2018 ነው፡፡ ይህ ልዩነት የመጣው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያንና የምዕራብ አብያተ ክርስቲያናት የተለያየ የዘመን አቆጣጠር ስለሚከተሉ ነው፡፡ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ከሌላው የክርስትና ዓለም የተለየ የራስዋ ብቻ የሆነ የዘመን አቆጣጠር መንገድ አላት፡፡ ይህም የዘመን አቆጣጠር መጽሐፍ ቅዱስን በተለይም መጽሐፈ ሄኖክንና ኩፋሌን መሠረት ያደረገ ነው፡፡ ከቤተ ክርስቲያን ታሪክ መረዳት እንደሚቻለው ጥንታዊው የጁሊያን የዘመን አቆጣጠር ከአሁኑ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የዘመን አቆጣጠር ተመሳሳይነት ነበረው፡፡ ሆኖም የምዕራብ ቤተ ክርስቲያን በ6ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ላይ የጁሊያን የዘመን አቆጣጠር የተባለ ሌላ የዘመን አቆጣጠር ጀመረች፡፡ ይህም የግሪጎርያን የዘመን አቆጣጠር ሲሆን የ4 ዓመት የአቆጣጠር ልዮነት ስሕተት እንዳለው ራሳቸው አውሮፓውያን ያምናሉ፡፡

ያም ሆነ ይህ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በዚህ በያዝነው እና

በምንጠቀምበት ባሕረ ሀሳብ በተባለው የዘመን አቆጣጠር ስልት ለኢትዮጵያ ሕዝብ ታላቅ አገልግሎት እያቀረበች ትገኛለች፡፡ አሁን የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሊቃውንት ዝም ቢሉ ለዓመቱ የዘመን መቁጠሪያ (ካሌንደር) ማዘጋጀት የሚችል ሰው ማግኘት ያስቸግራል፡፡ ለሚመጣው ዓመትም የዐቢይ ጾም፣ የሰኔ ጾም መቼ እንደሚገባ እንዲሁም የሆሳዕና፣ የስቅለት፣ የፋሲካና የዕርገት በዓላት መቼ እንደሚውሉ ለመናገር የሚችል ሰው አይኖርም፡፡ የእኛ ኦቶዶክሳዊ የተዋሕዶ ሊቃውንት የመሬትን፣ የፀሐይንና የጨረቃን እንቅስቃሴና ዑደት በልዩ የባሕረ ሀሳብ አቆጣጠር እያሰሉ የዕለታትን፣ የወራትን፣ የዓመታትንና የበዓላትን ቀናት መዋያ ለመናገር ጥልቅና ሰፊ የሆነ እውቀት አላቸው፡፡

‹‹የተመረጠችውን የእግዚአብሔርን ዓመት እሰብክ ዘንድ ላከኝ››

ይህ ቃል ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የተናገረው ቃለ ወንጌል ነው፡፡ ጌታችን ኢየሱስ  ክርስቶስ ለሰው ሲል ሰው የሆነ የሕያው እግዚአብሔር ልጅ እንደመሆኑ መጠን ይህን ቃል የተናገረው ሰው ሆኖ ወደዚህ ዓለም ለመምጣት የፈቀደበትን ምሥጢር ግልጽ በአደረገበት የትምህርት ክፍል ነው፡፡

