Archives

All posts by admin

“…Glory to God in the highest, and on earth peace among those with whom he is pleased!…”Luke 2:14

Introduction

Ethiopia is the a home of mutual understanding, cooperation, respects, friendly behaviors, depth of tolerance and dynamism among the diverse cultural religion followers.  These have, in fact, been the main driving forces of Ethiopian nationalism for a number of years.

In short, the multi-ethnic and multi-religious people of Ethiopia are always on cordial terms with each other coexisting within a peaceful environment.  This is a matchless experience that has really made Ethiopia a symbol of religious tolerance, inter-communal integrations, which is frequently envied by many nations; we don’t get such exceptional relations among other religious people.

The Ethiopian Orthodox Church (EOTC) is one of the historical  Christian Churches in the world. It was one of the founding members of the World Council of Churches and of the All Africa Conference of Churches. Approximately forty million Ethiopians are members of the EOTC, making it the largest active constituency in the Nation.

In addition to serving the spiritual needs of the population; the EOTC is actively involved in addressing economic, mental and psychosocial needs of the society like  peace building and mutual respect with others.

The Ethiopian Orthodox Tewahedo Church has more  than 35000 monasteries Parish Churches (Education centers) with nearly 500,000 peace makers (clergies) who have the daily interactions with their congregation. The Church runs three theological colleges, 43 clergy training centers. The EOTC counts a Sunday school enrollment of 6 million youths, ranging up to 25 years of age. This indicates there are significant opportunities to address the community on the issue of peace and inter cultural relations.

In Other hand, The EOTC’s infrastructure roots in society surpass those of the government, and the clergy has moral authority over society, is listened to, respected and accepted by the community. Thus it is capable of effecting significant behavioral change, provided it is properly equipped and trained.

For this matter we have tried to explain about peace and inter cultural and religious tolerance to create awareness on theological reflections of EOTC on peace and inter faith relations.

  1. What is peace?

The term peace is defined as a lack of conflict and freedom from feer of violence be ween heterogeneous social groups.   When we stand from our common understanding it is the absence of war or violent hostility. Peace often involves compromise, and therefore is intiated with thoughtful active listening and communication to enhance and create genuine mutual understanding. (Wikipedia)

Therefore, Peace is

  1. A state of tranquility or quite such as Freedom from civil disturbance or A state of security or order with in community provided by Law or custum
  2. Freedom from quieting or oppressive Thoughts or emotions
  3. Harmony in personal relations
  4. A state or period of mutual concord between Governments or a pact or agreement to end hostilities between those who have been at war or in a state of enmity.
  5. Used interjectionally to ask for silence or clam or as a greeting or fare well. (www. Merriam- web.com)
  6. Peace and Its theological definition

The word “peace” in the Bible, from the Greek word (eireinei), refers to a mental attitude of tranquility based on a relationship with God in the Christian Way of Life. It is a word which describes the result of a person’s correct response to God’s Grace. The Bible uses “peace” in two ways. There is personal peace with God which comes when a person belive and follow our lord  Jesus Christ as Savior of the world, redeemer and peace of and light of the world . Then, there is the peace of God which is available on a daily basis as the believer participates in the Christian way of life according to the Plan of God.

So, where you find peace mentioned in the Bible it refers either to the reconciliation of a Christian in salvation, as in Eph. 2:14,17, or to the mental attitude found in the believers. When St Paul the apostle  said “For God has not given us a spirit of fear; but of power, and of love, and of a sound mind.” 2 Tim. 1:7 he reflects peace as a holistic wealth of humanity.

2.1 PEACE IN SALVATION (Grace of God)

Peace with God is never available apart from Grace. The Cross of Christ is the focal point of Grace and is the source of Peace. Jesus Christ is our eternal Peace. “Therefore, being justified by faith, we have peace with God through our Lord Jesus Christ.” Romans 5:1

Grace removed the Barrier and made peace between man and God. So, when the unbeliever responds to Grace by faith, the result is Peace.

Ephesians 2:14-18 provides a good illustration of how God made it possible for anyone to have peace with God, with special emphasis on the fact that such different types as Jews and Gentiles have been provided for. Verse 14 deals with peace as a product of reconciliation. Verse 15 explains that the “enmity” between God and man, that which we call the Barrier, was “abolished” once and for all. Verses 16 to 18 explain that the enmity has been slain for both Jews and Gentiles so that now those who were near to God, the Jews, and those who were far off, non-Jews, have been brought into union with Christ through the baptism of the Holy Spirit.

2.2 PEACE IN THE CHRISTIAN WAY OF LIFE

Christianity is the way of life with joy and peace always.  St. Paul the apostle in his epistle to Hebrew said “ we cannot see God without faith and peace” Heb. 12:14. Without peace we cannot see also our brothers and sisters. In our lifetime we can experience Peace on a daily basis. When the believer responds by faith to Grace, God provides many blessings which can result in great inner happiness.  According to the prophet’s of witness, “Thou wilt keep him in perfect peace, whose mind is stayed on thee; because he trusteth in thee. Trust ye in the Lord forever: for in the Lord God is everlasting strength.” Isaiah 26:3,4

In the Christian Way of life, peace comes through fellowship with God and daily growth, advancement in spiritual things which brings stability, a relaxed mental attitude, orientation to the plan and will of God, occupation with Christ, and the ability to employ faith-rest principles in all areas of life. Philippians 4:6-9

Peace precedes the enjoyment of kindness. It is part of the preparation for kindness and humbleness. One must have Peace to have the capacity for prosperity. God may hold prosperity back until there is the capacity to enjoy it.  According to Ethiopian Orthodox Tewahedo Church Peace is the revelation of pure Christian life and it is a part of Christianity “Then had the churches rest throughout all Judea and Galilee and Samaria, and were edified; and walking in the fear of the Lord, and in the comfort of the Holy Spirit, were multiplied.” Acts 9:31

2.3 Peace: A fruit of the Spirit

“…What shall we say about such wonderful things as these? If God is for us, who can ever be against us? Since he did not spare even his own Son but gave him up for us all, won’t he also give us everything else? Who dares accuse us whom God has chosen for his own? No one—for God himself has given us right standing with himself. Who then will condemn us? No one—for Christ Jesus died for us and was raised to life for us, and he is sitting in the place of honor at God’s right hand, pleading for us. Romans 8:31-39

Can anything ever separate us from Christ’s love? Does it mean he no longer loves us if we have trouble or calamity, or are persecuted, or hungry, or destitute, or in danger, or threatened with death? (As the Scriptures say, “For your sake we are killed every day; we are being slaughtered like sheep.” No, despite all these things, overwhelming victory is ours through Christ, who loved us.

And I am convinced that nothing can ever separate us from God’s love. Neither death nor life, neither angels nor demons, neither our fears for today nor our worries about tomorrow—not even the powers of hell can separate us from God’s love. No power in the sky above or in the earth below—indeed, nothing in all creation will ever be able to separate us from the love of God that is revealed in Christ Jesus our Lord.

  1. Holy Bible is  an instrument of intr Religious Tolerance, Interfaith Harmony and Peace

There are many Biblical passages that promote inter religious tolerance, peace and social instruction of the society.  We could find references in the Hebrew Scriptures (Old Testament) – and those were a prophecy about religious peace, at some undefined time in the future. There are also a handful of examples in the Christian Scriptures (New Testament). Most of them deal only with tolerance by one Christian to another.

Therefore, we can say that Holy  Bible speaks more about inter religious tolerance, peace and interfaith harmony.

  1. Religion By it self is source and insrument of peace

Religion is a collection of cultural systems, belief systems, and worldviews that establishes symbols that relate humanity to spirituality and moral values.  Many religions have narratives, symbols, traditions and sacred histories that are intended to give meaning to life or to explain the origin of life or the universe. They tend to derive morality, ethics, religious laws or a preferred lifestyle from their ideas about the cosmos and human nature.

The word religion is sometimes used interchangeably with faith or belief system, but religion differs from private belief in that it has a public aspect. Most religions have organized behaviors, including clerical hierarchies, a definition of what constitutes adherence or membership, congregations of laity, regular meetings or services for the purposes of veneration of a deity or for prayer, holy places (either natural or architectural), and/or scriptures. The practice of a religion may also include sermons, commemoration of the activities of worshiping, sacrifices, festivals, feasts, trance, initiations, funerary services, matrimonial services, meditation, music, art, dance, public service, or other aspects of human culture. Therefore, Religion may a source and instrument of peace if we use in a correct way.

  1. Ethiopian Orthodox Tewahido Church’s teaching (Biblical Verses) on Peace

Ethiopian Orthodox Church has clear and understandable theological reflections on love and peace, peacefulness and joy. The church stands on the verses from the Holy Bible about peace in relation to God, our Lord God Jesus Christ, and the Christianity.

The church believes that When we need peace, God promises to provide a peace that passes understanding. The best thing we can do when we are filled with anxiety and worry is to find a quiet place to pray, read Scripture, and listen to encouraging worship hymens. God wants us to have a life lived to the fullest of holy spirit and that includes being at peace!  To know how Holy Bible reflects peace, we can read the table listed below.

have a life lived to the fullest of holy spirit and that includes being at peace!  To know how Holy Bible reflects peace, we can read the table listed below.

Chapters  and Verses                                               Theological Reflections
2 Thessalonians 3:16 Now may the Lord of peace himself give you peace at all times in every way? The Lord be with you all.
John 16:33 I have said these things to you, that in me you may have peace. In the world you will have tribulation. But take heart; I have overcome the world.
Philippians 4:6 Do not be anxious about anything, but in everything by prayer and supplication with thanksgiving let your requests be made known to God.
Isaiah 26:3 You keep him in perfect peace whose mind is stayed on you, because he trusts in you.
1 Peter 5:7 Casting all your anxieties on him, because he cares for you.
Matthew 5:9 “Blessed are the peacemakers, for they shall be called sons of God. peaceably with all.
Romans 12:18 If possible, so far as it depends on you, live
Matthew 10:34-36 

 

“Do not think that I have come to bring peace to the earth. I have not come to bring peace, but a sword. For I have come to set a man against his father, and a daughter against her mother, and a daughter-in-law against her mother-in-law. And a person’s enemies will be those of his own household.
1 Peter 3:11 Let him turn away from evil and do good; let him seek peace and pursue it.
Romans 15:13 May the God of hope fill you with all joy and peace in believing, so that by the power of the Holy Spirit you may abound in hope.
Hebrews 12:14 Strive for peace with everyone, and for the holiness without which no one will see the Lord.
1 Peter 5:6-7

 

Humble yourselves, therefore, under the mighty hand of God so that at the proper time he may exalt you, casting all your anxieties on him, because he cares for you.
Proverbs 12:20

 

Deceit is in the heart of those who devise evil, but those who plan peace have joy.
Psalm 4:8

 

In peace I will both lie down and sleep; for you alone, O Lord, make me dwell in safety.
Isaiah 12:2

 

“Behold, God is my salvation; I will trust, and will not be afraid; for the Lord God is my strength and my song, and he has become my salvation.”
1 Corinthians 14:33 For God is not a God of confusion but of peace. As in all the churches of the saints,
1 Peter 3:9-11

 

Do not repay evil for evil or reviling for reviling, but on the contrary, bless, for to this you were called, that you may obtain a blessing. For “Whoever desires to love life and see good days, let him keep his tongue from evil and his lips from speaking deceit; let him turn away from evil and do good; let him seek peace and pursue it.
Proverbs 16:7 When a man’s ways please the Lord, he makes even his enemies to be at peace with him.
Galatians 5:22 But the fruit of the Spirit is love, joy, peace, patience, kindness, goodness, faithfulness,
Romans 8:6 For to set the mind on the flesh is death, but to set the mind on the Spirit is life and peace.
Colossians 3:15 And let the peace of Christ rule in your hearts, to which indeed you were called in one body. And be thankful.
Philippians 4:9 What you have learned and received and heard and seen in me—practice these things, and the God of peace will be with you.
 Romans 14:19 So then let us pursue what makes for peace and for mutual upbuilding.
Psalm 119:165 Great peace have those who love your law; nothing can make them stumble.
Isaiah 54:10

 

For the mountains may depart and the hills be removed, but my steadfast love shall not depart from you, and my covenant of peace shall not be removed,” says the Lord, who has compassion on you.
Psalm 34:14 Turn away from evil and do good; seek peace and pursue it.
Philippians 4:7 And the peace of God, which surpasses all understanding, will guard your hearts and your minds in Christ Jesus.
Romans 12:17-21

 

Repay no one evil for evil, but give thought to do what is honorable in the sight of all. If possible, so far as it depends on you, live peaceably with all. Beloved, never avenge yourselves, but leave it to the wrath of God, for it is written, “Vengeance is mine, I will repay, says the Lord.” To the contrary, “if your enemy is hungry, feed him; if he is thirsty, give him something to drink; for by so doing you will heap burning coals on his head.” Do not be overcome by evil, but overcome evil with good.
James 3:18 And a harvest of righteousness is sown in peace by those who make peace.
James 2:14-24

 

What good is it, my brothers, if someone says he has faith but does not have works? Can that faith save him? If a brother or sister is poorly clothed and lacking in daily food, and one of you says to them, “Go in peace, be warmed and filled,” without giving them the things needed for the body, what good is that? So also faith by itself, if it does not have works, is dead. But someone will say, “You have faith and I have works.” Show me your faith apart from your works, and I will show you my faith by my works. …
Romans 5:1 Therefore, since we have been justified by faith, we have peace with God through our Lord Jesus Christ.
Matthew 6:25-34

 

“Therefore I tell you, do not be anxious about your life, what you will eat or what you will drink, nor about your body, what you will put on. Is not life more than food, and the body more than clothing? Look at the birds of the air: they neither sow nor reap nor gather into barns, and yet your heavenly Father feeds them. Are you not of more value than they? And which of you by being anxious can add a single hour to his span of life? And why are you anxious about clothing? Consider the lilies of the field, how they grow: they neither toil nor spin, yet I tell you, even Solomon in all his glory was not arrayed like one of these. …
Romans 14:17 For the kingdom of God is not a matter of eating and drinking but of righteousness and peace and joy in the Holy Spirit.
Isaiah 32:17 And the effect of righteousness will be peace, and the result of righteousness, quietness and trust forever.
1 Thessalonians 5:15 See that no one repays anyone evil for evil, but always seek to do good to one another and to everyone.
Luke 2:14 “Glory to God in the highest, and on earth peace among those with whom he is pleased!”
James 3:17 But the wisdom from above is first pure, then peaceable, gentle, open to reason, full of mercy and good fruits, impartial and sincere.
Philemon 1:3 Grace to you and peace from God our Father and the Lord Jesus Christ.
Psalm 29:11 May the Lord give strength to his people! May the Lord bless his people with peace!
1 Timothy 2:1-2 First of all, then, I urge that supplications, prayers, intercessions, and thanksgivings be made for all people, for kings and all who are in high positions, that we may lead a peaceful and quiet life, godly and dignified in every way.
Ecclesiastes 4:6 Better is a handful of quietness than two hands full of toil and a striving after wind.
Matthew 6:34 “Therefore do not be anxious about tomorrow, for tomorrow will be anxious for itself. Sufficient for the day is its own trouble.
Romans 15:33 May the God of peace be with you all. Amen.
Psalm 73:26 My flesh and my heart may fail, but God is the strength of my heart and my portion forever.
Job 22:21 “Agree with God, and be at peace; thereby good will come to you.
Proverbs 17:1 Better is a dry morsel with quiet than a house full of feasting with strife.
1 Thessalonians 5:23 Now may the God of peace himself sanctify you completely, and may your whole spirit and soul and body be kept blameless at the coming of our Lord Jesus Christ.
Isaiah 9:2-6 The people who walked in darkness have seen a great light; those who dwelt in a land of deep darkness, on them has light shined. You have multiplied the nation; you have increased its joy; they rejoice before you as with joy at the harvest, as they are glad when they divide the spoil. For the yoke of his burden, and the staff for his shoulder, the rod of his oppressor, you have broken as on the day of Midian. For every boot of the tramping warrior in battle tumult and every garment rolled in blood will be burned as fuel for the fire. For to us a child is born, to us a son is given; and the government shall be upon his shoulder, and his name shall be called Wonderful Counselor, Mighty God, Everlasting Father, Prince of Peace.
Proverbs 3:13-18 Blessed is the one who finds wisdom, and the one who gets understanding, for the gain from her is better than gain from silver and her profit better than gold. She is more precious than jewels, and nothing you desire can compare with her. Long life is in her right hand; in her left hand are riches and honor. Her ways are ways of pleasantness, and all her paths are peace. …
Proverbs 3:24 If you lie down, you will not be afraid; when you lie down, your sleep will be sweet.
Psalm 37:4 Delight yourself in the Lord, and he will give you the desires of your heart.
1 Peter 3:9 Do not repay evil for evil or reviling for reviling, but on the contrary, bless, for to this you were called, that you may obtain a blessing.
John 20:19 On the evening of that day, the first day of the week, the doors being locked where the disciples were for fear of the Jews, Jesus came and stood among them and said to them, “Peace be with you.”
Isaiah 53:5

 

But he was wounded for our transgressions; he was crushed for our iniquities; upon him was the chastisement that brought us peace, and with his stripes we are healed.
Romans 12:17 Repay no one evil for evil, but give thought to do what is honorable in the sight of all.
Isaiah 55:12 “For you shall go out in joy and be led forth in peace; the mountains and the hills before you shall break forth into singing, and all the trees of the field shall clap their hands.
Isaiah 32:18 My people will abide in a peaceful habitation, in secure dwellings, and in quiet resting places.
Isaiah 54:13 All your children shall be taught by the Lord, and great shall be the peace of your children.
Ecclesiastes 3:8 A time to love, and a time to hate; a time for war, and a time for peace.
1 Peter 3:10 For “Whoever desires to love life and see good days, let him keep his tongue from evil and his lips from speaking deceit;
Leviticus 19:18 You shall not take vengeance or bear a grudge against the sons of your own people, but you shall love your neighbor as yourself: I am the Lord.
Revelation 1:1-20  The revelation of Jesus Christ, which God gave him to show to his servants the things that must soon take place. He made it known by sending his angel to his servant John, who bore witness to the word of God and to the testimony of Jesus Christ, even to all that he saw. Blessed is the one who reads aloud the words of this prophecy, and blessed are those who hear, and who keep what is written in it, for the time is near. John to the seven churches that are in Asia: Grace to you and peace from him who is and who was and who is to come, and from the seven spirits who are before his throne, and from Jesus Christ the faithful witness, the firstborn of the dead, and the ruler of kings on earth. To him who loves us and has freed us from our sins by his blood …
James 4:1-2 What causes quarrels and what causes fights among you? Is it not this, that your passions are at war within you? You desire and do not have, so you murder. You covet and cannot obtain, so you fight and quarrel. You do not have, because you do not ask.
2 Timothy 2:22 So flee youthful passions and pursue righteousness, faith, love, and peace, along with those who call on the Lord from a pure heart.
Psalm 120:6 Too long have I had my dwelling among those who hate peace.
Ephesians 4:3 Eager to maintain the unity of the Spirit in the bond of peace.
Philippians 4:6-7 Do not be anxious about anything, but in everything by prayer and supplication with thanksgiving let your requests be made known to God. And the peace of God, which surpasses all understanding, will guard your hearts and your minds in Christ Jesus.
2 Corinthians 13:11 Finally, brothers, rejoice. Aim for restoration, comfort one another, agree with one another, live in peace; and the God of love and peace will be with you.
Isaiah 57:19 Creating the fruit of the lips. Peace, peace, to the far and to the near,” says the Lord, “and I will heal him.
Colossians 1:20 And through him to reconcile to himself all things, whether on earth or in heaven, making peace by the blood of his cross.
Proverbs 20:3 It is an honor for a man to keep aloof from strife, but every fool will be quarreling.
James 1:6-9 But let him ask in faith, with no doubting, for the one who doubts is like a wave of the sea that is driven and tossed by the wind. For that person must not suppose that he will receive anything from the Lord; he is a double-minded man, unstable in all his ways. Let the lowly brother boast in his exaltation,
Haggai 2:9 The latter glory of this house shall be greater than the former, says the Lord of hosts. And in this place I will give peace, declares the Lord of hosts.’”
Proverbs 15:17 Better is a dinner of herbs where love is than a fattened ox and hatred with it.
Malachi 2:5 My covenant with him was one of life and peace, and I gave them to him. It was a covenant of fear, and he feared me. He stood in awe of my name.
Isaiah 48:18 Oh that you had paid attention to my commandments! Then your peace would have been like a river, and your righteousness like the waves of the sea;
1 Timothy 1:2 To Timothy, my true child in the faith: Grace, mercy, and peace from God the Father and Christ Jesus our Lord.
John 7:38 Whoever believes in me, as the Scripture has said, ‘Out of his heart will flow rivers of living water.’”
Matthew 10:22

 

And you will be hated by all for my name’s sake. But the one who endures to the end will be saved.
Proverbs 22:7 The rich rules over the poor, and the borrower is the slave of the lender
1 Peter 1:2

 

According to the foreknowledge of God the Father, in the sanctification of the Spirit, for obedience to Jesus Christ and for sprinkling with his blood: May grace and peace be multiplied to you.
Isaiah 57:2 He enters into peace; they rest in their beds who walk in their uprightness.
Isaiah 53:4-5 Surely he has borne our griefs and carried our sorrows; yet we esteemed him stricken, smitten by God, and afflicted. But he was wounded for our transgressions; he was crushed for our iniquities; upon him was the chastisement that brought us peace, and with his stripes we are healed.
Matthew 10:19 When they deliver you over, do not be anxious how you are to speak or what you are to say, for what you are to say will be given to you in that hour.
Matthew 6:31 Therefore do not be anxious, saying, ‘What shall we eat?’ or ‘What shall we drink?’ or ‘What shall we wear?’
Jeremiah 33:6 Behold, I will bring to it health and healing, and I will heal them and reveal to them abundance of prosperity and security.
Proverbs 17:14 The beginning of strife is like letting out water, so quit before the quarrel breaks out.
Psalm 85:8

 

Let me hear what God the Lord will speak, for he will speak peace to his people, to his saints; but let them not turn back to folly.
1 John 4:1 Beloved, do not believe every spirit, but test the spirits to see whether they are from God, for many false prophets have gone out into the world.
Galatians 1:3

 

Grace to you and peace from God our Father and the Lord Jesus Christ,
John 14:26-27

 

But the Helper, the Holy Spirit, whom the Father will send in my name, he will teach you all things and bring to your remembrance all that I have said to you. Peace I leave with you; my peace I give to you. Not as the world gives do I give to you. Let not your hearts be troubled, neither let them be afraid.
James 2:14

 

What good is it, my brothers, if someone says he has faith but does not have works? Can that faith save him?
Hebrews 2:11 For he who sanctifies and those who are sanctified all have one source. That is why he is not ashamed to call them brothers,

 

Matthew 24:6

 

And you will hear of wars and rumors of wars. See that you are not alarmed, for this must take place, but the end is not yet.
Isaiah 2:4 He shall judge between the nations, and shall decide disputes for many people; and they shall beat their swords into plowshares, and their spears into pruning hooks; nation shall not lift up sword against nation, neither shall they learn war anymore.

