Uncategorized

ለመላው ኢትዮጵያውያን በሀገር ውስጥና በውጭ ዓለም ለምትገኙ ሁሉ

ልዑለ ባሕርይ ቸሩ እግዚአብሔር አምላካችን እንኳን ከማርቆስ ወንጌላዊ

 ወደ ዘመነ ቅዱስ ሉቃስ ዜናዊ 2011ዓ.ም በሰላም፤ በጤና፤ በሕይወት ሁላችንንም አደረሰን!!

                                                    ወትባርክ አክሊለ ዓመተ ምሕረትከ፤

                                                  ወይጸግቡ ጠላተ ገዳም፤

                                                  ወይረውዩ አድባረ በድው (መዝ. 64÷11-12)፡፡

በቸርነትህ ዓመታትን ታቀዳጃዋለህ፣ ምደረበዳውንም ገዳማት ልምላሜውን አግኝተው ደስ ይላቸዋል በበረኃ ያሉት ተራራዎች ሁሉ ዝናሙን ይረካሉ፡፡ ኮረብታዎችም ደስ ብሏቸው ልምላሜውን እንደዝናር ይታጠቃሉ፡፡ ቆላውና ደጋው ስንዴውንና የተለያየውን እህል ይሞላል፡፡

ወወሀብኮሙ ሲሳዮሙ ለሕዝበ ኢትዮጵያ (ለኢትዮጵያ ሰዎችም ምግባቸውን ሰጠሃቸው) ተብሎ በነቢየ  እግዚአብሔር ቃል በተነገረው መሠረት ኢትዮጵያን በረድኤት ጐበኘሀት (ወአብዛኅኮ ለብዕላ) በሚመጡ ዘመናትም ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ለእኛ ባለው ቸርነት ከሁሉ የሚበልጠውን የጸጋውን ባለጠግነት ይሰጠን ዘንድ ነው፡፡ ኤፌ. 2፥6

ብርሃነ ዓለም ቅዱስ ጳውሎስ በመልእክቱ “አእትቱ እምላዕሌክሙ ግዕዘክሙ ዘትካት በእንተ ብሉይ ብእሲ ዘይማስን በፍትወተ ስሒት፤ ሐድሱ መንፈሰ ልብክሙ፡፡ ወልበስዎ ለሐዲስ ብእሲ ዘሐደሶ እግዚአብሔር በጽድቅ ወበርትዕ ወበንጽሕ” በተሳሳተ ምኞት የተበላሸውን አስቀድሞ ትኖሩበት የነበረውን አሮጌውን ሰውነት ከእናንተ አርቁ፡፡ ልቡናችሁን በእውቀት አድሱ፤ በእውነት፣ በጽድቅና በንጽሕና እግዚአብሔርን ለመምሰል የተፈጠረውን አዲሱን ሰውነት ልበሱ” (ኤፌ. 4÷22-24)፡፡

ይህ ዓመት በኢትዮጵያ የዘመን አቆጣጠር 2011 ዓ.ም ሲሆን በአውሮፓውያን የዘመን አቆጣጠር 2018 ነው፡፡ ይህ ልዩነት የመጣው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያንና የምዕራብ አብያተ ክርስቲያናት የተለያየ የዘመን አቆጣጠር ስለሚከተሉ ነው፡፡ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ከሌላው የክርስትና ዓለም የተለየ የራስዋ ብቻ የሆነ የዘመን አቆጣጠር መንገድ አላት፡፡ ይህም የዘመን አቆጣጠር መጽሐፍ ቅዱስን በተለይም መጽሐፈ ሄኖክንና ኩፋሌን መሠረት ያደረገ ነው፡፡ ከቤተ ክርስቲያን ታሪክ መረዳት እንደሚቻለው ጥንታዊው የጁሊያን የዘመን አቆጣጠር ከአሁኑ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የዘመን አቆጣጠር ተመሳሳይነት ነበረው፡፡ ሆኖም የምዕራብ ቤተ ክርስቲያን በ6ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ላይ የጁሊያን የዘመን አቆጣጠር የተባለ ሌላ የዘመን አቆጣጠር ጀመረች፡፡ ይህም የግሪጎርያን የዘመን አቆጣጠር ሲሆን የ4 ዓመት የአቆጣጠር ልዮነት ስሕተት እንዳለው ራሳቸው አውሮፓውያን ያምናሉ፡፡

ያም ሆነ ይህ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በዚህ በያዝነው እና

በምንጠቀምበት ባሕረ ሀሳብ በተባለው የዘመን አቆጣጠር ስልት ለኢትዮጵያ ሕዝብ ታላቅ አገልግሎት እያቀረበች ትገኛለች፡፡ አሁን የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሊቃውንት ዝም ቢሉ ለዓመቱ የዘመን መቁጠሪያ (ካሌንደር) ማዘጋጀት የሚችል ሰው ማግኘት ያስቸግራል፡፡ ለሚመጣው ዓመትም የዐቢይ ጾም፣ የሰኔ ጾም መቼ እንደሚገባ እንዲሁም የሆሳዕና፣ የስቅለት፣ የፋሲካና የዕርገት በዓላት መቼ እንደሚውሉ ለመናገር የሚችል ሰው አይኖርም፡፡ የእኛ ኦቶዶክሳዊ የተዋሕዶ ሊቃውንት የመሬትን፣ የፀሐይንና የጨረቃን እንቅስቃሴና ዑደት በልዩ የባሕረ ሀሳብ አቆጣጠር እያሰሉ የዕለታትን፣ የወራትን፣ የዓመታትንና የበዓላትን ቀናት መዋያ ለመናገር ጥልቅና ሰፊ የሆነ እውቀት አላቸው፡፡

‹‹የተመረጠችውን የእግዚአብሔርን ዓመት እሰብክ ዘንድ ላከኝ››

ይህ ቃል ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የተናገረው ቃለ ወንጌል ነው፡፡ ጌታችን ኢየሱስ  ክርስቶስ ለሰው ሲል ሰው የሆነ የሕያው እግዚአብሔር ልጅ እንደመሆኑ መጠን ይህን ቃል የተናገረው ሰው ሆኖ ወደዚህ ዓለም ለመምጣት የፈቀደበትን ምሥጢር ግልጽ በአደረገበት የትምህርት ክፍል ነው፡፡

በአንድ የሰንበት ቀን ወደ ምኵራብ ሲገባ ያነብ ዘንድ የቅዱስ ኢሳይያስን መጽሐፍ ሰጡት፡፡ መጽሐፉን ሲገልጥም ‹‹የእግዚአብሔር መንፈስ በእኔ ላይ ነው፡፡ ስለዚህ ቀብቶ (ማለት ከሥጋ ጋር አዋሕዶ) ለድሆች የምሥራችን እነግራቸው ዘንድ፤ ለተማረኩትም ነጻነትን እሰብከላቸው ዘንድ፤ ያዘኑትን ደስ አሰኛቸው ዘንድ፤ ዕውሮችም ያዩ ዘንድ የተገፉትንም አድናቸው ዘንድ፤ የታሰሩትንም እፈታቸው ዘንድ፤ የቆሰሉትንም እፈውሳቸው ዘንድ የተመረጠችውንም የእግዚብሔርን ዓመት እሰብክ ዘንድ ላከኝ›› የሚል ቃል አገኘ፡፡ ይህን የትንቢት ቃል የተናገረውም ነቢዩ ቅዱስ ኢሳይያስ ነበር፡፡ ኢሳ.61፥1-2፡፡ ጌታችን ይህን ቃል ከአነበበ በኋላም ‹‹የዚህ መጽሐፍ ቃል ዛሬ በጆሮዋችሁ ተፈጸመ›› ሲል እንደ ተናገረ፡፡

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የዓለም መድኃኒት ስለሆነ በእሱ ትምህርትና ተአምራት፤ ስቅለትና ሞት በእርግጥ በኀጢአት ምክንያት ከሥጋዊና መንፈሳዊ በረከት ነዳያን የነበሩ በረከተ ሥጋንና በረከተ ነፍስን አግኝተዋል፡፡ በኀጢአት ምክንያት የዲያብሎስ ምርኮኞች የነበሩ ነጻ ወጥተዋል፡፡ በተፈጥሮ ያገኙትን ክብር አጥተው ኃዘንተኞቸ የነበሩ ያጡትን በማግኘታቸው ለዘለዓለማዊ ደስታ ዕድል ፈንታቸው ሁኗል፡፡ ቀን የጨለመባቸው ዕውራነ ሥጋና ዕውራነ ነፍስ የሆኑ መንፈሳዊና ሥጋዊ ብርሃንን አግኝተዋል፡፡ የዓለማዊና ሥጋዊ ፈቃድ ተቸናፊ የነበሩ አቸናፊ ሁነዋል፡፡ የኃጢአት እሥረኞች የነበሩ በይቅርታ ከእስራት ተፈትተዋል፡፡ በኃጢአት ደዌ የቆሰሉ ፈውስን አግኝተዋል፡፡ ይህ ሁሉ በረከት የተገኘው በክርስቶስ ስለሆነ ነቢዩ ቅዱስ ኢሳይያስ ‹‹የተመረጠችው የእግዚብሔር ዓመት›› ያላት ይህ ሁሉ ጸጋ የተገኝባት የድኅነት ቀን ናት፡፡ ዘመነ ድኅነት ማለት በግልጽ አነጋጋር ዘመነ ክርስትና ማለት ነው፡፡

የዘመን መለወጫን በዓል፣ የአዲሱን ዓመት በዓል የምናከረው

ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ በቆሮንቶስ መልእክቱ ‹‹በተወደደ ሰዓት ሰማሁህ፤ በመዳንም ቀን ረዳሁህ›› የሚለውን የነቢዩ ቅዱስ ኢሳይያስን ቃል ከጠቀሰ በኋላ ‹‹እነሆ የተወደደው ሰዓት አሁን ነው፤ እነሆ፦ የመዳን ቀን አሁን ነው›› 2. ቆሮ. 6፥2 ይላል፡፡  በቅዱስ መጽሐፍ የተመረጠች የእግዚአብሔር ዓመት፣ የተወደደ ሰዓት፣ የመዳን ቀን›› የሚል የተለያየ ስያሜ የተሰጠው አሁን እኛ ለምንኖርበት የክርስትና ዘመን መሆኑ ግልጽ ከሆነ ዘንድ በዚህ የድኅነት ዘመን ከሞተ ሥጋና ሞተ ነፍስ፣ ከደዌ ሥጋና ከደዌ ነፍስ፣ ከድቀተ ኃጢአትና ከአምላካዊ ፍርድ መዳን ካልተቻለ መኖር ትርጒም የለውም፡፡ ምንተ ይበቊዖ ለሰብእ ለእመ ኵሎ ዓለመ ረብኀ ወነፍሶ ኀጐለ (ሰው ዓለሙን ሁሉ ቢያተርፍ ነፍሱንም ቢያጐድል ምን ይጠቅመዋል) ማቴ.16፥26

አሁን ለዚህ ሁሉ ሐተታ መነሻ የሆነው  በዚሁ ጽሑፍ መግቢያ ላይ የተጠቀሰው ቃለ ወንጌል ነው፡፡ ቤተ ክርስቲያናችን በየዓመቱ የዘመን መለወጫ በዓልን የምታከብረው ይህን ቃል  በማስተማር  በመተግበር ነው፡፡ ‹‹የተመረጠችው የእግዚብሔርን ዓመት እሰብክ ዘንድ ላከኝ›› የሚለው ቃል ከክርስቶስ ልደት በኋላ ያለው እያንዳንዱ ዓመት የተመረጠ የእግዚአብሔር ዓመት መሆኑን የሚያረጋግጥ ኃይለ ቃል ነው፡፡ ይህም ማለት ክርስቶስ ወደዚህ ዓለም ከመጣ በኋላ ቀኑም ሆነ ሰዓቱ የድኅነት ሰዓት ሁኗል ማለት ነው፡፡

በመሆኑም አዲስ ዓመት ብዙ ነገሮችን ያስታውሰናል፡፡ በዚህ በአዲሱ ዓመት እና ባለፈው ዓመት  የሠራነውን፤ የፈጸምነውን ነገር ሁሉ እናስታውሳለን፡፡ በአዲሱ ዓመት ባለፈው ዓመት የተሠራው ሥራ ሁሉ ይገመገማል፡፡ በአለፈው ዓመት ስለተሠራው ሥራ ሪፖርት (ዘገባ) ይቀርባል፡፡ እያንዳንዱም ሠራተኛ በአለፈው ዓመት ውስጥ ስለሠራቸው ሥራዎች ሁሉ ሪፖርት (ዘገባ) ለቅርብ አለቃው ያቀርባል፡፡ ይህ የሰለጠነው ዓለም አሠራር ነው፡፡ በዚህ ዓይነት የእያንዳንዱ ሠራተኛ ሥራ በአዲሱ ዓመት ይገመገማል፡፡

ባለፈው ዓመት መልካም ሥራ ከተሠራ፣ ይህ መልካም ሥራ በሚቀጥለውም ዓመት በተሻለና በበለጠ ሁኔታ እንዲቀጥል ይደረጋል፡፡

ባለፈው ዓመት 1ኛ) ስሕተት ከተሠራ፣

2ኛ) እንዲሠራ በታቀደው መሠረት ሥራው ካልተከናወነ፣

3ኛ) ሥራው ግቡን ካልመታ በአጠቃላይ ያለፈው ዓመት ስሕተትና ያለፈው ዓመት ድክመት በሚመጣው ዓመት እንዳይደገም ትኩረት ይሰጠዋል፡፡ ባለፈው ዓመት ስሕተት ወይም ጉድለት የሠሩ ሁሉ ያ ስሕተት፣ ያድክመት፣ ያጉድለት በአዲሱ ዓመት እንዳይደገም የሚመለከታቸው ሁሉ ታላቅ ጥንቃቄ ያደርጋሉ፤ ቃልም ይገባሉ፡፡ ሠራተኞች ሁሉ፣ አለቆችም ሆኑ የበታች ሠራተኞች እንደገና በአዲሱ ዓመት መልካምና የተሻለ ሥራ ለመሥራት አዲስ የሥራ ዕቅድና አዲስ የሥራ ፕሮግራም ያወጣሉ፡፡ እንዲሁም ለሥራ ማስኬጃ፣ ለወጭ መሸፈኛ የሚሆን በጀት ይዘጋጃል፡፡ ይህ እንግዲህ በሥጋዊ ሕይወታችን፣ በሥጋዊ ሥራችን የምንፈጽመው ተግባር ነው፡፡

በመንፈሳዊ ሕይወታችንስ ምንድን ነው የምናደርገው? መጀመሪያ ባለፈው ዓመት ለመንፈሳዊ ሕይወታችን ምን ሠርተናል? ምን አከናውነናል? እያንዳንዳችን ባለፈው ዓመት ስለሠጠነው መንፈሳዊ አገልግሎት ለፈጣሪያችን ወይንም ለሕሊናችን ሪፖርት (ዘገባ) ማቅረብ አለብን፡፡ ለሚመጣውም ዓመት ዕቅድ ማውጣት አለብን፡፡ ምናልባት ባለፈው ዓመት በመንፈሳዊ ሕይወታችን ተገቢ አገልግሎት አልሰጠን ይሆናል፡፡ በእግዚአብሔር ሕግና ትእዛዝ አልሄድን (አልተጓዝን) ይሆናል፡፡ ይህንን ሁሉ ገምግመንና መርምረን ያለፈውን ዓመት መጥፎ ሥራዎቻችንን ሠርተንበት ከሆነ በአዲሱ ዓመት ደግመን እንዳንሠራ መጠንቀቅና ለእግዚአብሔር ቃል መግባት አለብን፤ ጥንቃቄም ማድረግ አለብን፡፡ በአዲሱ ዓመት መልካም ሥራና የጽድቅ ሥራ እንድንሠራና እግዚአብሔርን እንድናስደስት ዕቅድ ማውጣት አለብን፡፡ ከምናገኘውም ገቢ ሁሉ ለእግዚአብሔር አሥራት ለመክፈል እና ለተቸገረውም ለመርዳት ላዘነው ለማጽናናት ዕቅድ ማውጣት አለብን፡፡ ይህንንም ለማድረግ ለአምላካችን ቃል መግባት ይኖርብናል፡፡

ዘመኑ ለሕያው ተስፋና ለማይጠፋ፤ እድፈትም፤ ለሌለበት፤ ለማያልፍም ርስት እንደምሕረቱ ብዛት የመንፈሳዊ እውነተኛውን ሃይማኖት ለመጠበቅና ለማገልገል  ለሀገርና ለሕዝብ የሚጠቅም ሥራ እንሠራበት ዘንድ ቅዱስ ፈቃዱ ይሁንልን፡፡

ኦርቶዶክሳውያን የተዋሕዶ ቅዱስት ቤተ ክርስቲያን አገልጋዮች ካህናት ኢትዮጵያዊው ሊቅ ቅዱስ ያሬድ “ኃረየ ፲ወ፪ተ ሐዋርያተ ሤሞሙ ኖለተ ወወሀቦሙ ሀብታተ ይስብኩ ቃለተ ሠለስተ አስማተ አሐደ መንግሥተ (አሥራ ሁለት ሐዋርያትን መረጠ፤ ለሕዝብ ጠባቂ አድርጐ ሾማቸው፤አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ (ሦስት ስሞችን) አንድ የእግዚአብሔርን መንግሥት ዐሠርቱ ቃላትን፤ ያስተምሩ ዘንድ እግዚአብሔር አምላክ አዘዘ በማለት በገለፀው መሠረት የተጣለብንን እና የተሰጠንን ሐላፊነት በሚገባ ተወጥተን የመንግሥቱ ወራሾች እንሆን ዘንድ ቅዱስ አምላክ ይርዳን፡፡

በየመሥራያ ቤቱ ሐላፊነት የተጣለባችሁና የተሰጣችሁ ክርስቲያኖች በሙሉ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ “ኢትኰንኑ ከመ ኢትትኰነኑ፡፡ እስመ በኵነኔ ዘኰነንክሙ ትትኴነኑ አንትሙ፡፡ ወበመስፈርት ዘሰፈርክሙ ይሰፍሩ ለክሙ፡፡ (እንዳይፈረድባችሁ አትፍረዱ በምትፈርዱበት ፍርድ ይፈርድባችኃልና በምትሰፍሩበትም መስፈርያ ይሰፈርባቸኃል ማቴ.7፥1 በማለት አዟልና ፍርድ እንዳይጔል ደሀ እንዳይበደል በፍትሐዊነትና በቅንነት በታማኝነትና በትህትና በእኩልነት ሕዝብ እንድታስተዳድሩ በጐ ሕሊና ብሩህ አእምሮ ቀና አመለካከቱን እግዚአብሔር አምላክ ያድላችሁ፡፡

በመማርና በማስተማር ላይ የምትገኙ ሁሉ፦ ኢትዮጵያዊው ሊቅ ቅዱስ ያሬድ፡ በዮሐንስ ድጓው ጥበብ ትይኄስ እምብዘኅ መዛግብት፣ ኢወርቅ ሤጡ፣ ወኢብሩር ተውላጡ፣ ጥበብ ክቡራት ዕንቊ መሠረታ፣ አልቦ ለጥበብ ዘይመስላ (በዚህ ዓለም ዕውቀትን የሚስተካከላት የሚወዳደራት የለም፡፡ ስለዚህ ከብዙ ሀብት ዕውቀት ትበልጣለቸ፡፡ ወርቅም፣ ብርም፣ አልማዝም፣ቢሆኑ አይስተካከሏትም፡፡ የጥበብ መሠረቷ የከበረ ነው፡፡ ጥበብን የሚመስላት የሚስተካከላት የሚያክላት የለም እያለ በገለጸውና በአስተማረው መሠረት ለምታስተምሩትና ለምትማሩትም ቁሞ ነገር ትኩረት ሰጥታችሁ ተገቢውን የምርምር ውጤት በማስገኘት ሀገራችንና ሕዝባችን በተሻለ የኑሮ ደረጃ እንዲኖር እንድታደርጉ የፈጣሪያችን ትዕዛዘ መሆኑን መገንዘብ ያስፈልጋል፡፡

በግብርና ሙያ ላይ ላላችሁ ገበሬዎች “እግዚኦ ባርክ ፍሬሃ ለምድር፡፡ መሐሪ ወጻድቅ መኑ ከማከ ዘታርኁ ክረምተ በጸጋከ፡፡ ነፍስ ድኅንት ወነፍስ ርህብት እንተ ጸግበት ተአኩተከ፡፡” አቤቱ የምድርን ፍሬ ባርክ፡፡ በስጦታህ ክረምትን መልሰህ የምታመጣው ሆይ! እንደ አንተ ያለ ጻድቅና ርኅሩኅ አምላክ ማን ነው? የታመመች ሰውነት በተፈወሰች ጊዜ የተራበች ሰውነት በጠገበች ጊዜ ታመሰግንሃለች እያላችሁ አመስግኑ፡፡

የዘመነ ኦሪት መጨረሻ የዘመነ ሐዲስ መነሻ፤ ነቢይም፣ ሰማዕትም፣ ሐዋርያም በአጥማቂነቱ ካህን፤ የዓለምን ኃጢአት ይቅር የሚል ከእኔ በኋላ ይመጣል በማለቱ ነቢይ፤ ስለ ክርስቶስ ሕይወቱን በመስጠቱ ሰማዕት ከሆነው ከቅዱስ ዮሐንስ በረከት ረድኤት እግዚአብሔር አምላካችን ሁላችንም ያድለን አሜን!!