በአንድ የሰንበት ቀን ወደ ምኵራብ ሲገባ ያነብ ዘንድ የቅዱስ ኢሳይያስን መጽሐፍ ሰጡት፡፡ መጽሐፉን ሲገልጥም ‹‹የእግዚአብሔር መንፈስ በእኔ ላይ ነው፡፡ ስለዚህ ቀብቶ (ማለት ከሥጋ ጋር አዋሕዶ) ለድሆች የምሥራችን እነግራቸው ዘንድ፤ ለተማረኩትም ነጻነትን እሰብከላቸው ዘንድ፤ ያዘኑትን ደስ አሰኛቸው ዘንድ፤ ዕውሮችም ያዩ ዘንድ የተገፉትንም አድናቸው ዘንድ፤ የታሰሩትንም እፈታቸው ዘንድ፤ የቆሰሉትንም እፈውሳቸው ዘንድ የተመረጠችውንም የእግዚብሔርን ዓመት እሰብክ ዘንድ ላከኝ›› የሚል ቃል አገኘ፡፡ ይህን የትንቢት ቃል የተናገረውም ነቢዩ ቅዱስ ኢሳይያስ ነበር፡፡ ኢሳ.61፥1-2፡፡ ጌታችን ይህን ቃል ከአነበበ በኋላም ‹‹የዚህ መጽሐፍ ቃል ዛሬ በጆሮዋችሁ ተፈጸመ›› ሲል እንደ ተናገረ፡፡

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የዓለም መድኃኒት ስለሆነ በእሱ ትምህርትና ተአምራት፤ ስቅለትና ሞት በእርግጥ በኀጢአት ምክንያት ከሥጋዊና መንፈሳዊ በረከት ነዳያን የነበሩ በረከተ ሥጋንና በረከተ ነፍስን አግኝተዋል፡፡ በኀጢአት ምክንያት የዲያብሎስ ምርኮኞች የነበሩ ነጻ ወጥተዋል፡፡ በተፈጥሮ ያገኙትን ክብር አጥተው ኃዘንተኞቸ የነበሩ ያጡትን በማግኘታቸው ለዘለዓለማዊ ደስታ ዕድል ፈንታቸው ሁኗል፡፡ ቀን የጨለመባቸው ዕውራነ ሥጋና ዕውራነ ነፍስ የሆኑ መንፈሳዊና ሥጋዊ ብርሃንን አግኝተዋል፡፡ የዓለማዊና ሥጋዊ ፈቃድ ተቸናፊ የነበሩ አቸናፊ ሁነዋል፡፡ የኃጢአት እሥረኞች የነበሩ በይቅርታ ከእስራት ተፈትተዋል፡፡ በኃጢአት ደዌ የቆሰሉ ፈውስን አግኝተዋል፡፡ ይህ ሁሉ በረከት የተገኘው በክርስቶስ ስለሆነ ነቢዩ ቅዱስ ኢሳይያስ ‹‹የተመረጠችው የእግዚብሔር ዓመት›› ያላት ይህ ሁሉ ጸጋ የተገኝባት የድኅነት ቀን ናት፡፡ ዘመነ ድኅነት ማለት በግልጽ አነጋጋር ዘመነ ክርስትና ማለት ነው፡፡

የዘመን መለወጫን በዓል፣ የአዲሱን ዓመት በዓል የምናከረው

ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ በቆሮንቶስ መልእክቱ ‹‹በተወደደ ሰዓት ሰማሁህ፤ በመዳንም ቀን ረዳሁህ›› የሚለውን የነቢዩ ቅዱስ ኢሳይያስን ቃል ከጠቀሰ በኋላ ‹‹እነሆ የተወደደው ሰዓት አሁን ነው፤ እነሆ፦ የመዳን ቀን አሁን ነው›› 2. ቆሮ. 6፥2 ይላል፡፡  በቅዱስ መጽሐፍ የተመረጠች የእግዚአብሔር ዓመት፣ የተወደደ ሰዓት፣ የመዳን ቀን›› የሚል የተለያየ ስያሜ የተሰጠው አሁን እኛ ለምንኖርበት የክርስትና ዘመን መሆኑ ግልጽ ከሆነ ዘንድ በዚህ የድኅነት ዘመን ከሞተ ሥጋና ሞተ ነፍስ፣ ከደዌ ሥጋና ከደዌ ነፍስ፣ ከድቀተ ኃጢአትና ከአምላካዊ ፍርድ መዳን ካልተቻለ መኖር ትርጒም የለውም፡፡ ምንተ ይበቊዖ ለሰብእ ለእመ ኵሎ ዓለመ ረብኀ ወነፍሶ ኀጐለ (ሰው ዓለሙን ሁሉ ቢያተርፍ ነፍሱንም ቢያጐድል ምን ይጠቅመዋል) ማቴ.16፥26