 

Psalm 73:25 Whom have I in heaven but you? And there is nothing on earth that I desire besides you.
John 14:1-31 “Let not your hearts be troubled. Believe in God; believe also in me. In my Father’s house are many rooms. If it were not so, would I have told you that I go to prepare a place for you? And if I go and prepare a place for you, I will come again and will take you to myself, that where I am you may be also. And you know the way to where I am going.” Thomas said to him, “Lord, we do not know where you are going. How can we know the way?” …

 “…Glory to God in the highest, and on earth peace among those with whom he is pleased!…”Luke 2:14

Introduction

Ethiopia is the a home of mutual understanding, cooperation, respects, friendly behaviors, depth of tolerance and dynamism among the diverse cultural religion followers.  These have, in fact, been the main driving forces of Ethiopian nationalism for a number of years.

In short, the multi-ethnic and multi-religious people of Ethiopia are always on cordial terms with each other coexisting within a peaceful environment.  This is a matchless experience that has really made Ethiopia a symbol of religious tolerance, inter-communal integrations, which is frequently envied by many nations; we don’t get such exceptional relations among other religious people.

The Ethiopian Orthodox Church (EOTC) is one of the historical  Christian Churches in the world. It was one of the founding members of the World Council of Churches and of the All Africa Conference of Churches. Approximately forty million Ethiopians are members of the EOTC, making it the largest active constituency in the Nation.

In addition to serving the spiritual needs of the population; the EOTC is actively involved in addressing economic, mental and psychosocial needs of the society like  peace building and mutual respect with others.

The Ethiopian Orthodox Tewahedo Church has more  than 35000 monasteries Parish Churches (Education centers) with nearly 500,000 peace makers (clergies) who have the daily interactions with their congregation. The Church runs three theological colleges, 43 clergy training centers. The EOTC counts a Sunday school enrollment of 6 million youths, ranging up to 25 years of age. This indicates there are significant opportunities to address the community on the issue of peace and inter cultural relations.

In Other hand, The EOTC’s infrastructure roots in society surpass those of the government, and the clergy has moral authority over society, is listened to, respected and accepted by the community. Thus it is capable of effecting significant behavioral change, provided it is properly equipped and trained.

For this matter we have tried to explain about peace and inter cultural and religious tolerance to create awareness on theological reflections of EOTC on peace and inter faith relations.

  1. What is peace?

The term peace is defined as a lack of conflict and freedom from feer of violence be ween heterogeneous social groups.   When we stand from our common understanding it is the absence of war or violent hostility. Peace often involves compromise, and therefore is intiated with thoughtful active listening and communication to enhance and create genuine mutual understanding. (Wikipedia)

Therefore, Peace is

  1. A state of tranquility or quite such as Freedom from civil disturbance or A state of security or order with in community provided by Law or custum
  2. Freedom from quieting or oppressive Thoughts or emotions
  3. Harmony in personal relations
  4. A state or period of mutual concord between Governments or a pact or agreement to end hostilities between those who have been at war or in a state of enmity.
  5. Used interjectionally to ask for silence or clam or as a greeting or fare well. (www. Merriam- web.com)
  6. Peace and Its theological definition

The word “peace” in the Bible, from the Greek word (eireinei), refers to a mental attitude of tranquility based on a relationship with God in the Christian Way of Life. It is a word which describes the result of a person’s correct response to God’s Grace. The Bible uses “peace” in two ways. There is personal peace with God which comes when a person belive and follow our lord  Jesus Christ as Savior of the world, redeemer and peace of and light of the world . Then, there is the peace of God which is available on a daily basis as the believer participates in the Christian way of life according to the Plan of God.

So, where you find peace mentioned in the Bible it refers either to the reconciliation of a Christian in salvation, as in Eph. 2:14,17, or to the mental attitude found in the believers. When St Paul the apostle  said “For God has not given us a spirit of fear; but of power, and of love, and of a sound mind.” 2 Tim. 1:7 he reflects peace as a holistic wealth of humanity.

2.1 PEACE IN SALVATION (Grace of God)

Peace with God is never available apart from Grace. The Cross of Christ is the focal point of Grace and is the source of Peace. Jesus Christ is our eternal Peace. “Therefore, being justified by faith, we have peace with God through our Lord Jesus Christ.” Romans 5:1

Grace removed the Barrier and made peace between man and God. So, when the unbeliever responds to Grace by faith, the result is Peace.

Ephesians 2:14-18 provides a good illustration of how God made it possible for anyone to have peace with God, with special emphasis on the fact that such different types as Jews and Gentiles have been provided for. Verse 14 deals with peace as a product of reconciliation. Verse 15 explains that the “enmity” between God and man, that which we call the Barrier, was “abolished” once and for all. Verses 16 to 18 explain that the enmity has been slain for both Jews and Gentiles so that now those who were near to God, the Jews, and those who were far off, non-Jews, have been brought into union with Christ through the baptism of the Holy Spirit.

2.2 PEACE IN THE CHRISTIAN WAY OF LIFE

Christianity is the way of life with joy and peace always.  St. Paul the apostle in his epistle to Hebrew said “ we cannot see God without faith and peace” Heb. 12:14. Without peace we cannot see also our brothers and sisters. In our lifetime we can experience Peace on a daily basis. When the believer responds by faith to Grace, God provides many blessings which can result in great inner happiness.  According to the prophet’s of witness, “Thou wilt keep him in perfect peace, whose mind is stayed on thee; because he trusteth in thee. Trust ye in the Lord forever: for in the Lord God is everlasting strength.” Isaiah 26:3,4

In the Christian Way of life, peace comes through fellowship with God and daily growth, advancement in spiritual things which brings stability, a relaxed mental attitude, orientation to the plan and will of God, occupation with Christ, and the ability to employ faith-rest principles in all areas of life. Philippians 4:6-9

Peace precedes the enjoyment of kindness. It is part of the preparation for kindness and humbleness. One must have Peace to have the capacity for prosperity. God may hold prosperity back until there is the capacity to enjoy it.  According to Ethiopian Orthodox Tewahedo Church Peace is the revelation of pure Christian life and it is a part of Christianity “Then had the churches rest throughout all Judea and Galilee and Samaria, and were edified; and walking in the fear of the Lord, and in the comfort of the Holy Spirit, were multiplied.” Acts 9:31

2.3 Peace: A fruit of the Spirit

“…What shall we say about such wonderful things as these? If God is for us, who can ever be against us? Since he did not spare even his own Son but gave him up for us all, won’t he also give us everything else? Who dares accuse us whom God has chosen for his own? No one—for God himself has given us right standing with himself. Who then will condemn us? No one—for Christ Jesus died for us and was raised to life for us, and he is sitting in the place of honor at God’s right hand, pleading for us. Romans 8:31-39

Can anything ever separate us from Christ’s love? Does it mean he no longer loves us if we have trouble or calamity, or are persecuted, or hungry, or destitute, or in danger, or threatened with death? (As the Scriptures say, “For your sake we are killed every day; we are being slaughtered like sheep.” No, despite all these things, overwhelming victory is ours through Christ, who loved us.

And I am convinced that nothing can ever separate us from God’s love. Neither death nor life, neither angels nor demons, neither our fears for today nor our worries about tomorrow—not even the powers of hell can separate us from God’s love. No power in the sky above or in the earth below—indeed, nothing in all creation will ever be able to separate us from the love of God that is revealed in Christ Jesus our Lord.

  1. Holy Bible is  an instrument of intr Religious Tolerance, Interfaith Harmony and Peace

There are many Biblical passages that promote inter religious tolerance, peace and social instruction of the society.  We could find references in the Hebrew Scriptures (Old Testament) – and those were a prophecy about religious peace, at some undefined time in the future. There are also a handful of examples in the Christian Scriptures (New Testament). Most of them deal only with tolerance by one Christian to another.

Therefore, we can say that Holy  Bible speaks more about inter religious tolerance, peace and interfaith harmony.

  1. Religion By it self is source and insrument of peace

Religion is a collection of cultural systems, belief systems, and worldviews that establishes symbols that relate humanity to spirituality and moral values.  Many religions have narratives, symbols, traditions and sacred histories that are intended to give meaning to life or to explain the origin of life or the universe. They tend to derive morality, ethics, religious laws or a preferred lifestyle from their ideas about the cosmos and human nature.

The word religion is sometimes used interchangeably with faith or belief system, but religion differs from private belief in that it has a public aspect. Most religions have organized behaviors, including clerical hierarchies, a definition of what constitutes adherence or membership, congregations of laity, regular meetings or services for the purposes of veneration of a deity or for prayer, holy places (either natural or architectural), and/or scriptures. The practice of a religion may also include sermons, commemoration of the activities of worshiping, sacrifices, festivals, feasts, trance, initiations, funerary services, matrimonial services, meditation, music, art, dance, public service, or other aspects of human culture. Therefore, Religion may a source and instrument of peace if we use in a correct way.

  1. Ethiopian Orthodox Tewahido Church’s teaching (Biblical Verses) on Peace

Ethiopian Orthodox Church has clear and understandable theological reflections on love and peace, peacefulness and joy. The church stands on the verses from the Holy Bible about peace in relation to God, our Lord God Jesus Christ, and the Christianity.

The church believes that When we need peace, God promises to provide a peace that passes understanding. The best thing we can do when we are filled with anxiety and worry is to find a quiet place to pray, read Scripture, and listen to encouraging worship hymens. God wants us to have a life lived to the fullest of holy spirit and that includes being at peace!  To know how Holy Bible reflects peace, we can read the table listed below.

Chapters  and Verses Theological Reflections
2 Thessalonians 3:16 Now may the Lord of peace himself give you peace at all times in every way? The Lord be with you all.
John 16:33 I have said these things to you, that in me you may have peace. In the world you will have tribulation. But take heart; I have overcome the world.
Philippians 4:6 Do not be anxious about anything, but in everything by prayer and supplication with thanksgiving let your requests be made known to God.
Isaiah 26:3 You keep him in perfect peace whose mind is stayed on you, because he trusts in you.
1 Peter 5:7 Casting all your anxieties on him, because he cares for you.
Matthew 5:9 “Blessed are the peacemakers, for they shall be called sons of God. peaceably with all.
Romans 12:18 If possible, so far as it depends on you, live
Matthew 10:34-36 

 

“Do not think that I have come to bring peace to the earth. I have not come to bring peace, but a sword. For I have come to set a man against his father, and a daughter against her mother, and a daughter-in-law against her mother-in-law. And a person’s enemies will be those of his own household.
1 Peter 3:11 Let him turn away from evil and do good; let him seek peace and pursue it.
Romans 15:13 May the God of hope fill you with all joy and peace in believing, so that by the power of the Holy Spirit you may abound in hope.
Hebrews 12:14 Strive for peace with everyone, and for the holiness without which no one will see the Lord.
1 Peter 5:6-7

 

Humble yourselves, therefore, under the mighty hand of God so that at the proper time he may exalt you, casting all your anxieties on him, because he cares for you.
Proverbs 12:20

 

Deceit is in the heart of those who devise evil, but those who plan peace have joy.
Psalm 4:8

 

In peace I will both lie down and sleep; for you alone, O Lord, make me dwell in safety.
Isaiah 12:2

 

“Behold, God is my salvation; I will trust, and will not be afraid; for the Lord God is my strength and my song, and he has become my salvation.”
1 Corinthians 14:33 For God is not a God of confusion but of peace. As in all the churches of the saints,
1 Peter 3:9-11

 

Do not repay evil for evil or reviling for reviling, but on the contrary, bless, for to this you were called, that you may obtain a blessing. For “Whoever desires to love life and see good days, let him keep his tongue from evil and his lips from speaking deceit; let him turn away from evil and do good; let him seek peace and pursue it.
Proverbs 16:7 When a man’s ways please the Lord, he makes even his enemies to be at peace with him.
Galatians 5:22 But the fruit of the Spirit is love, joy, peace, patience, kindness, goodness, faithfulness,
Romans 8:6 For to set the mind on the flesh is death, but to set the mind on the Spirit is life and peace.
Colossians 3:15 And let the peace of Christ rule in your hearts, to which indeed you were called in one body. And be thankful.
Philippians 4:9 What you have learned and received and heard and seen in me—practice these things, and the God of peace will be with you.
 Romans 14:19 So then let us pursue what makes for peace and for mutual upbuilding.
Psalm 119:165 Great peace have those who love your law; nothing can make them stumble.
Isaiah 54:10

 

For the mountains may depart and the hills be removed, but my steadfast love shall not depart from you, and my covenant of peace shall not be removed,” says the Lord, who has compassion on you.
Psalm 34:14 Turn away from evil and do good; seek peace and pursue it.
Philippians 4:7 And the peace of God, which surpasses all understanding, will guard your hearts and your minds in Christ Jesus.
Romans 12:17-21

 

Repay no one evil for evil, but give thought to do what is honorable in the sight of all. If possible, so far as it depends on you, live peaceably with all. Beloved, never avenge yourselves, but leave it to the wrath of God, for it is written, “Vengeance is mine, I will repay, says the Lord.” To the contrary, “if your enemy is hungry, feed him; if he is thirsty, give him something to drink; for by so doing you will heap burning coals on his head.” Do not be overcome by evil, but overcome evil with good.
James 3:18 And a harvest of righteousness is sown in peace by those who make peace.
James 2:14-24

 

What good is it, my brothers, if someone says he has faith but does not have works? Can that faith save him? If a brother or sister is poorly clothed and lacking in daily food, and one of you says to them, “Go in peace, be warmed and filled,” without giving them the things needed for the body, what good is that? So also faith by itself, if it does not have works, is dead. But someone will say, “You have faith and I have works.” Show me your faith apart from your works, and I will show you my faith by my works. …
Romans 5:1 Therefore, since we have been justified by faith, we have peace with God through our Lord Jesus Christ.
Matthew 6:25-34

 

“Therefore I tell you, do not be anxious about your life, what you will eat or what you will drink, nor about your body, what you will put on. Is not life more than food, and the body more than clothing? Look at the birds of the air: they neither sow nor reap nor gather into barns, and yet your heavenly Father feeds them. Are you not of more value than they? And which of you by being anxious can add a single hour to his span of life? And why are you anxious about clothing? Consider the lilies of the field, how they grow: they neither toil nor spin, yet I tell you, even Solomon in all his glory was not arrayed like one of these. …
Romans 14:17 For the kingdom of God is not a matter of eating and drinking but of righteousness and peace and joy in the Holy Spirit.
Isaiah 32:17 And the effect of righteousness will be peace, and the result of righteousness, quietness and trust forever.
1 Thessalonians 5:15 See that no one repays anyone evil for evil, but always seek to do good to one another and to everyone.
Luke 2:14 Glory to God in the highest, and on earth peace among those with whom he is pleased!
 

Isaiah 41:10

am with you; be not dismayed, for I am your God; I will strengthen you, I will help you, I will uphold you with my righteous right hand
James 3:17 But the wisdom from above is first pure, then peaceable, gentle, open to reason, full of mercy and good fruits, impartial and sincere.
Philemon 1:3 Grace to you and peace from God our Father and the Lord Jesus Christ.
Psalm 29:11 May the Lord give strength to his people! May the Lord bless his people with peace!
1 Timothy 2:1-2 First of all, then, I urge that supplications, prayers, intercessions, and thanksgivings be made for all people, for kings and all who are in high positions, that we may lead a peaceful and quiet life, godly and dignified in every way.
Ecclesiastes 4:6 Better is a handful of quietness than two hands full of toil and a striving after wind
Matthew 6:34 “Therefore do not be anxious about tomorrow, for tomorrow will be anxious for itself. Sufficient for the day is its own trouble.
Romans 15:33 May the God of peace be with you all. Amen.
Psalm 73:26 My flesh and my heart may fail, but God is the strength of my heart and my portion forever.
Job 22:21 “Agree with God, and be at peace; thereby good will come to you.
Proverbs 17:1 Better is a dry morsel with quiet than a house full of feasting with strife.
1 Thessalonians 5:23 Now may the God of peace himself sanctify you completely, and may your whole spirit and soul and body be kept blameless at the coming of our Lord Jesus Christ.
Isaiah 9:2-6 The people who walked in darkness have seen a great light; those who dwelt in a land of deep darkness, on them has light shined. You have multiplied the nation; you have increased its joy; they rejoice before you as with joy at the harvest, as they are glad when they divide the spoil. For the yoke of his burden, and the staff for his shoulder, the rod of his oppressor, you have broken as on the day of Midian. For every boot of the tramping warrior in battle tumult and every garment rolled in blood will be burned as fuel for the fire. For to us a child is born, to us a son is given; and the government shall be upon his shoulder, and his name shall be called Wonderful Counselor, Mighty God, Everlasting Father, Prince of Peace.
Proverbs 3:13-18 Blessed is the one who finds wisdom, and the one who gets understanding, for the gain from her is better than gain from silver and her profit better than gold. She is more precious than jewels, and nothing you desire can compare with her. Long life is in her right hand; in her left hand are riches and honor. Her ways are ways of pleasantness, and all her paths are peace. …
Proverbs 3:24 If you lie down, you will not be afraid; when you lie down, your sleep will be sweet.
Psalm 37:4 Delight yourself in the Lord, and he will give you the desires of your heart.
1 Peter 3:9 Do not repay evil for evil or reviling for reviling, but on the contrary, bless, for to this you were called, that you may obtain a blessing.
John 20:19 On the evening of that day, the first day of the week, the doors being locked where the disciples were for fear of the Jews, Jesus came and stood among them and said to them, “Peace be with you.”
Isaiah 53:5

 

But he was wounded for our transgressions; he was crushed for our iniquities; upon him was the chastisement that brought us peace, and with his stripes we are healed.
Romans 12:17 Repay no one evil for evil, but give thought to do what is honorable in the sight of all.
Isaiah 55:12 “For you shall go out in joy and be led forth in peace; the mountains and the hills before you shall break forth into singing, and all the trees of the field shall clap their hands.
Isaiah 32:18 My people will abide in a peaceful habitation, in secure dwellings, and in quiet resting places.
Isaiah 54:13 All your children shall be taught by the Lord, and great shall be the peace of your children.
Ecclesiastes 3:8 A time to love, and a time to hate; a time for war, and a time for peace.
1 Peter 3:10 For “Whoever desires to love life and see good days, let him keep his tongue from evil and his lips from speaking deceit;
Leviticus 19:18 You shall not take vengeance or bear a grudge against the sons of your own people, but you shall love your neighbor as yourself: I am the Lord.
Revelation 1:1-20  The revelation of Jesus Christ, which God gave him to show to his servants the things that must soon take place. He made it known by sending his angel to his servant John, who bore witness to the word of God and to the testimony of Jesus Christ, even to all that he saw. Blessed is the one who reads aloud the words of this prophecy, and blessed are those who hear, and who keep what is written in it, for the time is near. John to the seven churches that are in Asia: Grace to you and peace from him who is and who was and who is to come, and from the seven spirits who are before his throne, and from Jesus Christ the faithful witness, the firstborn of the dead, and the ruler of kings on earth. To him who loves us and has freed us from our sins by his blood …
James 4:1-2 What causes quarrels and what causes fights among you? Is it not this, that your passions are at war within you? You desire and do not have, so you murder. You covet and cannot obtain, so you fight and quarrel. You do not have, because you do not ask.
2 Timothy 2:22 So flee youthful passions and pursue righteousness, faith, love, and peace, along with those who call on the Lord from a pure heart.
Psalm 120:6 Too long have I had my dwelling among those who hate peace.
Ephesians 4:3 Eager to maintain the unity of the Spirit in the bond of peace.
Philippians 4:6-7 Do not be anxious about anything, but in everything by prayer and supplication with thanksgiving let your requests be made known to God. And the peace of God, which surpasses all understanding, will guard your hearts and your minds in Christ Jesus.
2 Corinthians 13:11 Finally, brothers, rejoice. Aim for restoration, comfort one another, agree with one another, live in peace; and the God of love and peace will be with you.
Isaiah 57:19 Creating the fruit of the lips. Peace, peace, to the far and to the near,” says the Lord, “and I will heal him.
Colossians 1:20 And through him to reconcile to himself all things, whether on earth or in heaven, making peace by the blood of his cross.
Proverbs 20:3 It is an honor for a man to keep aloof from strife, but every fool will be quarreling.
James 1:6-9 But let him ask in faith, with no doubting, for the one who doubts is like a wave of the sea that is driven and tossed by the wind. For that person must not suppose that he will receive anything from the Lord; he is a double-minded man, unstable in all his ways. Let the lowly brother boast in his exaltation,
Haggai 2:9 The latter glory of this house shall be greater than the former, says the Lord of hosts. And in this place I will give peace, declares the Lord of hosts.’”
Proverbs 15:17 Better is a dinner of herbs where love is than a fattened ox and hatred with it.
Malachi 2:5 My covenant with him was one of life and peace, and I gave them to him. It was a covenant of fear, and he feared me. He stood in awe of my name.
Isaiah 48:18 Oh that you had paid attention to my commandments! Then your peace would have been like a river, and your righteousness like the waves of the sea;
1 Timothy 1:2 To Timothy, my true child in the faith: Grace, mercy, and peace from God the Father and Christ Jesus our Lord.
John 7:38 Whoever believes in me, as the Scripture has said, ‘Out of his heart will flow rivers of living water.’”
Matthew 10:22

 

And you will be hated by all for my name’s sake. But the one who endures to the end will be saved.
Proverbs 22:7 The rich rules over the poor, and the borrower is the slave of the lender
1 Peter 1:2

 

According to the foreknowledge of God the Father, in the sanctification of the Spirit, for obedience to Jesus Christ and for sprinkling with his blood: May grace and peace be multiplied to you.
Isaiah 57:2 He enters into peace; they rest in their beds who walk in their uprightness.
Isaiah 53:4-5 Surely he has borne our griefs and carried our sorrows; yet we esteemed him stricken, smitten by God, and afflicted. But he was wounded for our transgressions; he was crushed for our iniquities; upon him was the chastisement that brought us peace, and with his stripes we are healed.
Matthew 10:19 When they deliver you over, do not be anxious how you are to speak or what you are to say, for what you are to say will be given to you in that hour.
Matthew 6:31 Therefore do not be anxious, saying, ‘What shall we eat?’ or ‘What shall we drink?’ or ‘What shall we wear?’
Jeremiah 33:6 Behold, I will bring to it health and healing, and I will heal them and reveal to them abundance of prosperity and security.
Proverbs 17:14 The beginning of strife is like letting out water, so quit before the quarrel breaks out.
Psalm 85:8

 

Let me hear what God the Lord will speak, for he will speak peace to his people, to his saints; but let them not turn back to folly.
1 John 4:1 Beloved, do not believe every spirit, but test the spirits to see whether they are from God, for many false prophets have gone out into the world.
Galatians 1:3 Grace to you and peace from God our Father and the Lord Jesus Christ,
John 14:26-27

 

But the Helper, the Holy Spirit, whom the Father will send in my name, he will teach you all things and bring to your remembrance all that I have said to you. Peace I leave with you; my peace I give to you. Not as the world gives do I give to you. Let not your hearts be troubled, neither let them be afraid.
James 2:14

 

What good is it, my brothers, if someone says he has faith but does not have works? Can that faith save him?
Hebrews 2:11 For he who sanctifies and those who are sanctified all have one source. That is why he is not ashamed to call them brothers,
Matthew 24:6

 

And you will hear of wars and rumors of wars. See that you are not alarmed, for this must take place, but the end is not yet.
Isaiah 2:4 He shall judge between the nations, and shall decide disputes for many people; and they shall beat their swords into plowshares, and their spears into pruning hooks; nation shall not lift up sword against nation, neither shall they learn war anymore.
Psalm 73:25 Whom have I in heaven but you? And there is nothing on earth that I desire besides you.
John 14:1-31 “Let not your hearts be troubled. Believe in God; believe also in me. In my Father’s house are many rooms. If it were not so, would I have told you that I go to prepare a place for you? And if I go and prepare a place for you, I will come again and will take you to myself, that where I am you may be also. And you know the way to where I am going.” Thomas said to him, “Lord, we do not know where you are going. How can we know the way?” …
John 3:16

 

 “For God so loved the world, that he gave his only Son, that whoever believes in him should not perish but have eternal life.
2 Corinthians 7:1

 

Since we have these promises, beloved, let us cleanse ourselves from every defilement of body and spirit, bringing holiness to completion in the fear of God.
  1. Exemplary Histories in the Bible

According to Ethiopian Orthodox Tewahido Church’s teaching, Holy Bible has so many examplery histories and verses. Among these exemplary histories we can see the followings to understand the advantages of peace to live in this world with others in great intera and inter relations with great respect and mutual tolerance.