ስብሐት ለእግዚአብሔር ለዘአብጽሐነ እስከ ዛቲ ዕለት፤ ከዚህ ዘመን፣ ከዚህ ዕለትና ከዚህ ሰዓት ያደረሰን ልዑል እግዚአብሔር ይክበር ይመስገን፡፡

ቸሩ ፈጣሪያችን መድኃኔዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ዘመኑን የሰላም፣ የዕድገት፣ የጤናና የብልጽግና ዘመን ያድርግልን፡፡ ለሀገራችንና ለቤተ ክርስቲያናችን እንዲሁም ለመላው ዓለም በሙሉ እውነተኛውን ሰላምና ፍቅርን ያድልልን፡፡

 

 

አባ ሳሙኤል

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ

አዲስ አበባ

 

 

 

“መኑ ይከልአነ ፍቅሮ ለክርስቶስ„ ከክርስቶስ ፍቅር ማን ይለየናል?
1. መከራ ወይስ ጭንቀት፣ ወይስ ስደት፣ ወይስ ረሃብ፣ ወይስ ራቁትነት፣ ወይስ ፍርሃት፣ ወይስ ሞት ነው። ሮሜ 8፥35

2. “ኢትፍርህዎሙ ለአለ ይቅትሉ ሥጋክሙ”
“ሥጋንም የሚገድሉትን ነፍስን ግን መግደል
የማይቻላቸውን አትፍሩ ፣ ይልቅስ ነፍስንም
ሥጋንም በገሃነም ሊያጠፋ የሚቻለውን ፍሩ„ ማቴ 10፥28
ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በዚህ ምድር ላይ ስንኖርና የምንቀበለው መከራ ሁሉ ቢበዛ ከሥጋ ያለፈ እንዳልሆነ ነገር ግን በነፍሳችን ላይ ጠላታችንን አንዳች ማድረግ እንደማይችል አረጋግጦልና።
3. ቅዱስ ጴጥሮስም “ነገር ግን ስለ ጽድቅ እንኳን መከራን ብትቀበሉ ብፁዓን ናችሁ። ማስፈራራታቸውንም አትፍሩ አትናወጡም ብሏል። 1ጴጥ. 3-14 ከዚም የተነሣ ሰማዕታት ለሥጋቸው ሳይሳሱ “እስም በእንቲ አሁ ይቅትሉነ ኩሎ አሚረ ወኮነ ከመ አባግዕ ዘይጠብሁ።„ ስለ አንተ ቀኑን ሁሉ እንገደላለን፣ እንደሚታረዱ በጎች ተቆጠርን እያሉ ስለ ክርስቶስ ፍቅር እራሳቸውን ለሞት አሳልፈው ሰጥተዋል። ሮሜ 8፥35
ሐዋርያትና አብዛኛው በመጀመሪያው መቶ ክፍለ ዘመን የነበሩት ጳጳሳት ሊቃውንት በሰማዕትነት አልፈዋል።
በድንጋይ ተወግረው ተፈተኑ ሞቱ፣ በመጋዝ ተሰነጠቁ፣ በሰይፍ ተገድለው በሰማእትነት ሞቱ፣ ሁሉን እያጡ መከራን እየተቀበሉ እየተጨነቁ የበግና የፍየል ሌጦ ለብሰው ዞሩ፣ ዓለም አልተገባቸውምና በምድረ በዳና በተራራ፣ በዋሻና በምድር ጉዳጓድ ተቅበዘበዙ። እንዳለ ቅዱስ ጳውሎስ ዕብ.11፥37
4. ጸርሑ ጻድቃን ወእግዚአብሔር ስምዖሙ። ጢሞ. 3፥11 ጻድቃን ወደ እግዚአብሔር ለመኑ እሱም ልመናቸውን ሰማ ካገኛቸውም መከራ ሁሉ ያድናቸው ዘንድ መልአኩ ሊቀ መላእክት ቅዱስ ገብርኤል ከሰማይ ወርዶ እሳቱን አጠፋው። የሚፍለቀለቀውም ውኃ እንደ በረዶ ቀዘቀዘ። ይህንን ተአምር ከተመለከቱት ብዙዎቹ ኢ አማንያን በክርስቶስ አመኑ። ነቢየ እግዚአብሔር ቅዱስ ዳዊት
5. “ይትአየነ መልአከ እግዚአብሔር አውዶሙ፤ ለእለ ይፈርህዎ„
ወያድኅኖሙ። የእግዚአብሔር መልአክ እግዚአብሔር በሚፈሩት ዙሪያ ይሰፍራል፤ ያድናቸውማል መዝ. 33፥7
6. ቅዱስ ጳውሎስም ሲገልጽው፣ “እነርሱ በእምነት ሁሉንም ድል ነሡ፣
ጽድቅን አደረጉ፣ የተሰጠውን የተስፋ ቃል አገኙ የአናብስትን አፍ ዙጉ የእሳትን ኃይል አጠፉ ከሰይፍ ስልት አመለጡ ከድካማቸው በረቱ
ዕብ.11፥33 ሠለስቱ ደቂቅን፣ ቅዱስ ቂርቆስን፣ እነ ቅዱስ አግናጤዎስ ሐዋርያ ቅዱስ እስጢፋኖስ ማለት መሆኑን ግድ ይላል።
7. “እሰመ ለመላእክቲሁ ይኤዝዞሙ በእንቲአክ„
በመንገድህ ሁሉ ይጠብቁህ ዘንድ መላእክቱን ስላንተ ያዛቸዋልና እግርህም
በድንጋይ እንዳትሰናክል በእጆቻቸው ያነሡሃል “መዝ. 90፥1
8. “ከመ ይዕቀቡከ በኵሉ ፍናዊክ„
በመንገድ ይጠብቅህ ወዳዘጋጀሁትም ሥፍራ ያገባህ ዘንድ እነሆ እኔ
መልአኬን በፊትህ እሰዳለሁ በፊቱ ተጠንቀቁ ቃሉንም አድምጡ ስሜም
በርሱ ስለሆነ ኃጢአት ብትሠሩ ይቅር አይልምና አታስመርሩት። ማቴ.
4፥7
9. “ብዙኅ ሕማሞሙ ለጻድቃን። የጻድቃን መከራቸው ብዙ ነው„ ሐሥ13፥50
የአባቶቻቸውን ርስት አሳልፈን ለባዕድ አንሰጥም በማለት የተገደሉትን መጽሐፍ ቅዱስ ክብር ሰጥቶ መዝግቧቸዋል። እስራኤላዊው ናቡቴ 1ኛ ነገ. 20፥1-15 ስለዚህ ቅዱስት ቤተ ክርስቲያን በሰማያት ያለውን ርስት በሚያሰጥ እምነትን መስክረው መሥዋዕት ለሆኑ ተከታዮቿ የቅዱስት ቤተ ክርስቲያን ሰማእታት ናቸው።
1.0 “ወእምኵሉ ያድኅኖሙ„ እግዚአብሔር እግዚአብሔር ግን ካገኛቸው
መከራ ሁሉ ያድናቸዋል። 2ቆሮ. 1፥5
በዘመነ ሰማዕታት እንደ ወርቅ በእሳት፣ በመከራ ተፈትነው በሃይማኖት ነጥረው ከወጡ ሰማዕታት አንዱ ሕፃኑ ቅዱስ ቂርቆስ ነው። የዚህን ሰማዕት ገድልና ታሪክ ከሌሎች ለየት አድርጎ በአስደናቂ ደረጃ ላይ የሚያስቀምጠው የዕድሜው ሁኔታ ነው። ቅዱስ ቂርቆስ የሦስት ዓመት ሕፃን ነበር። ለነገሩ እነ ቅዱስ ጊዮርጊስም ስማቸውን ከፍ ከፍ አድርጎ የሚያስተጋባው ገድላቸውና የሰማዕትነት ታሪካቸው እንደሚገልጸው ተጋድሎውን የፈጸሙት በሃያ ዓመት የወጣትነት ዕድሜአቸው ነው።
ከእነ ቅዱስ ቂርቆስ ባነስ የዕድሜ ደረጃ ባሉ ሕፃናትም የተፈጸመ ብዙ የምስክርነትና የምስጋና ታሪክ በቅዱሳት መጻሕፍት ተጽፎዋል።
11. መጥምቁ ዮሐንስ ለልዑል እግዚአብሔር አምልኮትና ስግደት ያቀረበው ገና በእናቱ ማህፀን ሳለ ነው (ሉቃ.1፥40)። እንዲሁም ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ወደ ኢየሩሳሌም ቤተ መቅደስ በገባ ጊዜ ዝማሬና ምስጋና ያቀረቡለት ከሁለት እስከ አምስት ዓመት የዕድሜ ክልል ውስጥ የነበሩት ሕፃናት ነበር። ሆሣእና ለወልደ ዳዊት የክብር ባለቤት ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ለመንግሥተ ሰማያት ወራሽነት ምሳሌ አድርጎ ያስተማረባቸው ሕፃናትን ነበር (መዝ. 60፥61-2 ማቴ. 19፥14) እንደ ሕፃና ካልሆናች
12. “ቅሩብ እግዚአብሔር ለየዋሃነ ልብ„ እግዚአብሔር አምላክ ቅን ልቡና እና ሃይማኖት ላላቸው ሰዎች ቅርብ ነው ልመናቸውን፣ ጸሎታቸውን፣ ስዕለታቸውን፣ ፈጥኖ ያሰማል።

ይቆየን

ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል
በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን
የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ
አዲስ አበባ

 

 

 

 

 

 

በተሰጠኝ የቀጠሮ ሰዓት  መሠረት ከቢሮአቸው ተገኘሁና እንድገባ ተፈቀደልኝ፡፡

ቢሮአቸውን ከፍቸ ስገባ ትሕትና እና ፍቅር በተሞላበት መልካም አባታዊ አቀባበል ከወንበራቸው ተነሥተው በያዙት መስቀል ባረኩኝና እንድቀመጥ ፈቀዱልኝ፡፡

በተደረገልኝ መልካም አቀባበል ፈጣሪ መድኃኔዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ በጸሎተ ሐሙስ የሐዋርያትን እግር ያጠበበትንና እናንተም  ለሌሎች ወንድሞቻችሁ እንዲሁ አድርጉ በማለት  በተግባር የፈጸመውንና የሠራውን ሥርዐት እንዳስታውስ አደረገኝ፡፡ ምንአለ ሌሎችም የሀገር፤ የሕዝብና የሃይማኖት መሪዎች እንደ ብፁዕነታቸው እንዲያገለግሉት ለሾማቸውና ሐላፊነት  ለሰጣቸው፤ ለሚያከብራቸውና ለሚታዘዛቸው ሕዝብ  መልካም ፊትና ጥሩ ቃል መስጠትን ከአቡነ ሳሙኤል ቢማሩ አልኩኝ፡፡ አንድ ሊቀ ጳጳስ ከተቀመጠበት ወንበር ተነሥቶ ባለጉዳይን ሲቀበል ማየቴና ለእኔም በተደረገልኝ የክብር አቀባበል ከምጠብቀው በላይ ሆኖ ስላገኘሁት በጣም ተደሰትኩ፡፡

እኒህ አባት ሚዲያዎች ብዙ ያሉላቸውና መጻሕፍቶቻቸው በአስገራሚ መረጃዎች የተሞሉ ስለመሆናቸው የሚነገርላቸው በብዙ ለመረጃ ቅርብ በሆኑ አማንያን ዘንድ ከሚታወቁትና ከፍተኛ የከበሬታ ማዕረግ ካላቸው አበው ሊቃነ ጳጳሳት መካከል አንዱ ከሆኑት የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀ ጳጳስ ጋር እነሆ እላለሁ፡፡

ሊቀ ጳጳሱ የዋዛ እንዳልሆኑ የነገሩኝ ወዳጆቸና ጓደኞቸ ልክ እንደሆኑ ተረዳሁ፤ አረጋገጥኩ፡፡ ምክንያቱም ከመጀመሪያው አነጋገራቸው ሁሉ በቁም ነገር የተሞላ፤ የሚገርም አገላለጽና አቀራረብ ነበር፡፡

ስለ ቤተ ክርስቲያን ማንነት የገለጹልኝን እነሆ፤

ቤተ ክርስቲያን የሥጋና የነፍስ ሀኪም ቤት፤ የእውቀት፤ የፍትሕና የሕግ መገኛ መሠረተ ሕይወት ነች፡፡ የታመሙ የሚፈወሱባት፤ያዘኑ የሚጽናኑባት፤በእየዕለቱ ብዙ ሕሙማነ ሥጋና ሕሙማነ ነፍስ ለህክምና የሚመላለሱባትና ደጅ የሚጠኑባት የኢየሩሳሌም ሰማያዊት ተምሳሌት ነች፡፡

ምእመናንና ምእመናት ከሊቅ እስከ ደቂቅ ጸበሉን ጠጥተውና ተጠምቀው፤ እምነቱን ተቀብተው፤ በመስቀሉና በገድሉ ታሽተው፤ ሱባኤ ይዘው፤ ንስሓ ተቀብለው፤ ክቡር ሥጋውንና ቅዱስ ደሙን ተቀብለው ምድራዊና ሰማያዊ ክብር የሚያገኙባት፤ በሥጋ በነፍስ በአእምሮ ከሚያስጨንቃቸው ነገር የሚላቀቁባት፤ ሁሉም ሰው እኩል እንዲገለገሉባት የተሰጠች በምድር ያለች ሰማያዊት የእግዚአብሔር ቤት ነች፡፡

በመሆኑም ሰዎች በዚህ ዓለም ያለውን ውጣ ውረድ፤ የደረሰባቸውን፤ ያጋጠማቸውን ችግርና መከራ፤ ስቃይኛ ፈተና፤ለሰው መንገር የከበዳቸውን ከባድና አስጨናቂ ነገር ሁሉ ለፈጣሪ ነግረውና ተማኅጽነው አምላክም ሰዎችን  የሃይማኖታቸውን ጽናትና የልባቸውን ቅንነት አይቶ ከመከራ ሥጋና ከመከራ ነፍስ የሚያድናባት ፍትሐ-አምላክ የሚገኝባት በከበረ ደሙ የመሠረታት ዘለዓለማዊ ሕይወትን የምታሰጥ እንተ በምድር ሥረዊሃ ወበሰማይ አዕፁቂሃ የሆነች ምስአል ወምስጋድ ወምስትራየ ኀጢአት ማኅደረ መለኮት ደብተራ ቅድስት የመድኅነ ዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ቤት፤ ታቦተ ሕጉ ያለባት፤ ጉልላቷ ደሙን ያፈሰሰባት መስቀል የተተከለባት የክርስቲያኖች ቤት ነች፡፡

ጥንታዊት፤ ታሪካዊት፤ ሐዋርያዊት፤ ብሔራዊትና ርትዕት የሆነች የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያንን ውለታ ሳስብ ውስጤ ይረበሻል፡፡ ምክንያቱም ብዕር ቀርጻ፤ብራና ዳምጣ፤ ቀለም በጥብጣ፤ ለኢትዮጵያ ሀገራቸን ታሪክን፤ ቅርስን፤ ፍትሕን፤ መልካም አስተዳደግንና አስተዳደርን፤ ጥሩ ባህልንና ሥርዓትን፤ ርኅራኄ የተሞላበት መፋቀርንና መረዳዳትን፤ መከባበርንና ሰላምን፤ ነጻነትንና ክብርን  ጠብቃና አስጠብቃ ለትውልድ ያቆየች ቤተ ክርስቲያን ይህ ሁሉ ውለታዋ መገንዘብ ያስፈልጋል። ኢትዮጵያንና ኢትዮጵያውያንን የሚጠሉ ሁሉ እርሷን ለመጉዳት በጠላትነት ሲረባረቡባት ማየት ቀና ልቡና እና ንጹሕ ኅሊና ላለው ሰው ምን ያህል ያሳዝናል!!