አሁን ለዚህ ሁሉ ሐተታ መነሻ የሆነው  በዚሁ ጽሑፍ መግቢያ ላይ የተጠቀሰው ቃለ ወንጌል ነው፡፡ ቤተ ክርስቲያናችን በየዓመቱ የዘመን መለወጫ በዓልን የምታከብረው ይህን ቃል  በማስተማር  በመተግበር ነው፡፡ ‹‹የተመረጠችው የእግዚብሔርን ዓመት እሰብክ ዘንድ ላከኝ›› የሚለው ቃል ከክርስቶስ ልደት በኋላ ያለው እያንዳንዱ ዓመት የተመረጠ የእግዚአብሔር ዓመት መሆኑን የሚያረጋግጥ ኃይለ ቃል ነው፡፡ ይህም ማለት ክርስቶስ ወደዚህ ዓለም ከመጣ በኋላ ቀኑም ሆነ ሰዓቱ የድኅነት ሰዓት ሁኗል ማለት ነው፡፡

በመሆኑም አዲስ ዓመት ብዙ ነገሮችን ያስታውሰናል፡፡ በዚህ በአዲሱ ዓመት እና ባለፈው ዓመት  የሠራነውን፤ የፈጸምነውን ነገር ሁሉ እናስታውሳለን፡፡ በአዲሱ ዓመት ባለፈው ዓመት የተሠራው ሥራ ሁሉ ይገመገማል፡፡ በአለፈው ዓመት ስለተሠራው ሥራ ሪፖርት (ዘገባ) ይቀርባል፡፡ እያንዳንዱም ሠራተኛ በአለፈው ዓመት ውስጥ ስለሠራቸው ሥራዎች ሁሉ ሪፖርት (ዘገባ) ለቅርብ አለቃው ያቀርባል፡፡ ይህ የሰለጠነው ዓለም አሠራር ነው፡፡ በዚህ ዓይነት የእያንዳንዱ ሠራተኛ ሥራ በአዲሱ ዓመት ይገመገማል፡፡

ባለፈው ዓመት መልካም ሥራ ከተሠራ፣ ይህ መልካም ሥራ በሚቀጥለውም ዓመት በተሻለና በበለጠ ሁኔታ እንዲቀጥል ይደረጋል፡፡

ባለፈው ዓመት 1ኛ) ስሕተት ከተሠራ፣

2ኛ) እንዲሠራ በታቀደው መሠረት ሥራው ካልተከናወነ፣

3ኛ) ሥራው ግቡን ካልመታ በአጠቃላይ ያለፈው ዓመት ስሕተትና ያለፈው ዓመት ድክመት በሚመጣው ዓመት እንዳይደገም ትኩረት ይሰጠዋል፡፡ ባለፈው ዓመት ስሕተት ወይም ጉድለት የሠሩ ሁሉ ያ ስሕተት፣ ያድክመት፣ ያጉድለት በአዲሱ ዓመት እንዳይደገም የሚመለከታቸው ሁሉ ታላቅ ጥንቃቄ ያደርጋሉ፤ ቃልም ይገባሉ፡፡ ሠራተኞች ሁሉ፣ አለቆችም ሆኑ የበታች ሠራተኞች እንደገና በአዲሱ ዓመት መልካምና የተሻለ ሥራ ለመሥራት አዲስ የሥራ ዕቅድና አዲስ የሥራ ፕሮግራም ያወጣሉ፡፡ እንዲሁም ለሥራ ማስኬጃ፣ ለወጭ መሸፈኛ የሚሆን በጀት ይዘጋጃል፡፡ ይህ እንግዲህ በሥጋዊ ሕይወታችን፣ በሥጋዊ ሥራችን የምንፈጽመው ተግባር ነው፡፡