6.1 James: an  example of peace

James sets a good example of this kind of peace. James was the brother of Jesus, a leader in the early church, and probably the author of the book of James (not to be confused with the apostle James, the son of Zebedee). When we review the book of Acts, the church was dealing with a serious question: “do Gentiles who convert to Christianity need to be circumcised, and do they need to observe the Law of Moses?”

There was a lot of debate on the issue The former Pharisees are sure the old law is necessary. But according to Peter, Jews and Gentiles are saved by grace, so why put the Gentiles under the rules that the Jews never could keep? (Ac 15:5–7).

James stands up and makes a call:

  1. The Gentiles don’t need to be circumcised or put under all the Mosaic customs
  2. They should abstain from certain foods and from sexual immorality.

This compromise sets everyone at peace again: the apostles are in agreement, and the story moves on. That’s a serious example of peace, folks. James handled a hot-button issue in a way that honored God and made peace in a heated debate. Imagine what it would be like if more of us followed James’ example. We’re not all church leaders, but we can follow the Spirit and look for ways to bring peace to those around us. James was a great man  of the Spirit: patience When I think of patience, I think of how little of it I have when I get behind the steering wheel. But in patience isn’t just about waiting for time to go by. Galatians 5:22

It’s about putting up with hardship . . . for as long as it takes. James (the gentleman we just met) uses one famous character from the Old Testament as an example of patience . . .

6.2 Job: an example of patience

. . . And who better (Ja 5:11) even if we’ve not knowledge about Job, there’s a good chance you’ve heard of Job from anybody in any occasion. He is mostly an exemplary person of suffering and patience. “The patience of Job” is an example for a good reason and personality.  Here’s an overview of his story:

  1. Job is a righteous (and very rich) man who worships God (Jo 1:1–3).
  2. Satan bets that Job will curse God if he loses everything (Jo 1:9–11, 2:4–5).
  3. Job loses everything, but his faith in God holds out (Jo 1:22, 2:10, 42:8).

This guy had patience. He wasn’t perfect. In fact, he flat out complains that God is afflicting him for no good reason at some points. But through it all, Job’s faith is in God—no matter what happens. Ethiopian Orthodox Tewahedo Church always prays for all Christians to lead us to the Spirit of patience like Job the just and patient one.

  1. Ways to build peace

In this different different world there are different ways to build peace in the multi cultural and multi religious world.  Peace builders may use their Owen ways to achieve their goals. To me I recommended the following 7 ways of peace building.

  • Learn about sources of conflict and designed to identify the prior source
  • Share better stories and legal coverage’s and promote non violence, inclusion and peace
  • Get inspired by women and young change and peace makers
  • Join peace builders to capacitate yourself and to get support in different ways
  • Use learnt lessons at grass root level for your next steps
  • Use different teqniques of conflict resolution  to identify  external parties and tried to solve the gaps between two parties (Direct involved parties)
  • Evaluate your achievements and stages you round up on.

 

    Abba Sanuel

Archbishop of the Ethiopian Orthodox Tewahedo

Church Development & inter Church Aid Commission

Addis Ababa

 

 

‹‹ተሰአሎ ለአቡከ ወይነግረከ ››

አባትህን ጠይቀው ይነግርኻል  ዘዳ. 32፥ 7

በሚል የተዘጋጀ ዐሥራ አራት ምዕራፎችና ክፍሎችም የያዘ 338 ገጽ ሆኖ የመጽሐፉ ይዘትም ወቅቱን የዋጀ በታሪክና በሃይማኖት ዙርያ የተጻፈ ነው። ለግንዛቤ ይረዳ ዘንድም ማወጫውንና መቅድሙን መግቢያውን።

እነሆ

ማውጫ

  ርዕስ                                     ገጽ

መቅድም…………………………………………………………………. 1

መግቢያ………………………………………………………………….. 7

ምዕራፍ አንድ ሃይማኖት ምንድን ነው?……………………….. 9

ሀ. የተስፋው ቃል የታመነ ነው……………………………… 20

ለ. በተስፋ መጽናት……………………………………………. 31

ሐ. የእግዚአብሔርን ቃል መስማትና መታዘዝ…………….. 37

መ. ፍቅር የሌለው እግዚአብሔርን አያውቀውም…………… 41

ምዕራፍ ሁለት ኢትዮጵያዊ መልኩን፤ነብር ዝንጉርጉርነቱን

ይለውጥ ዘንድ ይችላልን?……………………….. 53

ሀ. ኢትዮጵያ ቅድመ ልደተ ክርስቶስ……………………….. 61

ለ. ነገደ ካም (ነገደ ኵሽ)……………………………………… 63

ሐ. ኢትዮጵያ በመጽሐፍ ቅዱስ……………………………… 64

መ. ኢትዮጵያ በሕገ ኦሪት……………………………………. 67

ሠ. ኢትዮጵያ ድኅረ ልደተ ክርስቶስ………………………… 79

ምዕራፍ ሦስት ጸረ-ኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የሐሰት ትምህርት በቃለ እግዚአብሔር ሲመዘን…. 87

ሀ. ትክክለኛ እምነት ያላት ቤተ ክርስቲያን ፈተናዋ

ለምን በዛ?…………………………………………………. 99

ለ. ማርቲን ሉተር በሮሜ መጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ………… 100

ማውጫ

ርዕስ                                      ገጽ

ሐ. በቅኝ ግዛት ዘመን ያለው መጽሐፍ ቅዱስ……………… 101

መ. በኢትዮጵያ የሃይማኖት ለውጥ ለምን አስፈለገ?……… 102

ሠ. በሃይማኖት (በባህል) ለውጥ ምክንያት የሚፈጠር

የአእምሮ ግጭት………………………………………….. 109

ምዕራፍ አራት   በኢትዮጵያውያን ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ

ክርስቲያን ሊቃውንት የአንድነትና ሦስትነት

አስተምህሮ (ምስጢረ ሥላሴ)………………… 114

ሀ. የምስጢረ ሥላሴን  ትምህርት የገለጸልን  አምላካችን

ፈጣሪያችን ነው……………………………………………. 119

ምዕራፍ አምስት የጌታችን የመድኃኒታችን የኢየሱስ ክርስቶስ

ስብከት…………………………………………………… 123

ሀ. የጌታ ትንሣኤ……………………………………………… 128

ለ. ምሥጢረ ቊርባን የሕይወት እንጀራ እኔ ነኝ!…………. 130

ሐ. ለምስጢረ ቊርባን የሥጋውና የደሙ አማናዊነት…….. 132

ምዕራፍ ስድስት ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ

የአምላክ ልጅ አይደለም ለሚሉ………………. 136

ሀ. ኢየሱስ ክርስቶስ እግዚአብሔር ነው…………………….. 151

ለ. ልደተ አምላክ………………………………………………. 154

ማውጫ

  ርዕስ                                       ገጽ

ሐ. በኢየሱስ የዘር ሐረግ ግራ መጋባት…………………….. 162

መ. ኢየሱስ ክርስቶስ ፍጹም አምላክ ፍጹም ሰው ነው…… 168

ምዕራፍ ሰባት ስለ እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም

ዘለዓለማዊ ድንግልና የነቢያት ትንቢትና

የሊቃውንት ትርጓሜ……………………………. 190

ሀ. የወላዲተ አምላክ ቅድስት ድንግል ማርያም

አማላጅነት………………………………………………….. 192

ለ. እመቤታችን ጥንተ አብሶ (የአዳም በደል) የለባትም……. 198

ምዕራፍ ስምንት የቅዱሳን አማላጅነት…………………………. 203

ምዕራፍ ዘጠኝ ስለ ቅዱሳን መላእክት ማማለዳቸው…………… 211

ሀ. ለመላእክት ስለሚገባው ስግደት………………………….. 213

ለ. ታቦት በሐዲስ ኪዳን የጸና ስለመሆኑ…………………… 214

ሐ. “ከሐሰተኞች መምሕራን (መናፍቃን) ተጠበቁ”………… 219

መ. ስለ ጾም……………………………………………………. 224

ሠ. ሰማዕታተ ጽድቅ………………………………………….. 228

ረ. ቅዱስ……………………………………………………….. 234

ሰ. የክርስቲያናዊ ማንነት መለያ ማተብ…………………….. 241

ማውጫ

  ርዕስ                                       ገጽ

ምዕራፍ ዐሥር የተለያዩ የሃይማኖት አመለካከቶች…………… 242

ምዕራፍ ዐሥራ አንድ የተሐድሶ መሥራቾች……………….. 255

ምዕራፍ ዐሥራ ሁለት የ21ኛው ዘመን ተሐድሶዎች

(መናፍቃን)………………………………. 269

ምዕራፍ ዐሥራ ሦስት የመንፈስ ቅዱስ ተቃዋሚዎችና መናፍቃን

የሚሉትንና መልሶቻቸው…………….. 274

ሀ. ሲሞን መሠርይ…………………………………………… 276

ለ. ቫለንቲኑ…………………………………………………….. 278

ሐ. ሞንታኒዝም……………………………………………….. 279

መ. አርዮስና መንፈቀ አርዮስ………………………………… 282

ሠ. መቅዶንዮሳውያን………………………………………….. 296

ረ. የያህዌ ምስክሮች………………………………………….. 299

ሰ. ኢየሱስ ብቻ………………………………………………… 306

ሸ. ሞርሞኒዝ…………………………………………………… 311

ምዕራፍ ዐሥራ አራት ዕውቀትና ጥበብ መገኛው

ከእግዚአብሔር ነው……………………. 323

ዋቢ መጻሕፍት…………………………………………………………. 334

ከአሁን በፊት በአዘጋጁ የታተሙ መጻሕፍት……………………….. 336

መቅድም

በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ

መናፍቃን ቅዱስ መጽሐፍን ትርጉሙን እያጣመሙ በመጻፍ ምእመናንን የሚያደናግሩበትን ሐሰተኛ ትምህርት ለማጋለጥ ያህል የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በመጽሐፍ ቅዱስ ላይ ያላትን ጽኑ እምነትና የቀና ሃይማኖት ከዚህ በታች ባሉት ዋና ዋና ማስረጃዎች ይመልከቱ፡፡

መጽሐፍ ቅዱስ የፈጣሬ ዓለማትን፣ አምጻኤ ዓለማትን፣ የእግዚአብሔርን አምላክነት፣ የመንግሥቱን ዘለዓለማዊነትና ሀልዎቱን የምንረዳበት፣ የሃይማኖት ትምህርት መማሪያና ጥንተ መጻሕፍት ነው፡፡ ነቢየ እግዚአብሔር ልበ አምላክ ቅዱስ ዳዊት “ውስተ ርእሰ መጽሐፍ ተጽሕፈ በእንቲኣየ/ የመጻሕፍት ራስ በሆነው በቅዱስ መጽሐፍ ስለ እኔ ተጽፏል” እንዳለ መዝ. 39÷7

መጽሐፍ ቅዱስ የእግዚአብሔር ቃል ነው፡፡ እግዚአብሔር ራሱ በቃሉ በነቢያት ላይ አድሮ የተናገረው፡፡

ሀ. “እግዚአብሔር ይህን ቃል ሁሉ እንዲህ ብሎ ተናገረ፡፡ … ከእኔ በቀር ሌሎች አማልክት አይሁኑልህ፡፡”  ዘጸ. 20÷1-17 ይመልከቱ

ለ. “በብዙኅ ነገር ወበብዙኅ መክፈልት አይድዐ እግዚአብሔር ለአበዊነ በነቢያቲሁ እምትካት፡፡ ወበደኃሪሰ መዋዕል ነገረነ በወልዱ ዘረሰዮ ወራሴ ለኵሉ ወቦቱ ፈጠሮ ለኲሉ / ከጥንት ጀምሮ እግዚአብሔር በብዙ ዓይነት በብዙ ጎዳና ለአባቶቻችን በነቢያት ተናግሮ ሁሉን ወራሽ ባደረገው ደግሞም ዓለማትን በፈጠረበት በልጁ በዚህ ዘመን መጨረሻ ለእኛ ተናገረን” ዕብ. 1÷1

ሐ. “ዘአቅደመ ነጊረ በአፈ ነቢያቲሁ ወበመጻሕፍቲሁ ቅዱሳት/ በነቢያቱ አፍ በቅዱሳት መጻሕፍት አስቀድሞ እንደተናገረ” ሮሜ 1÷2

  • እግዚአብሔር ለሊቀ ነቢያት ሙሴ እንዲህ አለው፡፡ እኔ ነኝ ያለና የሚኖር፤ ለእስራኤል ልጆች እንዲህ ትላቸዋለህ፡፡ ያለና የሚኖር ወደ እናንተ ልኮኛል፡፡ ዘጸ. 3÷14
  • የእስራኤል ቅዱስ ሠሪውም እግዚአብሔር እንዲህ ይላል፡፡ ምድርን እኔ ሠርቻለሁ ሰውንም በእርሷ ላይ ፈጥሬአለሁ፡፡ ሰማያትን በእጀ ዘርግቻለሁ፤ ሠራዊታቸውንም ሁሉ አዝዣለሁ፡፡ ኢሳ. 45÷11-12
  • “እስመ ኢኮነ ስውረ ዘኢይትአመር ዳእሙ ጥዩቀ አእመርናሁ በኦሪት ወበነቢያት ከመ ውእቱ አኃዜ ኩሉ ወስሉጥ ላዕለ ኵሉ ፍጥረት ማለት የማይታወቅ ስውር /ድብቅ/ የተሸሸገ አይደለምና በኦሪትና በነቢያት በጎላ በተረዳ እውነቱን አውቀነዋል፡፡ ሁሉን የያዘ እንደሆነና በሁሉም ላይ ሥልጣን ያለው እንደሆነ አውቀነዋል” እንዳሉ ሐዋርያት / ድድስቅልያ አልቦ አመክንዮ የተባለውን አንቀጽ ተመልከት፡፡

እኛም ኢትዮጵያውያን “ውስተ ርእሰ መጽሐፍ ተጽሕፈ እኛም ኢትዮጵያውያን “ውስተ ርእሰ መጽሐፍ ተጽሕፈ በእንተ ኢትዮጵያ” የመጻሕፍት ራስ በሆነው በቅዱስ መጽሐፍ ስለ ኢትዮጵያ ተጽፏል በማለት የነበረውን እውነተኛ ታሪክ፤ አሁን ያለውንና ለወደፊትም የከፋ ችግርና ክሕደት ሊከሰት ይችላል ብለን የሰጋነውን ሁሉ በእውነት ላይ ተመርኩዘን ጽፈናል፡፡

  • የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን እምነት ተከታዮች ሆይ መናፍቃን እውነት ክርስትናንና ክርስቶስን ለመስበክ ከሆነ ብዙው የዓለማችን ክፍል የክርስቶስን መወለድ፣ በማየ ዮርዳኖስ መጠመቁ፣ በቀራንዮ ተሰቅሎ መሞቱ፣ በጐልጎታ መቀበሩ፣ በሦስተኛው ቀን መነሣቱ፣ እንዲሁም ማረጉ፣ ዳግም ምጽአቱ ያላመነና ሃይማኖት የሌለው ሕዝብ ነው ለምን ያንን ሕዝብ አያስተምሩም? ለምን በኢትዮጵያ ላይ ዓይናቸውን ተከሉ? ወገኔ ንቃ !

“ይገንዩ ቅድሜሁ ኢትዮጵያ” ኢትዮጵያውያን በፊቱ ይሰግዳሉ፡፡

መዝ. 71÷9

ነቢየ እግዚአብሔር ልበ አምላክ ቅዱስ ዳዊት ይህን ቃል የተናገረው ቅድመ ልደተ ክርስቶስ ከአንድ ሺህ ዓመት በፊት፤ ከዛሬ ሦስት ሺህ ዓመት በፊት ማለት ነው፡፡

“ኢትዮጵያውያን በፊቱ ይሰግዳሉ” የሚለው ቃል ኢትዮጵያ ምን ጊዜም ቢሆን አምልኮተ እግዚአብሔርን ስትፈጽም የነበረችና የኖረች ለወደፊቱም ስትፈጽም የምትኖር ቅድስት ሀገረ እግዚአብሔር መሆኗን የሚያረጋግጥ እውነታ ነው፡፡ ኢትዮጵያውያን ጥንት ቅድመ ልደተ ክርስቶስ ሕገ ልቡናን፤ ሕገ ኦሪትን፣ ድኅረ ልደተ ክርስቶስም ሕገ ወንጌልን ተቀብለው አምልኮተ እግዚአብሔርን ሲፈጽሙ የኖሩ ሕዝቦች ነው፡፡

ኢትዮጵያውያን ከሕገ ልቡና እና ከሕገ ኦሪት በኋላ ሕገ ወንጌልን ከማንም  ቀድመን  በመቀበል የዘመነ ክርስትና ቀደምት የእምነት መሠረት ነን፡፡ ልበ አምላክ ቅዱስ ዳዊት “ ነገሥተ ሳባ ወዐረብ ጋዳ ያመጽኡ” የዓረብና የሳባ ነገሥታት እጅ መንሻን ያቀርባሉ፡፡ መዝ. 71$10 በማለት የመሰከረልን ኢትዮጵያውያን ነን፡፡ መድኅነ ዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ በቤተ ልሔም ዋሻ በከብት በረት በተወለደበት ጊዜ የፈጣሪን እጅ መንሻ ይዘው ከቀረቡት፤ ከመላእክትና ከእረኞች ጋር ስብሐት ለእግዚአብሔር በሰማያት ወሰላም በምድር ሥምረቱ ለሰብእ ብለው ካመሰገኑት ፍጡራን መካከል በእርግጠኝነት ተገኝተንበታል፡፡ ከዚያም ዓለም በሙሉ ስለ ክርስቶስ መወለድ ምንም ባልሰማበትና በአረማዊነት በነበረበት በመጀመርያው መቶ ክፍለ ዘመን በ34 ዓ.ም በዓለ ኀምሳን ለማክበር ወደ ኢየሩሳሌም የሔደው ጃንደረቫ በወንጌላዊው ቅዱስ ፊሊጶስ ስብከት አምኖና ተጠምቆ ወደ ቅድስት ሀገሩ ኢትዮጵያ በመመለስ የመጀመሪያው ሐዋርያ  ሆነ፡፡ የሐዋ.ሥ 8÷39

በመሆኑም ቅድስት ሀገር ኢትዮጵያ የሃይማኖትና የስልጣኔ፣ የቋንቋና የታሪክ፤  የመልካም ሥነ ምግባርና የጥሩ ባህል  መዲና መሆኗ ለማንም ግልጽ ነው፡፡

ይሁን እንጂ በማንነታችንና በሃይማኖተኝነታችን የታወቅን፤ በቅዱሳት መጻሕፍት የተመሰከረልን ማለትም “በውኑ ኢትዮጵያዊ መልኩን ወይስ ነብር ዥንጉርጉርነቱን ይለውጥ ዘንድ ይቻላልን? ት.ኤር. 13÷23 ተብሎ የተነገረለትን ቅዱስ ሕዝብ የዘመን መጨረሻ ሆነና በየጊዜው የሚነሱ ሃይማኖት ለዋጮች መናፍቃን “ላም ባልዋለበት ኩበት ለቀማ እንዲሉ አበው” ባልዋሉበት፤ በማያውቁትና ባልተማሩት ክርስትናን እናስተምራለን እያሉ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንን ሲያውኳትና ምእመናንንም ሲያደናግሩ ይታያሉ፡፡

ስለዚህ “ተሰአሎ ለአቡከ ወይነግረከ” አባትህን ጠይቀው ይነግርኻል ዘዳ. 32÷7፡፡ ጥንታዊት፤ ታሪካዊት፤ ሐዋርያዊት፤ ብሔራዊት፤ ርትዕት ቅድስት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን የእነ አርዮስን፤ የእነ ንስጥሮስን፤ የእነ መቅዶንዮስን፤ የእነ ሉተርንና ተከታዮቻቸውን ኑፋቄ ድል በመንሣት፤ ከዓላውያን ነገሥታት ጋራ ታግላ በማሸነፍ  እዚህ ዘመን መድረሷን እያረጋገጥን ለወደፊቱም እንኳ መናፍቅ ሌላም “በስሜ ይመጣሉና ተጠንቀቁ ኢየሱስ ከቤት አለ ቢሏችሁ አትግቡ ከውጭ አለ ቢሏችሁ አትውጡ” ፡፡ ማቴ. 24÷24 ተብሎ ስለተነገረን አንደነግጥም፡፡ ስለሆነም የመናፍቃን ክህደታቸውን የእኛ እውነተኛውን የተዋሕዶ ሃይማኖት እምነትና ቀኖና በንጽጽር ተቀምጧል፡፡