የወጣቶችን መልካም ሥነ ምግባር በተመለከተ የሠጡኝ ምክር

ወጣትነት አስቸጋሪ የሆነና ሊታሰብበት የሚገባ የእድሜ ክልል ነው፡፡ በመሆኑም የወጣትነት ዘመን በሃይማኖት ትምህርት፤ በመልካም ሥነ ምግባርና በእውቀት ካልተገራና ካልተገነባ እጅግ በጣም አስፈሪና አስጨናቂ፤ አደጋ ያዘለና የከበበው የእድሜ ክልል ነው፡፡ ወጣቶችን በዚህ የእድሜ ክልል ውስጥ በሥጋዊና በመንፈሳዊ እውቀት ካልገነባናቸው ብቻቸውን አይጎዱም፤ ብቻቸውን አያዝኑም፤ ብቻቸውን አይከስሩም፤ብቻቸውን አያነቡም፡፡ ኪሳራው ጉዳቱ ኀዘኑ ለቅሶው ውድቀቱ የቤተሰብ፤ የማኅበረሰብ ፤የቤተ ክርስቲያን፤ የመንግሥትና የሀገር በአጠቃላይ የሁላችንም ፈተና ነው፡፡ወጣቶችን ማገዝ ማለት ደግሞ ቤተሰብን፤ ማኅበረሰብን፤ ቤተ ክርስቲያንን፤ ሀገርን በአጠቃላይ ሁላችንንም መርዳት ነው፡፡

በዘመናችን ከዘመኑ ስልጣኔ ጋር በተያያዘ መልኩ የወጣቶችን በጎ ሐሳብና ተግባር የሚሰርቁ እጅግ በጣም ብዙ የሆኑ ዘመኑ የወለዳቸውና ያመጣቸው ጎጂ መጥፎና ዘግናኝ ክስተቶችና ነገሮች እየታዩ ነው፡፡ ሰው ዘመናዊነት በሚል ሰበብ በመታለል ከአምላኩ በመራቅና በመለየት ላይ ይገኛል፡፡ ይህ ሞተ ሥጋና ሞተ ነፍስ አደጋ ወዳለበት የመጓዝ ተግባር በአንድ ሌሊት የተፈጠረ አይደለም፡፡ ክፉ አሳቢዎችና አድራጊዎች ይህችን ቅድስት የክርስቲያን ሀገር ቅዱስ የሆነ ባህሏን ለማጥፋት፤ እምነቷንም ለመሸርሸር ፕሮጀክት ቀርጸው  ለረጅም ዘመናት በሚያደርጉት ተንኮል ነው፡፡

ስለዚህ ኢትዮጵያውያንና ኢትዮጵያውያት በተለይም የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ እምነት ተከታዮች በሙሉ ማስተዋልን፤ ክብርንና ሞራልን ጠብቆ መኖርን፤በሃይማኖትና በመልካም ሥነ ምግባር መጽናትን፤ ወደ ተረጋጋ አእምሮ መመለስንና መታመንን፤ ፍቅርን ገንዘብ ካላደረግን በዓለም ላይ የምናያቸው አደጋዎችና ሁኔታዎች በእኛም ላይ ይደርሳሉ፡፡ የእግዚአብሔርን ሕግ አለመጠበቅ ታላቅ ቅጣት ያስከትላል፡፡ ሰው ሰውን ቢበድል ከፈጣሪ ዘንድ ይለምኑለታል፤ሰው ከእግዚአብሔር ሕግ ቢለይና ፈጣሪውን ቢያሳዝን ግን ከማን ዘንድ ያማልዱታል፡፡ ከባድ አደጋ ነው፡፡

በዘመናችን እጅግ ጎጂና መጥፎ ልማዶች ከምንላቸው ውስጥ ለምሳሌ ያህል፤

ለአንደዛዥ ዕፀዋት ሱስ ተገዥ መሆን፤

የሰዶምና የገሞራ ሰዎች የጠፉበትን ግብረ ሰዶማዊነት ዝንባሌ፤

ሠርተውና ደክመው ያላገኙትን ገንዘብ በሙስና ለማግኘት መመኘትና መሞከር፤

የቤተሰብ፤የወገን፤ የሀገር እና የሃይማኖት ፍቅር ማጣት፤

ለአዩት ብልጭልጭ ነገር ሁሉ መጓጓትና ተገዥ መሆን፤

የወደፊት ራእይና እቅድ አለመኖር፤ለዕለቱ ብቻ ልደሰት ማለት፤

ከዘመኑ ስልጣኔ አንጻር በአእምሮአቸው ለሚነሱ ጥያቄዎች ትክክለኛ የመልስ አሰጣጥ ችግር፤

ግለኝነት ማለትም እኔ ብቻ ከተጠቀምኩ ለሌላው ምን አገባኝ ማለት፤፤

እናትን፤ አባትን፤ ታላቅን፤ የሕዝብንና የሃይማኖት መሪን ያለማክብር ዝንባሌ፤

የእንተርኔትና የሶሻል ሚዲያ ሱሰኛ መሆን፤

በተግባር ላላዩትና ተጨባጭ ላልሆነ ነገር በሐሜትና በአሉባልታ መነዳት፤

ለትምህርት፤ለምርምርና ለሥራ መነሣሣት ያለው ፍላጎትና ጥረት ደካማ መሆን

ሰይጣን በገሀድ ሲመለክ ማየትና የመሳሰሉት ናቸው፡፡

በመሆኑም ወጣቱ ትውልድ እነዚህን ችግሮችና መሰናክሎች እንዴት ማለፍ እንዳለበት ቤተሰብ፤ ማኅበረሰብ፤ ቤተ ክርስቲያን፤ መንግሥትና መምህራን   በአጠቃላይ ሁላችንም እጅ ለእጅ ተያይዘን ካልተረዳዳን ሀገር እንዲረከብ ተስፋ የተጣለበት ወጣት መንገድ ላይ ወድቆ ይቀራል፡፡ ሀገር ተረካቢ ታጣለች፡፡ ይህ የጋራ ኪሳራ ደግሞ በምድርም በሰማይም ያስጠይቃል፡፡ ጥሩ ዜጋ ካለ  ሀገር፤ ሃይማኖት፤ ልማት፤ ክብር፤ ነፃነት፤ ሞራል፤ ጤና አለ፡፡

ከላይ እንደገለጽኩት ጥሩ ሥነ ምግባርን የምታስተምር ማለትም ዐሥርቱ ቃላትንና ስድስቱ ሕገ ወንጌልን መሠረት ያደረገች እናት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያንን ተመርኩዘን ትውልዱ ከቅጽረ ቤተ ክርስቲያን እንዳይርቅ ከእጃችን እንዳይወጣ ተግተን መሥራት ይጠበቅብናል፡፡ የዘመኑን ወጣት ትውልድ ካጣነው ትልቅ አደጋ ላይ ስለምንወድቅ ቆም ብለን ማሰብና ማሰላሰል ያለብን አሁን ነው፡፡

የዘመናዊነት ጥቅም

ዘመናዊነት እንደ ስሙ ችግር ያለበት አይመሰልም፤ የለውምም፡፡ ነገር ግን ሰው በከፊል የተረዳውና እየሆነም ያለው በተቃራኒ መልኩ እጅግ ዘግናኝና አስከፊ በሆነ መንገድ ነው፡፡ ዘመናዊነት ማለት እኮ የራስን ማንነት መጣል፤ ከእምነትና ከመልካም ባህል መለየት መውጣት ማለት አይደለም፡፡ ብርሃነ ዓለም ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ “አርአያ ኩንዎሙ ለመርዔቱ/ ለመንጋው ምሳሌ ሁኑ::” 1ጴ. 5፡-3 በማለት እናዳስተማረን የዘመናዊ መረጃ መረብ ለሁሉም እኩል መዳረስ፤ የዘመናዊ ትራንስፖርት ሲስተም ሁሉም ተጠቃሚ መሆን፤ የዘመናዊ መገናኛ መረብ ለሁሉም መድረስ፤ የዘመናዊ ጤና አገልግሎት፤ዘመናዊ የአመራረት ስልት፤ ዘመናዊና ቀልጣፋ የሆነ ፍትሕ የማግኘት፤ ዘመናዊ የመማርና የማስተመር መስፋፋት፤ ዓለም የደረሰበትን ሁሉ ጥብብ ማወቅና መጠቀም፤ አዳዲስና ጠቃሚ ግኝቶችን መፍጠር፤ መንፈሳዊና ሥጋዊ ሕይወትን በሰላምና በጤና ማኖር፤ ለሰማያዊው ዓለም ምድራዊውን የሠመረ ማድረግ ናቸው፡፡ ስለዚህ እኒህ ዓለም ከመሰልጠኑ የተነሣ ያገኘናቸው ትሩፋቶች ሊናቁና ሊጠሉ አይገባም፡፡ ምክንያቱም ለመንፈሳዊው ዓለም እድገትም እጅግ ብዙ አስተወጽኦ አድርገዋል፡፡

በመሆኑም ዓለማችን የሳይንስና የመገናኛ ቴክኖሎጂ ውጤቶችን በመጠቀም ዕድገትን  በፍጥነት በሁሉም ዘመናዊ የመገናኛ አውታሮች የፈጠሩት ትስስር ከፍተኛ ነው።

ለምሳሌ ዘመናዊ ዘዴዎች መካካል የሳይተለይት የስልክና የኢንተርት የድርጅታል ስርጭት የሚጫወቱት ሚና ከፍተኛ ነው።

ለማኅበራዊ ትስስር እንዲሁም ለጋራ ብልፅግናና የተፈጥሮ ሀብት በአግባብ እንዲያዝና ጥቅም ላይ እንዲውል።

ዓለም በአንድ ምህዋር ውስጥ አንዲት መንግድር ናት ሲባል የነፃ ንግድና የፋይናንስ ዝውውር ሀገራት በእድገት ጎዳና እንዲጔዙ አድርጎዋቸል ይህ ጥሩ ጎኑ ነው ነገር ግን የዚህን ያክል ደግሞ መጥፎ አስተዋጽኦ እያደረገም ይገኛል ስለዚህ ምግብ ሲባል የተገኘውን ሁሉ መመገብ ሳይሆን መርጦ ከሃይማኖትና ከባህል ስለዚህም ምግብ ሲባል የተገኘውን ሁሉ መመገብ ሳይሆን መርጦ ከሃይማነትና ከባህል አንፃር የሚያስማማውንና የተፈቀደውን መመገብ ግድ ነው። ስለጣኔ እንዲሁ ነው። ያገኘህውን አይበላም።

ለምሳሌ በቤተ ክርስቲያናችን ውስጥ፡-

ሀ. የሕትመት መሳሪያዎች ግኝት መበራከትና መስፋፋት ቅዱሳት መጻሕፍት በብዛትና  በፍጥነት ታትመው ለተጠቃሚው ሁሉ  በቀላሉ እንዲዳረስ መሆኑ፤

ለ. ጧፍና ሻማ በማብራት ብቻ ይሠጥ የነበረው መንፈሳዊ አገልግሎት በኤሌክትሪክ ኃይል መብራት መታገዙ፤

ሐ. ማይክራፎን በመጠቀም በውስጥም በውጭም በሩቅም ያለው ሕዝብ በሙለ ሊገለገል ቻሉ፤

መ. የሊቃውንቱን አስተምህሮ ማስ ሚዲያ በመጠቀም በዓለም ላሉ የእምነቱ ተከታዮች ማዳረስ  መቻሉ፤

ሠ. የኢንተርኔት፤ የፋከስና የተንቀሳቃሽ ስልክ ተጠቃሚ መሆን፤

ረ. በፕሮጀክተር በመታገዝ ማስተማርና መልእክት ማስተላለፍ መቻሉ፤

ሰ. በሞንተርቦ በመታገዝ ድምጽን ከፍ አድርጎ ሁሉም ሰው እንዲሰማው  መደረጉና የመሳሰሉት ዘመናዊነትን የተላበሱ ግልጋሎት ሰጭ መሳሪዎች የሚወደዱና

የሚመረጡ ናቸው፡፡

ሕገ እግዚአብሔርን አለመጠበቅ ደግሞ ዋጋ ያስከፍላል፡፡ 

ስለዚህ እግዚአብሔር አምላክ በነፃ አእምሯችን ተጠቅመን  መልካም ነገርን ሁሉ እንድንሠራና እንድንጠቀም ፈቅዶልናል፡፡ ከክፉና ከጎጂ ድርጊትም እንድንጠበቅ አዝዞናል፡፡ለማጠቃለል ያህልም ነቢየ እግዚአብሔር ልበ አምላክ ቅዱስ ዳዊት “ሚጦን ለአዕይንትየ ከመ ኢይርአያ ከንቶ፡፡” “ወአሕይወኒ በፍኖትከ”/ከንቱ ነገርን እንዳያዩ ዓይኖቸን መልስ፡፡ በመንገድህ ሕያው አድርገኝ፡፡ መዝ. 118/119. 37 ይላል፡፡ በሀገራችንና በሕዝባችን ላይ እየታየ ያለውን መጥፎ ተግባር ለመከላከል የሁላችንም ሐላፊነት አለብን፡፡ ምክንያቱም በእናንተ ዘንድ ያለውን የእግዚአብሔር መንጋ ጠብቁ ተብለን ታዝዘናል፡፡ 1ጴ. 5፡- 2

 

ብፁዕነታቸው ሰላመ እግዚአብሔር ከሁላችን ጋር ይሁን አሉኝ

እኔም አሜን ይሁንልን  አልኩኝ፡፡

በመጨረሻ የብፁዕነትዎ ቡራኬ ይድረሰኝ ብዬ ተሰናበትኩ

 

ከአባ ሳሙኤል

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን

ሊቀ ጳጳስ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ገጽ

ማውጫ

መቅድም………………………………………………………………   1

መግቢያ……………………………………………………………….   4

ምዕራፍ አንድ  ሥነ ፍጥረት…………………………………..   8

ሀ. የሰው ተፈጥሮ………………………………………………. 10

ለ. የሰው ነፍስ ተፈጥሮ………………………………………… 11

ሐ. እግዚአብሔርና ሥነ ፍጥረቱ………………………………. 11

መ. ዴይዝም……………………………………………………… 18

ምዕራፍ ሁለት ስለ ሕዝብ ብዙኅነት የፈላስፋዎች

አስተያየት……………………………………….. 20

ሀ. የሕዝብን ብዛት አስተሳሰብ……………………………….. 21

ለ. ጥንታዊ (Classical) ዘመን……………………………….. 23

ሐ. ጥንታዊ (Early) የሥልጣኔ ዘመን………………………. 25

ምዕራፍ ሦስት የሥነ ሕዝብን መመጠን ተጽዕኖዎች……….. 46

ምዕራፍ ዐራት ሳይንስና ውጤቱ! ……………………………..  56

ምዕራፍ አምስት የሕዝብ ብዝኀነት እድገት…………………… 81

ምዕራፍ ስድስት ሰውና ላብራቶሪ (DNA) ……………………  93

ሀ. ስለ ሕዝብ ብዙኀነት የቤተ ክርስቲያን መልእክት………. 106

ለ. ረሀብና እርዛት በሽታና ሞት……………………………… 107

ሐ. ችግር ፈጣሪ ራሱ ሰው……………………………………. 108

መ. የችግሩስ መፍትሔ……………………………………….. 110

ምዕራፍ ሰባት የሰው ሥነ ምግባር በፈላስፎች አስተያየት……. 116

ሀ. ሂዶኒዝም…………………………………………………….. 120

ለ. ዩቲሊቴሪያኒዝም……………………………………………… 126

ሐ. ፔርፌክሽኒዝም……………………………………………… 130

መ. ኃጢአትና ተንኮል…………………………………………… 135

ሠ.  ሰውና ጤናው……………………………………………… 153

ረ. ጠንካራ ሕዝብና እውነተኛ እምነት…………………………. 159

ሰ. ዘመናዊ ሰው…………………………………………………. 165

ሸ. ዩቲሊቴሪያኒዝም ……………………………………………. 171

ቀ. ክርስቲያናዊ ሥነ ምግባር…………………………………… 178

ምዕራፍ ስምንት ፅንስ ማቋረጥ ቤተ ክርስቲያን አይፈቀድም.. 187

ሀ. የሰው ነፍስ እና ሞት……………………………………….. 203

ለ. ሞት ምንድን ነው??………………………………………… 204

ሐ. የሰው ነፍስና ከሥጋ ጋር መዋሐድ………………………. 206

መ. ሳይንስ እና ሥነ ሕዝብ……………………………………. 209

ምዕራፍ ዘጠኝ የኢትዮጵያውያን ጥንታዊ ሥልጣኔ………….. 219

ሀ.  ሳይንስና ሐኪሞቹ………………………………………… 225

ለ. ስለ ሕክምና አገልግሎት የቤተ ክርስቲያን መልእክት….. 232

ሐ. የቤተ ክርስቲያን መልእክት………………………………. 241

ዋቢ መጻሕፍት……………………………………………………… 245

ከአሁን በፊት በአዘጋጁ የታተሙ መጻሕፍት……………………. 247

መቅድም

መቅድም ማለት መጀመሪያ በቅድሚያ የሚገኝ በር ወይም መግቢያ (መቅድም) ማለት ነው፤ ለቤት በር አለው ለመጽሐፍም መግቢያ እንደሚያስፈልገው ግልጽ ነው፡፡ ስለዚህ  ይህ የመጽሐፉ በር ነው፡፡

  • ፍጡር ፈጣሪውን ለማወቅ ባሰበ ጊዜ እንደ መላእክት በአእምሮ ጠባይአዊ አብርሃም በሥነ ፍጥረት ተመራምሮ እንደ ነቢያት፣ ሐዋርያት፣ ፊቱን አይቶ ቃል በቃል ተነጋግሮ እንደ ቅዱስ ጳውሎስም በተአምራት ተገልጾለት ተመልሶም በመጽሐፍ አእምሮአዊና በተስፋ አረጋግጦ አምላክ እንደአለ የሚያምኑበት ትምህርት ነው እንጂ እንደ ዕቃ የሚገዙት፣ በእጅ የሚጨበጥ የሚዳሰስ እንደ መብልና መጠጥ የሚቀምሱት እንደ ልብስ የሚለብሱት አይደለም፡፡
  • ሃይማኖት እግዚአብሔር ከሁሉ በፊት የነበረ ዓለምን አሳልፎ የሚኖር ማንኛውንም ነገር ካለመኖር ወደ መኖር ያመጣ ያስገኘ ፍጥረታትን ሁሉ የፈጠረ ያስገኘ፤ ለእርሱ አስገኝ፤ አሳላፊ፤ አምጭ የሌለው በአንድነት፤ በሦስትነት ያለ፤ ሁሉን ቻይ፤ የማይለወጥ አንድ አምላክ መኖሩን ማመን ነው፡፡

“ሃይማኖት የአምልኮትን ሥርዓት ከእምነትም የተነሣ የሰውን አካሔድ ያጠቃልላል፡፡ የክርስትና ሃይማኖት መሠረት የሰው ምርምር ሳይሆን የእግዚአብሔር በመጽሐፍ ቅዱስ መገለጥ ነው፡፡ ለዚህም መገለጥ ሰው የሚሰጠው ተገቢ የሆነ የአጸፋ ምላሽ ማመንና መታዘዝ ነው”፡፡ 2ኛ ጢሞ. 4÷7፣ ይሁዳ 3÷20፣ 1ኛ ቆሮ. 2÷11፡፡

  • ሃይማኖት፡- አርአያ ፈጣሪ አምሳለ ፈጣሪ የሆነ ሰው ፈጣሪው እግዚአብሔርን የሚያውቅበት መሣሪያ ነው፡፡ “ነአምር ከመ ተፈጥረ ዓለም በቃለ እግዚአብሔር ወአስተርአየ ዘኢያስተርኢ ምንትኒ ዘኮነ እምኀበ ኢሀሎ”፡፡ ዓለም በእግዚአብሔር ቃል እንደተፈጠረ፡፡ የሚታየውም ነገር ከማይታየው እንደሆነ በእምነት እናውቃለን፡፡ ዕብ. 11÷3
  • ሃይማኖት፡- ሰው ከፈጣሪው ጋር የሚገናኝበት የጽድቅ መንገድ ነው፡፡ “አስመ እንተ ውስጡ ለሰብእ የኀድር ክርስቶስ በሃይማኖት ውስተ ልብክሙ” በልባችሁ ውስጥ በፍቅር ሥር መሠረታችሁ የጸና ሲሆን ክርስቶስ በሃይማኖት በሰው ውስጥ ያድራልና፡፡ ኤፌ. 3÷17፣ ዘሌ. 26÷12፡፡
  • “ወኢትኩኑ ኑፉቃነ ወኢትሑር ውስተ አርዑተ ቅኔ እለ ኢየአምኑ፡ መኑ ዘያስተዔርያ ለጽድቅ ምስለ ኃጢአት፣ ወመኑ ዘየኀብሮ ለብርሃን ምስለ ጽልመት፡፡ ወመኑ ዘየኀብሮ ለክርስቶስ ምስለ ቤልሆር፣ ወመኑ ዘይከፍሎሙ ለመሃይምናን ምስለ ኑፉቃን፡፡” ትርጉም
  • የእግዚአብሔር ታቦትስ በጣዖት ቤት ውስጥ የሚያኖር ማን ነው? የሕያው እግዚአብሔር ማደርያዎች እኛ አይደለምን? እግዚአብሔር እንዲህ ሲል ተናገረ “እኔ በእነርሱ አድራለሁ በመካከላቸውም እኖራለሁ አምላካቸውም እሆናቸዋለሁ እነርሱም ሕዝቤ ይሆኑኛል፡፡” 2 ቆሮ. 6÷16
  • ሃይማኖት፡- ሰው ተፈጥሮውንና ምንነቱን የሚረዳበት የሕይወት መመሪያ ነው፡፡ ንግበር ሰብአ በአርያነ ወበአምሳሊነ ዘፍ. 1÷26
  • ሃይማኖት፡- አእምሩ ከመ እግዚአብሔር ውእቱ አምላክነ፡፡ ወውእቱ ፈጠረነ ወአኮ ንሕነ፡፡ ንሕነሰ ሕዝቡ ወአባግዐ መርዔቱ፡፡ እግዚአብሔር እርሱ አምላካችን እንደሆነ ዕወቁ፣ እርሱ ፈጠረን እኛም አይደለም እኛስ ሕዝቡ የመሰማርያውም በጎች ነን፡፡ መዝ. 99÷3