በመንፈሳዊ ሕይወታችንስ ምንድን ነው የምናደርገው? መጀመሪያ ባለፈው ዓመት ለመንፈሳዊ ሕይወታችን ምን ሠርተናል? ምን አከናውነናል? እያንዳንዳችን ባለፈው ዓመት ስለሠጠነው መንፈሳዊ አገልግሎት ለፈጣሪያችን ወይንም ለሕሊናችን ሪፖርት (ዘገባ) ማቅረብ አለብን፡፡ ለሚመጣውም ዓመት ዕቅድ ማውጣት አለብን፡፡ ምናልባት ባለፈው ዓመት በመንፈሳዊ ሕይወታችን ተገቢ አገልግሎት አልሰጠን ይሆናል፡፡ በእግዚአብሔር ሕግና ትእዛዝ አልሄድን (አልተጓዝን) ይሆናል፡፡ ይህንን ሁሉ ገምግመንና መርምረን ያለፈውን ዓመት መጥፎ ሥራዎቻችንን ሠርተንበት ከሆነ በአዲሱ ዓመት ደግመን እንዳንሠራ መጠንቀቅና ለእግዚአብሔር ቃል መግባት አለብን፤ ጥንቃቄም ማድረግ አለብን፡፡ በአዲሱ ዓመት መልካም ሥራና የጽድቅ ሥራ እንድንሠራና እግዚአብሔርን እንድናስደስት ዕቅድ ማውጣት አለብን፡፡ ከምናገኘውም ገቢ ሁሉ ለእግዚአብሔር አሥራት ለመክፈል እና ለተቸገረውም ለመርዳት ላዘነው ለማጽናናት ዕቅድ ማውጣት አለብን፡፡ ይህንንም ለማድረግ ለአምላካችን ቃል መግባት ይኖርብናል፡፡

ዘመኑ ለሕያው ተስፋና ለማይጠፋ፤ እድፈትም፤ ለሌለበት፤ ለማያልፍም ርስት እንደምሕረቱ ብዛት የመንፈሳዊ እውነተኛውን ሃይማኖት ለመጠበቅና ለማገልገል  ለሀገርና ለሕዝብ የሚጠቅም ሥራ እንሠራበት ዘንድ ቅዱስ ፈቃዱ ይሁንልን፡፡

ኦርቶዶክሳውያን የተዋሕዶ ቅዱስት ቤተ ክርስቲያን አገልጋዮች ካህናት ኢትዮጵያዊው ሊቅ ቅዱስ ያሬድ “ኃረየ ፲ወ፪ተ ሐዋርያተ ሤሞሙ ኖለተ ወወሀቦሙ ሀብታተ ይስብኩ ቃለተ ሠለስተ አስማተ አሐደ መንግሥተ (አሥራ ሁለት ሐዋርያትን መረጠ፤ ለሕዝብ ጠባቂ አድርጐ ሾማቸው፤አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ (ሦስት ስሞችን) አንድ የእግዚአብሔርን መንግሥት ዐሠርቱ ቃላትን፤ ያስተምሩ ዘንድ እግዚአብሔር አምላክ አዘዘ በማለት በገለፀው መሠረት የተጣለብንን እና የተሰጠንን ሐላፊነት በሚገባ ተወጥተን የመንግሥቱ ወራሾች እንሆን ዘንድ ቅዱስ አምላክ ይርዳን፡፡

በየመሥራያ ቤቱ ሐላፊነት የተጣለባችሁና የተሰጣችሁ ክርስቲያኖች በሙሉ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ “ኢትኰንኑ ከመ ኢትትኰነኑ፡፡ እስመ በኵነኔ ዘኰነንክሙ ትትኴነኑ አንትሙ፡፡ ወበመስፈርት ዘሰፈርክሙ ይሰፍሩ ለክሙ፡፡ (እንዳይፈረድባችሁ አትፍረዱ በምትፈርዱበት ፍርድ ይፈርድባችኃልና በምትሰፍሩበትም መስፈርያ ይሰፈርባቸኃል ማቴ.7፥1 በማለት አዟልና ፍርድ እንዳይጔል ደሀ እንዳይበደል በፍትሐዊነትና በቅንነት በታማኝነትና በትህትና በእኩልነት ሕዝብ እንድታስተዳድሩ በጐ ሕሊና ብሩህ አእምሮ ቀና አመለካከቱን እግዚአብሔር አምላክ ያድላችሁ፡፡