ስለዚህ ካህናትና ምእመናን የመናፍቃንን ክህደታቸውንና ውሸታቸውን ይረዱበት ዘንድ እውነተኛዋን የኢትዮጵያ ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ የክርስትና ሃይማኖት በበለጠ ታጠናክሩበት  ዘንድ በማለት ኢትዮጵያዊ ሃይማኖቱን፤ ነብር ዝንጉርጉርነቱን ይለውጥ ዘንድ ይችላልን? “ተሰአሎ ለአቡከ ወይነግረከ” አባትህን  ጠይቀው ይነግርኻል ዘዳ. 32÷7፡፡ በሚል ርእስ ከቅዱሳት መጻሕፍት ያለውን ሃይማኖታዊ ሐቅ በመጥቀስ አቅርበነዋል፡፡

መልካም ንባብ 

አባ ሳሙኤል

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስተያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀ ጳጳስ

2010 ዓ.ም

 

 

 

“ወኲሉ መጽሐፍ ዘበመንፈሰ እግዚአብሔር ተጽሕፈ ይበቊዕ ለኲሉ ትምህርት ወተግሣጽ ወአርትዖ ወጥበብ ወጽድቅ ከመ ይትገሠጽ ብእሴ እግዚአብሔር ውስተ ኲሉ ምግባረ ሠናይ”

የእግዚአብሔር ሰው ፍጹም እና ለበጎ ሥራ ሁሉ የተዘጋጀ ይሆን ዘንድ የእግዚአብሔር መንፈስ ያለበት መጽሐፍ ሁሉ ለትምህርት ለተግሣጽ ልብን ለማቅናት በጽድቅም ላለው ምክር ደግሞ ይጠቅማል። 2ኛ.ጢሞ 3፥16-17 በማለት በታዘዝነው መሠረት የኅዳር ሚካኤልን የምናከብርበትን ምክንያት ከዚህ ቀጥለን እናቀርባለን። 

ዘምስለ ዮሴፍ ተሰይጠ ከመ ይስፍር ሲሣዮ ለሕዝብ፡፡

ለሕዝበ እስራኤል ምግባቸውን ያዘጋጅ ዘንድ ከዮሴፍ ጋር ተሸጠ

( አባ ጊዮርጊስ ዘጋስጫ መጽሐፈ ሰዓታት)

የያዕቆብ ልጆች ወንድማቸውን ዮሴፍን ለእስማኤላውያን  ሽጠውት ሳለ  እስማኤላውያን ለጲጥፋራ ሸጡት፡፡ ከጲጥፋራ ቤት ገብቶ ሲኖር ከዕለታት አንድ ቀን የጲጥፋራ ሚስት ሩካቤ ሥጋ እናድርግ አለችው፡፡ እሱም ጌታየ በሁሉ ቢያሰለጥነኝ በዚህ በአንች ላይ አላሰለጠነኝም አይሆንም አላት፡፡ እሷም አውቃ ልብሷን ከፊቷ ቀዳ አውልቃ ሰው ባርያ ሲገዛ መልከ ክፉውን ፀጉረ ከርዳዳውን ይገዛል እንጂ መልከ መልካሙን ገዝቶ ልድፈርሽ አለኝ አለች፡፡ አሕዛብም ዮሴፍን ወህኒ ቤት አገቡት፡፡ ዮሴፍም ከወህኒ ቤት ገብቶ ሳለ የፈርዖን ጠጅ አሳላፊውና እንጀራ አሳላፊው ተጣልተው ወህኒ ቤት ገብተው ሲኖሩ ከዕለታት አንድ ቀን እየራሳቸው ሕልም አይተው ነበርና ሕልማቸውን ለዮሴፍ ነግረውት ዮሴፍም እንደሕልማቸው ፈታላቸው፡፡ የጠጅ አሳላፊውን እንደነበርክ ትሆናለህ አለው፡፡ የእንጀራ አሳለፊው ዮሴፍ እንደነገረው ተሰቀለ፡፡ ዮሴፍም የጠጅ አሳላፊውን እንዳትረሳኝ አለው፡፡ከዕለታት አንድ ቀን ፈርዖን ሕልም ያያል፡፡ ሕልሙም ትርጓሜውም ይጠፋዋል፡፡ ሕልሙም እንዲህ ነው፡፡

ከወንዝ ውኃ ሲጠጡ ሰባት የከሱ ላሞች ሰባቱን ያልከሱትን የወፈሩትን  ላሞች ሲውጧቸው አየ፡፡ ሕልሙንም የሚፈታለት አላገኘም፡፡ የጠጅ አሳላፊውም የሴፍ ያነን አትርሳኝ ያለው ነውና ዮሴፍም የሚባል ሕልም የሚፈታ አለ ብሎ  ለንጉሡ ነገረው፡፡ ፈርዖንም ዮሴፍን ከወህኒ ቤት አስመጣው፡፡ ሕልሙንም  ሰባት ዓመት ረኃብ ችግር ይሆናል አለው፡፡ ታዲያ ምን ላድርግ አለው፡፡ ለሰባት ዓመት የሚበቃ እህል አሰብስብ አለው፡፡ ያን ጊዜ ዮሴፍን ሾመው፡፡ ዮሴፍም ለሕዝቡ የሚበቃ እህል ሰበሰበ፡፡

በእየሀገሩ ረኃብ ጸና፡፡ ረኃብ ኮነ በበብሔሩ ወፈድፋደሰ በከነዓን ጸና ይላል፡፡ እህልም በከነዓን ጠፋ፡፡ የእየሩሳሌም ሰዎች እስራኤል ከግብጽ ሰዎች ውስጥ ዮሴፍ የሚባል የሰበሰበውን እህል ያቀና ነበርና  ሸምቶ ለመብላት ወደግብጽ ተሰደዱ፡፡ ከዚህ በኋላ ዮሴፍን የሾመው ሞቶ ሌላ ፈርዖን የሚባል ክፉ ንጉሥ ነገሠ፡፡ የእስራኤልን ብልሀትና ብዛት አይቶ ከእስራኤል ወገን ወንድ ልጅ ሲወለድ በሰይፍ ይቆረጥ ብሎ አዋጅ ነገረ፡፡ ሙሴ በዚያን ጊዜ ሲወለድ ከግንባሩ ላያ ብርሃን ተስሎበት፤ ተጽፎበት ተወለደ፡፡ እኅቱና እናቱ ፈርዖንን በመፍራት ከወንዝ ዳር በሳጥን ውስጥ አርገው ጥለውት እኅቱ ማርያም በጎዳና ሆና ትጠባበቀውና ታየው ነበር፡፡ አንዲት ሴት ልብስ ልታጥብ ወደ ወንዝ ስትሄድ ሳጥን አግኝታ ብትከፍተው ሙሴን አገኘችው፡፡ የንጉሡ ልጅ ሰውነቷን ልትታጠብ ሂዳ አገኘችውም ይላሉ፡፡ እኅቱ ማርያምም አውቃ ከእስራኤል ወገን ልጅ የሞተባት አንዲት ሴት አለችና ታሳድገው አለቻት፡፡ አምጫት አለቻት፡፡ ለእንበረም ሚስት ለዮካብድ ሰጠቻት፡፡ ዮካብድም ከቤት ወስዳ ሙሴን ሦስት ዓመት አሳደገችው፡፡ ከዚህ በኋላ ሙሴ ከፈርዖን ቤት አደገ፡፡

ከዕለታት አንድ ቀን ፈርዖን በእስራኤል ላይ ፍርድ ሲያጣምም አየው፡ ከአየው በኋላ ሙሴ ፈርዖንን በጥፊ መታው፡፡ ፈርዖንም ተናዶ ሊገድለው ሲል መካሮቹ/አማካሪዎቹ ንጉሥ ሆይ ሕፃን ምን ያውቃል እሳትና ፍትፍት ቢያቀርቡለት ፍትፍቱን ትቶ እሳቱን ይጎርሳል አሉት፡፡ እስኪ አቅርቡለት አላቸው፡፡ ቢያአቀርቡለት ሙሴ ወደ ፍትፍቱ እጁን ሊሰድ ሲል መልአኩ  በረቂቅ ነገር ወደ እሳቱ መለሰው፡፡ ሙሴ ልቱት (ኮልታፋ) የሆነበት ምክንያት ይህ ነው። ስለዚህ ፈርዖን ከመግደል ተወው፡፡ እንዲህ እያለ ከአደገ በኋላ ከዕለታት አንድ ቀን ግብጻዊና ዕብራዊ በልብስ ማጠቢያ ተጣልተው ሳለ ለዕብራዊው አድልቶና ተረድቶ ግብጻዊውን ገድሎ አሸዋ አለበሰው፡፡ ይህ ነገር በፈርዖን ዘንድ አልተሰማም ነበር፡፡

ከዕለታት አንድ ቀን ደግሞ ግብጻዊና ዕብራዊ ተጣልተው ሙሴ ሊገድል ቀርቦ ሳለ ግብጻዊው አንስቶ ከዚህ ቀደም ቢጣሉ ግብጻዊውን ገደልክ ሳይሰማብህ ቀረ ቢለው ያን ጊዜ ሙሴ ፈርቶ ወደምድረ ምድያም ተሰደደ፡፡ ከዚህ በኋላ የዮቶር ልጆች በጎቻቸውን ሲያጠጡ የሀገራቸው ውኃ ለሀምሳ ሰው የሚፈነቀል ድንጋይ ተገጥሞ ነበር፡፡ ሙሴን ከዚያ አግኝተው ፈንቅልልን አሉት፡፡ መጥቶ ለሀምሳ የሚፈነቀለውን ድንጋይ ብቻውን ፈንቅሎ በጎቻቸውን አጠጥቶላቸዋል፡፡ ፈጥነውም ወደቤታቸው ተመልሰዋል፡፡ አባታቸውም ዮቶር ፈጥናችሁ መጣችሁ አላቸው፡፡ እነሱም አንድ ሰው አግኝተን ብቻውን ፈንቅሎ አጠጥቶልን ፈጥነን መጣን አሉት፡፡ ዮቶርም እንዲህ ያለውን ሰው ለምን ትታችሁት መጣችሁ አሁንም ሂዱና አምጡት አላቸው፡፡ እነሱም ሂደው አመጡት፡፡ ሙሴም ከዮቶር ቤት አደረ፡፡ ዮቶርም ልጁን አጋባው፡፡ ሙሴም ከዮቶር ቤት በግ ሲጠብቅ ኖረ፡፡

ኢሀሎኑ በዝ ሰማይ አምላከ እስራኤል/ የእስራኤል አምላክ በዚህ ሰማይ የለምን?

እስራኤል ከግብጽ ውስጥ ሲኖሩ ንጉሡ ፈርዖን በጣም ያሰቃያቸው ነበር፡፡ ከዕለታት አንድ ቀን  ራሄል የምትባል ርጉዝ ሴት ባሏ ሞቶ በባሏ ምትክ ኖራ እርገጭ ተብላ ኖራ የምትረግጥ ነበረች፡፡ ፈርዖን ለሕንጻ ጭቃ ሲያስቦካት ከዚያ ገብታ ጭቃ ስታቦካ ምጥ መጣባት፡፡ በዚያን ጊዜ ለፈርዖን ብታመለክት ከዚያው አብረሽ ርገጭው የሰው ደም ሕንፃ  ያጠብቃል፤ያጸናል አላት፡፡ ከዚህ በኋላ ራሄል ከዚያው መንታ ልጆች ወልዳ ከጭቃው ላይ አብራ ረግጣቸዋለች፡፡ በዚያን ጊዜ ምርር ብላ ኢሀሎኑ በዝ ሰማይ አምላከ እስራኤል/ የእስራኤል አምላክ በዚህ ሰማይ የለምን? ብላ ብታለቅስና እንባዋንም ወደ ላይ ብትረጨው ቅድመ እግዚአብሔር ከመንበረ ጸባዖት ደርሷል፡፡

ሰማዕኩ ገዓሮሙ ለሕዝብየ ወወረድኩ ከመ አድኅኖሙ/ የሕዝቤን ጩኸት ሰምቻለሁና አድናቸው ዘንድ ወረድኩ !

ከዚህ በኋላ እግዚአብሔር የራሄልን ጩኸቷንና ግፏን በመመልከት ከዕለታት አንድ ቀን በደብረ ሲና ዕፀ ጳጦስ ከምትባል እንጨት ሥር ጌታ ለሙሴ ተገልጾ የሕዝቤን ጩኸት ሰምቻለሁና ሂደህ ፈርዖንን ሕዝቤን ልቀቅ በለው አለው፡፡ ሙሴም ምን ምልክት አለኝ አለው፡፡

1ኛ. በትርህን ከመሬት ጣላት አለው ቢጥላት እባብ ሁናለች፡፡ ፈርቶ ሸሸ፡፡ ጅራቷን ይዘህ አንሳት አለው፡፡ ቢያነሳት ደህና ሁናለች፡፡

2ኛ. እጅህን ከብብትህ አግብተህ አውጣው አለው፡፡ አግብቶ ቢያወጣው ለምጽ ሆነ፡፡ ደግመህ አግብተህ አውጣው አለው ደግሞ አግብቶ ቢያወጣው ደህና ሁኗል፡፡

ሙሴም ይህን ነገር ለፈርዖን አሳይቶ እስራኤልን ስደዳቸው ቢለው እምቢ አለው፡፡ በዚህ ጊዜ ፈርዖን እስራኤልን አለቅም እግዚአብሔርንም አላውቅም በማለቱ ምክንያትና ልቡን በማደንደኑ ፈጣሪ ብዙ መቅሰፍት አወረደ፡፡ በዚያን ጊዜ መቅሰፍት ሲወርድ የእስራኤል ሕዝብ በሚኖርበት በጌሤም መቅሰፍት አልነበረም፡፡ ሙሴን አሮንን ጸልዩልን እያሉ መቅሰፍቱ ይቆም ነበር፡፡ ሙሴም እጁን ወደ እግዚአብሔር ዘርግቶ በመጸለይ ያማልድ ነበር፡፡ ሎቱ ስብሐት

ያገለግሉኝ ዘንድ ሕዝቤን ልቀቅ፡፡ ዘፀ. 9፡- 1 8፡- 2

በመንገድ ይጠብቅህ ዘንድ ወዳዘጋጀሁትም ስፍራ ያገባህ ዘንድ እነሆ፦ እኔ መልአክን በፊትህ እሰድዳላሁ። በፊቱ ተጠንቀቁ ቃሉንም አድምጡ ስሜም በእርሱ ስለሆነ ኃጢአት ብትሠሩ ይቅር አይልምና አታስመርሩት። አንተ ግን ቃሉን ብትሰማ ያልሁህንም ሁሉ ብታደርግ ጠላቶችህን እጣላቸዋለሁ የሚያስጨንቁህንም አስጨንቃቸዋለሁ ዘፀ. 23፥20-22

እግዚአብሔር አምላክ ያገለግሉኝ ዘንድ ሕዝቤን ልቀቅ እያለ በተደጋጋሚ ፈርዖንን  በሙሴ አማካኝነት ቢያዘው ፈርዖን እምቢ በማለቱ ምክንያት ከፈጣሪ የታዘዙ መቅሰፍታት እኒህ ናቸው፡፡

1ኛ. ጓጉንቸር 2ኛ. ቅማል 3ኛ. የዝንብ መንጋ  4ኛ. ቸነፈር 5ኛ. ቁስል 6ኛ. ሻኝህ 7ኛ. በረዶ  8ኛ. አንበጣ 9ኛ. ሰው የሚዳስሰው ጽኑ ጨለማ 10ኛ. ሞተ በኲር 11ኛ. ስጥመት ናቸው፡፡

ወፈነወ መልአኮ ወአድኀኖሙ/ መልአኩን ልኮ አዳናቸው

ከዚህ በኋላ ፈርዖን እስራኤልን ወደሀገራቸው ሰደዳቸው፡፡ እሱም ከዋለበት ቢመጣ ከተማይቱ ጭልል ብላ አገኛት፡ ፈርዖንም ለካስ ከተማይቱን ያስከበሯት እስራኤሎች ናቸው ብሎ እነሱን ለመመለስ አንድ የወይራ ፍልጥ የሚበላ ፈረስ ነበረው፡፡ ሠራዊቶቹንና እያኔስን እያንበሬስን ባሬስን አስከትሎ እሱ በፈረስ ሆኖ ገስግሶ ከእስራኤል ደረሰባቸው፡፡ እስራኤልም ከባሕረ ኤርትራ ደርሰው ባሕረ ኤርትራ ሞልታ ነበርና ሙሴ በበትሩ ቢመታት እንደ ግድግዳ ወደታች ወደ ላይ ከሦስት ተከፍላ አሳልፋቸዋለች፡፡ ያን ጊዜ እስራኤልን ቅዱስ ሚካኤል እየመራ አሻገራቸው፡፡ ፈርዖንም እነሱን አይቶ እሻገራለሁ ብሎ ባሕረ ኤርትራ ገብቶ ቅዱስ ሚካኤል ሰይፈ ቁጣውን ቢያሳየው ከነፈረሱና ከነሰራዊቱ ሰጥሞ ቀርቷል፡፡ እስራኤልም ሰባት ደመና ታዞላቸው አንዱ በፊት፤ አንዱ በኋላ፤ አንዱ በቀኝ፤ አንዱ በግራ፤ አንዱ ለእግራቸው ምንጣፍ፤ አንዱ ከላይ ለእራሳው ጥላ ከለላ፤ አንዱ መንገድ ጠራጊ ሆኖ እየመራቸው ከስደት ወደ ምድረ ርስት ተመልሰዋል፡፡ የእስራኤልም ልጆች በግብጽ የኖሩበት ዘመን ዐራት መቶ ሰላሣ ዓመት ነው፡፡ ዘፀ. 12፡-40

ይህ ሁሉ የሆነው ከፈጣሪያችን ታዞ በቅዱስ ሚካኤል ተራዳኢነትና ረዳትነት ሕዝበ እስራኤል/እስራኤል ዘሥጋ ከግብጽ ባርነት ነጻ የወጡበትን በማሰብ ስለሆነ እኛን እስራኤል ዘነፍስንም ከሲኦል፤ ከገሃነም እንዲያወጣን፤ በነፍስ በሥጋ እንዲታደገን፤ከፈጣሪያችን እንዲያማልደን በእየዓመቱ ኅዳር 12 ቀን የቅዱስ ሚካኤልን በዓል የምናከብርበት ምክንያት ይህ ነው፡፡

 

ስብሐት ለእግዚአብሔር

 

   ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል

 በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ

          አዲስ አበባ

 

 

ዘመነ ጽጌ ከመስከረም 26 እስከ ኅዳር 5 ቀን ያሉት 40 ዕለታት ሲሆኑ ትርጓሜው የአበባ ጊዜ ማለት ነው። “ወይቤሎ ለአዳም ወሀብኩከ ርስተ ገነት ትፍስሕት በፅጌ ሥርጉተ ወበፍሬ ክልልተ ዘፍ.2፥8 ” እግዚአብሔር ጠፈርን በአድማስ ደግፎና በደመና ከፍክፎ መባርቅትንና ዝናማትን በደመና ጭኖ ደመናውን በነፋስ አሽክሞ ዓለምን በፀሐይና በጨረቃ አብርቶ በፅጌያት አስጊጦ ገነትን በአዝርዕትና በአትክልት አዘጋጅቶ መንግሥተ ሰማያትን ሠርቶ የሰውን ልጅ ፈጠረው።
አምሳላተ ጽጌ (የጽጌ ምሳሌዎች)
1. ጽጌ የጌታ ምሳሌ ነው
“ትወፅዕ  በትር  እምሥርወ  እሴይ  ወየዐርግ  ጽጌ  (ኢሳ. 11፥1 ) ትርጓሜ  ይእቲ በትር አምሳለ ማርያም  ቅድስት  ይእቲ  ወፅጌ  ዘወጽአ  እምኔሃ  አምሳሉ  ለወልድ ( ዮሐ. 1፥1- 14 ድጓ ዘጽጌ)ʼʼ