መግቢያ

ይህን ስለ ሕዝብ ብዙኅነት የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮና ሳይንስ የተሰኘውን መጽሐፍ የጻፍንበት ምክንያት በተለያዩ ሀገሮች የነበሩ የሥነ ሕዝብ ጸሐፊዎችና ፈላስፋዎች ያደረጉትን የሥነ ሕዝብ አወዛጋቢ ጉዳይ በግልጽ ለማሳየት የነበረውን የፍልስፍና ዘይቤ እና ሃይማኖታውያን ሥርዓቶችን፣ ለወጣቱ ትውልድ ለማሳወቅና የፈላስፎችን አስተሳሰብና አስተያየት በሥነ ሕዝብ ጥናት ላይ ምርምር ለሚያደርጉ ጸሐፊዎች በር ለመክፈት ነው፡፡

በሀገራችን አከራካሪው የሥነ ሕዝብ ጉዳይ አዲስ ነገር መስሎ ይታይ ይሆናል፡፡ በዘመናችን በዚህ ላይ ትኩረት ሰጥተው የጻፉ ሰዎች ባይኖሩም ነገር ግን በመጽሐፍ ቅዱስና በሌሎችም ቀኖናዊ የሃይማኖት መጻሕፍት ተጽፎ እናገኛለን፡፡

“ፍትሐ ነገሥት ንባብና ትርጓሜ” የተባለው መጽሐፍ ቅዱስ የነበረውንና ያለውን የጋብቻ ሁኔታ ሲገልጽ በውስጡ እምነትን፣ ሥርዓትን፣ ግብረ ገብነትን፣ ፍርድንና ሕግጋትን በአጠቃላይ የመንፈሳዊንና ሥጋዊውን አስተዳደርና ሥነ ሥርዓት አጠቃሎ የያዘ መጽሐፍ ነው፡፡

በብሉይ ኪዳን “ልጅ ለመውለድ ዘር ለመተካት፣ ለቀደምት ፍጥረታት ብዙ ተባዙ ምድርን ሙሏት ያላቸው የእግዚአብሔር ቃል መሆኑን እንረዳለን፡፡ ዘፍ.1÷28 በሐዲስ ኪዳንም አባትና እናቱን ትቶ ከሚስቱ ጋር ይተባበራል፡፡ ሁለቱም አንድ አካል ይሆናሉ፡፡ እግዚአብሔር አንድ ያደረገውን ሰው ሊለየው አይገባም ይላል፡፡ ማቴ.19÷6 ቅዱስ ጳውሎስ ሚስት የሌላቸው ወንዶችና ባል የሌላቸው ሴቶች እንደኔ ሆነው ቢኖሩ ይሻላቸዋል፡፡ መታገስ ባይችሉ ግን ያግቡ በፍትወት ፃር ከመቃጠል ማግባት ይሻላል” ይላል፡፡

በሕገ ወንጌል ሥርዓት መሠረት ጋብቻ የሚፈቀደው ለአንድ ወንድ አንዲት ሴት፣ ለአንዲት ሴት አንድ ወንድ ብቻ ነው፡፡ በዝሙት ምክንያት ካልሆነ በስተቀር መፋታት አይፈቀድም፡፡

በመጽሐፈ ሥነ ፍጥረት ስለ ሥነ ፍጥረት፣ ሊቀ ነቢያት ሙሴ አስፋፍቶ ጽፏል፡፡ ከርሱም በኋላ የተነሱ ነቢያት የእሱን ፈለግ በመከተል ጽፈዋል፡፡ እንዲሁም የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሃይማኖት ሊቃውንት ብዙ በሥነ ሕዝብና ክርስትናን በማንሳት ጉዳዮችን ግልጽ በሆነ ሐተታ ያብራራሉ፡፡

ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያናችን ግን ብዙ ተባዙ ምድርንም ሙሏት ያለውን አምላካዊ ትዕዛዝ ታስተምራለች፡፡ መፍጠር የቻለ አምላክ መመገብ አይሳነውምና፡፡ 318ቱ ሊቃውንት የጻፉት ፍትሐ ነገሥት የተሰኘው መጽሐፍ ስለ ሥርዓተ ጋብቻ በስፋት ያብራራልና  አንቀጽ 24 ላይ መመልከት ይቻላል፡፡

ለመግቢያ ያህል ስለአገራችን ይህን ካልን፣ የውጭውን ዓለም በተመለከተ በእንግሊዝ፣ በፈረንሳይ፣ በስዊድን፣ በጀርመንና በአሜሪካ ተነስቶ የነበረውን የሥነ ሕዝብ ፅንሰ ሐሳብ አወዛጋቢ ጉዳይ እንደየሀገሩ አመለካከትና አስተሳሰብ በመጽሐፉ ውስጥ በዝርዝር ተጽፏል፡፡ ለአብነት ያህል አንዳንዶቹን እንመልከት፤

  • ማክ አቨሊ፤ “ሕዝብ እንዲጨምር ከተፈለገ፣ በተፈጥሮ በታደለች ሀገር ላይ የተለያዩ ኢኮኖሚ ግንባታ መመሥረት አለብን፡፡ ሁሉም ነገር በተፈጥሮ የተሟላ ነው፡፡ አለበለዚያ ግን ሕዝብ ብቻውን በድህነትና በበሽታ ያልቃል፡፡ ሃብትና የሕዝብ ብዛት ለአንድ ሀገር መሪ የኃይል ምንጭ ነው፣ መሪው ብልህ ከሆነ በሕዝብ ብዛት ምክንያት የፖለቲካ ችግር አይኖርም” ይላል፡፡
  • በአንፃሩ ሰር ቶማስ ሙር የተባለ፣ “የሕዝብ ችግር ሊፈታ የሚችለው ሀገር በዕቅድ ሲመራ ነው በማለት የዜጎችንም ቤተሰብ መወሰንና መመጠን ይደግፋል፡፡ በዛን ጊዜ አንድ ቤተሰብ ከ16 ያልበለጠ፣ ከ10 ያላነሰ መሆን አለበት” ይላል፡፡
  • ቦርኒትዝ፣ “በ17ኛው ክፍለ ዘመን የነበረው የጀርመን ጸሐፊ፣ የሕዝብ ዕድገት አስፈላጊ ነው፣ አንድ ሀገር እንዲያድግ ከተፈለገ፣ ዜጎች መጨመር አለባቸው፡፡ ያላገቡና ልጅ የሌላቸው ሊቀጡ፣ ብዙ ልጆች ያሏቸው ደግሞ ሊሸለሙ” ይገባል በማለት ጽፏል፡፡

ስለዚህ የሕዝብ እድገት አስፈላጊ ነው የሚል አመለካከት እና የሕዝብ እድገት አስፈላጊ አይደለም ለድህነት ትልቁ ምክንያት ይህ ነው የሚሉ አስተሳሰቦች፣ እንዲሁም ከሕገ እግዚአብሔር መሠረት አንጻር ጽንስን ማስወረድ  በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ሃይማኖት ቀኖና  ሲታይ  በወንጀል የሚያስጠይቅ እንደሆነና እነዚህንና እነዚህን የመሳሰሉትን ነጥቦች አካቷልና በተለይ የሰው ልጅ ሥነ ምግባር በባሕላችንና በእምነታችን አንፃር ሲታይ ይህ ይገባል ይህ አይገባም የሚለውን ሁሉ የጣሰውን አዲሱ የሳይንስ ፈጠራ መጽሐፉን በማንበብ ይጠቀሙበት፡፡

 

መልካም ንባብ

ከአባ ሳሙኤል

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን

ሊቀ ጳጳስ

 

 

ጌታችን አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ በዮርዳኖስ ወንዝ በዮሐንስ እጅ እንደተጠመቀ አልዋለም አላደረም ዕለቱን ገዳመ ቆሮንቶስ ወደሚባል ሥፍራ ወይም በረሀ ገባ፡፡

  • በዚያም ፵ ቀን ፵ ሌሊት ጾመ፣ ጾሙም እኛ እንደምንጾመው በቀንና በሌሊት ባለው ክፍለ ጊዜ በመብላትና በመጠጣት ሳይሆን ፵ውን ቀን ምንም ሳይበላና ሳይጠጣ እንደ አንድ ቀን አድርጎ ከቆመ ሳያርፍ፣ ከዘረጋ ሳያጥፍ እንደጾመ መጻሕፍት ይነግሩናል፡፡
  • ሆኖም ጾሙን በመጾም ላይ እንዳለ ሰይጣን መጥቶ በሦስት አርእስተ ኃጣውእ ፈተና አቀረበበት፤ የፈተናዎቹም ዓይነቶች ስስት፣ ትዕቢት እና ፍቅረ ንዋይ (ገንዘብን መውደድ) ነበሩ፡፡
  • ዲያበሎስ (ሰይጣን) ጌታችን አምላካችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስን በእነዚህ አርእስተ ኃጣውእ ለመፈተን ኀይለ ቃሉን ከመጽሐፍ ቅዱስ መሠረት ያደርግ ነበር፡፡ ነገር ግን ጌታችንና አምላካችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ጥቅሱን በጥቅስ እየመለሰ በመለኮታዊ ኀይሉ እየደመሰሰ ድል አድርጎታል፡፡
  • ሰይጣን በመጀመሪያ ጌታችንን የእግዚአብሔርስ ልጅ ከሆንህ እነዚህ ድንጋዮች እንጀራ እንዲሆኑ እዘዝ እና አንተም እኔም ርቦናል እንብላ አለው፡፡ እርሱ ጌታ ግን “ሰው በእንጀራ ብቻ አይኖርም፣ ከእግዚአብሔር አፍ በሚወጣ ቃል ሁሉ እንጂ ተብሎ ተጽፎአል ሲል ገሠጸው”፡፡

ሰይጣን ስሙ እንደ ኃጢአቱ ብዙ ነው፡፡ ይኸውም የወደቁት መላእክት አለቃ፣ የመልካም ነገር ተቃራኒ ዲያብሎስ ብዔል ዜቡል፣ ቤልሆር አብዩን አጶልዮን፣ ወንድሞች ከሳሽ ባለጋራ፣ የዓለም ሁሉ ከሳሽ ታላቁ ዘንዶ፣ የቀድሞው እባብ፣ ክፉው ነፍሰ ገዳይ የሐሰት አባት እየተባለ ይነገርለታል፡፡ ጌታችን ሰይጣን በጠየቀው ጥያቄ አሳፍሮ ከመለሰው በኋላ እንደገና ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስን ወደ ቅድስት ከተማ ሔደ፡፡ ሰይጣንም ደግሞ መጥቶ በአጠገቡ ቆሞ መላእክቱን ስለ አንተ ያዝልሃል፡፡ እግርህንም እንዳትሰናከል በእጃቸው ያነሡሃል ተብሎ ተጽፎአልና የእግዚአብሔርስ ልጅ ከሆንክ ራስህን ወደታች ወርውር አለው፡፡ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስም ሰይጣንን ጌታ አምላክህን አትፈታተነው ተብሎ ተጽፎአል ሲል አዋርዶና አሳፍሮ ሰደደው፡፡ ከዚህ በኋላም ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ወደረጅም ተራራ ሔደ፡፡ ሰይጣንም ተከትሎት ሔደ፡፡ በለመደው ትዕቢቱና ትምክህቱ ተሞልቶ ምትሐቱን አዘጋጅቶ የዓለምን መንግሥታት ሁሉ ክብራቸውን፣ ከተማቸውን በወርቅ፣ በአልማዝ በዕንቁ ለብጦ አስገጦ አስውቦ አሳምሮ አሳየው፡፡

ጌታችንንም እንዲህ አለው ወድቀህ ብትሰግድልኝ ይህን ሁሉ ክብር በወርቅና በአልማዝ በዕንቁና በከበረ ድንጋይ የተጌጠውን የተዋበውን ከተማ እሰጥሃለሁ ሲል በአምላክነቱ ሊፈትነው ሞከረ፡፡ ጌታችን ግን ሰይጣንን ሒድ አንተ ሰይጣን ለጌታህ ለአምላክህ ለእግዚአብሔር ስገድ እርሱንም ብቻ አምልክ ተብሎ ተጽፎአልና ብሎ በማያዳግም በትረ ግሣጼው ቀጣው፤ አሳፈረው፣ አባረረው፡፡ ከዚህ በኋላ ሰይጣን እንደጢስ ተኖ እንደ ትቢያ በኖ ከፊቱ ጠፋ፡፡ (ማቴ. ፬÷፩-፲፩)

የጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ሦስት ፈተናዎች ማለት ሰይጣን በስስት ሲመጣበት በትዕግሥት፣ በትዕቢት ሲመጣበት በትሕትና በአፍቅሮ ንዋይ ቢመጣበት በጸሊአ ንዋይ ዲያብሎስንና ሠራዊቱን በሙሉ ድል እንዳደረጋቸው ሁሉ እኛም በሕይወታችን ዘመን በጾማችንና በጸሎታችን፣ ጊዜ ትዕግሥትን፣ ትሕትናን ጸሊአ ንዋይን ገንዘብ አድርገን ብንጸና ፈቃደ ሥጋችንና ፈቃደ ሰይጣንን ድል ለማድረግ እንደምንችል ይታመናል፡፡ በነዚህ መንፈሳውያን መሣሪያዎች እንድንጠቀምም አስተምሮናል፡፡

ፈተና ቢደርስብን እንኳ የእግዚአብሔር መላእክት መጥተው እንደሚቆሙልንና እንደሚረዱን፣ እንደሚያጽናኑንና እንደሚያ- በረታቱንም አንጠራጠርም፡፡ ድል ለመንሣት ኀይል፣ ጽንዕ እንደምናገኝም በሙሉ ልብ እናምናለን፡፡ እንተማመናለን፡፡ ይኸውም “ይትዐየን መልአከ እግዚአብሔር ዐውዶሙ፤ ለእለ ይፈርሕዎ ወያድኅኖሙ፤ ጠዐሙ ወታእምሩ ከመኄረ እግዚአብሔር” ተብሎ ተጽፎአልና ይህም ማለት እግዚአብሔርን በሚፈሩና በሚያከብሩ ምእመናን ዙሪያ መላእክት ይከትማሉ፡፡ ስለዚህ እግዚአብሔር ደግ ቸር መሆኑን በአዳኝነቱ፣ በደግነቱ ልትተማመኑ እንድትችሉ በእርሱ ወደ እርሱ ተጠጉ ተብሎ ተጽፎአል፡፡ ተናጋሪውም ነቢየ እግዚአብሔር ቅዱስ ዳዊት ነው፡፡ “ወሰቦ ትጸውሙ ኢትኩኑ ከመ መደልዋን” በምትጾሙበት ጊዜ እንደ ግብዞች አትሁኑ “አንትሙሰ ሶበ ትጸውሙ ቅብኡ ርዕሰክሙ” እናንተስ ስትጾሙ ራሳችሁን ተቀቡ፡፡ ማለትም ጾመኛ ጸሎተኛ ተብላችሁ በውዳሴ ከንቱ ምክንያት ዋጋችሁን እንዳታጡ፡፡ ማቴ. ፮÷፲፮

በጊዜውም ያለ ጊዜውም አካሔዳቸውን ሁሉ ከእግዚአብሔር ጋር ያደረጉ ሰዎች ከጥንት ጠላታቸው ከዲያብሎስ የኃጢአት ቀምበር ነፃ ናቸው፡፡ በተለይም በጾም በጸሎት ቅኑት እንደገበሬ፣ ጽሙድ እንደ በሬ ሆነው ሌት ተቀን የሚተጉ አማንያን ሁሉ ጠላትን ድል ነሥተውት ይኖራሉ፡፡ ከሕፃንነት ዘመኑ አንሥቶ፣ በአምልኮተ እግዚአብሔር ጸንቶ ከመኖሩም በላይ በጾም በጸሎት ተወስኖ ይኖር የነበረው ነቢዩ ዳንኤል ከወገኖቹ ጋር ተማርኮ ወደ ባቢሎን ከተወሰደ በኋላ በአምልኮቱና በበጎ ምግባሩ ጸንቶ በመገኘቱ ከመጣበት ፈተና ሁሉ እንደዳነ ከመጽሐፈ ትንቢቱ እንረዳለን፡፡ ት.ዳን. ፱÷፫-፲፡፡

ነቢየ ልዑል ዳንኤል የነገሥታት ዘር ነበር፡፡ ዐዋቂ፣ ነገር አርቃቂ በዐራቱ ነገሥታተ ባቢሎን ነበረ፡፡ በእምነተ ጽኑዕነቱና በአምልኮቱ፣ በጸሎቱና በጾሙ በነገሥታቱም በሕዝቡም ዘንድ ታዋቂ ነበር፡፡ በዚሁም ምክንያት መኳንንቱና የንጉሡ አማካሪዎቹ ሁሉ የዳንኤልን በንጉሡ ዘንድ መወደድ አይተው ያልፈጸመውን ኃጢአትና ወንጀል ተብትበው ንጉሡ ከዳንኤል ጋር የሚጋጭበትንና የሚለያይበትን፣ የሚጣላበትንና ከፊቱ የሚርቅበትን እንዲያውም በተራቡ አናብስት ተበልቶ የሚጠፋበትን መንገድ አዘጋጁ፡፡ ይህም ፈተና በአምልኮተ እግዚአብሔር ምክንያት የመጣበት ነበር፡፡

  • ንጉሡ ናቡከደነጾርም ለጊዜው መስሎት በዳንአል ላይ ተቈጣ፡፡ ዳንኤል ግን ንጉሡን አንተ ብትቈጣ ንጉሥ ሆይ እኔ ከሕፃንነቴ ጊዜ ጀምሮ የማመልከው የአባቶቼን አምላክ እግዚአብሔርን ስለማመልክ የተለመደውን የዘወትር ጸሎቴን ከመጸለይ ፈጽሞ አላቋርጥም ብሎ ነገረው፡፡
  • ንጉሡም እጅግ ከመናደዱና ከመበሳጨቱ የተነሣ ከእጄ የሚያድንህ ሰው ከኔ የበለጠ ኃያል ፈጣሪም ሆነ ፍጡር ካለ አያለሁ ብሎ አማካሪዎቹ በጥላቻ መልኩ ያዘጋጁትን የውሳኔ ሀሳብ ጽሑፍ ወይም ቃለ ጉባኤ አጽድቆ ወዳጁ ዳንኤልን ወደተራቡት አናብስት ጉድጓድ ውስጥ ይዞ ወረወረው፡፡ ነገር ግን ንጉሡ ዳንኤል ይወደው ስለነበረ ሌሊቱን ሙሉ እህል ሳይቀምስ ሳይተኛና ሳያርፍ፣ ሲበሳጭና ሲያዝን አደረ፤ ዳንኤል እነዚህ ሁለት ቀን ሳይበሉ የሰነበቱት አናብስት ጅራታቸውን እንደለማዳ የቤት እንስሣ እየወዘወዙ ከእግሩ በታች ወድቀው የእግሩን ትቢያ እየላሱ ተቀበሉት እንጂ ምንም አልነኩትም፡፡
  • ዳንኤልም በአናብስት ጉድጓድ ውስጥ ገብቶ፣ ከአናብስት መካከል ቆሞ “ኢትመጥወነ ለግሙራ በእንተ ስምከ፣ ወኢትሚጥ ኪዳነከ፣ ወኢታርሕቅ ምሕረተከ እምኔነ፣ በእንተ አብርሃም ፍቁርከ፤ ወበእንተ ይስሐቅ ቁልዔከ ወበእንተ እስራኤል ቅዱስከ”፡፡
  • ስለስምህ ብለህ ለጥፋት አሳልፈህ አትስጠን ከእኛ ዘንድ ምሕረትን አታርቅብን፣ ኪዳንህንም አትመልስብን፣ አትርሳንም ስለወዳጆችህ፣ ስለአብርሃም፣ ስለይስሐቅና ስለያዕቆብ ብለህ አስበን እያለ ጸለየ፡፡ (ዳን. ፮÷፲፱-፳፯)