በመማርና በማስተማር ላይ የምትገኙ ሁሉ፦ ኢትዮጵያዊው ሊቅ ቅዱስ ያሬድ፡ በዮሐንስ ድጓው ጥበብ ትይኄስ እምብዘኅ መዛግብት፣ ኢወርቅ ሤጡ፣ ወኢብሩር ተውላጡ፣ ጥበብ ክቡራት ዕንቊ መሠረታ፣ አልቦ ለጥበብ ዘይመስላ (በዚህ ዓለም ዕውቀትን የሚስተካከላት የሚወዳደራት የለም፡፡ ስለዚህ ከብዙ ሀብት ዕውቀት ትበልጣለቸ፡፡ ወርቅም፣ ብርም፣ አልማዝም፣ቢሆኑ አይስተካከሏትም፡፡ የጥበብ መሠረቷ የከበረ ነው፡፡ ጥበብን የሚመስላት የሚስተካከላት የሚያክላት የለም እያለ በገለጸውና በአስተማረው መሠረት ለምታስተምሩትና ለምትማሩትም ቁሞ ነገር ትኩረት ሰጥታችሁ ተገቢውን የምርምር ውጤት በማስገኘት ሀገራችንና ሕዝባችን በተሻለ የኑሮ ደረጃ እንዲኖር እንድታደርጉ የፈጣሪያችን ትዕዛዘ መሆኑን መገንዘብ ያስፈልጋል፡፡

በግብርና ሙያ ላይ ላላችሁ ገበሬዎች “እግዚኦ ባርክ ፍሬሃ ለምድር፡፡ መሐሪ ወጻድቅ መኑ ከማከ ዘታርኁ ክረምተ በጸጋከ፡፡ ነፍስ ድኅንት ወነፍስ ርህብት እንተ ጸግበት ተአኩተከ፡፡” አቤቱ የምድርን ፍሬ ባርክ፡፡ በስጦታህ ክረምትን መልሰህ የምታመጣው ሆይ! እንደ አንተ ያለ ጻድቅና ርኅሩኅ አምላክ ማን ነው? የታመመች ሰውነት በተፈወሰች ጊዜ የተራበች ሰውነት በጠገበች ጊዜ ታመሰግንሃለች እያላችሁ አመስግኑ፡፡

የዘመነ ኦሪት መጨረሻ የዘመነ ሐዲስ መነሻ፤ ነቢይም፣ ሰማዕትም፣ ሐዋርያም በአጥማቂነቱ ካህን፤ የዓለምን ኃጢአት ይቅር የሚል ከእኔ በኋላ ይመጣል በማለቱ ነቢይ፤ ስለ ክርስቶስ ሕይወቱን በመስጠቱ ሰማዕት ከሆነው ከቅዱስ ዮሐንስ በረከት ረድኤት እግዚአብሔር አምላካችን ሁላችንም ያድለን አሜን!!

ስብሐት ለእግዚአብሔር ለዘአብጽሐነ እስከ ዛቲ ዕለት፤ ከዚህ ዘመን፣ ከዚህ ዕለትና ከዚህ ሰዓት ያደረሰን ልዑል እግዚአብሔር ይክበር ይመስገን፡፡

ቸሩ ፈጣሪያችን መድኃኔዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ዘመኑን የሰላም፣ የዕድገት፣ የጤናና የብልጽግና ዘመን ያድርግልን፡፡ ለሀገራችንና ለቤተ ክርስቲያናችን እንዲሁም ለመላው ዓለም በሙሉ እውነተኛውን ሰላምና ፍቅርን ያድልልን፡፡

 

 

አባ ሳሙኤል

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ

አዲስ አበባ