ከእሴይ ሥር በትር ትወጣለች። ከእርሷም አበባ ይወጣል፤ ይህችውም በትር የማርያም አምሳል ናት። ከእርሷ የተገኘው አበባም የወልድ አምሳል ነው። በመሆኑም ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ቅዱስ ሥጋውንና ክቡር ደሙን እውነተኛ መብልና እውነተኛ መጠጥ አድርጐ በመስጠቱ የፍሬ መገኛ በሆነው አበባ ተመስሏል። ቅዱስ ያሬድ ቡሩክ ዕፅ ዘሠናየ ይፈሪ ወኃጢአተ ይሰሪ ( ድጔ ዘጽጌ ) የኃጢአት ማስተሥሪያ የሚሆን መልካም ፍሬን ያፈራ የበረከት እንጨት ክርስቶስ ነው። ለሕያዋን ፍጥረታት የሕይወት ምግብነት ከሕቱም ምድር በቅሎ አብቦና አፍርቶ የተገኘው ክርስቶስ ከፍሬው የበሉትን ደቂቀ አዳም በሙሉ አድኗል።
2. ፅጌ የቅድስተ ቅዱሳን ቅድስት ድንግል ምሳሌ
እመቤታችን የእውነተኛው ፍሬ ክርስቶስ መገኛ በመሆኗ በአበባ ትመሰላለች፤ እመቤታችን የኃጢአታችን ክብደት ሳይሆን የግፋችን ብዛት የታየባት እውነተኛ ችሎት (ፍትሐ አምላክ) የተገኘባት ናትና። ትውልድ ሁሉ ለዘላዓለም ያመሰግኗታል። “እስመ ርእየ ሕማማ ለአመቱ ወገብረ ኃይለ በመዝራዕቱ (ሉቃ. 1፥481) መዝገቡ ለቃል ፅጌ እንተ ኢትትነገፍ መድኃኒተ ሕዝብ (ድጔ ዘጽጌ) ያገልጋዩን መዋረድ አይቷልና በክንዱ ታላቅ ሥራን አድረገ። የቃል ማደሪያ ( የፍሬ ሙዳይ ) የሆነችው አበባ ለዘለዓለም አትረግፍም። ስለዚህ በፍሬዋ የሕዝብ መድኃኒት በመዓዛዋ የቅዱሳን የሕሊና እረፍት ናት።
‹‹ ዕፀ ጳጣስ እንተ በአማን ፅጌ ደንጐላት ሐረገ ወይን ዘእምነገደ ይሁዳ እንተ ሠረጸት ለሕይወት (ዘፍ. 49፥1 ድጓ ዘጥቅምት ማርያም) እመቤታችን ከይሁዳ ነገድ ለዘለዓለም መንግሥት የወጣች የወይን ሐረግ በደብረ ሲና በጳጦስ እንጨት ላይ የታየውን ምሳሌ በእውነት ያሳያች ናት።››
3. ጽጌ የመስቀል ምሳሌ
በማር ሥራ ላይ የተሰማሩ ሠራተኛ ንቦች አንድ ሆነው በአበባ ላይ እንደሚሠፍሩ ሁሉ ሕዝብና አሕዛብ በአንድነት የተሰበሰቡበት አበባ የዕለተ ዐርቡ የክርስቶስ መስቀል በመሆኑ መስቀል አበባ ይባላል። በከመ ይቤ ሰሎሞን በእንተ ማርያም ንዑ ንትፈጋዕ ወኢይኅልፈነ ፅጌ ደመና መስቀል ዘዮም አብርሃ በስነ ማርያም። (ድጓ ዘጽጌ ) ሰሎሞን ስለ ማርያም ሲናገር እነሆ ክረሞቱ፣ (ውርጩ፣ ውችንፍሩ፣ ጭቃው፣ ቁሩ ) አልፎ በረከት ተተካ እንዳለ። የክርስቶ መስቀል በማርያም ባሕርይ ዛሬ አብቧልና የበረከት አበባ ሳያልፈን ኑ እንደሰት እንዲል።
በባሕርዩ መወሰን የማይስማማውን አምላክ ማርያም በባሕርይዋ ስለወሰነችው (ፍጹም አምላክ ፍጹም ሰው ስለሆነ) በተመረጠችው የማዳን ሰዓት / ዕለተ ዐርብ / መስቀል ያለባሕርዩ በማርያም ባሕርይ ተሸከመው።
4. ጽጌ የቤተ ክርስቲያን ምሳሌ
የክርስቶስ ሥጋ የሚያፈራባት የአበባ እንጨት የሆነችው ቤተ ክርስቲያን አበባ ትባላለች። ቅዱስ ያሬድ በዝማሬው “ወልድ እኁየ ጸዓዳ ወቀይህ ፀዓዳ ትቤሎ በእንተ ሥጋሁ ለክርስቶስ” ልጅ ወንድሜ መልከ መልካም ደመ ግቡ ቀይ ነው። ቤተ ክርስቲያን ክርስቶስን ስለለበሰው ሥጋ ቀይ ጐልማሳ አለችው ይላል። ቤተ ክርስቲያን ምድራዊት ስትሆን ሰማያዊት ናት። ለምድራዉያን ሰዎች የምትሰጠው ልጅነት የምታድለው ሰማያዊ ፀጋና ሀብት ነው።
‹‹ ሐረገ ወይን እንተ በሞድር ሥረዊሃ ወበሰማይ አዕጹቂሃ›› ሥሯ በምድር ቅርንጫፚ በሰማይ የሆነች የወይን ሐረግ በፈቃደ ሥላሴ ዛላዋ የምትቆረጥ ፍሬዋ የምትለቀም የበረከትም ፍሬ የምታፈራልን የወይን ሐረግ ቅዱስት ቤተ ክርስቲያን ናት።
‹‹ቅዱስ ያሬድ “ጽጌ ብሂል ቅድስት ቤተ ክርስቲያን›› ጽጌ ማለት ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ናት ይላታል (ድጓ ዘጽጌ)
በጽጌ የተመሰሉ የጌታችንና የእመቤታችን ስደት (ማቴ. 2፥13 -ፍ)
“እምግብፅ ጸዋዕክዎ ለወልድየ ” (ሆሴዕ. 11 ፥ 1) ልጄን ከግብጽ ጠራሁት ለጊዜው የተነገረው ለያዕቆብ ሲሆን ፍጻሜው ግን ለጌታ ነው። መልከ ጼዴቅም ዘመዶቹን ማርልኝ ቢለው ልጄን በሥጋ ሰድጄ እምርልሀለሁ ብሎ ቃል ገብቶለት ነበርና ኪዳነ መልከ ጼዴቅን ለመፈጸም ጌታ ወደ ግብጽ ተሰደደ።
“መልአከ እግዚአብሔር አስተርአዮ በሕልም ለዮሴፍ” ከእግዚአብሔር የታዘዘ መልአክ ለዮሴፍ በሕልም ነገረው። “እንዘ ይብል ተንሥእ ወንሣእ ሕፃነ ወእሞ ወጐየይ ውስተ ሞድረ ግብፅ” ተነሥተህ እናቱንና ብላቴናውን ይዘህ ወደ ግብጽ ሂድ ብሎ ነገረው። እስመ ሀለዎ ለሄሮድስ ይኅሥሦ ለሕፃን ከመ ይቅትሎ ” ሄሮድስ ብላቴናውን ሊገድለው ይሻው ዘንድ አለውና።
• ወተንሥኦ ነሥአ ሕፃነ ወእሞ በሌሊት ወሖረ ውስተ ብሔረ ግብጽ” ተነሥቶ ብላቴናውን እናቱን ይዞ በሌሊት ወደ ግብጽ ሂደ። ከላይ በመግቢያው እንደተገለጸው
• ከመ ይትፈጸም ዘተብህለ እም ኃበ እግዚአብሔር በነቢይ እንዘ ይብል እምግብፅ ጸዋዕክዎ ለወልድየ” እግዚብሔር በነቢይ አድሮ ነቢይ ከእግዚብሔር ተገልጾለት በነቢዩ
ቃል ልጄን ከግብጽ ጠራሁት ተብሎ የተነገረው ይደርስ ይፈጸም ዘንድ፤ ወይወርድ እግዚእነ ውስተ ምድረ ግብጽ ዲበ ደመና ቀሊል” በደመና ተላይ ሆኖ ወደ ግብጽ ይወርዳል ተብሎ የተነገረው ይፈጸም ዘንድ።
• “ወነበረ ህየ እስከ አመ ሞቱ” ለሄሮድስ” የተነገረው ይፈፀም ዘንድ ሄሮድስ እስኪሞት ድረስ ሦስት ዓመት ከመንፈቅ በግብጽ ኖረ።
ጌታ ለምን ተሰደደ?
1. ትንቢቱ ይፈጸም ዘንድ፤ 2. ስደትን ለመባረክ 3. በፈቃዱ የሚሞትበት ጊዜ አልደረሰምና። 4. አዳሞ ከዚህ ዓለም አፍአ ከምትሆን ከገነት ተሰዶ ነበር። 5. ሰማዕትነት በእሳት በስለት ብቻ አይደለምና እኛን ለማስተማር ተሰደደ ብለው ሊቃውንት ይተርጉማሉ። ሄሮድስ ሰብአ ሰገል እንደ ተሳለቁበት ባየ ጊዜ እጅግ ተቆጣና ልኮ ከሰብአ ሰገል እንደተረዳው ዘመን በቤተ ልሔምና በአውራጃዋ የነበሩትን ሁለት ዓመት ከዚያም የሚያንሱትን ሕፃናትን ሁሉ ግደሉ አለ። ቄሣር ሕፃናትን ሰብስበሕ ልብስ ምግብ እየሰጠህ በማር በወተት አሳድገህ ለእናት ለአባታቸው ርስት ጉልት እያሰጠህ ጭፍራ ስራልኝ ብሎኛል ብሎ አዋጅ ነገረ። በዚያ ጌዜ ያላት ልጅዋን የሌላት ልብስ ምግብ ልቀበልበት ብላ እየተዋሰች ይዛ ሂደላች። በዚያን ጌዜ 144.00 (አሥራ አራት እልፍ ከአራት ሺህ )ሕፃናት ታርደዋል።
በባሕርየ መለኮቱ ስደት የማይስማማው ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በቅዱስ ወንጌል እንደ አስተማረው ሥጋዊ ስደቱ ፤
1. ስደትን ለተከታዮቹ ለማስተማር በአንዲቱ ከተማ መከራ ቢያደርሱባችሁ ወደ ሌላይቱ ሽሹ (ማቴ. 10፥23 )
2. ሰው መሆኑን ለመግለጽ ከአዳም አካል አንድም ያልጐደለው ሙሉ ዳግማዊ አዳም መሆኑንና የለበሰው ሥጋ የሚደማ የሚቆስል በሰይፍም ሆነ በጦር ቢወጋ ጉዳት የሚደርስበት ሰብአዊ ባሕርይ ያለው መሆኑን ለማስረዳት
3. ዲያብሎስን ለማሰደድ የጌታ ስደት በተዛዋሪ የዲያብሎስ ስደት ሆነ፤ ጌታ የሚቀበለው መከራ ሁሉ ዲያብሎስን በርቀት የሚመታ መሣሪያ ነው። በመጨረሻም በመስቀሉ ላይ የሆነው የጌታ ሞት የዲያብሎስ ሞት ሆነ። የኢትዮጵያ ኦቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሊቃውንትም ይህን አጽንተው ያስተምራሉ ያምናሉ።
የጌታንና የእመቤታችን ጉዞ ከግብፅ ወደ ኢትዮጵያ
እመቤታችን ቅዱስት ድንግል ማርያምና ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ አረጋዊ ዮሴፍና ሰሎሜ በብሩህ ደመና ላይ ሆነው ከግብፅ ወደ ኢትዮጵያ ሲመጡ ናግራን ከተባለ ሀገር ደረሱ። በናግራን ሳሉ ጌታ እንዲህ አለ። ከቀኝ ጐኔ የሚፈሰው ደሜ በብርሃናት አለቃ በቅዱስ ዑራኤል እጅ ተቀድቶ  በቅድሚያ በዚች ሀገር ይፈሳል፣ ይረጫል ። እመ ብዙኃን ቅድስት ድንግል ማርያምን እንዲህ አላት፤ አንች በድንግልና ፀንሰሽ በድንግልና እንደወለድሽኝ አምነው የሚያከብሩሽ በእኔም የሚያምኑ ብዙ የተቀደሱ ሰዎች በዚህች ሀገር ይወለዳሉ። ከናግራን ተነሥተው ለትግራይ ትዩዩ ከሚሆን ሐማሴን ከሚባለው ሀገር ሲደርሱ በምሥራቅ በኩል ከፍተኛ ተራራ ተመለከቱና ወደ ተራራው ሄዱ። ጌታም በተራራው ላይ ሳሉ እመ ብዙኃንን እንዲህ አላት። ይህች ተራራ ምስጋናሽ የሚነገርባት ቦታ ትሆናለች። የተራራዋም ስም ደብረ ሃሌ ሉያ ወይም ደብረ ዳሞ ይባላል። ትርጓሜውም የአምላክ ልጅ፣ የመስቀሉ፣ ቦታና የስሙ መገኛ ወይም አደባባይ ማለት ነው።
ከዚያም በኋላ ታቦተ ጽዮን ወደሞትኖርበት ወደ አክሱም ደረሱ። ታቦተ ጽዮን ባለቸበት ቦታ ሳሉ ባዚን የተባለው የኢትዮጵያ ንጉሥ ታቦተ ጽዮንን ለመሳለም መጣ። የካህናቱ አለቃ አኪን የኢሳይያስን መጽሐፍ ድንግል በድንግልና ጸንሳ በድንግልና ትወልዳለች ስሙንም አማኑኤል ትለዋለች የሚለውን አነበበ (ኢሳ 7 ፥ 14)
ስደተኞች ግን ለንጉሡም ሆነ ለካህናቱ ሳይገለጡ የመጽሐፋን ቃል ከሰሙ በኃላ በብሩህ ደመና ላይ ሆነው ወደ ደብረ ዐባይ ሄዱ። ጌታም እናቱን እንዲህ አላት። ይህች ሀገር እንደ አክሱም ለስምሽ መጠሪያ ርስት ትሁን፣ በኋላ ዘመን በቀናች ሃይማኖት ጸንተው ሕጌን የሚያስተምሩ አንችን የሚወዱ ሰዎች ይኖሩባታል አላት።
ከዚያም ደብረ ዐባይ ተነሥተው ዋሊ ወደሚባለው ገዳም ወደ ዋልድባ ሄዱ። በዋልድባ በረሃም ሳሉ በራባቸው ጊዜ ጌታ በዮሴፍ በትር የአንድን ዕንጨት ስር አወጣና ለእናቱ ብይ ብሎ ሰጣት። እናቱም ይህን የሚመር እንጨት አልበለም አላችው። ጌታም በኋላ ዘመን ስምሽን የሚጠሩ አንችን የሚያከብሩ ብዙ መናንያን ይህን እየበሉ በዚህ ቦታ ይኖራሉ አላት።
እንጨቱም የሚጣፍጥእስራኤል ነገር ሂድ አለው (ማቴ. 2፥19-21 )
ስለዚህ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከቅድስተ ቅዱሳን ቅድስት ድንግል ማርያም ከአረጋዊ ዮሴፍና ከሰሎሜ ጋር ከስደት በሚመለሱ ጊዜ ወደ ደብረ ቁስቋም የገቡበት ዕለት በየዓመቱ ኀዳር 6 ቀን ይከበራል።
በዚህ መሠረት ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶና እናቱ የእኛም እናታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ሊቀበሉት የማይገባውን ሥጋዊ መከራ ለእኛ ሲሉ በመቀበላቸው ምክንያት ለእኛ እመቤታችንና አምላክን የምናመሰግንበት ክፍለ ዘመን ዘመነ ጽጌ ስለተባለ ኢትየጵያውያን ሌቃውንት አባ ጽጌ ብርሃንና አባ ገብረ ማርያም የተባሉ አበው መነኮሳት ማሕሌተ ጽጌን ደርሰውልናል። ይቆየን —

ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል

 በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ

    አዲስ አበባ

“ሤመክሙ  እግዚአብሔር  ጳጳሳተ፣ ቀሳውስተ  ወዲያቆናተ  ከመ  ትርዐዩ  ቤተ  ክርስቲያኑ  ለክርስቶስ  እንተ አጥረያ በደሙ ወአተባ  በዕፀ  መስቀሉ”

በገዛ  ደሙ  የዋጃትንና  በዕፀ  መስቀሉየባረካትን  የእግዚብሔርን ቤተ ክርስቲያን  ትጠብቁአት  ዘንድ  መንፈስ  ቅዱስ  እናንተን ጳጳሳት ቀሳውስትና ዲያቆናት አድርጎ ለሾመባት፤  ለመንጋው  ሁሉና  ለእራሳችሁ  ተጠንቀቁ (የሐዋ ሥራ 20፥28) በማለት ቅዱስ ሉቃስ ወንጌላዊ ገልጾልናል። በመሆኑም ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ቅዱሳን ሐዋርያትን ከመሾሙም በተጨማሪ ይህን ቃል  ኢትዮጵያዊ  ሊቅ ቅዱስ ያሬድ በድጓው ዘምሮታል።  ድጓ ዘሐዋርያት

“ይቤሎሙ  ኢየሱስ  ክርስቶስ ለአርዳሁ  ኢይብለክሙ  አግብርትየ  አላ  አእርክትየ  አንትሙ” ( ኢየሱስ ክርስቶስ ) ሐዋርያቱን ከእንግዲህ  ወንድሞቸ እንጂ አገልጋዮቼ  አልላችሁም  በማለት ፍቅሩን ገልጾላቸዋለ። ዮሐ. 15፥15 አማን አማን እብለክሙ ዘየአምን ብየ ግብረ ዘአነ እገብር ውእቱኒ ይገብር ወዘየዓቢ  እመኔሁ ይገብር” እውነት እውነት እላችኋላሁ በእኔ የሚያምን  እኔ የማደርገውን ሥራ እርሱ ደግሞ ያደርጋል። ከዚህ የሚበልጥ ያደርጋል። ዮሐ. 14፥12   በማለት ሙሉ ስልጣኑነ ሰጥቷል።

እኒህ  ቅዱሳን  “ጸሎትክሙ  ጽንዕት  ሃይማኖትክሙ  ርትዕት  እንተ በኵሉ ትረድዕ” የጸናች ጸሎታችሁ የቀናች ሃይማኖታችሁ በሁሉም መልካም ነገር ትረዳለች ተብሎ ተነግሮላቸዋል። በመሆኑም  ቅዱሳን  ሐዋርያት  ቅዱሳን  ሊቃውንት እና ቅድሳን ካህናት  በየዘመኑ  የሚነሳውን  የጥርጥር እና የምንፍቅና ትምህርት የነገሥታቱ ቁጣ ግልምጫ፣ ፍጥጫ፣ ዛቻ፣ ሳይበግራቸው  እሳቱ ስለቱ  ሣያስፈራቸው  እንደ ዱባ  እየታረዱ፣  እንደ  ጐመን   እየተቀረደዱ አጥንታቸው ተከስክሶ ደማቸው እንደውኃ ፈሶ ለእውነተኛዋ ርትዕት ሃይማኖት በሰማዕትነት ያለፉ አበው ቅዱሳን   እግዚአብሔር  በገባላቸው  ቃል  ኪዳን  መሠረት  ዓለሙን  ሲያማልዱና  በሠሩልን ሕግና ቀኖና ስንጠቀም የሞንገኝ ብዙዎች ነን።

ወእሙንቱ  ሠርዑ  ሕገ  ወቀኖና  ወኮነ  እግዚእነ  ኢየሱስ  ክርስቶስ  ሎቱ  ስብሐት ይነብር ማዕከሌሆሙ  እስመ  ብዙኃን  እለ  ኮና  አልባቢሆሙ  ብርሃነ በመንፈስ ቅድስ (ምስጋና ይግባውና ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በመሀላቸው ሆኖ  የሚገኝ እና በመንፈስ ቅዱስ ልቡናቸው ብሩሃን የሆኑ። ሐዋርያት ሕግንና ቀኖናን ሠርተውልናል።

ጌታችን መድኃኒታቸን ኢየሱስ ክርስቶስ በማይታበል ቃሉ  “አማን እብለክሙ ዘአሰርክሙ በምድር ይከውን እሱረ በሰማያት ወዘፈታሕክሙ  በምድር ይከውን ፍቱሐ በሰማያት”  እውነት እላችኋላሁ በምድር  የምታስሩት ሁለ  በሰማይ የተሳረ ይሆናል፤ በምድርም የምትፈቱት ሁሉ በሰማይ የተፈታ ይሆናል  ብሎ ሙሉ  ስለጣኑን ሰጥቷቸዋል ማቴ.18፥ 18

“ መሀሩ  ሃይማኖተ  ርትዕተ  እንዘ  ያጤይቁ  ከመ  ወልድ  ዕሩይ  በመለኮቱ  ምስለ  አብ” (አካላዊ  ቃል   ቃለ እግዚብሔር  ወልድ  በመለኮቱ  ከአብ ጋር ትክክል መሆኑን  ለማስረዳት  የቀናች   ሃይማኖትን አስተማሩን ) ሎቱ ስብሐት።

ዓለም አቀፍ ጉባኤ ኒቂያ

 ለሠለስቱ  ምዕት  መሰባሰብ  ዋናው  ምክንያት  የሆነው  የአርዮስ   የክህደት  ትምህርት  ነው።  ስሑት  ኢርዮስ  ወልድ  የባሕርይ  አምላክ  አይደለም  ፈጡር ነው። በማለት  በሚያሰራጨው የክህደት  ትምህርት  የተነሣ  ከስሕተት  ትምህርቱ  እንዲመለስ  እና  እንዲታረም  ቢመከረም  አሻፈረኝ ብሎ  እምቢ  በማለቱ አበው ሊቃውንት  በኒቂያ  ተሰበሰቡ።

በጉባኤው  ከምዕራብ  አውሮፓ  እና  ምሥራቃውያን  ተገኝተውበታል።   ከምሥራቅ  የእስክንድርያው  ሊቀ ጳጳስ እለ እስክንድሮሲ ሊቀ  ዲያቆኑ አትናቴዎስና  የንቢጽኑ  ያዕቆብ  ይገኙበታል።

አበው  ከመስከረም  ማርያም  (የብዙኃን ማርያም) እስከ ኀዳር ዘጠኝ ሱባኤ ገቡ። ወዲያው  በኀዳር ዘጠኝ ክርክሩ ተጀምሮ አርዮስ ተወገ። ሠለስቱ ምዕት አንደ አንድ ልብ መካሪ  እንደ አንድ ቃል ተናጋሪ ሆነው “ወልድ ዋሕድ”  ብለው  አምነዋል። “ዋሕደ  ባሕርይ ምስለ አብ” ከባሕርይ አባቱ  ከአብ ጋር በባሕርይ  አንድ  የሆነ አምላክ  በማለት  የመለኮትን  አንድነት  የአካላትን  ሦስትነት የወልድን  አምላክነት  በመጽሐፍ  ቅዱሳዊ  ትምህርት  አንቀጸ   ሃይማኖት  አጽድቀዋል። የርጉም አርዮስ የረከሰች ትምህርትንም አውግዘዋል። ከቤተ ክርስቲያን ማንኛውንም አገልግልት እንዳይከፋል ለይተው አውግዘውታል።

በኒቂያ ጉባኤ የተነሱ ዋና ዋና መከራከሪያዎች

  1. ርጉም ውጉዝ አርዮስ አካል ዘእምአካል ወለደኝ የሚለውን ትክክለኛ ትርጓሜ ሳይረዳ በምሳሌ ሰሎሞን ምዕራፍ 8 ቁጥር 22 “እግዚአብሔር ፈጠረኒ ቀዳሜ ኩሉ ተግባሩ” እግዚአብሔር የመንገዱ መጀመሪያ አደረገኝ በቀድም ሥራው መጀመሪያ የሚለውን (ፈጥሮ ፈጠረብኝ )በማለትና“ ትቤ ጥበብ ፈጠረኒ”የሚለውን ሐረግ (ጥበብ ፈጠረኝ) ይላል ብሎ የአካላዊ ቃል ቃለ እግዚአብሔር ወልድን በለበሰው ሥጋ የባሕርይ አምላነቱን በመካድ ክርክር ተደርጐ፤

1ኛ.  ቃል ፍጡር ግቡር ከተባለ ፍጡር ፍጡራንን እንዴት ማዳን ይችላል ?

2ኛ. ሥጋዬና የበላ ደሜን የጠጣ የዘለዓለም ሕይወት አለው እኔም እኔም ለዘለዓለም ከእርሱ ጋር

እኖራለሁ ይላል። ታዲያ ሰው የሰው ሥጋ በልቶ እንዴት ዘለዓለማዊ ሕይወት ያገኛል ይድናል?