ንጉሡ ዳርዮስም ዳንአል ወደ አናብስት ጉድጓድ ውስጥ በመጣሉ አዝኖአልና፤ በነጋታው ከተቀመጠበት ተነሣ፤ ወደአናብስት ጉድጓድ ለመሄድ ዝግጅት አድርጎ ማልዶ ተነሣ፡፡ መኳንንቱን፣ መሣፍንቱን ራስ ቤትወደዶቹን አማካሪዎቹንና ባለሟሎቹን አስከትሎ ነቢዩ ዳንኤል ወደተወረወረበት የአናብስት ጉድጓድ ሄደ፡፡ ጉድጓዱ የታሸገበትን ማኅተም ቀደደ፡፡ በሩን ከፈተ ወደ ጉድጓዱም ተመለከተ እነሆ ዳንኤልም በጉድጓዱ ውስጥ በአናብስት መካከል በሕይወት ቆሞ ሲጸልይ አገኘው፡፡ በዚሁ ጊዜ ንጉሡ ዳርዮስ “የሕያው አምላክ አገልጋይ ዳንኤል ሆይ ሁልጊዜ የምታመልከው አምላክ እግዚአብሔር ከአናብስት አፍ ያድንህ ዘንድ ችሎአልን? አለው”፡፡

  • ዳንኤልም ንጉሡ ዳርዮስን “ንጉሥ ሆይ ሺህ ዓመት ንገሥ ቅንነት ተገኝቶብኛልና አንተንም ደግሞ ንጉሥ ሆይ አልበደልሁህምና አምላኬ መልአኩን ልኮ የአናብስትን አፍ ዘጋ፤ እነርሱም አልነኩኝም ብሎ መለሰለት”፡፡
  • ንጉሡም ዳንኤልን ከጉድጓድ አውጥቶ የዳንኤልን ጠላቶች የእርሱን አማካሪዎች አምጥቶ አናብስት ለእናንተ ደግሞ እንደ ዳንኤል ይሰግዱላችሁ እንደሆን ወደ ጉድጓዱ ውረዱ ብሎ ቢወረውሯቸው ገና ሳይወርዱ አናብስቱ እየዘለሉ ይዘው ቀለጣጥመው ሰባብረው ዋጡአቸው፡፡ በሠፈሩት ቁና መሠፈር አይቀርምና የሥራቸውን አገኙ፡፡
  • ከዚህ በኋላም ንጉሡና ቤተሰቡ፣ እንዲሁም በግዛቱ ውስጥ ያሉ ያገሩ ሕዝብ ሁሉ በዳንኤል አምላክ በእግዚአብሔር እንዲያምኑ አዋጅ አስተላለፈ፡፡ ሕዝቡም የእግዚአብሔርን ፈጣሪነት አምኖ፣ ተቀብሎ በአምልኮቱ ጸና፡፡ (ዳን. ፮÷፲፮-፳፰)
  • ስለዚህ እኛም ሰማይንና ምድርን ጥቃቅኑንና ግዙፋን ፍጥረታትን የፈጠረ እውተኛ ፈጣሪ አምላክ የሆነው እግዚአብሔርን በእውነት ማምለክና የተቀደሰ ሥራን መሥራት በጾም፣ በጸሎት መትጋት፣ በትእዛዛቱ መጽናት፣ በፍቅር፣ በአንድነት፣ በሰላም በትህትና አብሮ መኖር ይገባናል፡፡ መንገዳችንና አካሄዳችን እንዲሁ የቀና ከሆነ እግዚአብሔር አምላካችን ከመጣብን አስደንጋጭና ክፉ ፈተና ሁሉ እንደሚያድነን የታመነ ነው፡፡ ይህኑም ተረድተን ከከንቱ አምልኮ ተጠብቀን በጾም በጸሎት ተወስነን በሥጋው ወደሙ ጸንተን ከቈየነው ለተስፋ መንግሥተ ሰማያት እንደሚያበቃን አንጠራጠርም፡፡ ለዚሁም እንድንበቃ ቅዱስ ፈቃዱ ይሁንልን፡፡ (የሐ.ሥ. ፲÷፫-፬፣ ፲÷፴-፴፩) ይቆየን

                                                               ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከወርኀ ጾሙ በኋላ

ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከመዋዕለ ጾሙ በኋላ የማስተማር መርሐ ግብሩን ለመጀመር ከቆሮንቶስ ተራራ ወርዶ በቃና ዘገሊላ አጠገብ በባሕሩ ዳር ሁለት ወንድማማቾችን ጴጥሮስ የሚሉት ስምዖንንና ወንድሙ እንድርያስን መረባቸውን ወደ ባሕር ሲጥሉ አይቶ (በኋላዬ) ኑና ተከተሉኝ ሰዎችን የምታጠምዱ አደርጋችኋለሁ ብሎ አስከተላቸው፤

  • ይህም ሰዎችን በትምህርት፣ በተአምራት ታሳምናላችሁ፣ ከድንቁርና ወደ እውቀት፣ ከክሕደት ወደ እምነት ከገቢረ ኃጢአት ወደ ገቢረ ጽድቅ ትመልሳላችሁ፡፡ ከአጋንንት ቁራኝነት አላቅቃችሁ፣ በንስሓ አጥባችሁ ከእግዚአብሔር ጋር ለማገናኘት የሚያስችል ሥልጣን ታገኛላችሁ፡፡ ወደ ገሃነመ እሳት የሚወስደውን መንገድ በቅዱስ ወንጌል አጥራችሁ፣ የመንግሥተ ሰማያትን በር ከፍታችሁ ለማስገባት ትችሉ ዘንድ ቁልፍ ይሰጣችኋል፤ በምድር ያሠራችሁት በሰማይም እንደታሠረ እንዲሆን የምትችሉበትን ሥልጣን እሰጣችኋለሁ፤ በምድር የፈታችሁትም በሰማይ የተፈታ ይሆናል፡፡ ሰው ሁሉ በተድላ በደስታ በመንግሥተ ሰማይ ለመመላለስ እንዲበቃ ታደርጉታላችሁ አላቸው፡፡ እነርሱም ያለ አንዳች ጥርጥርና ማመንታት በሌለበት መረባቸውን፣ ጀልባቸውንና ቤታቸውን ትተው ከቤታቸው ተለይተው ሁሉን ትተው በቀና በጸና እምነት፣ በንጹሕ ልብ ተከተሉት፡፡ (ማቴ. ፬÷፲፰-፳፣ ማር. ፩÷፲፮-፳)

ከዚህ በኋላ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በገሊላና አካባቢዋ የመንግሥተ ሰማያትን ምሥጢር እያበሰረ ማስተማሩን ቀጠለ፡፡ መንግሥተ ሰማያት ቀርባለችና ንስሓ ግቡ እያለ አስተማረ፡፡ ይገሥጻቸው፣ ይመክራቸውና ያርማቸው ነበር፡፡ ይልቁንም በደዌ ዳኛ በአልጋ ቁራኛ የተያዙትን ይፈውሳቸው ነበር፡፡

ማለትም ሀ – ለምጻሞችን ያነፃቸው፣

ለ – የሞቱትን ያስነሣቸው፣

ሐ – ልምሾዎችንና ሽባዎቹን ያረታቸው፣

መ – አጋንንት ያደሩባቸውን ያወጣላቸው፣

ሠ  – ዲዳዎቹንና ደንቆሮዎቹን አንደበታቸውን

የከፈተላቸው፣

ረ –  ደም የሚፈሳቸውና የተቅማጥ በሽታ የያዛቸውን፣

የፈወሳቸው፣

ሰ – የራስ ፍልጠት፣ የሆድ ቁርጠት፣ የእግር ቁርጥማት፣  የቆዳ ምልጠት፣ የልብ ጥመት የያዛቸውንና ያደረባቸውን ከደዌያቸው ሁሉ የፈወሳቸው፣ ያላቅቃቸው ነበር፡፡

  • ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በሥጋና በነፍስ ደዌያትን በሚያመጡ ርኲሳን አጋንንት ላይ ሥልጣኑን በማሳየት በብዙ ሺህ የሚቈጠሩ ሰዎች ይከተሉት ነበር፡፡ በተለይም ከመጀመሪያ እስከ መጨረሻ ድረስ ከዋለበት የሚውሉ፣ ካደረበት የሚያድሩ ፻፳ ቤተሰብ ነበሩት፡፡

ክፍላቸውም፡- ፩ – አሥራ ሁለት ሐዋርያት፣

፪ – ሰባ ሁለት አርድእት፣

፫ – ሠላሳ ስድስት ቅዱሳት አንስት ተብለው የሚጠሩ፣ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስን ሲከተሉ፣ መንፈሳዊ አገልግሎትን ሲያሟሉ የኖሩ ናቸው፡፡

  • አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ ቅዱስ ወንጌሉን ሲያስተምር እየተከታተሉ ሕዝቡን የሚያገለግሉ፣ ሰው ሁሉ ከኃጢአት፣ ከፍዳና ከዘለዓለማዊ ኲነኔ ወጥቶ፣ በክርስቶስ ክርስቲያን፣ በጥምቀቱ ውሉደ እግዚአብሔር አሰኝተው በዚሁ ስም እንዲጠሩ በማድረግ በዓለም ሁሉ ተሠማርተው፣ ሕይወታቸውን ወደ ቅድስና ለውጠው፣ የወንጌሉ ቃል ተግባራዊ እንዲሆን ያደረጉና አሁንም በተሰጣቸው ቃል ኪዳን መሠረት ሰው ዘለዓለማዊ ሕይወት እንዲኖረው የሚያደርጉ አሥራ ሁለቱ ሐዋርያት ናቸው፡፡
  • ስለሆነም ጌታችን በቅዱስ ቃሉ ያስተማረውን ሐዋርያት ተቀብለው ለዓለሙ ሁሉ ያደረሱት ትምህርተ ወንጌል ተባለ፤ ወንጌል ማለትም የደስታና የሰላም የፍሥሓና የምሥራች ነጋሪ አብሳሪ ማለት ነው፡፡ “መንግሥተ ሰማያት ቀርባለችና ንስሓ ግቡ” የምትል በመሆንዋ የምስራች ተባለች፡፡ (ማቴ. ፫÷፪፣ ማቴ. ፬÷፲፯)
  • ፯ኛ/ አምላካችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ “የማስተማር ተግባሩን ሲጀምር መንግሥተ ሰማያት ቀርባለችና ንስሓ ግቡ” የሚል ነበር፡፡ በቀዳማይ አባታችን አዳም በደል ምክንያት አጥተናት የነበረችውን ገነት መንግሥተ ሰማያትን በዳግማይ አዳም ጌታ ፭ ሺህ ከ፭ መቶ ዘመን ሲፈጸም ተመልሳልናለችና ይህችው የከበረችን ሥፍራ ለማግኘት በጸጸትና በአንብዓ ንስሓ መታጠብ እጅግ አስፈላጊ መሆኑን ባለቤቱ አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ ነግሮናል አስተምሮናል፡፡

ስለዚህ በክርስቶስ ክርስቲያን፣ በወልድ ውሉድ ተብለው የሚጠሩት ወገኖች በሙሉ ሥርዓተ አምልኮታቸውን ጠብቀው፣ የሚሠሩትንና ሊፈጽሙት የሚገባቸውን ተግባር ሁሉ አከናውነው ተዘጋጅተው መቀመጥ፣ መጠበቅ አለባቸው፡፡

                                                                                     ሥርዓተ ጾምወ ጸሎት

ጾምና ጸሎት እንደ ሰምና ፈትል የተስማሙ ናቸው፤ ጸሎት ዘወትር ከክርስቲያኖች አንደበት ሊለይ የማይገባ ተግባር ነው፤ በመሠረቱ ምእመናን ሁሉ ዘወትር መጸለይ እንደሚገባቸው መዘንጋት የለባቸውም፡፡

  • ከጸሎት የተለየ ክርስቲያን የአጋንንት በረት ነው ወይም ነፍስ የተለየው በድን ነው፡፡ ምክንያቱም ጸሎት የሕይወት እስትንፋስ ነው ተብሎ ተጽፏልና፡፡
  • ጾም ምንም እንኳ የተለየ ጊዜና ወራት ቢኖረውም ሁለቱ ትሩፋት ለክርስቲያን ሁሉ አስፈላጊዎች ናቸው፡፡ ክርስቲያን ነኝ የሚል ሁሉ በጽኑዕ እምነት፣ በንጹሕ ልቡና በቅንነት ከጸለየና ከጾመ ከእግዚአብሔር ዘንድ የለመነውንና የጠየቀውን ፈጣን መልስ እንደሚያገኝ የታመነ ነው፡፡ እግዚአብሔር ቅዱስና ንጹሐ ባሕርይ አምላክ ስለሆነ የሚቀርብለት ልመና፣ ጾምና መሥዋዕት ሁሉ በንጽሕና ከቅን ልቡና የመነጨ መሆን አለበት፡፡
  • ጾምና ጸሎት ለታይታና ለይስሙላ የሚደረግ ለግብር ይውጣ የሚቀርብ አይደለም፡፡ ምክንያቱም እግዚአብሔር አምላክን በትሕትና በንጽሕናና በቅድስና ሆነው ቢለምኑት፣ ቢጠሩት መልስ ይዞ የሚመለስ ፈጣን መሣሪያ ስለሆነ ነው፡፡
  • እውነትና ፍቅር ትሕትናና ይውህና ሳይዙ፣ ልቡናን ንጹሕ ሳያደርጉ እምነትንም ሳያጸኑ እነዕገሌ እንዲህ ያደርጋሉ ብለው ሃያ አራት ሰዓት ከእህልና ከውሃ ተለይተው እንደቶራ ተገትረው ቢለፈልፉና ቢጮኹ፣ ቢወድቁ ቢነሡ ጸሎቱ ከቅድመ እግዚአብሔር ደርሶ መልስ ይዞ ሊመለስ እንደማይችል መገንዘብ ተገቢ ነው፡፡
  • እግዚአብሔር ከልብ ባልመነጨ ረጅም ጸሎትና፣ እውነትን ባልያዘ ጾም ቢለምኑት አያስደስተውም፡፡ በትምክህት፣ በምቀኝነት፣ በክፋትና በተንኰል፣ የተተበተበ ልቡና ይዞ መላ ዘመናትን ቢወድቁ፣ ቢነሡ፣ ቢጾሙ እና ቢጸልዩ እግዚአብሔር ጆሮውን ወደዚሁ ጾምና ጸሎት አያዘነብልም፡፡ (ሉቃ. ፲፰÷፲፩፣ ኢሳ. ፶፰÷፫-፲፪፣ ማቴ. ፳፫÷፳፱-፴፯፣ ማቴ. ፳፫÷፲፬)
  • ለአብነት ያህል በንጽሕናና በቅድስና ፣ በመንፈሳዊ ቅንዓትና በቅን ልቡና፣ በጽኑዕ እምነትና በንጹሕ ኅሊና፣ በትዕግሥትና በትሕትና፣ በተስፋና በፍቅር የሚጸለይ ጸሎትን ሁሉ ከነቢይ ኤልያስ ጸሎት ጋር ብናገናዝበው ስለጸሎት ጠቃሚነትና ጎጂነት በቀላሉ ለመረዳትና ለመገንዘብ ያስችለናል፡፡
  • ኤልያስ “አቤቱ የአብርሃም፣ የይስሐቅና የያዕቆብ አምላክ ሆይ አንተ በእስራኤል ላይ አምላክ እንደሆንህ፣ እኔም ባሪያህ እንደሆንሁ፣ ይህን ሁሉ በቃል እንዳደረግሁ ዛሬ ይገለጽ፤ አቤቱ አንተ አምላክ እንደሆንኸ፣ ልባቸውንም ደግሞ እንደመለስህ ይህ ሕዝብ ያውቅ ዘንድ ስማኝ አቤቱ ስማኝ” ብሎ ባቀረበው አጭርና ልባዊ ጸሎት የተገኘው መልስ ፈጣን እንደነበረ እንመለከታለን፡፡ ኤልያስ በዚህ አጭር ጸሎቱ ያቀረበውን መሥዋዕት ከሰማይ እሳት ወርዶ እንደበላለት፣ እግዚአብሔርም እንደተቀበለለት በግልጽ ተረጋግጧል፡፡ (፩ኛ/ነገ. ፲፰÷፴፮)
  • ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ዘወትር ሳንታክት እንድንጸልይና የምንጸልየውንም ጸሎት በንጹሕ ልቡና ከተንኰልና ከምቀኝነት፣ ከክፋትና ከጥመት ከስርቆትና ከአምልኮ ጣዖት የጸዳን ሆነን አጭርና ልባዊ ጸሎት ለአምላካችን እግዚአብሔር እንድናቀርብ አዞናል፡፡
  • ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለአንዲት ነዝናዛ ሴት (መበለት)ና እግዚአብሔርን ስለማይፈራ አንድ ዐመጸኛ ዳኛ የሰጠን ምሳሌያዊ ትምህርትም በቂ ማስረጃችን ነው፡፡ የእነዚህንም ልመና ስናስተውል፡-

፩ኛ/ ከላይ እንደተገለጸው የኤልያስ ጸሎት አጭር እንደነበረ ነው፡፡ እንዲሁም ከንጹሕ ልብ የመነጨና ከሁሉም ነገር የጸዳ መሆኑን ተመልክተናል፡፡ ከዚህም አብነት የተነሣ የሁሉም ሰው ጸሎት አጭር ልባዊና ከዓለም አስተሳሰብ የራቀ መሆን እንዳለበት ቅዱስ መጽሐፍ ያዝዘናል፤ እንዲህ ሲል እናንተስ እንዲህ ጸልዩ፣ አባታችን ሆይ፣ በሰማይ የምትኖር ስምህ ይቀደስ… ይህን ጸሎት ያለ ማቋረጥ ዘወትር መጸለይ የሚገባን መሆኑን ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ አዞናል፡፡ (ማቴ. ፮÷፲፣ ሉቃ. ፲፰÷፩-፰)

፪ኛ/ ጸሎታችን ለታይታና ለውዳሴ ከንቱ ሳይሆን ቂምንና በቀልን፣ ክፋትንና ተንኰልን፣ ትምክህትንና ትዕቢትን አስወግደን ፍቅርንና ትሕትናን የዋህነትንና ርኅራኄን ገንዘብ አድርገን እንድንጸልይ የሚገባን መሆኑን በየክፍሉ ተነግሮናል ተረድተናል፡፡ ይኸውም አምላካችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ እናንተ ልበ ደንዳኖች ጻፍቶችና ፈሪሳውያን በጸሎት ርዝማኔ እያመካኛችሁ የመበለቶችን ቤት ስለምትበሉ ወዮላችሁ፣ ስለዚህ የባሰ ፍርድ ትቀበላላችሁ ብሎአል፡፡

የፈሪሳውያንን ግብዝነትና ስውር ደባ፣ ስለጾማቸውና ጸሎታቸው ውስጣዊ ሕይወትም በእብነ በረድ እንዳሸበረቀ መቃብር ሆኖ ስለታየው ነቀፌታን አስከትሎባቸዋል፡፡ ይህም በእርሱ ዘንድ ምንም የተሠወረና የተደበቀ ምሥጢር እንደሌለ የሚያስረዳ ነው፡፡ (ማቴ. ፳፫÷፲፬፣ ሉቃ. ፲፰÷፩-፲፬)

፫ኛ/ ክርስቲያን ከመጸለዩ በፊት እንዴት መጸለይ እንደሚገባው ማወቅና መጠንቀቅ አለበት፡፡ ሲጸልዩ አይቶ ሳይማር ሳያውቅና ሳይጠነቀቅ እኔም ልጸልይ ቢል ምንም እንኳ ሀሳቡ መንፈሳዊ ቅንዓት እንዳደረበት ቢያመለክትም ከላይ እንደተገለጸው ሊያሟላው የሚገባውን ደረጃ በደረጃ ማጥናት ተገቢ መሆኑን ማወቅ ግዴታ ይሆናል፡፡

  • በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሥርዓተ ጸሎት መሠረት አንድ ክርስቲያን ሲጸልይ
  • ለማን ነው የምጸልየው?
  • ምንድን ነው የምጸልየው?
  • ለምን ነው የምጸልየው?
  • መቼ ነው የምጸልየው?
  • እንዴት ነው የምጸልየው?
  • የት ነው የምጸልየው? የሚሉ ሥርዓተ ጸሎት መመሪያዎችን በሙሉ ማወቅ ይጠበቅበታል፡፡

፬ኛ/ ከአንዳንድ በስም ክርስቲያን ነን ባዮች የሚሰማው ጸሎት እንኳንስ በእግዚአብሔር ፊት ቀርቦ ግዳጅ ሊፈጽም ይቅርና በሰው ጆሮ ሲሰማም እንኳ እጅግ የሚቀፍና የሚያስጸይፍ ነው፡፡ ወደ ቤተክርስቲያን ሄደው በዐጸዱ ሥር ቆመው የዕገሌን፣ የዕገሊትን ነገር ካላሳየኸኝ ዳግም ከደጀ ሰላምህ አልደርስም፤ የሚሉና የመሳሰሉ የአረማውያን ባሕርይ የሚከተሉ ብዙ ናቸው፡፡ (ማቴ. ፳÷፳፪)

፭ኛ/ ጾም ማለት ምን ማለት እንደሆነና ምን እንደሚመስል፣ እንዴትስ መጾም እንደሚገባ፣ በጾም ወራት ከምን ከምን መከልከልና መራቅ እንደሚያስፈልግ አስቀድሞ ሊቃውንትን፣ መጠየቅ፣ መጻሕፍትን ማንበብና ማወቅ ግዴታ ይሆናል፡፡ ከጥሉላተ መባልዕት ብቻ መገለሉ በልዩ ልዩ ሥርወ ኃጢአት መንከባለሉና መበከሉ ጾመኛ ነኝ ሊያሰኝ እንደማይቻል መታወቅ አለበት፡፡

፮ኛ/ አንድ ሰው ስለጾምና ስለጸሎት አጠቃቀም በተገቢው መንገድ ሳይገነዘብ ለመጾም ቢሞክር ጥፋትን እንጂ ልማትን፣ መርገምን እንጂ በረከትን አያስገኝም፤ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በጾም ጊዜ እግዚአብሔርን እንጂ ሰውን መመልከት እንደማይገባን አስተምሮናል፡፡ ለመጾምና ለመጸለይ የሚዘጋጅ ሰው በቅድሚያ ፍቅርን፣ ትሕትናን፣ ትዕግሥትን፣ ንስሓን፣ ጸጸትን፣ ቸርነትን፣ ይቅር ባይነትን ገንዘብ ማድረግ ይገባል፡፡ ከዚህም ጋር ከልዩ ልዩ የአልኮል መጠጦች፣ ከክፋት ከተንኰል፣ ከቂም ከበቀል፣ ከዝሙት ከሐሜት፣ መንጻት ከክርስቲያን ወገን ሁሉ የሚጠበቅ ግዴታ ነው፡፡ እነዚህን ሁሉ አውቀን፣ ጠንቅቀን፣ የምንጸልይና የምንጾም ከሆነ አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ ልመናችንን ሁሉ ተቀብሎ ይፈጽምልናል፡፡ ኢትዮጵያዊው ሊቅ ቅዱስ ያሬድ ስለጾም ሲያስተምር ይጹም ዐይን ይጹም ልሳን እዝንኒ ይጹም እሚሰሚዓ ሕሡም (ዐይን ይጹም አንደበትም ክፉ ከመናገር ይጹም ጆሮም የማይገባ የከፋ ነገርን ከመስማት ይጹም) ብሎ በዝማሬው አዝዞናል፡፡ ጾምና ጸሎት ማለት ይህን ይመስላል፡፡

፯ኛ/ የመለመንን ሥርዓት የማያውቅ ሰው እንኳንስ እግዚአብሔርን ሥጋውያን፣ ዓለማውያን/ ምድራውያን ባለሥልጣናትና ባለጸጎችንም ቢሆን አያስደስትም፡፡ በእውነትና ከልብ በመነጨ ጸሎት ሆኖ የተለማኞችን ልብ የሚነካና የሚቀሰቅስ ካልሆነ ለማኙ ከተለማኙ ሰው ሊያገኘው የፈለገውን ሊያገኝ አይችልም፡፡

፰ኛ/ ጌታችን አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ ልጅ አባቱን ዓሣ ቢለምነው እባብ፣ ጊንጥ ይሰጠዋልን? እን ኪያስ እናንተ ክፉዎች ስትሆኑ፣ ለልጆቻችሁም መልካም ስጦታ መስጠትን ካወቃችሁ በሰማያት ያለው አባታችሁ በእውነት ለሚለምኑት እንዴት አብልጦ መልካም ነገርን ይሰጣቸዋል? ካለ በኋላ “ለምኑ ይሰጣችሁማል” ፈልጉ ታገኙማላችሁ፣ መዝጊያን አንኳኩ ይከፈትላችሁማል፤ የሚለምን ሁሉ ይቀበላልና፣ የፈለገውንም ያገኛል ብሎአል፡፡ (ማቴ. ፯÷፯)

፱ኛ/ ሐና የፈለገችውን ለማግኘት ወደ ቤተ እግዚአብሔር ሔደች፡፡ ልቧን ከክፉ ነገረ ሁሉ አጽድታም ወደ እግዚአብሔር ጸለየች፡፡ እግዚአብሔርም ጸሎትዋን ፈጥኖ ሰማት ምክንያቱም ጸሎትዋ አጭርና ልባዊ ስለነበረ ነው፡፡ የጸሎትዋ አቀራረብም አቤቱ የሠራዊት ጌታ እግዚአብሔር ሆይ! የባሪያህን መዋረድ ተመልክተህ ብታስበኝ፣ እኔንም ባትረሳኝ ለባርያህም ወንድ ልጅ ብትሰጥ ዕድሜውን ሙሉ ለእግዚአብሔር እሰጠዋለሁ ምላጭም በራሱ ላይ አይደርስም የሚል ነበር፡፡

፲ኛ/ ሐና በዚህ አጭር ጸሎትዋ ርኅሩኅ አምላክ ውርደትዋንና ስድቧን ሁሉ አይቶ አስወገደላት፣ የልቧንም ምኞት ፈጸመላት ወንድ ልጅም ሰጣት፡፡ ከዚህም በኋላ ከልብ ለለመነችውና ልመናዋንም ሰምቶ የፈለገችውን ሰጣት፡፡ ለልዑል እግዚአብሔር ምስጋናዋን ስታቀርብ “ጽጉባነ እክል ርኅቡ፣ ወርኁባን ጸግቡ፣ እስመ መካን ወለደት ሰብአተ፣ ወወላድሰ ስእነት ወሊደ” አለች፡፡ የቃሉ ትርጉም እህል በልተው የጠገቡ ተራቡ፣ የተራቡትም ጠገቡ፣ መካንዋ ሰባት ወለደች፤ ወላድዋ ደግሞ መከነች ማለትም ሕልቃና አንደኛዋ ሐና፣ ሁለተኛዋ ፍናና የሚባሉ ሁለት ሚስቶች ነበሩት፡፡ ነገር ግን ፍናና ልጆች ሲኖሩአት ሐና ስላልወለደች ፍናና በሐና ላይ ታላግጥ ነበረችና ልዑል እግዚአብሔር የሐናን ግፍ አይቶ ሦስት ወንዶችና ሁለት ሴቶች ልጆችን ስትወልድ ፍናና ደግሞ መውለድን በማቆምዋ ከዚህ በላይ የተጠቀሰውን ኀይለ ቃል ተናገረች፡፡ (፩ኛ/ ሳሙ. ፩÷፬-፯፣ ፪÷፳-፳፩)

፲፩ኛ/ በዚህም መሠረት ወደ እግዚአብሔር የሚቀርበው ጸሎት እግዚአብሔር አምላክ የማይፈልገውን በደል ለመፈጸምና ይህም በእግዚአብሔር ስጦታ የማጥቃያ መሣሪያ ለማግኘት ማለት ሀብት አግኝቶ ሰውን ለመበደል ሳይሆን ሰጥቶ፣ መጽውቶ ለመጽደቅ መሆን እንዳለበት፣ እንዲሁም ባለጸጋ ሆኖ በሰው ወይም በድሆች ላይ ለመታበይ፣ ለመመካት፣ ለመኩራራትና ለመመጻደቅ እንዳልሆነ መገንዘብ እንደሚገባ ቅዱሳት መጻሕፍት ያዝዙናል፡፡

፲፪ኛ/ ጾምና ጸሎት ከዘመነ ብሉይ ጀምሮ በሥርዓተ አምልኮት እና በሥርዓተ እምነታችን መሠረት ሲፈጸም የኖረ፣ ያለና የሚኖር ነው፡፡ ሆኖም ጾምና ጸሎት ሰዎች የሠሩትና የደነገጉት ሳይሆን የእግዚአብሔርን ፈቃድና ትእዛዝ መሠረት በማድረግ በየዐረፍተ ዘመኑ የነበሩት አባቶች ሲጠቀሙበትና ሲጠቅሙበት፣ እስካሁንም በተግባር ሲፈጽሙት የሚታይ ቅዱስ ተግባር ነው፡፡

፲፫ኛ/ ጸሎት የሕይወታችን እስትንፋስ ስለሆነ ያለ ጾምም ዘወትር ሊደረግ የሚገባው ልመና ነው፡፡ ጾም ግን ምንም እንኳ ክርስቲያን የሆነ ሁሉ የሚፈጽመው ትሩፋት የሆነ ሁሉ መሆኑ ቢያመለክትም ከጥሉላተ መባልዕት የምንከለክልበት ብቻ ቢመስልም ይኸው ሥርዓትም ከጸሎት ጋር የማይለያይ መሆን እንዳለበት ማንም ሊዘነጋው የማይገባ መንፈሳዊ ግዴታ ነው፡፡

  •    ጠግበው የነበሩ እንጀራ አጡ፡፡

ተርበው የነበሩ ከራብ ዐርፈዋል

መካኒቱ ሰባት ወልዳለችና

ብዙም የወለደችው ደክማለች፡፡

ምክንያቱም ጸሎት የተለየው ጾም የማጣትና የችግር ጾም ተብሎ ከሚነገረው አባባል የተለየ አይደለምና ነው፡፡

፲፬ኛ/ አንዳንድ በስም ክርስቲያን ነን ባዮች ጾምን ከእምነት ትሩፋት ለይተው ይመለከቱታል፣ አንዳንዶቹ ደግሞ ትሩፋት የሆኑትን ሁሉም አያስፈልጉም ይላሉ፤ በዚህም አመለካከታቸው እምነታቸውን ከሁሉ በላይና ከማንም እምነትም የተለየ አድርገው ሲናገሩ ይሰማሉ፣ በተጋድሎአቸውና በገቢረ ተአምራትነታቸው ቅዱሳን የሚል ቅጽል ከተሰጣቸው ጋር ራሳቸውን ያስተካክላሉ እንዲህ አይነቱ አመለካከትም ቅዱሳት መጻሕፍትን ካለማንበብና ካለመመርመር የተነሣ ሊሆን እንደሚችል በምሁራን ዓይን ታይቷል፡፡

፲፭ኛ/ ጾምን ከጸሎት ለይቶ መጾም ጸሎትን ከጾም ነጥሎ መጸለይ ቢቻልም ሁለቱን ለየብቻ መፈጸም እንደማይገባ ግን ለሁሉ ግልጽ መሆን አለበት፡፡ ይልቁንም ጸሎተኛና ጾመኛ ሰው በማንኛውም ጊዜና ቀን፣ ወራትና ዓመታት ቢሆን ሰውን የሚያስቀይምና እግዚአብሔርን የሚያሳዝን መሆን የለበትም፡፡ ቀደም ብለን እንደአተትነው ምእመናን በኅብረተሰቡ መካከል ሆነው እንዴት መጸለይና መጾም እንደሚገባቸው ለማወቅ እንደሚችሉ አስቀድመው ሕጉንና ትእዛዙን መመርመርና ማጥናት፣ ማወቅና መረዳት ይገባቸዋል፡፡

፲፮ኛ/ የጾምና የጸሎት አጀማመርና አፈጻጸምን ሳያውቁ በመላምት ወይም ሰዎች ያደርጋሉ በማለት ለመጾምና ለመጸለይ በድፍረት ተነሣሥቶ መሞከሩ ከላይ እንደተጠቀሰው ውጤት አልባና ዋጋቢስ እንደሚሆን አያጠራጥርም፡፡ እዚህ ላይ አንድ ታሪክ ብንጠቅስ አንድ ኀይለኛ ሽፍታ ነበረ ዳዊት ሳይደግም ውዳሴ ማርያም ሳያደርስ እህል የሚባል ነገር ፈጽሞ አይቀምስም ነበር፡፡ ነገር ግን እሱባለበት አካባቢ የሚያልፍን ሰው ገንዘቡን ልብሱን እየገፈፈ ይወስድ ነበር፡፡ ከዕለታት አንድ ቀን አንድ ሰው በድንገት እሱ ካለበት ቦታ ደረሰና ሽፍታ መሆኑን አውቆ ሩጫውን ቀጠለ፡፡ አሽከሮቹን ብዙ ገንዘብ ሳይዝ አይቀርም ብሎ ተከተሉት አላቸው፡፡ ሰውየው ሲሮጥ እነርሱም ሲሮጡ ብዙ ደክመው ያዙትና ፈተሹት አምስት ሳንቲም አልነበረውም፡፡ ወደ አለቃቸው ወደ ሽፍታው አምጥተው ምንም እንደሌለው ነገሩት፡፡ እርሱም ዳዊት እየደገመ ነበርና በእጁ ምልክት እየሰጠ እረዱት ቢል አረዱት፡፡ አንባብያን አስተውሉ እንዲህ ዐይነት ጸሎተኞችና ጾሞኞች እንዳሉ ልብ በሉ፡፡ ጸሎታችሁና ጾማችሁ በእንዲህ ዐይነቱ እንዳይሆን ተጠንቀቁ፤ ዕወቁ፤ አስተውሎ፤ ልባችሁን ሰብስባችሁ ማየት አለባችሁ፡፡

                                                                              የጾም ሥነ ሥርዓት

ጽድቃችሁ ከጻፎችና ከፈሪሳውያን ጽድቅ ካልበለጠ ወደ እግዚአብሔር መንግሥት አትገቡም ተብሎ የተነገረውን አምላካዊ ቃል ማስተዋል ይጠቅማል፡፡ የጾምና የጸሎት አንድነትን በተመለከተ የተገለጸው እንደተጠበቀ ሆኖ የጾምን ሥነ ሥርዓት መግለጽም እንደሚያስፈልግ በማመን እንደሚከተለው ለማስረዳት እንፈልጋለን፡፡

  • ጾም ማለት መሠረታዊ አሳቡ ምንም አለመብላትና አለመጠጣትን የሚያመለክት ነው፡፡ በእምነት መሠረትነት የሚፈጸመው ጾም ግን ከዚህ አባባል ፈጽሞ የተለየ ነው፡፡ ክርስቲያኖች ስንቀ ነፍስ ይሆናቸው ዘንድ የሚበላ የሚጠጣ ሳያጡ ፍትወተ ሥጋን ለማድከም ሲሉ ስለ ጽድቅ ይራባሉ፡፡ ይጠማሉ ለጽድቅ የሚራቡ ብፁዓን ናቸው ተብሎ ተነግሮላቸዋልና፤ (ማቴ. ፭÷፮)
  • ክርስቲያኖች በጾም ወራት ያላቸው ከሌላቸው ተካፍለው ይበላሉ፤ ለቁርሳቸው የታሰበውን አጠራቅመው ለነዳያን ይመጸውታሉ፤ (ማቴ. ፳፭÷፴፯፣ ምሳ. ፲፱)
  • ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ጾምን ስንጾም ከቅባት ነክ ብቻ በመታቀብ ሳይሆን የኃጢአት ምንጮች ከሆኑ ነገሮች ሁሉ መራቅ፣ ሰውነትን ከሚያፈዙና ከሚያደነዝዙ፣ ከአልኮል መጠጦች ከጫትና ከሲጋራ ከዝሙትና ከስርቆት ከተንኰልና ከቂም በቀል በአጠቃላይ የኃጢአት አመንጪ ከሆኑ ነገሮች ሁሉ እንድንሸሽ ያስጠነቅቀናል፣ ይመክረናል፣ ያስተምረናል፣ ይመራናል፡፡
  • ልዑል እግዚአብሔር በነቢያቱ አድሮ ስለጾም ያናገረውንና ያጻፈውን ማንበቡና ማስተዋሉ ይጠቅማል፡፡ በነቢዩ በኢሳይያስ ያደረው መንፈስ ቅዱስ ለምን ጾምን አንተም አልተመለከትኸንም ሰውነታችንንስ ስለምን አዋረድን አንተም አላወቅኸንም ይላሉ ሲል የሰዎችን እምነት ልብና ሀሳብ ምን እንደሚመስል ከገለጸ በኋላ ጾመኞች ስላላቸው አመለካከት ሲገልጽ ደግሞ ፈቃዳችሁን ታደርጋላችሁ ሠራተኛችሁንም ሁሉ ታስጨንቃላችሁ እነሆ ለጥልና ለክርክር ትጾማላችሁ በግፍ ጡጫም ትማታላችሁ የሚል ሆኖ ይነበባለ፡፡ (ኢሳ. ፶፰÷፬-፱)
  • ከዚህም አያይዞ እኔ የምፈልገው ጾም ይህ ነውን? ጾማችሁንም ወደላይ ታሰሙ ዘንድ፣ የተገፉትንስ አርነት ትሰዱ ዘንድ፣ ቀንበሩንስ ትሠብሩ ዘንድ አይደለምን? እንጀራንስ ለተራበ ትቈርሱ ዘንድ፣ የተራቈተውንስ ታለብሰው ዘንድ ከሥጋ ዘመድህ እንዳትሸሽግ አይደለምን? በማለት ስለ አጿጿም መልክና ይዘት፣ ሕግና ሥርዓት አብራርቶ አስረድቶአል፡፡ (ኢሳ. ፶፰÷፭-፲፫)
  • ጌታችን አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስም ስለጾም ሲያስረዳና የጾምን ትርጉም ሲያብራራ ግብዝነት የተመላበትን የፈሪሳውያንን እምነትና የጾማቸውን ሥርዓት ተመልክቶ የጾምን አፈጻጸም ከሥርዓቱና ከሕግጋቱ የራቀ መሆኑን በቅዱስ ወንጌሉ እንደነቀፋቸው ተጽፎአል፡፡ (ማቴ. ፲፰÷፲፪፣ ማቴ. ፯÷፲፯-፲፰)
  • ከሁሉ የበለጠ እምነት አለን የሚሉ ሐሳውያን ደግሞ በዘመነ ብሉይና በዘመነ ሐዲስ የተመሰከረለትና ጸንቶ የሚኖረውን ሥርዓተ ጾምን ሲነቅፉና ሲያናንቁ ይታያሉ፡፡

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለጾመልን እኛ መጾም አያስፈልገንም እያሉም ሲመጻደቁ ይሰማሉ፡፡ እነዚህ በጥቅም የታወሩ፣ በክህደት ሰንሰለት የታሠሩ፣ መጽሐፍ ቅዱስን ከግራ እጃቸው፣ የማይለዩና የማታለያ ሠይፍን በቀኝ እጃቸው ጨብጠው በየመንደሩ እየዞሩ የሚያሳስቱ ተኩላዎች ሕገ እግዚአብሔርን የሚያፈርሱ ናቸው፡፡ በላይ ስለጾም ማስረጃ አድርገው የሚጠቅሱት ኃይለ ቃልም “ከሆድ የሚወጣውን እንጂ ወደ ሆድ የሚገባውን ሰውን አያረክሰውም” ብለው ነው፡፡ (ማቴ. ፲፭÷፲-፲፩)