3ኛ. በእግዚአብሔር  ወልድ  መዳናችን  ካመን ያዳነን  አምላክ  መሆኑን ማመንና  ማወቅ

አለብን  ይህ  ካልሆን አልዳንም  ማለት ነው  የሚሉ  ጥያቄዎችን ቢጠየቅ አይኑ ፈጠጠ

ጥርሱ ገጠጠ የሚመልሰው ቃል አጣ። በዚህ ጊዜ በእነ ሊቁ ሊቀ ዲያቆናት ቅዱስ አትናቴዎስ

እውነተኛ  ርትዕት ኦርቶዶክሳዊ ክርክር ተረትቶ ተወግዞ ተለየ።

አንቀጸ ሃይማኖት

ጸሎተ  ሃይማኖት 12  አንቀጽ  አለው  ከዚህም  ውስጥ  ሰባቱ  በሠለስቱ  ምዕት  የተረቀቁ  ሲሆን  አምስቱ  ደግሞ  በሁለተኛው  ጉባኤ  በቁስጥንጥንያ  ጉባኤ  የተወሰኑ  ናቸው።

  1. ነአምን በአሕዱ  አምላክ  ( በአንድ  አምላክ  እናምናለን ) ከሚለው ጀምሮ   እስከ  ይኴንን  ሕያዋነ ወሙታነ  ( በሕያዋንና  በሙታን  ላይ ) ይፈርዳል እስከሚለው   ድረስ  7ቱ  አንቀጽ  በጉባኤ ኒቂያ በሠለስቱ  ምዕት  ተወሰነ።
  2. ወነአምን በመንፈስ  ቅዱስ  (በመንፈስ  ቅዱስ  እናምናለን) ከሚለው ጀምሮ እስከ ወሕይወተ ዘይመጽእ ለዓለመ ዓለም  ( ለዘለዓለማዊ  ሕይወትን  ለመስጠት ይመጣል) እስከሚለው ድረስ  5ቱ  አንቀጽ  በቁስጥንጥንያ ጉባኤ ተወሰኗል። ስለዚህ  አበው በኒቂያ ጉባኤ  “ወልድ  ዘተወልደ ወአኮ ዘተገብረ”  (ወልደ የተወለደ እንጂ ያልተፈጠረ መሆን አረጋግጠው ወስነዋል።

ቤተ ክርስቲያን

  ቤተ ክርስቲያን  ከጥንት  ጀምሮ  ከውጭ  በአለውያን   ነገሥታት  ከውስጥ  በልጆቿ  ስትፈተንና

ስትቸገር  የነበራች፤  በየዘመናቱ  የሚያጋጥሟትን  የመከራ ዘመናት  ሁሉ ተቋቁማ አሁን ካለንበት

ዘመን ደርስላች።  አሁንም ተረፈ  አርዮሳውያን  እየተዋግዋት  ያለች  ምድራዊት ስትሆን ሰማያዊት በደሙ የዋጃት የእግዚአብሔር ቤት ናት።

 

 ይቆየን

ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል

 በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ

አዲስ አበባ

የሚመስሉ የእንግሊዝኛ ቃለት ትክክልኛ የአማርኛ ናቸው
1. ኮሌጅ —————————— መካነ ትምህርት (የእውቅት ቦታ)
2. ዩኒቨርስቲ ————————– መካነ አእምሮ (ከፍተኛ የእውቀት ቦታ)
3. ሌክቸር——————————- ትምህረተ ጉባኤ (ትምርት መስጠት)
4. ሌክቸረር ————————— መምህረ ጉባኤ (ትምርት ሰጪ)
5. ዲን ——————————— ሊቀ ጉባኤ
6. ቢሮ ——————————– መስሪያ ቤት
7. ባንክ ———————————– ቤተ ንዋይ (ገንዘብ ቤት )
8. ሲቪል ሰርቪስ ———————— ሰላማዊ( ሰበአዊ አገልግሎት) የሕዝብ አገልግሎት
9. Custom ————————- — ባህል ልማድ (ወግ)
10. ኮምፒዩተር —————————– መቀመሪያ (መዝገበ ቀመር)
11. ድግሪ ———————————- ማዕረግ (ልዕልና )በትምህርት የሚገኝ
12. ሚኒስተር ————————–ምሉክ ወኪል ተወክሎ የሚሠራ (መልአከ ምኩናን)ልዑካ
13. Mass media————————– ምሕዋረ ዜና (ማሰራጫ)
14. ፎቶ ግራፍ—————————— ብራናዊ ስዕል (አካለ ምስል)
15. ራዲዮ ———————————-ንፋሰ ድምፅ (ምስምአ ድምፅ) በነፋስ ሐይል የሚሰማ ጽምፅ
16. ፖሊስ ——————————– የሕግ ዘበኛ ሕግ (አስጠባቂ) አቃቢ
17. ኢንተርኔት —————————– መልዕክት /ነገር/ አየራት የመልእክት መረብ
18. ሎሬት ——————————— በዓለ አእምሮ አምበል፣ ተሸላሚ የእውቀተ የልምድ ( ሊቀ አእምሮ)
19. ዶክተር ——————————– ሊቀ ምሁራን
20. ኢምባሲ —————————— የእንደራሴ ጽ/ቤት (የመንግሥት ወኪል)
21. ዲፕሎማት————————— — የመንግሥት መልእክተኞች
22. ኢኮኖሚክስ —————————– ስነ ብዕል (ሊቀ ሀብታት) ስለ ገንዘብ አጠቃቀም ያጠና
23. ሀዋላ ———————————- ምሕዋረ ንዋይ( ገንዘብ ማስተላለፋ)
24. ሳሎን ————————————እንግዳ መቀበያ ( ምዕራፈ ነግድ)
25. ቱሪዝም ——————————– ስነ ሕዋፄ (ሑረት /ጉብኝት)
26. ፕሬዝዳንት————————- ሊቀ ሀገር /ሙሴ/መራሄ ሀገር/ ገር መሪ/
27. ቴሌኮሚኒኬሽን —————————-ምሕዋረ ቃል ( በነፋስ ሐይል ቃላትን መለዋወጥ)
28. ቪዛ ————————————— የይለፍ ፍቃድ
29. ፓስፓርት ———————————የኬላ ማለፊያ ፈቃድ (መታወቂያ)
30. ሳተላይት——————————— የሕዋ አውታር

ከአባ ሳሙኤል

 በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

               የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀ ጳጳስ

አዲስ አበባ

 

ሰውና እውነት የሰው ሙሉ ፈቃደኝነት ለእውነት ተግባር በጣም ወሳኝ ነው፡፡ እግዚአብሔር እንዲያውቁት ብቻ ሳይሆን እንዲወዱት ይሻል፡፡ ከልብ ሲወዱት ያን ጊዜ ያውቁታል፡፡ ስለዚህ እግዚአብሔርን ማወቅና እንዲወዱትም ያስፈልጋል፡፡ እግዚአብሔርን ለመውደድ ደግሞ ሙሉ ፈቃደኛ መሆን ያስፈልጋል፡፡ ፈቃደኛ ያልሆነ ሰው፣ ልቡን ያልሰጠ ሰው  እግዚአብሔርን አያገኘውም፡፡ እግዚአብሔር እንደተሰወረበት ይቀራል፡፡ የእግዚአብሔር የመጀመሪያው ጥሪ ልብህን ስጠኝ የሚል ነው፡፡ ልቡን ለእግዚአብሔር ያልሰጠ ሰው  እግዚአብሔር ሊያድርበት አይችልም፡፡

የሃይማኖት ፍቅር ወንድምህን እንደራስ አድርገህ ውደድ ብቻ ሳይሆን ጠላትህንም  ወደድ ይላል። ይህ ሃይማኖታዊ ትምህርት ነው፡፡ ምክንያቱም ቤተ ሰቦችህን ብቻ ሳይሆን ጠላትህንም ውደድ ይላልና  ሃይማኖት ከሥጋ ፍላጐት ጋር ስለማይደራደር በጣም ከባድ ነው፡፡ ሃይማኖት የሰውን ሁለንተናዊ ተግባሩን ኅሊናውንም ይቆጣጠራል ይህ ደግሞ በሥጋውያን ሰዎች ዘንድ ተወዳጅ አያደርገውም ሰው ማንም በዚህ ግባ፣ በዚያ ውጣ ብሎ እንዲያስገድደውና እንዲያዘው አይፈልግም ምክንያቱም ይህን እንደ ግል ጉዳዩ አድርጎ ያስባልና ነው፡፡

ስለዚህም ሥጋዊው ሰው ሰነፍ ሰው በልቡ እግዚአብሔር የለም ይላል። ራሱን ለመከላከል ሲል የሃይማኖት ትምህርት ኋላ ቀር የሆነ ጊዜው ያለፈበት ትምህርት አድርጎ በማቅረብና በመተቸት በዚህም ራሱን ለማሳመን ጥረት ያደርጋል፡፡ የሃይማኖት ትምህርት ለትእዛዛቱ ሁሉ መነሻ የሚያደርገው ራሱን  እግዚአብሔርን ስለሆነ የፀያፍ ሥራ ዐመል ያለበት ሰው መጀመሪያ ቁጣውን በራሱ በእግዚአብሔር ላይ ይገልፀዋል፡፡ ስለዚህም እግዚአብሔር የለም፣ ቢኖር ኑሮ ይታይ ነበር ይላል፡፡

እንዲሁም በሰዎች ላይ የሚታዩ የተለያዩ አሰቃቂ ነገሮችና ችግሮች እግዚአብሔር ቢኖር ኑሮ አይኖሩም ነበር፡፡ እግዚአብሔር ያን ሁሉ ዝም ብሎ አይመለከትም ነበር በማለት መቶ ሃምሳውን ምክንያት ይደረድራል፡፡ አንዳንድ ጊዜ በሳይንስ ስም እዚህም እዚያም የሚናፈሱትን የመናፍቃንን ሐሳብ በመጠቃቀስ የሃይማኖትን ትምህርት ውድቅ ለማድረግ ይሞክራል፡፡ እምነትን ይህን ያህል ጥርጥር ውስጥ እንዲገባ ያደረገው ከሰው የሥጋ ደካማ ፍላጎት ጋር አብሮ የማይሄድ ሕግና ሥርዓት፣ ትምህርት ስላለው ነው፡፡ ትምህርቱ ከሰው ደካማ የሥጋ ፍላጎት ጋር ስለማይሄድ ሃይማኖት በሰው ዘንድ ተወዳጅነት የለውም፡፡

ወንጭፍ ባልኖረ የማሽላ እሸት ደግ ነበር እንዳለችው ወፍ ሰውም የሚቆጣጠረው የሃይማኖት ሕግና ሥርዐት ባይኖር ኑሮ ይወድ ነበር፡፡ ልጓም የሌለው ፈረስና ሃይማኖት የሌለው ሰው አንድ ናቸው ተብሏል፡፡ ፈረስ ልጓምን የማይፈልገው እንደ ልቡ ለመሆን ነው ሰውም የልቡን ለመፈጸም ሃይማኖትን አይፈልገውም። ፈረስ ልጓም ከሌለው ሩጦ ገደል ሊገባ እንደሚችል ሁሉ ሰውም የሚቆጣጠረው የሃይማኖት ሕግና ሥርዐት ከሌለ ሞተ ኃጢአት ይጠብቆዋል። እንደ ልብ በመፈንጨትና በመጨፈር በመዝለል በመብላት በመጠጣት በመዳራት ተሰናክሎ እንዳይቀር የሚገታው የሃይማኖት ሕግና ሥርዐት ስለሆነ ሃይማኖት ለሰው ልጅ የግድ ያስፈልገዋል፡፡ ለምሳሌ ያለ አግባብ መበልፀግን ብዙ ሰው እንደሚፈልገው ይታወቃል፡፡ ይሁንና ያለ አግባብ መበልፀግን ሃይማኖት ከእግዚአብሔር ፈቃድ ጋር አይሄድም ብሎ ስለሚያስተምር ያለ አግባብ መበልፀግን የሚሻ ሰው የሃይማኖት ትምህርት ያስጠላዋል፣ ያስኮርፈዋልም፡፡ ከሃይማኖት ትምህርት ጋር የማይሄድና በዚህም ሰውን የሚያስኮርፈው ሌላው ዐመል ሴሰኝነት ነው፡፡ የሴሰኝነት ዐመል ያለበት ሰው ራሱን ለዚህ ፀያፍ ሥራ ተገዥ ያደረገ ሰው በመሆኑ ምክንያት ከሃይማኖት ትምህርት ጋር ስምምነት የለውም፡፡ ሃይማኖት ለእንዲህ አይነቱ ዐመል ከኃጢአት ሥር ስለሚመድበውና ጧት ማታ ስለሚያወግዘው ትምህርቱ ያስጠላዋል፡፡ በመሆኑም ሃይማኖትን በተለያዬ መንገድ ለመዋጋት ቆርጦ ይነሳል፡፡ ሃይማኖት የሰውን የሥጋ ድካም ፍላጐት የማይቃወም ቢሆን ኑሮ ግን ሰውም ሃይማኖትን ለመቃወም ምክንያት አይኖረውም ነበር፡፡ በተለይ እንደ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ሃይማኖት አትስረቅ፣ አትዋሽ፣ በሐሰት አትመስክር የሰው ገንዘብ አትመኝ፣ ሙስና ኃጢአት ነው፡፡ እምነት በተግባር ሲገለጽ ነው በመጾም፣ በመጸለይ፣ በመስገድ፣ በመመጽወት፣ ሃይማኖት በሥራ ካልተገለጸ የሞተ ነው፡፡ የሚል ትምህርት ታላቅ ትኩረት አለው ከሃይማኖት የሚርቅ ሰው እንዳሻው በፈለገው መንገድ በማናቸውም ፀያፍ ነገር ሁሉ እንዳይገኝ ከሚከላከለውና በዚህም ነጻነቱን ከሚገድብበት አንድ ትልቅ ከሆነ ቀንበር ነጻ እንደወጣ ያህል የሚቆጠር ነው፡፡ ሰው እንደ ሰው ሳይሆን ሰይጣናዊ ለመሆን ሲፈልገ ቁጥጥር በሚያደርግበት ከሃይማኖት ሕግና ሥርዓት ራሱን ያገላል፡፡ ራሱን ከሃይማኖት ካገለለና የሃይማኖት በእሱ ላይ ቁጥጥር ማድረግን ከተወ እንደፈለገው ሆነ ማለት ነው፡፡ የሃይማኖት ሕግና ሥርዓት ሰውን ስለሚቆጣጠረው ሰው ሃይማኖትን ለመቀበልና ተግባራዊ ለማድረግ ይቸገራል። ሃይማኖትን ለመቀበል ስለ ማይወድም የልቡን ቀና ሳሊና ይዘጋበታል፡፡ መንፈሳዊና መልአካዊ ልቡናው ስለሚዘጋበትም ትምህርቱን ለማስተዋልና ለመቀበል አይችልም፡፡

ፈረንሳዊው ፈላስፋና የሒሳብ ሊቅ ፓስካልም ሲናገር እንዲህ ብሏል “ልብ አእምሮ ሊያስተውላቸው የማይችሉት የራሷ ምክንያቶች አሏት ማለት ነው፡፡ ይህ አገላለጽ የአእምሮና የልብ መንገድ የተለያየ ነው ጥሩ ማስረጃ ያለው፣ ለአእምሮ አሳማኘ የሆነ ሐሳብ ይዛችሁ አንድን ሰው ልታሳምኑት ካልቻላችሁ ችግሩ ያለው ከሐሳባችሁ ላይ ሳይሆን ሰውየው ሐሳቡን ለመቀበል ካለው አለመፈለግ ምክንያት ላይ በመነሣት ለችግሩ መፍትሔ መፈለግ አለበት፡፡

ለምሳሌ ሌብነትን ስርቆትን በቀጥታ ሌብነት፣ ስርቆት አይለየውም ለመዋሸትም እንዲሁ ነው። እገሌ ቀጣፊ ነው፣ አታላይ ነው፣ አጭበርባሪ ነው ለማለት ተፈልጎ ነገሩን አድበስብሶ ሲያልፍ ብልጥ ነው፣ ጮሌ ነው ብሎ ያልፈዋል፡፡ በአንጻሩ እገሊት ቀጥተኛ ሰው ናት፣ ሐሳቧን ሳትደብቅ እውነቱን፣ ሐቁን ትናገራለች ለማለት እርሷ ሞኝ ናት ጅል ናት፣ ገጠሬ ናት፣ ጥሬ ናት ትባላለች። ይሁንና እውነት መናገር ሞኝነት ጅልነት አይደለም። ገጠሬነትም አይደለም፣ ጥሬ ነው የሚያሰኝም አይደለም እንደዚሁ ሁሉ ማታለልም፣ ማጭበርበርም ብልጥነት አይደለም፣ ጮሌነትም አይደለም፡፡

ሰው ልቡን ካደነደነ አንድን ሐሳብ ላለመቀበል ከወሰነ ምንም ነገር እንደማይመልሰው በአየሁድ ታይቷል፡፡ የአይሁድ አለቆችንና መምህራንን የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ትምህርት አላሳመናቸውም። የተአምር ሥራዎች አላስደነቃቸውም በትምህርቱና በሥራዎቹ አልተመለሱም፤ ክርስቶስን ይጠሉት ስለነበርና ሥራውን ላለመቀበል ወስነው ስለነበር የክርስቶስ ትምህርትና ሥራ በእነርሱ ዘንድ ሽንፈት ደርሶባቸዋል። እንግዲያውስ ትምህርቱ  እጅግ በጣም ግሩም ነበር፡፡ እፁብ ድንቅ ነበር፣ ምንም እንካን የማይዋጥላቸው ቢሆንም የተደረጉትና የተፈፀሙት ተአምራትም በደነቅ ግንባብ ላይ ዐይንን ማብራት ሕሙማን መፈወስ፣ ሙታንን ማንሣት ይፈጽም ነበር፡፡ ነገር ግን ያን ሁሉ አልተቀበሉት አላመኑትም ለምን ቢባል ይዘልፋቸው ስለነበር አስመሳዮች ናችሁ ውሸታሞች ናችሁ እያለ በአደባባይ ይናገራቸው ስለነበር በእርሱ ላይ ይህ ነው የማይባል ከፍተኛ ተቋውሞና ጥላቻ ነበራቸው፡፡ በዚህም ምክንያት የሚያደርገውና የሚናገረው ነገር ሁሉ ከልባቸው ጠብ አይልም። ዛሬም ቢሆን ጥሩ ማስረጃ ያለው አሳማኝ የሆነ ሐሳብ ይዛችሁ አንድን ሰው ልታሳምኑት ካልቻላችሁ ችግሩ ያለው ከሐሳባችሁ ላይ ሳይሆን ሰውየው ሐሳቡን ለመቀበል ካለመፈለጉ ላይ እንደሆነ አስተውሉ፡፡ ሐሳባችሁ በቂ ማስረጃ ያለው ሊሆን ይችላል፡፡ እውነት ሊሆን ይችላል ይሁንና ሐሳባችሁ ከልቡ አይደርስም ከልቡ ስለማይደርስም ሳይቀበላችሁ ይቀራል፡፡

ሰው የሚያስብ ፍጡር ብቻ አይደለም። ያሰበው ሐሳብ ጉዳት የሚያመጣበት ከሆነ ወይም እንደዚያ መስሎ ከታየው ሐሳቡን እንደገና ያወጣል ያወርዳል። ስለዚህም አንድን ሐሳብ መቀበልና አለመቀበል ማስረጃ የማግኘትና ያለማግኘት ጥያቄ ብቻ አይደለም። ሐሳቡን ለመቀበል ፈቃደኛ የመሆንና ያለመሆን ጥያቄም ጭምር ነው። የፈረንሳዩ ሊቅ የፓስካል ንግግርም አእምሮ የሚያውቃቸው የራስ ምክንያቶች አሏዋት ሲል የተናገረው ቃል በዚህ መንፈስ የሚታይ ሐሳብ ነው። ክርስቶስ ሲያስተምረው የነበረው ትምህርትና ሲፈጽመው የነበረው ተአምራት በአይሁድ ዘንድ ተቀባይነት ያጣው በዚህ ምክንያት እንደሆነ ካላሰብን ሌላ ምክንያት አይገኝለትም። አይሁድ ክርስቶስን በጣም ይጠሉት ስለነበር የእርሱን ወገኖች ይመለከቱዋቸው የነበሩት እርሱን በሚያዩበት ዓይን ነበር፡፡ ስለ ራሱ ስለ ክርስቶስና ስለ መንገድ ጠራጊው ስለ መጥምቁ ቅዱስ ዮሐንስ የተናገሩትን አስደናቂና ተአምራት መጥቀስ ይበቃል፡፡

መጥምቁ ቅዱስ ዮሐንስን ለማውገዝ ያሰቡበት ምንም በቂ ምክንያት አልነበራቸውም ምክንያቱም ቅዱስ ዮሐንስ የሚመገበው  የበረሀ የጋጃሚርልብስ የማይለብስ ባሕታዊ እህል የማይበላ መናኛ (ማቴ. 3÷4) ገና ሳይወለድ ለአባቱ ለዘካርያስ መልአከ እግዚአብሔር የገለጠለት የወይን ጠጅና የሚያሰክር መጠጥ የማይጠጣ መሆኑን ነው፡፡

ሌላው ሰው የሚበላውንና የሚጠጣውን ስላልበላና ስላልጠጣ አለመብላቱንና አለመጠጣቱን እንደ ኃጢአት ቆጥረውበት ጋኔን አለበት አሉት፡፡ ጌታችን መድኀኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ሰው የሚበላውን የሚጠጣውን ሲበላና ሲጠጣ ሲያዩት ደግሞ በላተኛና ጠጪ ነው ብለው አወገዙት እንግዲህ መመልከት ነው። አንደኛ መብላትም ሆነ አለመብላት፣ መጠጣትም ሆነ አለመጠጣት ኃጢአት አልነበረም። ኃጢአት ነው ቢባል እንኳ ከሁለቱ አንደኛቸው እንጂ ሁለቱም ጥፋተኞቹ ሊሆኑ እንደማይችሉ መፍረድ ይቻላል፡፡ ይሁንና የአይሁድ አለቆችና መምህራን በክርስቶስና በወገኖቹ ላይ ምንም ይሁን ምን ምክንያት ይፈልጉ ስለነበር መብላትንም ይሁን መጠጣትን እንዲሁም አለመብላትንም አለመጠጣትንም ሁለቱንም እኩል ኃጢአት አድርገው ተመልክተውታል፡፡ መጥምቁ  ቅዱስ ዮሐንስን ባለመብላቱና ባለመጠጣቱ ምክንያት ጋኔን አለበት ሲሉት ጌታችን መድኀኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስን ደግሞ ሲበላና ሲጠጣ ሲያዩት በዚሁ በመብላቱና በመጠጣቱ ምክንያት በላተኛና ጠጪ ነው አሉት፡፡ ከኃጢአተኞች ጋር ስላዩትም የቀራጮችና የኃጢአተኞች ወዳጅ ነው አሉት፡፡ ከኃጢአተኞችና ከቀራጮች ጋር ባያዩት ኑሮም ነቀፋቸው አይቀርለትም ነበር፡፡ ከኃጢአተኞች ጋር የማይውለው እኮ፣ ተፀይፎአቸው ነው፣ ትዕቢተኛ ነው፡፡ ሰው ይለያል ያዳላል ይሉት ነበር እነሆ ክርስቶስ በዚህ ላይ እንዲህ ሲል ተናግሯል፡፡