  • ጌታችን ከሆድ የሚወጣ እንጂ ወደ ሆድ የሚገባው ሰውን

አያረክሰውም ያለው ስለምን እንደሆነ ሳይገነዘቡ ወይም የዋሆችን ለማደናገር ሲሉ፣ አለዚያም ራሳቸው አስተው ሌላውን በተሳሳተ መንገድ እየመሩ ወደ ዘለዓለም ጥፋት ለማስገባት የዘረጉት ወጥመድ እንጂ ጥቅሱ ስለጾም ፈጽሞ መሰል እንደሌለው ግልጽ ነው፡፡ ይህ ጥቅስ በእውነተኛ በትምህርተ ክርስትና ለጎለመሱ በተዋሕዶ ትምህርት ለተራቀቁና ቅዱሳት መጻሕፍትን በማንበብ ለላቁ፣ እጅግ አስቂኝና አስገራሚ ነው፡፡ በመሆኑም ጌታችን አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ ይህን ቃል ለመናገርና ለማስረዳት የፈለገው ስለእጅ መታጠብና አለመታጠብ እንጂ ስለጾም አልነበረም፡፡

  • ፈሪሳውያን የጌታችን ደቀመዛሙርት እጃቸውን ሳይታጠቡ እንጀራ ሲበሉ አይተው እንደጥፋትና እንደኃጢአት አስቈጠሩባቸው ለአጭር አስተሳሰባቸው ሲመልስ ታጥበውም ሳይታጠቡም ቢበሉ ኃጢአት አለመሆኑን ያስረዳበት ታሪክ እንጂ ስለጾም እንዳልሆነ ለማስገንዘብ ነው፡፡ በተጨማሪም ሰው በቃሉ ተናግሮ በልብ ክፉ ሀሳብና ተንኰል አስቦ ፈጣሪን፣ ወገንን፣ ሰውን ተናግሮ ማስቀየም የማይገባ መሆኑን የተጠቀመበት አገላለጽ ነው፡፡
  • ጾም በዘመነ ብሉይም ሆነ በዘመነ ሐዲስ አባቶች ሲጠቀሙበት ከመኖራቸውም በላይ ለሁላችንም የነፍሳችን ፍቱን መድኃኒት መሆኑን ከፈጣሪያችንና ከአባቶቻችን አብነት ወስደናል፡፡ የጾማችን ፍቱንነትና ጠቃሚነትም ቅዱሳት መጻሕፍት በየክፍሉና በየምዕራፉ ይነግሩናል፡፡
  • ጾም ፍቅረ እግዚአብሔርን የሚገልጽ መሆኑን ያመለክታል፡፡ የሃይማኖት ፍሬም ነው፡፡ ለምእመናንም የእምነታቸው መመዘኛ ነው፡፡ የፍቅር ባለቤት ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስም አርአያና ምሳሌ ሆኖ በገዳመ ቆሮንቶስ ፵ ቀን ፵ ሌሊት የጾመልን ጠቀሜታው ምን ያህል የላቀ መሆኑን በሚገባ እንድንረዳ ያደርገናል፡፡
  • ጾም ለእውነተኛ ክርስቲያን አጥርና ቅጥር ነው፡፡ ጽኑም መዝጊያ ነው፡፡ አጥር፣ ቅጥር ጠባቂ የሌለው ቤት ለቀጣፊና ለዘራፊ የተጋለጠ የመሆኑን ያህል ከጾምና ከጸሎት የራቀ ክርስቲያንም ለዲያብሎስና ለሠራዊቱ የተጋለጠ፣ የተመቻቸ ነው፡፡
  • ጾምና ጸሎት የእያንዳንዱ ክርስቲያን መንፈሳዊ ግዴታዎች፣ የመንፈስም ፍሬዎች ናቸው፤ ከነዚህ መንፈሳውያን መሣሪያዎች የተለየ ክርስቲያን እምነት አለኝ ቢል ውሸተኛ ነው፤ በነፍሱም የሞተ እንጂ ሕይወት አለኝ ለማለት አይችልም፡፡ (ያዕ. ፪÷፲፬-፳፣ ኢሳ. ፶፰÷፯-፲፪)
  • ክርስቲያኖች የእምነታቸው መገለጫ ከሆኑ ምግባራት መካከል ጾምና  ጸሎት  ዋና ዋናዎቹ ናቸው፡፡  ስለሆነም

ጾማችንን በደስታና በተሰበረ ልብ ሆነን መጾም ይገባናል፡፡

  • ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ እናንተ እኔን አብነት አድርጋችሁ ከእምነትና ከትሩፋት ጋር ከጾማችሁ፣ ከጸለያችሁ አጋንንትን ድል ታደርጋላችሁ ብሎ ነው በምሳሌነት ጾሞ ያሳየን፣
  • በዚህም መሠረት ቤተ ክርስቲያናችን ሰባት አጽዋማት አሏት፡፡ እነርሱም፡-

፩ኛ/ ዐቢይ ጾም (ሁዳዴ ወይም ጾመ ኢየሱስ)

፪ኛ/ ጾመ ሐዋርያት (የጌታችን ደቀ መዛሙርት የጾሙት)

፫ኛ/ ጾመ ፍልሰታ (የእመቤታችን ፍልሰተ ሥጋ ሐዋርያት የጾሙት)

፬ኛ/ ጾመ ነቢያት (ጌታችንን ይወርዳል፣ ይወለዳል ሲሉ ነቢያት የጾሙት)

፭ኛ/ ጾመ ገሃድ (የጌታችን መገለጽ በማስታወስ የሚጾም)

፮ኛ/ ጾመ ነነዌ (የነነዌ ሰዎች ሦስት መዓልት ሦስት ሌሊት የጾሙት)

፯ኛ/ ጾመ ዐርብ፣ ሮብ ይህ ጾም መድኃኔዓለም ከዘመነ ብሉይ ጀምሮ ሲጾም የነበረ ብዙ አባቶች ብዙ ወገኖች ሲጠቅም የነበረ ጾም ነው፡፡

  • እስራኤላውያን ሲጾሙአቸው ከነበሩ አጽዋማት መካከል ዐርብና ሮብን የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያንም ከጌታ ልደት ጀምሮ ስታስፈጽመው ትገኛለች፡፡ (ሉቃ. ፲፰÷፲፪)
  • ሮብ፡- መድኃኔዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ተገርፎ፣ ተሰቅሎ እንዲሞት የተፈረደበት የተወሰነበት ቀን በመሆኑ ጌታ ለእኛ ሲል የተፈጸመበትን በደል እያስታወስን እንደሚለን፡፡
  • ዓርብ፡- የዓለም መድኃኒት ጌታ በግፍ መታሰሩን መገረፉን ረቀቱን በወንበዴዎች መሀል እንደሌባ መሰቀሉን መሞቱን መቀበሩን እና ሳይበድል የተበደለ ሳይገድል የተገደለ አምልክ መሆኑን በጾም የምናስብበት ቀን ነው፡፡ በአጠቃላይ ስለ ጾም ሕግጋት አፈጻጸም የሠራዊት ጌታ እግዚአብሔር እንዲህ ብሎ ተናግሯል፡፡ እውነተኛውን ፍርዱ ፍረዱ ቸርነትንና ምሕረትን ሁላችሁ ለወንድሞቻችሁ አድርጉ መበለቲቱንና ድሀ አደጉን መጻተኛውንና ችግረኛውን አትበድሉ ከእናንተም ማንም በወንድሙ ላይ ክፉውን ነገር አያስብ፡፡ ዘካ. ፯÷፭

“ቦኑ ጾመ ዘጾምክሙ ሊተ ጾምሰ አኮ ጸዊም እምኅብስት ወማይ ባሕቲቱ ይጹም ልሳንክሙ እምነገረ ውዴት ለእመ ኮንከ ዘኢትኪል ትጹም እመባልዕት ጹም እንከ እምኅሊናት እኩይ” (ከመብል ከመጠጥ መጾም ቢያቅትህ በሰዎች ላይ ክፉ ከማሰብ ጹም)

     ለብፁዕ አቡነ ሳሙኤል

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን 

ልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ

       አዲስ  አበባ  

የ21ኛው ክፍለ ዘመን ከባቢያዊ ምሕዳርና አስተሳሰቦች

እ.ኤ.አ. በ1960ዎቹና 70ዎቹ አፍሪካዊያንና ኢሲያውያን ከሌሎች ዓለማት የሁለቱ አህጉራት ሕዝቦች የልማት አሰላለፍ በእጅጉ የተለዩ ነበሩ፡፡ ኢሲያዊያን ነፃነታቸውን እንደተጎናጸፉ ተንደርድረው የገቡትን ገበያ ተኮር ምርቶችን ማምረት ነበር፡፡ ይህ አስተሳሰብ በዓለም አቀፍ ደረጃ የሚካሔደውን የንግድ ውድድር በአንክሮ ለመረዳትና ገበያውንም ሰብሮ ለመግባት ከፍተኛ እገዛ አድርጐላቸዋል፡፡ መንግሥታቸውንም የንግዱን ማኅበረሰብ ለማበረታታትና ጠንካራ ተፎካካሪ ለማድረግ እንዲቻል አስፈላጊውን እገዛ አድርጎላቸዋል፡፡ በዚህ የተነሳ በርካታ የኢሲያ ሀገራት ከበለፀጉት ተርታ እንዲሰለፉ አድርጓል፡፡ የቡድን 8 እና ኃያል ሌሎች የኢሲያ ሀገራት ይህን ቡድን በመቀላቀል ቡድኑን ወደ 20 ከፍ ለማድረግ ችለዋል፡፡ እነታይዋን፣ ሕንድ፣ ቻይና፣ ደቡብ ኮሪያ፣ ጃፓን፣ ሆንግ ኮንግ፣ ወዘተ ሀገራት በኢኮኖሚያቸው በመፈርጠም ዓለምን አስደምመዋል፡፡ እንዲሁም በልማት ቀደምትነት የነበራቸውን የምዕራባዊያንን ሀገሮች ወደ ኋላ እያስፈነጠሩት ያሉት ኢሲያዊያን ሀገራት ለዚህ የበቁት በስነ ተዋልዶ በማተኮር ሳይሆን ብዙውን የሰው ኃይላቸውን ተጠቅመው በቀጥታ ልማታዊ እንቅስቃሴ በማድረጋቸውና ገበያ ተኮር ምርቶችን ማምረት በመቻላቸው ነው፡፡

አፍሪካዊያን የፖለቲካ ነፃነታቸው እንደ ኢሲያውያኑ በተመሳሳይ ዘመናት ቢጎናጸፉም የተከተሉት ርዕዮተ ዓለም ሶሻሊዝም ስለነበር በልማት ሳይገፉ ቆይተዋል፡፡ አብዛኛዎቹ የአፍሪካ ሀገራት ነጻ የገበያ ውድድርን ወደ ጐን በመተው የሩሲያውያንን አስተሳሰብ በውል ሳያውቁት በስሜት ዘው ብለው ገቡበት፡፡ ይህ ወቅቱን ያልጠበቀ ርዕዮተ ዓለም የአፍሪካዊያንን የልማት ተነሳሽነት እንዲቀጭጭ አድርጓታል፡፡ በወቅቱ የነበሩ ጥቂት ባለሀብቶችም ንብረታቸውን በመንግሥቶቻቸው ስለተነጠቁ የገበያ ተኮር አስተሳሰባቸውን አጨልሞባቸዋል፡፡ በቅኝ ገዢዎች እጅ በቁጥጥር ሥር የነበረው መሬት ለሀገሬው ሕዝብ ጠብ ያደረገው ፋይዳ ባለመኖሩ ተወላጆች በመጤዎች ላይ ጥርሳቸውን እንዲነክሱ ዳርጓቸው ቆይቷል፡፡ ይህ ሥር የሰደደ ጥላቻ የአፍሪካዊያን የፖለቲካ ነጻነታቸውን ማግኘት ሲጀምሩ ምርጫቸው ያደረጉት ወደ ሶሻሊስቱ ጎራ መቀላቀልን ነበር፡፡ ከድጡ ወደ ማጡ እንዲሉ ያመጡት ርዕዮተ ዓለም የአብዛኞቻችን አፍሪካዊያንን ሕይወት ለከፋ ድኅነት ዳርጐት ቆይቷል፡፡

ሁኔታው የአፍሪካዊያንን ኑሮ እያሳሳው ስለሔደ አብዛኞቹ መሪዎች የተከተሉት መርሕ የማያዋጣ በመሆኑ ቅይጥ ኢኮኖሚ የሚል መመሪያን ለመደንገግ ተገደዱ፡፡ ሕዝቦቻቸውም የድኅነት ቀንበር አብዛኞቹ አፍሪካዊያንን ደጋግሞ ስላደቀቃቸው የችግሩን አስገዳጅነት በመመልከት አፍሪካ በልማት ጎዳና እንድትጓዝ የበኩላቸውን ጥረት ማድረግን ጀመሩ፡፡ በርካታ የአፍሪካ ሀገራት ይልቁንም ደቡብ አፍሪካ፣ ሞዛምቢክ፣ ጋና፣ ቦትስዋና፣ ዛምቢያ፣ ማላዊ፣ ታንዛኒያ እና ኢትዮጵያ መሠረተ ልማት እንዲስፋፋ በማድረጋቸው የውጭ ሀገር ባለሀብቶች መዋዕለ ንዋያቸውን በልማት ሥራ ላይ እንዲያፈሱ ተመቻችቶላቸዋል፡፡ እነዚህ አፍሪካዊያን መሪዎች የፈጠሩት ምቹ የልማት ፖሊሲ ሥራ ፈጠራን ለማበረታታት ከፍተኛ አስተዋጽኦ አድርጓል፡፡ ከዚህ ጎን ለጎን ድርቅን መቋቋም የሚችሉ እፅዋትን በመትከልና የአፈር መሸርሸርን በመጠበቅ ዕድገት የሚፋጠንበትን ዘዴ ለአፍሪካዊያን አርሶ አደሮች አስተምረዋል፡፡ ልማቱን የበለጠ ለማስፋፋትና አፍሪካዊያንን በመጋበዝ አስደናቂ እመርታዎች በመሠራት ላይ ይገኛሉ፡፡ ቻይናውያን ለእነዚህ የአፍሪካ ሀገራት የመንገድ ግንባታ፣ የታላላቅ ግድብ ሥራዎችና የመስኖ አጠቃቀም መርሐ ግብሮችን በማስተዋወቅ የእውቀትና የቴክኖሎጂ ሽግግሮችን በማድረግ ላይ ይገኛሉ፡፡ በመሆኑም እነዚህ አፍሪካዊያን ወደ ውጭ የሚላኩትን ጥሬ እቃዎች በሀገራቸው ውስጥ እሴት በመጨመር ለዓለም አቀፍ ገበያ ውስጥ ገብተው ብቁ ተወዳዳሪ እንዲሆኑ እንደሚያደርጋቸውም ይታመናል፡፡

አፍሪካዊያን ጠንካራ ተወዳዳሪና እንዲሁም ያላቸውን እምቅ የተፈጥሮ ሀብታቸውን ለመጠቀም እንዲቻል ለሰው ሀብት ልማት ግንባታ ከፍተኛ ትኩረት ሰጥተው በመንቀሳቀስ ላይ ይገኛሉ፡፡ ይሁን እንጂ የልማት እንቅስቃሴ የተጀመረው ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ስለሆነ መዋዕለ ንዋይ ወጥቶ የሰለጠኑት ምሁራን ከአፍሪካዊያን ወገኖቻቸው ወደ አውሮፓ በመሰደድ የምሁራንና የወጣቶች ፍልሰት ለአፍሪካ የእድገቷ ትልቁ ተግዳሮት ሆኗል፡፡ በአንጻሩ የሰው ኃይሎች ለአውሮፓውያንና ለአሜሪካዊያን ጥቅም እየሰጡ ይገኛሉ፡፡ አፍሪካዊያን የጀመሩትን የልማት ጎዳና አጠናክረው በመቀጠል በጥቂት ዓመታት ውስጥ ዓለም አቀፋዊ ዕድገትን ማስመዝገብ የሚችሉ መሆኑን መገንዘብ ይቻላል፡፡

በመሠረቱ ይህ አስተሳሰብ እ.ኤ.አ የ1798 (Population Theory) የሚል የነበረ ሲሆን ነገር ግን ይህን እሳቤ በ19ኛውና በ21ኛ ክፍለ ዘመን የተነሱ የተለያዩ የኢኮኖሚስት ሊቃውንት በብዙ መንገድ ውድቅ አድርገውታል፡፡ ስለሆነም ተግባራዊነቱም ውጤታማ ሳይሆን ቀርቷል፡፡

ሐሳቡን ውድቅ ካደረጉት ምክንያቶች መካከል፡-

  • የሕዝብን ዕድገት ለመቀነስ እንደ ጦርነት፣ በሽታ፣ ረኃብ፣ ጎርፍ መጥለቅለቅ አስፈላጊ ናቸው ማለቱ፣
  • የግብርና ሁኔታ በቴክኖሎጂ ብዙ ምርት ማምረት እንደሚቻል አለመመልከቱ፣
  • የኢኮኖሚን ዕድገት ከቤተሰብ ምጣኔ (Household Per Capital) ጋር ማያያዙ፣
  • የሕዝብ ዕድገት እርሱ ይሆናል ብሎ እንደገመተው አለመሆኑ፣
  • የሕዝብ ቁጥር መጨመርን ከአቅርቦትና ፍላጎት አንጻር አለመቃኘቱ፣
  • የተነሳበትም ሐሳብ ከአካባቢው ለንዶን ተነስቶ የዓለም ማድረጉ፣
  • የሕዝብ የሞት መጠን ከሕዝብ ዕድገት ጋር አለማሳየቱ፣
  • የሕዝብ ቁጥር መጨመርን ለኢኮኖሚው መሠረት ከሆነው ከሠራተኛ አንጻር አለመቃኘቱ ናቸው፡፡

ታዲያ ማልትሰን የቱ እሳቤ ነው በ21ኛው ክፍለ ዘመን ተቀባይነት እንዲያገኝ የሚያደርገው? ከዚህ ይልቅ ስለ ሕዝብ ዕድገት ያለው እሳቤ (Population Theory) መነሻ ሀሳብ በመስጠቱ የሥነ ሕዝብ ጥናት (Demography) አባት አሰኝቶታል፡፡

በአሁን ዘመን ወገን (Pessimist View)፡ የሕዝብ ቁጥር መጨመር የኢኮኖሚውን ዕድገት መካከል ያለውን የክርክር እሳቤያቸው በሦስት ይከፈላሉ፡፡

  • አንደኛው ወገን (Pessimist View)፡ የሕዝብ ቁጥር መጨመር የኢኮኖሚውን ዕድገት ይገድባል (Population Growth Restricts Economic Growth)፡፡
  • ሁለተኛው ወገን (Optimist View)፡ የሕዝብ ቁጥር ወጨመር የኢኮኖሚውን ዕድገት ያነቃቃል (Population Growth Restricts Economic Growth)፡፡
  • ሦስተኛው ወገን (Neutralist View)፡ የሕዝብ ቁጥር መጨመር ከኢኮኖሚ ዕድገት በተናጠል የሚይታይ ነው (Population Growth Restricts Economic Growth) ይላሉ፡፡ ቢሆንም ይህ ሁሉ የሰውን ፈቃድና ሃሳብ ከማስረዳት ውጭ ምንም አይነት የእግዚአብሔርን ፈቃድ አያሳይም፡፡