ዮሐንስ ሳይበላና ሳይጠጣ መጣ፡፡ እነርሱም ጋኔን አለበት አሉት፡፡ የሰው ልጅ እየበላና እየጠጣ መጣ፡፡ እነርሱም እነሆ በላተኛና የወይን ጠጅ ጠጭ የቀራጮችና የኃጢአተኞች ወዳጅ ነው ይሉት ነበር፡፡ ጥበብም በልጆችዋ ጸደቀች (ማቴ. 11÷18-19)

በጌታችን ኢየሱስ  በክርስቶስም ሆነ በመጥምቁ መለኮት ቅዱስ ዮሐንስ ላይ የአይሁድ አለቆችና ጸሐፍት ፈረሳውያን ከፍተኛ ጥላቻ ስለነበራቸው የተናገሩት ቃል በጣም የተምታታና ፈጽሞ ሊሆን እንደማይችል ሊረዱት አልቻሉም። አለመብላትንና አለመጠጣትን እንደ ኃጢአት መቁጠር በአንፃሩም መብላትንና መጠጣትን እንደዚሁ በቁጥር መጃጃል መሆኑን ማንም ሰው ሊያስተውለው ይችላል፡፡ አይሁድ ብቻ አላስተዋሉትም ምክንያቱም ጥላቻቸው የማስተዋል ልባቸውን ሰይጣን አጨልሞት ነበርና ነው። አንድን የተወሰነ ድርጊት ኃጢአት ነው፣ ጸያፍ ነው ብሎ መልስ መመለስ የእሱንም ተቃራኒ እንደዚያው መንቀፍ አያስኬድም አይሁድ ግን አስኪዷቸው ተናግረውታል፡፡ ይህም በጣም አስገራሚ ነው በትክክል የሚያስቡና ለእውነት የቆሙ ቢሆኑ ኑሮ ከሁለቱ አንደኛውን ክርስቶስን ወይም ዮሐንስን ትክክለኛ ብለው መምረጥ ነበረባቸው መብላትን መጠጣትን ካወገዙ ላለመብላትና ላለመጠጣት ድጋፋቸውን መስጠት ነበረባቸው፡፡ ወኃም አለመብላትና አለመጠጣት ትክክለኛ ነው ካሉ ለመብላትና ለመጠጣት ትክክለኛነት መመስከር ነበረባቸው። ነገር ግን ማንኛቸውንም ላለመምረጥ ሲሉ በውስጡ አንዳች የሎጂክ (የእውነት) አካሄድ የሌለበትን ሐሳብ ገልጸዋል። እንግዲያውስ ከመብላትና ከመጠጣት ወይም ካለመብላትና ካለመጠጣት የወጣ ነገር አልነበረም። የአይሁድ አለቆችና መምህራን እንዲህ ዓይነቱን ለዛቢስ ሐሳብ ቢገልጹም እንዲያውም ለጊዜው ያላስተዋሉት አንድ ነገር አለ።                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           ክርስቶስን ስለበላና ስለጠጣ በላተኛና ጠጪ ነው ብለው ሲሰድቡት ራሳቸውንም ጭምር እንደሰደቡ አላስተዋሉም፡፡ ምክንያቱም እነርሱም ራሳቸው ይበሉና ይጠጡ ነበርና ነው፡፡ አባባላቸው ወደ እነርሱ ወደ ራሳቸውም ሊዞር እንደሚችል ሐሳቡ አልመጣላቸውም፡፡

ይህንን የመሰለ የተምታታ ሐሳብ ከሌላም ቦታ በክርስቶስ ላይ የአይሁድ አለቆችንና መምህራን ተናግረውታል። በአንድ በኩል ክርስቶስ ተአምራት ሠርቶ እንዲያሳያቸው ይሹ ነበር፡፡ ከእግዚአብሔር የመጣ መሆኑን ሊያውቁ እንዲችሉ ተአምራት ሠርቶ ያሳየን ይሉ ነበር፡፡

በመሠረቱ በአይሁድ ኅብረተሰብ ዘንድ ተአምር መፈጸም አንድ ሰው ከእግዚአብሔር እንደተላከ፣ የእግዚአብሔር ኃይል እንዳደረበት ሆኖ ይታመንበታል፡፡ አይሁድ ከእግዚአብሔር የተላከውን፣ የእግዚአብሔር ኃይል ያደረበትን ሰው የሚያውቁት አንደኛው ዋንኛው መንገድ የተአምር ሥራ መፈጸምን ነበር። ይህም እምነት ኒቆዲሞስ ከሚባል አንድ አይሁዳዊ ሰው ከፈሪሳውያን ወገን የአይሁድ አለቃ የሆነ ኒቆዲሞስ የሚባል ሰው ነበር፣ እርሱም በሌሊት ወደ ኢየሱስ መጥቶ መምህር ሆይ እግዚአብሔር ከእርሱ ጋር ካልሆነ በቀር አንተ የምታደርጋቸውና የምታጸናቸው እነዚህን ተአምራቶች ሊያደርግ የሚችል ማንም የለምና መምህር ሆይ ከእግዚአብሔር እንደመጣህ እናውቃለን አለው (ዮሐ. 3÷1-2) ቅዱስ ጳውሎስም ተአምራት ማሳየት በአይሁድ ኅብረተሰብ ዘንድ ታላቅ ቦታ እንዳለው እንዲያውም አይሁድ ከሌሎች ሕዝቦች ግሪኮችም ጭምር የሚለዩበት ነገር ቢኖር በተአምር ሥራ የሚያምኑና ተአምር ይፈጸምልን የሚሉ መሆናቸውን አስተምሮናል፡፡

መቼም አይሁድ ፍጹም ይለምናሉ የግሪክ ሰዎችም ጥበብን ይሻሉ (ቆሮ. 1÷22) ሲል ተናግሯል፡፡ የአይሁድ አለቆችና መምህራን ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስን ለመፈታተን ሲፈልጉ ተአምር ሠርቶ በእነርሱ ቋንቋ ምልክት እንደሚያሳያቸው ይጠይቁት ነበር፡፡ የጠየቁትን ሲፈጽምላቸው ዘግይተዋል እንዴው ባይሆንለት ነው፣ ቢችል ኑሮ ያደርገው ነበር ሲሉ ይሳለቁበት ነበር፡፡ ተአምር ሲፈጽም ሲያዩ ደግሞ ይህንማ የሚያደርገው በሰይጣንም ኃይል ነው ይሉት ነበር። ከዚህም ላይ የተምታታ እና የተዘበራረቀ ሐሳብ ይታይባቸው ነበር፡፡ አንድ ጊዜ ተአምራት መፈጸም በእግዚአብሔር ኃይል በእግዚአብሔር ድጋፍ የሚፈጸም ነው ማለታቸውና በሌላ በኩል ደግሞ በሰይጣን ኃይል በሰይጣን ድጋፍ የሚፈጸም ነው ሲሉ ፍጹም ሊታረቁ የማይችሉ የተምታቱ ሐሳቦች መሆናቸውን ማንም ትንሽ ትምህርት የወሰደ ሰው እንኳ ሊያስተውለው ይችላል። ይህንም ከመጽሐፍ ቅዱስ እንመለከት፡፡

ከዚህም በኋላ ጋኔን ያደረበትን ዕውር ዲዳም ወደ እርሱ አመጡ፡፡ ዕውሩም ዱዳውም እስኪያይና እስከሚናገር ድረስ ፈወሰው፡፡ ሕዝቡም ሁሉ ተገረሙና እንጃ ይህ ሰው የዳዊት ልጅ ይሆንን አሉ ፈሪሳውያን ግን ሰምተው ይህ በብኤልዜቡል የአጋንንት አለቃ ካልሆነ በቀር አጋንንትን አያወጣም አሉ፡፡ (12÷22-25)

የልብ መጥመም ትልቅ እርግማን ነው። ልቡን ላጠመመ ሰው መድኃኒት የለውም፤ ስለዚህ ከዚህ ርግማን ይሰውረን አሜን፡፡

 

ከአባ ሳሙኤል

 በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

       የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀ ጳጳስ

አዲስ አበባ

 

 

ሰዎች የራሳቸውን ማንነት በማስመሰል ጉዞ መቀጠል የለባቸውም። የዚህ ዓይነቱ ጉዞ በደንብ ከተከታተልከውና ካስተዋልከው አንተን ለሁሉም ዓይነት ተሞክሮዎች የተጋለጥክ ያደርግሃል፡፡ በአጋጣሚዎች የተሞላ የአልታወቁ ሰዎችና ቦታዎች አዳዲስ ነገሮችና ፈተናዎች ሕይወትህን ሊፈትኑ የሚችሉ አዳዲስ እይታዎችን፣ አዳዲስ ሀሳቦችን፣ አዳዲስ የጠባይ መንገዶችን ጉዞው ቀስ በቀስ ያመጣብሃል፡፡

ስለዚህ ሰዎች ሆይ የራሳችሁን እውነተኛ ሕይወትና ጉዞ ታገኙ ዘንድ የእናንተን ቀና መንገድ የሚያዘጋጁ በእውነት ላይ የተመሠረቱ አስተሳሰቦች ሊኖራችሁ ይገባል፡፡

ራእያችሁና ጉዟችሁን ቀላል የሚያደርገው በእምነት ላይ የተመሠረቶ  እንቅስቃሴ ሲሆን ነው፡፡ እናንተ በእቅዳችሁ በየቀኑ በመደባችሁት የጊዜ ብዛት አይደለም፤ ጉዳዩን በእቅድ ይዛችሁ ለብዙ ጊዜ በቋሚነት የምታነቡት ረጅም ልብ ወለድ ታሪክ አይደለም፡፡ በዐይን የቅኝት ምልከታ እንደ ሚነበብ የረጅም ታሪክ ክፍልም አይደለም፡፡ እየተጓዛችሁ ያላችሁት በእምነት የውስጣዊ ማንነትን በማግኘት ሃይማኖት ላይ ተመሥርታችሁ ነው። ሕይወታችሁን መምራት ያለባችሁ ስለዚህ እናንተ ዛሬ ነው ያላችሁ ለነገ የተስተካከለ ካለ ለማድርግ  ጉዟችሁን ተጠቀሙበት፡፡

“የተጠራቀመ  እምነትና የራስ ማንነት” የራስን ማንነት በማግኘት ጉዞ በጀመራችሁ ጊዜ፣ በመቀጠል ጉዞው ረጅም በመሆኑ በጸሎት ጀምሩት እግዚአብሔር አምላክ የልቡናችሁን መሻት እንዲ ፈጽምላ ችሁ፡፡ የሱ ፈቃድ ነውና  ከዚህ በኋላ በድል የተሞላ፣ በእውቀት የጐላ ጉዞ ይሆንላችኋል፡፡

ለሕይወት መሰናክል የሆኑ ድርጊቶች በኑሮ እንኳን በመንገዳችሁ ፈጽሞ አያጋጥሟችሁም፡፡ ይህም የሚሆነው ሀሳባችሁንና ራስን ዝቅ በማድረግ ከሆነና መልካም ስሜት ሰውነታችሁንና መንፈሳችሁን ሊሰማችሁ ይችላል፡፡ ከላይ የተጠቀሱትን የእግዚአብሔር ፈቃድ እንዲሆን በእቅዳችሁ ያልተሸከማችኋቸውን ከሆነ በበሰለ ሁኔታ በእምነት ማየትን ይጠይቃል፡፡ በመቀጠልም የሕይወት ጉዞው ረጅም በመሆኑ አሁንም ጸልዩ፡፡ የክረምቱ እና የበጋው ጊዜ ሲመላለስ በጣም ረጅም ነው፡፡ ይህም እናንተ ወደ ጣፋጭ ፍሬ የምትገቡበት፣ የምታገኙበት ወቅት ስለ ሆነ። እነዚህም ለመጀመሪያ ጊዜ የትዕግስታችሁና የጽናታችሁ ምክንያት የሚታዩበት ነው፡፡ ሁልጊዜም የተጠራቀመ የራሳችሁን ታሪክ፣ እምነት ማንነት በማይለዋወጥ የጠባይ ሁኔታ ጠብቁት፡፡  በሕወታችን ላይ የእግዚአብሔር ፈቃድ  ነው፡፡ ነገር ግን ወቅቱ አሁን ነው ብላችሁ አትቸኩሉ ይህ ለረጅም ዓመታት በእቅድ የተያዘ እምነትንም የሚጠይቅ መልካም ጉዳይ ነው፣ ይህንን በብቸኝነት እንደ እሴት ከትውልድ ጋር ማያያዝ ይገባል። ይህ መልካም ነውና፡፡ በመንገዳችሁ ባገኛችሁት በሁሉም ድረሱበት ይህም ሲባል የተጠራቀመ የራስ ማንነታችሁ ግድ የለም ይደርስበታል ብላችሁ አለመጠበቅ ነው ጊዜውን ዋጁት፡፡

የተጠራቀመ የራስ ማንነታችሁ ጥሩ የሆነ የሕይወት ጉዞ አላት፡፡ ያለሷ ጉዞውን በፍፁጹም አታገኙትም ጥበብ ናትና፡፡ የተጠራቀመ የራስ ማንነት የጥፋተኝነትና የወንጀለኝነት ስሜት እንዲሰማችሁ አታደርግም፡፡ አሁንም ከእግዚአብሔር ባገኛችሁት ታላቅ ጥበብ በብዙ ተሞክሮ በእርግጠኝነት እንደተረዳችሁት የተጠራቀመ ማንነታችሁ ማለት ማንኛውም ፈተና በትእግሥት ማሸነፍ ስትችሉ ይህች ናት፡፡ “ጸልዩ ጉዞው ረጅም ነውና” የናንተን ዕድል ፋንታ መዳረሻ ለመድረስና መቸኮል ምንም ምክንያት የለም፡፡ ችኮላ ታደናቅፋለችና በዝግታ ጀምሩ፤ ስለዚህ በመንገዳችሁ ላይ በምታገኙት ገጠመኞች ትደሰቱ ይሆናል፡፡ የእናንተን የስብዕና ረገድ በማጥናት እንዲህም ሲባል ሂደቶችን፣ ልምዶችን፣ ደስተኛ ያለመሆን ምንጮችን፣ ረባሽ የሆኑ ሁኔታዎችን ጀብዱ በዕውቀትና በትሕትና የተሞላ እንዲሁም የጥንካሬ እና የጥበብ ግኝትም ጭምር ነው፡፡ ይህም ሲባል ‘Lestrigonians’ or cannibals እነዚህም የናንተን ጉዞ የሚፈትኗችሁ ናቸው፡፡ እነዚህ ድርጊቶች ሕይወትን የሚያበላሹና የሚያሰናክሉ ክፉ ጥርጥርና ዕድሌ ይህ ብቻ ነው ብሎ አስቀድሞ ለመወሰን ወደ መጥፎ መንገድ የሚገፈትሩ ናቸው፡፡

የእናንተን ሕይወት እና ኑሮ ለሃይማኖት ትልቅ አስተዋጽኦ በማድረግም ድርሻ አለው፡፡ ሁሌም የተጠራቀመ የራስ ማንነታችሁን በህሊናችሁ ያለምንም መለዋወጥ ጠንካራ ነኝ ባለሙሉ ተስፋ ነኝ ማለት ይገባል፡፡ ይህ የራስን በእምነት፣ ባሕል ወግ ለነፍሳችና ለሥጋችን የደኅንነት መንገድ ነው፡፡ ይህም የእናንተ የመጨረሻ ግባችሁ ነው፡፡ አትፍሩ እየተቀያየሩና እየተደጋገሙ የሚመጡ ሀሳቦችንና አስፈሪ ስሜቶችን ፈጽማችሁ አሜን ብላችሁ አትቀበሏቸው፡፡ እነዚህንና መሰል ክስተቶችን፤ ገዳይ ወይም አሳማኝ ሀሳቦችን ወይንም በጭንቀት ጣራ መድረስን ስለዚህ ይህ አላስፈላጊ ነው፡፡ ለሕይወታችሁ መምረጥ ያለባችሁ በራስ የመተማመን ስሜትንና በሌሎች ሀሳብ አለመደናገርን፣ ጥሩ ሰውነት ስሜት እና መንፈስ እንዲሰማችሁ አስፈላጊ ነው፡፡ ውስጣዊ የራስ ማንነታችሁን የሚያበለፅጉትን ሀሳቦች አስቡ፤ እናም በበለፀገ ሀሳብ እንዲስፋፉ ፍቀዱላቸው፡፡ ያለምንም ፈተና እንድትሆኑ ከፈለጋችሁ፣ አእምሯችሁን ጉዳት በሌላቸው ቅንና እውነትንና ሃይማኖትን መሠረት ያደረጉ እቅዶችና፣ራእዮችን  ሀሳቦች ሙሉት፡፡ እነዚህም አሳቦች ስቃይ የለሽና የታቀዱ የእግዚአብሔርም ፈቃድ መሆን ይኖርባቸዋል፡፡ ዓለምን በራስ መተማመን ተመልከቷት፡፡ ሕይወትን ፊት ለፊታችሁ ተመልከቷት እንጂ በመታከትና በጉዳት መንፈስ አይሁን፡፡ የግድ በማዕበሉ ውስጥ በትክክል በሁለት እግራችሁ መቆም አለባችሁ፡፡

እናንተ በእናንተ የሚሆነውን ነገር የሚደረገውን ሁሉ ፈጽማችሁ አትፍቀዱ፡፡ ወደ ረዳት አልባ ማርሽ ለመግባት ወይም በዘፈቀደ የሚመጣ ጭንቀትን አእምሯችሁን ህሊናችሁን ሁሉ ለእግዚአብሔር ስጡ፡፡ ስለዚህ ስለ የውስጥ ሰላምን የሚያመጡላችሁን ስሜቶች በተጠራቀመ የራስ ማንነታችሁ በእምነታችሁ ሰላም ሊሰማችሁ የግድ ነው፡፡ ነገር ግን ባመዛኙ የሕይወት ጉዞውን እንዲያድግ አድርጉ፣ ሞክሩ፣ ነገር ግን ጉዞው ዛሬ ነው ብላችሁ ፈጽማችሁ አትቸኩሉ፤ በዝግታ ፍጠኑ እንጂ፡፡ በመኖር ውስጥ የመጨረሻ ጠቃሚ ግብና ለውጥ በሰላም መኖር ነው፡፡ በየጊዜው ክስተቱ ዕውቅናንና ዕድልን በእውነተኛ ደስታ በማፈራረቅ ነው፡፡ ሀብታም መሆን ይቻላል ግን ሀብቱ የሚገኝበትን መንገድ መመርመር ያስፈልጋል፡፡ ሀብታም መሆንና ታዋቂ ሰው መሆን ይቻላል፡፡ የቅድስና ዕውቀትም ለሰው ተሰጥቶታልና፡፡ እንደ ፍላጎታችን ለመሆን ያለንን ጉጉት በመተው ራስን ለእግዚብሔር ማስገዛት ነፃና የተረጋጋን ሰዎች እንሆናለን፡፡ በቀላል መመዘኛዎች ከኖርን ጉዞውን አስደሳችና ረጅም እናደርገዋለን፡፡ ማንም ቢሆን የገጠመኙን ጥቅም በየጊዜው እያንዳንዷ ቀን ውስጥ እና ለእያንዳንዷ ቅፅበት በደስታ መኖርን እያንዳንዱ በእምነት ማግኘት ይችላል፡፡ ሕይወትን ለማስደሰት ቦታው መንፈሳዊነት ብቻ ነው፡፡ ጊዜውም አሁን ነው፡፡ ደስተኛ እና ታማኝ በመሆን አብረዋችሁ የሚጓዙትንም የሰው ዘር ሁሉ በእምነት ጽናት ደስተኛ አድርጓቸው፡፡

እናም ከአባቶች በወረሳችሁትና በራሳችሁ የተጠራቀመች ማንነት ስትደርሱባት ያገኛችሁትን ታላቅ ጥበብ አስቡ፡፡ የተጠራቀመች የራስ ማንነታችሁ ከሁሉም በላይ የሆነውን ጉዞ ሰጥታችኋለች ተቀበሏት፡፡ የተጠራቀመች የራስ ማንነት ነው፡፡ ከተለያየ ፈተና የዳንክበት ትልቁ ሃይማኖት ነው፡፡ የራስም ማንነት ነው፡፡ እውነተኛ የራስ መገለጫ ነው፡፡ የተጠራቀመ ሰብዕና ነው እንጂ ሌላ አይደለም፡፡ የራሳችሁ መገለጫ ሲለካ ሁልጊዜም እንደገና የምታገኙት ሚሥጢር ነው፡፡ የማያልቅ ዘለዓለማዊ ነው፡፡

በሰዎች የሃይማኖትና የዓላማ ፅናት ሲሆን ይህም የሰው ልጆች የሚኖራቸው የራሳቸው የመዳን አቅም ኃይል በሳይኰሎጂና በአካል ደረጃም ጭምር ለሁሉም የተሰጠው በመሆኑ ነው፡፡ ባለሙያ ማለት የሚሠራው ይህንን የማዳን ኃይል በሕክምና ወይም በሳይኰቴራፒ የማገገም ሥራን ወደ ሰዎች አእምሮ ማምጣት ነው፡፡ ነገር ግን ጤና በተፈጥሮ ደረጃ የሚገኝ አካል ነው፡፡ ሰው በራሱ የራሱን ማስመለስ ይችላል፡፡ However, health is the natural state of being a person can restore himself or herself ‘by reframing’ አዲሱ የራስ ገፅታ ሌላ አይደለም፣ ማንነትህን ማወቅ በእቅድ መመራት እንጂ ሌላ ምስጢር አይደለም፡፡ ነገር ግን ሥራን ወይም ተግባርንና በትክክለኛ አረዳድ ተረድቶ ራስን በአግባቡ መምራት ነው፡፡ ይህም የግለሰቦች፤ የቤተሰብ፣ የሀገርም ጭምር ነው፡፡ ሀሳቡ የተለየዩ ዘዴዎች ውጤት ነው፡፡ የተለያዩ የተዘበራረቁ እና በጣም በሰዎች ያልተሰካኩ ስብዕናዎችን ለማየት የሚረዳ ነው፡፡

ማንም ሁኑ፣ ምንም ሁኑ፣ የትም ኑሩ፣ ምንም ሥሩ ነገር ግን የምትኖሩ፣ የምታስቡ የራሳችሁ ፀባይ ያላችሁ ሁሉ፣ የራሳችሁ እምነትና ገፅታ ወይም መገለጫ ተፅዕኖ ለማድረግ ጉልህ አስተዋጽኦ ይኖራችኋል፡፡ የራስ ገፅታችሁ መልካም ከሆነ ይህ ለእናንተ መልካም ነው፡፡

እንደ ፈቃድ ብትኖሩ ትሞታላችሁ፡፡ ነገር ግን በሃይማኖትና በመንፈሳዊ ሥራ የሥጋችሁን ፈቃድ ብትገድሉ ለዘለዓለም በሕይወት ትኖራላችሁ በእግዚአብሔር መንፈስ የሚሠሩ ሁሉ የእግዚአብሔር ልጆች ናቸው፡፡ ሮሜ 8÷13፡፡

መንፈስ ማለት መንፈሳዊ ሥነ ምግባር ነው፡፡ የመንፈስ ፍሬ ግን ፍቅር፣ ደስታ፣ ሰላም፣ ትዕግሥት፣ ምጽዋት፣ ቸርነት፣ እምነት፣ ገርነት፣ ንጽሕና ነው፡፡ በጌታችን በመድኃኒታችን በኢየሱስ ክርስቶስ ያመኑ ግን ሰውነታቸውን ከምኞትና ከኃጢአት ለዩ አሁንም በመንፈስ እንኑር በመንፈስም እንመላለሰ ገላ 5፥22። ኤፌ. 4፥30

አባ ሳሙኤል

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ

ቤተ ክርስቲያን ልማትና ክርስቲያናዊ

ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ

አዲስ አበባ – ኢትዮጵያ

 

                                       በርታ ሰውም  ሁን!!

ነቢየ እግዚአብሔር ልበ አምላክ ቅዱስ ዳዊት የሚሞትበት ቀን በቀረበ ጊዜ ልጁን ሰሎሞንን እንዲህ ሲል አዘዘው፡- በርታ ሰውም ሁን የምታደርገውንና የምትሄድበትን ሁሉ ታከናውን ዘንድ በሙሴ ሕግ እንደተጻፈ ሥርዓቱንና ትእዛዛቱን ፍርዱንና ምስክሩንም ትጠብቅ ዘንድ በመንገዴም ትሄድ ዘንድ የአምላክህን የእግዚአብሔርን ትእዛዝ ጠብቅ ልጆችህ መንገዳቸውን ቢጠብቁ በፊቴም በፍጹም ልባቸውና በፍጹም ነፍሳቸው በእውነት ቢሄዱ ከእስራኤል ዙፋን አይቋረጥም ብሎ የተናገረውን ቃል ያጸና ዘንድ ነው፡፡

1ኛ ነገሥት 2÷1-4 በነቢዩ ቃል መሠረትነት ላይ ተመርኩዘን ዓለም በተለያዩ ባሕርየት ባላቸው ሰዎች የተሞላች ናትና በመልካም ሥነ ምግባር አስተምሮ ዙሪያ ያለንን ግንዛቤ እንገልጻለን፡፡

በዓለም ላይ አንድ አይነት ባሕሪ ያሏቸው ሰዎች አሉ ለማለት በእጅጉ ያስቸግራል፡፡ ሰዎች በአንድ መሥሪያ ቤት አብረው የሚሠሩ፣ በቤተ ክርስቲያን ውስጥ አብረውን የሚያገለግሉና የሚገለገሉ ናቸው፡፡ ነገር ግን እነዚህ ሰዎች ተለይተው የሚታወቁበት የራሳቸው የሆነ የተለየ ክፉ ጠባይ አላቸው፡፡ ይኸውም ከቁጥጥር ያለፈ ቁጣ፣ ጎጂ የሆነ ምላስ፣ በቀላሉ የመከፋት እና የማዘን ጠባይ የሚታይባቸው፣ አሁን ስቀው እና ተጫውተው እንደሆነ ከልቡናቸው በሚፈልቀው ክፋት ምክንያት ወዲያው የሚያኮርፉ፣ ዛሬ ያመሰገኑትንና ያደነቁትን ሰው በቅጽበት የሚነቅፉና የሚተቹ፣ አሁን በጣም የወደዱትን ትንሽ ቆይተው በእጅጉ የሚጠሉ፣ ስለ ራሳቸው እንጂ ስለ ሌላው ሰው ፍላጎት እና ፈቃድ ፍጹም ግድ የሌላቸው፣ ተጠራጣሪዎች፣ ስጉዎች፣ በየጥቃቅኑ ምክንያት የሚነጫነጩ፣ ስግብግቦች፣ በዚህች ምድር እኛ ብቻ እንኑር የሚሉ ሆዳሞች፣ የሌላው ሰው ጉዳይ የማይሰማቸው እና የማይቆረቁራቸው፣ የተማሩ የሚመስሉ ነገር ግን አንዳች የማያውቁ፣ በተተኪ ትውልድ ላይ ሬት የሚዘሩ ወዘተ ናቸው፡፡

አስቸጋሪ ከሆነባችሁ ሰው ጋር ያላችሁን ግንኙነት ሰላማዊ ለማድረግ፣ በየጊዜው በመካከላችሁ የሚፈጠሩትን ግጭቶች በተለያየ መንገድ ለመፍታት የተቻላችሁን ሁሉ ሞክራችሁ አቅቷችሁ ይሆን? የራሳችሁን ፍላጎት ትታችሁ አስቸጋሪው ወይም ነገረኛው ሰው የጠየቀውን ሁሉ “እሺ!” በማለት ሰላም ለመፍጠር ሳትሞክሩ እንዳልቀራችሁ እንገምታለን፤ “እሺ! አንተ እንዳልክ” በማለት የራሳችሁን ፈቃድ መሥዋዕት ብታደርጉም በመካከላችሁ ያለውን ግጭት ማቃለል እንዳልቻላችሁ ስትረዱ፤ “ሰላም ማምጣት የሚቻለው በደካማነት ሳይሆን በብርቱነት ነው” ብላችሁ በማመን ኮስተር ብላችሁ ጽኑ የሆነ አቋም ለመያዝ ሞክራችሁም፣ የምትፈልጉትን ዓይነት ውጤት ስላላስገኘላችሁ፣ አሁንም አልቻልኩም! አቃተኝ! ብላችሁ ተስፋ ቆርጣችሁ ይሆን? ሁኔታው የበለጠ እየከፋ ሲመጣባችሁ፣ ያ አስቸጋሪ የሆነባችሁ ሰው፣ የእናንተን ሕይወት መራራ በማድረግ እናንተን ለመቅጣት ታስቦ የተፈጠረ፣ እናንተ ደግሞ የእርሱን ሕይወት ለማመቻቸት ብቻ እግዚአብሔር “የመሥዋዕት በግ” አድርጎ የፈጠራችሁ መስሎ ተሰምቷችሁ ያውቅ ይሆን? በቀመሳችሁትስ መራራ ሕይወት ምክንያት ከላይ የጠቀስነውን ዓይነት ስሜት ቢሰማችሁ፣ ከአስቸጋሪው ሰው በስተቀር የሚፈርድባችሁ ሌላ አካል ይኖራል ብላችሁ አትገምቱ ይሆናል፡፡ “አእምሮው ከጡንቻ የተሳለ” እንደተባለ፡፡

አስቸጋሪ ሰዎች እንዴት ዓይነት ናቸው? ተለይተው የሚታወቁበትስ ምልክታቸው ምንድነው? አስቸጋሪ ሰዎች ተለዋዋጭ ባሕሪ ስላላቸው ምን እንደሚወዱ እና ምን እንደሚጠሉ፣ ምን እንደሚያስደስታቸውና እንደማያስደስታቸው ለይቶ ማወቅ በጣም አስቸጋሪ የሚሆንበት ጊዜ አለ፡፡ አስቸጋሪ ሰዎች እውነተኛ ማንነታቸው እንዳይታወቅባቸው በቀልጣፋ ንግግራቸው ራሳቸውን የመደበቅ ልዩ ችሎታ ያላቸው በመሆናቸው ቀረብ ብለው ካላዩአቸው በስተቀር ሰላማዊ ሰው በመምሰል ብዙዎች “አስቸጋሪ” የምንላቸው ሰዎች በባሕሪያቸው እንዲሁም የአስቸጋሪነታቸው መጠን የተለያየ ይሁን እንጂ ሁሉም የሚመሳሰሉበት አንድ ነገር አለ፡፡ ይህም ከእነርሱ ጋር ተቀራርቦ መኖር፣ አብሮ መሥራትም ሆነ ቤተ ክርስቲያን አብሮ ማገልገል በጣም ከባድ መሆኑ ነው፡፡ አስቸጋሪ ሰዎች ምን ዓይነት አስተሳሰብ እና ጠባይ እንዳላቸው መሠረት ላይ ተመርኩዘን ተጨማሪዎችን ለማሳየት የሚከተሉትን ዘጠኝ ጠባዮች ከዚህ በታች እንመለከታለን፡፡ በማር. 7÷22

ተጠራጣሪነት

ሀ. አስቸጋሪ

አስቸጋሪ ሰዎችን አስቸጋሪ ከሚያደርጓቸው ምክንያቶች አንዱ በብዙ ነገር ተጠራጣሪ መሆናቸው ነው፡፡ በሃይማኖት፣ በሥልጣን፣ በሥራ፣ በማንኛውም መልካም ግንኙነት ይጠራጠራሉ፡፡ ያዕ. 3÷17

ለ. ቁጡነት

ቁጡነት ብዙዎቻችን ቁጣ በአግባቡ ወይም በሥርዓቱ ሲገለጽ ነው የምናውቀው ነገር ግን እያየንና እየሰማን ያለው ቁጣ ሰላማዊ በሆነ መንገድ ሲፈታ አላየንም፡፡ ታዲያ “በምንም ምክንያት እንዳትቆጡ” የሚለውን የእግዚአብሔር ቃል መተላለፍ አይሆንምን? 2ኛ ጢሞ. 4÷2-3

ሐ. ነቃፊነት

መንቀፍ ልማዳቸው የሆኑ ሰዎች ራሳቸውን ከሰው ሁሉ የበላይ አድርገው ሌላውን የበታች በማድረግ በየአደባባዩ በነቃፊ ቃል ንግግራቸውን ይከፍታሉ፡፡ እብሬት በተሞላበት ንግግራቸው አያውቁም እንዳይባሉ በማንኛውም ነገር ራሳቸውን ከፍ ከፍ በማድረግ የሚያሳዩትና የሚያቀርቡት ሁሉን እንደሚያውቁ አድርገው ነው፡፡ መጽ. ምሳሌ 20÷19

መ. ስለ ሌላ ሰው ስሜት ግድ የለሽነት

አስቸጋሪ ሰዎች የሌላውን ሰው ስሜት ምን ያህል እንደሚጎዱ እያወቁ በግድ የለሽነት የመጣላቸውን ቃል ከአፋቸው አውጥተው ይወረውራሉ፡፡ መጽሐፍ ቅዱስ የቤት ራስ ያለው እኮ ግድ የለሹን ሳይሆን ለዚች ቤት የሚያስበውን ነው፡፡ ዘሌ. 19÷17፣ ማቴ. 18÷19፣ ፊልጵስ. 3÷4

ሠ. አኩራፊነት

ፊት ለፊት እንዲህ ዓይነት ቃላት ተናግረኸ ለምን ትጐዳኛለኸ በማለት ፈንታ ማኩረፍ የሚቀናቸው ሰዎች አሉ፡፡ ባኮረፈኝ ቁጥር ሁል ጊዜ እርሱን መለማመጡ አሁንስ ሰለቸኝ የምንል ስንቶች እንሆን? በዚሁ ምክንያት እናንተ በጸሎታችሁ ደግፉን የምንል ብዙዎች ነን፡፡ 2ኛ ቆሮ.1÷11
ረ. ለእኔ ብቻ ይደረግልኝ ባይነት
  ፊት ለፊት እንዲህ ዓይነት ቃላት ተናግረኸ ለምን ትጐዳኛለኸ በማለት ፈንታ ማኩረፍ የሚቀናቸው ሰዎች አሉ፡፡ ባኮረፈኝ ቁጥር ሁል ጊዜ እርሱን መለማመጡ አሁንስ ሰለቸኝ የምንል ስንቶች እንሆን? በዚሁ ምክንያት እናንተ በጸሎታችሁ ደግፉን የምንል ብዙዎች ነን፡፡ 2ኛ ቆሮ.1÷11

ስለ ሌላው ሰው ግድ የሌላቸው ለራሳቸው ብቻ የሚያስቡ የዚህ ዓይነቱ ፀባያቸው ምክንያቱ ምን ይሆን? “ ምክንያቱማ ፈረሱ የታሰረበት ቦታ መጋጥ ብቻ ነው፡፡” እንደተባለ፡፡ ማቴ. 23÷25

ሰ. ተለዋዋጭነት

ተለዋዋጭ የሆነ ጠባይ ያላቸው አሁን ጥሩ ሰው መስለው እንደሆነ ጥቂት ቆይተው መጥፎ ይሆናሉ፡፡ ለአንድ ሳምንት ያህል ሰላማዊ ሰው መስለው እንደሆነ ድንገት ባልታወቀ ምክንያት ፍጹም ተለውጠው ሌላ ሰው ይሆናሉ፡፡

ሸ. አምባገነናዊነት

ሁልጊዜ ሌላውን በቁጥጥራቸው ሥር ለማዋል ስለሚፈልጉ ከሰዎች ጋር ጥሩ የሆነ ግንኙነት መፍጠር አይችሉም፡፡ ሁሉን በእጃቸው ጭብጥ በእግራቸው እርግጥ አድርገው መያዝ ስለሚፈልጉ የሌላውን ሐሳብ ምንም ያህል ጥሩና ትክክል ቢሆንም መቀበል አይፈልጉም፡፡ እያንዳንዳችሁ ሌሎችን የሚጠቅመውን እንጂ ራሳችሁን የሚጠቅመውን አትመልከቱ፡፡ ሮሜ 12÷3

ቀ. ተበቃይነት

በተበቃይነት አስቸጋሪ የሆኑ ሰዎች በፀባያቸው ማንኛውም በጐ ነገር ጥሩ ሆኖ አይታያቸውም፡፡ ሌላውን ሰው ደስ የሚያሰኝ ነገር እነርሱን ደስ አያሰኛቸውም፡፡ የተለያዩ ምክንያቶችን በመፍጠር ከመበቀል ወደ ኋላ አይሉም፡፡ በእነርሱ ዘንድ ፈሪሃ እግዚአብሔር እና ሃይማኖት ቦታ የለውም፡፡ ሮሜ 12÷19

ከእንዲህ ዓይነቱ እጅግ አስቸጋሪ ሰው ጋር የሚኖር ወይም የሚሠራ ማንኛውም ሰው በቅድሚያ ማወቅ ያለበት፣ ከላይ የገለጽናቸውንና ሌሎችንም የአስቸጋሪነት ጠባይና እንዲሁም ከአስቸጋሪው ሰው ጋር አብሮ ሲኖር ሁልጊዜ ለጥቃት የተጋለጠ መሆኑን ነው፡፡ ይኸውም አስቸጋሪ ሰዎችን ለመምከር ወይም የአስቸጋሪ ሰዎችን ጠባይ ለመለወጥ ሳይሆን አስቸጋሪ ሰዎች ተለይተው የሚታወቁበትን ምልክቶች ለመጠቆምና እንዲሁም አብሮአቸው የሚኖረው ሰው፣ በአስቸጋሪ ሰዎች ጠባይና ድርጊት እንዳይጎዳ ራሱን መጠበቅ የሚችልባቸውን አንዳንድ መንገዶችን ለመጠቆም ነው፡፡ አስቸጋሪ የሆኑ ሰዎችንና ጎጂነት ያለውን ጠባያቸውን ለይተን እንድናውቅና እንዲሁም አብረን እንዴት መኖርና መሥራት እንደምንችል ጠቃሚ የሆነ ምክር ያስፈልገናል፡፡ ያለአግባብም ተስፋ እንዳንቆርጥ፣ በተረጋጋ መንፈስ መምራት እንድንችል፣ ዓላማችንን እንዳንሥት፣ እግዚአብሔር የሰጠንን የመምረጥና የመወሰን ነጻነቱን እንዳንለቅ፣ እንዲሁም በአስቸጋሪ ሰዎች እንዳንጎዳ አስፈላጊውን ድንበር ማበጀት እና ድንበሩን እንዴት ማስጠበቅ እንደምንችል ከፍተኛ ጥንቃቄ ማድረግ አለብን፡፡ ይህን ካደረግን ድንበር ምን እንደሆነ፣ እንዲሁም ድንበር የሌለው ሕይወት ምን ያህል ለጥቃት የተጋለጠ መሆኑን በቀላሉ መረዳት እንችላለን፡፡ ሰው ከሰው ሁሉ ጋር ሁልጊዜ በሰላም አብሮ መኖር የሚችል ቢሆን ኖሮ ጥሩ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ ከልምዳችን እንደተረዳነው ከሰው ሁሉ ጋር ሁልጊዜ በሰላም መኖር አይቻልም፡፡ ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ “የሚቻላችሁ ቢሆን ከሰው ሁሉ ጋር በሰላም ለመኖር በእናንተ በኩል የሚያስፈልገውን ሁሉ አድርጉ” ሮሜ. 12÷18 ብሎ ባልጻፈም ነበር፡፡ እግዚአብሔር ለብቻችን እንድንኖር ስላልፈጠረን፣ ከሰው ሁሉ ጋር ያለን ግንኙነት አስቸጋሪ ሲሆነብን፣ ከሰው ሁሉ ሸሽተን ለብቻችን ለመኖር ከማሰብ ይልቅ ተቻችለን መኖር የምንችልበትን መንገድ መፈለግ አለብን፡፡ ከምንጊዜውም የበለጠ በአሁኑ ጊዜ ሰዎች እርስ በእርስ ወዳጆች የነበሩ ጠላቶች ለምን ይሆናሉ? በሥልጣን፣ በገንዘብ ወዘተ ምክንያት ሰው የሰው ጠላት ለምን ይሆናል? ብለን መጠየቃችን አይቀርም፡፡ ችግሩን ብቻ ማውራት የማይጠቅም መሆኑን ነው የተረዳነው ነገር ግን መፍትሔው ምን ይሆን? ከሁሉም በላይ ሰላም፣ ፍቅር፣ ስምምነትና እንደዚሁም እውነተኛ የማኅበረሰብ እኩልነት መሆኑ አያጠያይቅም፡፡ ገላ. 5÷22 ሆኖም ሰላም፣ ሁለት ተቃራኒ ወገኖች የሚያገኙት ታላቅ የእግዚአብሔር ስጦታ ነው፡፡ ሰላም በየትኛውም አቅጣጫ የሕይወት ሁለንተናዊ ፍጹምነትን የሚያመለክት ነው፡፡ የቤተ ክርስቲያን እና የሀገርን ዕድገት ብልጽግና፣ ትምህርትና ጤናን፣ እንዲሁም ሕይወት በጠባይዓዊ ሞት ኅልፈት እስኪፈጸም ድረስ ያለውን ረዥም ሕይወት ይገልጣል፡፡ ግላዊና ማኅበራዊ ደኅንነትን ፀጥታና መረጋጋትንም ያሳያል፡፡ ዮሐ. 20÷19፡፡ ሰላም በምድር ለሰው ልጅ ከሚያስፈልጉ እጅግ የከበሩና የተወደዱ ከሁሉም ቅድሚያ ከሚሰጣቸው ነገሮች ሁሉ በላይ ነው፡፡ ሮሜ 13÷10 ቅዱስ ጳውሎስ “ያለ ሰላም እግዚአብሔርን ማየት የሚችል የለም” እንዳለ ዕብ. 12÷14 ሰው ያለ ሰላም ማየት የማይችለው እግዚአብሔርን ብቻ ሳይሆን ባልንጀራውንም ጭምር ማየት አይችልም፡፡ ሰላም የሌላቸው ወገኖች ሊተያዩ እና ሊነጋገሩ አይችሉም፡፡ መልካም ሥራ የሚገለጸው ለእግዚአብሔር ሕግ መታዘዝ የእግዚአብሔርን ፈቃድ በመፈጸም እና የእግዚአብሔርን ሥራ በመሥራት ነው፡፡ ማቴ. 5÷16፣ ዮሐ. 4÷34፡፡ ሰው ያለእምነት እግዚአብሔርን ሊያስደስት አይችልም ዕብ.11÷6፡፡ ይልቁንም ሰው በክርስቶስ ሲያምን የተለወጠ ልብ ስለሚኖረው መልካም ሥራ ይሠራል፡፡ በዚህም በጐ ሥራው ይመሰገናል ዋጋውንም በመንግሥተ ሰማያት ይቀበላል፡፡ ማቴ. 25÷21፣ 2ኛ ቆሮ. 5÷10፡፡

“ዓለም በሦስት ነገሮች ማለትም በፍትሕ፣ በእውነትና በሰላም ትጸናለች” እንዲሉ ቤት ያለ ምሰሶ ሰላምም ያለ ፍትሕ አይጸናም፡፡ በኅብረተሰብ ውስጥ ፍትሕ ካለ አንዱ የሌላውን ሀብት አይመለከትም፡፡ የራሱን ትቶ በሌላው እጅ ያለውን በቅንዐት አያይም ደግሞም ፍትሕ እና ሰላም በሰፈነበት ኅብረተሰብ ውስጥ አስቸጋሪ ሰዎች ብዙም አይኖሩም፡፡ ቢኖሩም እንኳ በሚፈጥሯቸው እኩይ ተግባራት በእጅጉ ስለሚታወቁ የሌላውን ሰላምና መልካም ሥራ ሲያናጉ ይለያሉ ሁሉም ከተገነዘባቸው ደግሞ ብዙም ሕይወት አይኖራቸውም፤ ክፉ ሥራቸውንም ሥር ሳይሰድ መቁረጥ መለየት ይቻላል፡፡

 

አባ ሳሙኤል

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ

ቤተ ክርስቲያን ልማትና ክርስቲያናዊ

ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ

አዲስ አበባ – ኢትዮጵያ