ስለሆነም ይህ በሐሳብ (በክርክር) ላይ የሚገኝ እንጂ በሁሉም ዘንድ ተቀባይነት አለው ለማለት አያስችለንም፡፡ እንዲያውም በተግባር እንዳየነው የአንደኛው ወገን አድናቂዎች የሚባሉ ሀገራት እንደ አሜሪካ፤ እና አውሮፓ ያሉ ሀገራት የሕዝባቸው መጠን እያነሰ በመሄድና የሚሰራው የሰው ኃይል ቁጥር በመቀነሱ ምክንያት የሕዝባቸውን ቁጥር እንዲጨምር መውለድን ያበረታታሉ የተለያዩ የቁስና የገንዘብ ማበረታቻዎችን ያደርጋሉ፡፡

በሌላ መልኩ በ- D.V ሆነ በተለያየ መንገድ ከተለያዩ ክፍለ ዓለማት በመውሰድ አምራች የሆኑ ወጣቶችን በኢምግራንት የሕዝባቸውም ቁጥር ክፍተት በማስተካከል እየጨመረ ይገኛል፡፡ ለምሳሌ በአውሮፓ አገሮች ኢኮኖሚያቸው ላይ የተፈጠረው ችግር የሕዝብ ብዛት ቁጥር ወጣቶች ሳይሆኑ የአረጋውያን ብዛት እና የአምራች ወጣት ትውልድ አለመተካት መሆኑ ግልጽ ነው፡፡ ወደ ፊትም ቢሆን የሕዝብ ቁጥር ማነስ በእነዚህ አገሮች ከፍተኛ (Social, Political and Economical) ችግር ያስከትላል፡፡ እንዲያውም የአንዳንድ ፈላስፎች አባባልና (Social Scientist) አስተሳሰብ (Bob Droke from Progress and poverty) ከሚባል ድርጅት የሕዝብ ብዛት (Large Population) ድህነትን አያመጣም ብለዋል፡፡ እንዲሁም ድህነት የሚያመጣው (Lack Social Justice Freedom and in equality) የማኅበራዊ ፍትሕ ነፃነትና እኩልነትን ማጣት ናቸው፡፡ አገራችንም በአሁኑ ጊዜ ትልቁ የኢኮኖሚ ለውጥ ምክንያት የሆነው ወጣት የሰው ኃይላችን ነው፡፡ አገራችን እየገቡ ያሉ ባለ ሐብቶችም በአገሪቱ ካሉ አማራጮች አንዱ የሰው ኃይላችን መሆኑ ግልጽ ነው፡፡ ሌሎቹ እንደተጠበቁ ሆነው

ልጅ ቤተሰብ (BIRTH Control) መመጠን በኅብረተሰባችን ላይ የሚያመጣው ቀውስ

  • Human /Social/ Economics
  • Ethical implications
  • Religious implications

የቤተሰብ መመጠን (Birth Control) ከላይ የተጠቀሱትን በኅብረተሰቡ ላይ ሊያመጡ የሚችሉትን ችግሮች እናያለን፡፡

የቤተሰብ መመጠን (Birth Control) ከረዥም ጊዜ ጀምሮ የመጣ አስተሳሰብ ነው፡፡ ይህንንም አስተሳሰብ ቀንደኞች ሆነው ሲያራምዱት የነበሩ የሶሻል ሳይንቲስቶች ኢኮኖሚስት መካከል (Thomas Malthus) ነው፡፡

የዚህ ፍልስፍና ዋና ቁም ነገሩ የሰው ልጆች ዓለም ላይ ቁጥራቸው ሲበዛ እና የሚመረተው ምግብ ከሰው ቁጥር በታች ከሆነ (Rate of papal action growth) is growth faster than the food production) ረኃብ ችግር ያመጣል፡፡ ስለዚህ የቤተሰብ መመጠን (Population Control) ያስፈልገናል ብሎ ነው ያቀረበው፡፡

ይህ ኢኮኖሚስት ሰው ካወጣው የፍልስፍና ዘይቤ ጀምሮ የዓለም ሕዝብ ቁጥር በጣም በብዙ እጥፍ ጨምሯል፡፡

ግን የሕዝብ መጨመር ረሃብን እሱ እንዳለ አላስከተለም፡፡ በአሁኑ ጊዜ ከ7 ቢሊየን በላይ ሕዝብ በዓለማችን ይገኛል፡፡

(Thomas Malthus) ያላያቸው ጉዳዮች የሰው ልጅ በእግዚአብሔር በተሰጠው አእምሮ ለጥሩ ነገር ከሠራበት ብዙ ጥበብ ማድረግ ይችላል፣ አድርጓልም፣ ወደፊትም ያደርጋል፡፡

ስለዚህም የሰው ልጅ ካደረጋቸው የመሻሻል ተግባሮች ውስጥ ጥቂቶቹ የሚከተሉት ናቸው፡፡

ሀ. (High Yielding) በከፍተኛ ደረጃ እህልን ማምረት መቻል ይኸውም በጥንት ጊዜ ከሚመረተው ምርት በተመሳሳይ መሬት ላይ በብዙ እጥፍ ማምረት፣

ለ. (Disease Resistant food (wheat) በሽታ የሚቋቋሙ የምርት አይነቶች በተለይ ስንዴ ሌሎችም አዝርእት በተሻለ መንገድ መቅረቡ፣

ሐ. (Innovation) የተሻለ ቴክኖሎጂ በተለይ ለእርሻ የሚመች (Steel plow) የብረት ማረሻ ትራክተር የተሻለ ፈርትላይዜሽን የመሳሰሉት መጠቀም፡፡

መ. የተፈጥሮን የአየር ፀባይ በተሻለ መንገድ ማወቅና መረዳት (better understanding of weather for farming)

በሌላ በኩል (Large (population) የሕዝብ ብዛት ለአንድ አገር ጠቀሜታ ያለው መሆኑም በደንብ ግንዛቤ ውስጥ ሊገባ ይገባዋል፡፡ ብዙ ሕዝብ ያለው (Consumption) አገር በአገሩ የሚመረተውን እቃ በሙሉ ሊጠቀም ስለሚችል የውጭ ገዥ ኖረም አልኖረም የውጭ ግብይት ጥገኛ አይሆንም፡፡ ይህ ደግሞ የአንድ አገርን የንግድ እንቅስቃሴ ይጨምራል ብዙ ሠራተኛ ይቀጥራል ብዙ አገር ውስጥ ንግድን አስፋፍቶ የሀገሪቱን ኢኮኖሚ ያሳድጋል፤ ያበለጽጋል፡፡

የውጭ ባለ ሀብቶች (foreign investment) ወይም ኢኮኖሚስቶች (FDI-foreign Investment) ይፈጥራል ኢኮኖሚውንም ያሳድጋል፡፡

የሕዝብ ቁጥር ማነስ ወደፊት በእነዚህ አገሮች ላይ ከፍተኛ የSocial Human and Economic ችግር ያስከትላል:: ስለሆነም ብዙ ተባዙ የሚለው የእግዚአብሔር ትእዛዝ ለኢኮኖሚያችንም መሠረት ነው፡፡

የሕዝብ ብዛት ዕድገት በኢኮኖሚ ዕድገት ላይ ያለውን ተጽእኖ እና በምጣኔ ሀብት ጥናት (Economics) ነገረ ትምህርት እንዲሁም በዚህ የትምህርት ዘርፍ ባለ ሞያ የሆኑት ማልተስ የጻፉትን መጽሐፍ በመጥቀስ የሕዝብ ዕድገት ምጣኔ ዝቅ መደረግ አለበት የሚል ሀሳብ በዓለማችን ሲንጸባረቅ ይታያል፡፡ ነገር ግን “ብዙ ተባዙ” የሚለውን የእግዚአብሔርን ቃል ከተጻፈበት ዐውድ ውጭ እየተረጎሙ ምድሪቱን የሥቀይና የርግማን መካን ማድረግ ግን በፍጹም ተቀባይነት ያለው አስተሳሰብ መሆን እንደሌለበት መታወቅ አለበት፡፡

ዓለም እንዲሁ በዘፈቀደ የተፈጠረች አይደለችም፡፡ አንድ ወንበር፣ መኪና፣ ቤት ወዘተ… ሠሪ እንዳለው ሁሉ ዓለምም የሠራት ያበጃትም አለ፡፡ እርሱም ቅድመ ዓለም የነበረ ቀዳማዊ ዓለምንም አሳልፎ የሚኖር ደኀራዊ አሁንም ያለ ዓለምንም አሳልፎ የሚኖር አምላካችን እግዚአብሔር ነው፡፡ የባሕርይ መገለጫው ርኅሩኅነቱ፣ መጋቢነቱ ነው፡፡ በመሆኑም መጀመሪያ ሰውን ፈጥሮ ከዚያ ቆይ የምትረግጠው መሬት፣ የምትተነፍሰው አየር፣ የምትበላው አዝርዕት አትክልትና እንስሳት ልፍጠርልህ አላለውም፡፡ ይልቁንም ለሰው ልጅ የሚያስፈልገውን በሙሉ በዓይን ከሚታየው ግዙፍ ነገር እስከ በዓይን የማይታየው እጅግ ረቂቅ ነገር ድረስ ፈጥሮ ከጨረሰ በኋላ እንደፈጠረው መጽሐፍ ቅዱስ ይነግረናል (ዘፍ. 1÷1-  )፡፡

መጽሐፍ ቅዱስ ለብዙ ሺህ ዘመናት ከክርስቶስ ልደት በፊት ብሉይ ኪዳን ከክርስቶስ ልደት በኋላም ሐዲስ ኪዳን በዓለም ላይ ብቸኛው የዓለም ሕዝብ ከምስራቅ እስከ ምዕራብ ከሰሜን እስከ ደቡብ ድረስ የተቀበለው ቅዱስ መጽሐፍ ነው፡፡ በዚህም መጽሐፍ ሕግና ትምህርት መሠረት ለበርካታ ሺህ ዓመታት ትውልድ እያለፈ ትውልድ ሲተካ ስለዓለም አፈጣጠር ስለመጽሐፍ ቅዱስ መልካም አስተምሮ በመቀባበል ዓለም በተረጋጋ ሁኔታ እንድትኖር ከፍተኛ አስተዋጽኦ አድርጓል፡፡ በዓለማችን በየጊዜው የሳይንስ መጻሕፍት ይጻፋሉ፡፡ እነዚህ መጻሕፍት ግን በሌላ የሳይንስ መጽሐፍ ከተወሰነ ጊዜ በኋላ ተሽረው እናገኛለን አንዱ የአንዱን ግኝት ጽፎ ውድቅ (disproof) ያደርገዋል፡፡ በዚህም ምክንያት የቀደሙት እየተሻሩ አዳዲሶቹ ተቀባይነት እያገኙ ነገሮች ከአንድ ክፍለ ዘመን ወደ ሌላው ክፍለ ዘመን መሻገር ሳይችሉ እየቀሩና እየተረሱ እንደሆነ የሚታወቅ ነው፡፡ መጽሐፍ ቅዱስ ግን ሁል ጊዜ አዲስ፣ የማይሰለች ከዘመን ዘመን ተሻጋሪ የሆነና ይህ ይጎድለዋል ልጨምርበት፣ ይህኛው በዝቷል ልቀንስበት ይህኛው ተሳስቷል ላስተካክለው የማይባልበት እንደ ዓለም ፍጥረት ነው፡፡ ማለትም ሰማይና ምድር ሁሉ ፍጥረታት ናቸው፡፡ እነዚህን ፍጥረታት ሰማይን ራቀ ብለን ማቅረብ ምድርን ለሰማይ ለማቅረብ ከፍ ማድረግ እንደማይቻለው ዓይነትና እንዲሁም ሰማይን ማየት ምድርንም መርገጥ ሰለቸኝ እንደማይባለው ሁሉ መጽሐፍ ቅዱስም በመለኮታዊ ኃይልና ረዳትነት የተጻፈ በመሆኑ የማይለወጥ እና የማይሰለች ነው፡፡ “ወባሕቱ ይቀልል ሰማይ ወምድር ይኀልፍ እምትደቅ አሐቲ ቃል እምኦሪት ወእምነቢያት (ነገር ግን ከሕግ አንዲት ነጥብ ከምትወድቅ ሰማይና ምድር ቢያልፍ ይቀላል)” ሉቃ. 16÷17፡፡ ስለዚህም ነው በዘመናት ሁሉ ሰዎች በመጽሐፍ ቅዱስ ሕግና ሥርዓት ተገዢ የሆኑት፡፡ የመጽሐፍ ቅዱስ ሕግጋት የሰው ልጅ እንደዛሬው እንደእየማኅበረሰቡ ሁኔታ የፍትሐ ብሔርና የወንጀለኛ መቅጫ ሕግ ሳይኖረው የዓለማት ሕዝቦች ሕገ መንግሥት ሆኖ ሲያገለግል የኖረ እና አሁንም በማገልገል ላይ ያለ አምላካዊ መጽሐፍ ነው፡፡ ስለዚህም ዐሥሩ ትእዛዛትን መመልከት ይችላል፡፡ (ዘዳ. 29÷29)

በመሆኑም ይህን የተናገርነው የመጽሐፍ ቅዱስን ተአማኒነት እንድትገነዘቡልን ስለፈለግን ነው፡፡ ማረጋገጫው መጽሐፍ ቅዱስ ነውና፡፡ በመሆኑም በመጽሐፍ ቅዱስ መግቢያ በዘፍጥረት 1÷1 እግዚአብሔር አስቀድሞ ሰውን ከመፍጠሩ በፊት ለሰው ልጅ የሚያስፈልገውንና በዓለም ላይ ሊኖሩ የሚገባቸውን ፍጥረታትን በሙሉ በዝርዝርና በጥቅል እያደረገ ሥነ ፍጥረትን በስድስት ቀን መፍጠሩን ይነግረናል፡፡ በሰባተኛውም ቀን ከሠራው ሥራ ሁሉ ዐረፈ ይለናል፡፡ ዘፍጥረት 1÷1 እንግዲህ እዚህ ላይ በደንብ ልንግባባ የሚገባን ስለ እግዚአብሔር ክህሎት ነው፡፡ እንደ አምላክነቱ ያለፈውን የማይረሳ ወደፊት የሚሆነውንም አስቀድሞ የሚያውቅ መሆኑን ነው፡፡ ለዚህም ነው አዳም ከተፈጠረ በኋላ የተፈጠረ አንድም ረቂቃንም የሆኑ ግዙፋን ፍጥረታት የሉም፡፡ ስለዚህ አስቀድሞ ለሰው ልጆች የሚያስፈልገውን ነገር የሚያውቅ አምላክ ሁሉንም ፍጥረታት ከሰው ልጅ መፈጠር በፊት የፈጠረው፡፡

ይህም የሚያስረዳን እግዚአብሔር እንደ አምላክነቱ የሚሆነውን አስቀድሞ የሚያውቅ መሆኑን ነው፡፡ አንድ ተጨባጭ ነገር እንረዳ እኛ ዛሬ ወደኋላ አንድ ሁለት ብለን የምንቆጥረው ዘመን እንዲሁም ወደፊት እንደዚሁ አንድ፣ ሁለት እያልን የምንቆጥረው ዘመን በሺህ የሚቆጠሩ ሲሆኑብን እጅግ አርቀን እናያቸዋለን፡፡ ይህም የሚሆንብን እኛ በዚህች ምድር ላይ እንድንኖር የተፈቀደልን ዘመን እጅግ አጭር እና ውሱን መሆኑ ነው፡፡ ለእግዚአብሔር ግን ዘመን ስለማይቆጠርለት ያለፉትም ቢሆኑ የሚመጡት ዘመናት በእግዚአብሔር ፊት እንደ ቀናት ናቸው፡፡ ዐሠርቱ ምእት ዓመት ከመ አሐቲ ዕለት/ አንድ ሺህ ዘመን በእግዚአብሔር ፊት እንደ አንድ ቀን እንደሆነ ቅዱስ መጽሐፍ ይገልጽልናል፡፡ 2ኛ ጴጥ. 3÷8 እግዚአብሔር ማስተዋሉን ለሁላችን ያድለንና በዚህ የመጽሐፍ ቅዱስ ትምህርት መሠረት ለሰው ልጅ ሩቅ የሆኑ ነገሮች በሙሉ ለአምላክ እንዴት ቅርብ እንደሆኑ መረዳት ይቻላል፡፡

ስለዚህ በዘፍ. 1÷28 ላይ የተገለጸው “ብዙ ተባዙ” የሚለውን ቃል ተግባራዊነቱን ማመን ምን ይከብዳል፡፡ ለዚህም ማረጋገጫ እየዘረዘርን መጥተናል ለሰው ልጅ የሚያስፈልገውን ነገር ሁሉ ያዘጋጀ የሚሰጥም እግዚአብሔር ነው፡፡ በስሌት ስናየው ደግሞ በቤተ ክርስቲያናችን አቆጣጠር የዓለም ዕድሜ ከክርስቶስ ልደት በፊት 5500 ከክርስቶስ ልደት በኋላ ደግሞ 2009 በድምሩ 7509 ዓመት ነው፡፡ ይህ ማለት በእግዚአብሔር ዘንድ ሰባት ቀን ተኩል ማለት ነው፡፡ እኛ እንደ ፍጡርነታችን በቀጣይ 7 እና 8 ቀናት ውስጥ ምን ሊፈጠር ይችላል ብለን መናገር የሚያቅተን ነን፡፡ ታዲያ እግዚአብሔር በዓለም ላይ የሚያስፈልገውን ነገር ሁሉ ፈጥሮ ብዙ ተባዙ ምድርንም ምሏት ሲል የፈጠራትን ምድር ምን ያህል ሰው መያዝ እንደምትችል ብቻም ሳይሆን በውስጧ የያዘችው ለሰዎች የሚያስፈልጉ ነገሮች መብቃታቸውን ሳያረጋግጥ ነው ለማለት አይቻልም፡፡ እንኳን እግዚአብሔር ሰዎች አንድን ነገር ሲሠሩ የተሠራውን ነገር የመሸከምና የመቻል ልኬት ያስቀምጣሉ ሥራቸው ስለሆነ ለምሳሌ ሊፍት ምን ያህል ሰው ሊይዝ እንደሚችልና የአገልግሎት ዘመኑን፣ አውሮፕላን ምን ያህል ሰው መጫን እንደሚችል ከሰዎች ውጪ የራሱ የአውሮፕላኑ ክብደት ተጨማሪ ሊይዛቸው የሚገባ ክብደት ወዘተ በመስፈርት ይቀምራል፡፡ የሰው ልጅ በተሰጠው አእምሮ ተጠቅሞ ለሚሠራቸው ቁሳቁሶች፣ ማሽኖች፣ መገልገያ እቃዎች ወዘተ ዓቅምና የመገልገያ ጊዜ አበጅቶ ካስቀመጠ የሰውን ልጅ አእምሮ የፈጠረው እግዚአብሔርማ ከዚህ የበለጠ ሰውን የፈጠረ አምላክ እንዴት አያደርግም? ያለምንም ምርምር ያለማንም ነጋሪ እንዲሁ ባለን ነገር ሰማይን ቀና ብሎ በማየት ምድርን ጎንበስ ብሎ በማየት፣ ሲመሽና ሲነጋ፣ ወቅቶች ሲፈራረቁ በማየት፣ ከሰማይ የሚወርደውን ዝናም ምድር ተቀብላ ስታስተናግድ ወዘተ ለማስተዋል ብቻ የዓለምን አፈጣጠር ረቂቅነት መገንዘብና የእግዚአብሔርን ክህሎት በማስተዋል መደነቅ፣ መገረም፣ መደመም ይቻላል፡፡ ዓለም እንዲሁ ዝም ብላ እንዳልተፈጠረች እና ከላይ የጠቀስኳቸው የቀንና የጨለማ መፈራረቅ የወቅቶች መለዋወጥ ያለ አንዳች መዛነፍ ዑደታቸውን የቀጠሉበትና ሰማይና ምድር ፀንተው የኖሩበት ሁኔታ እንደ አጋጣሚ የሆኑ ክስተቶች እንዳልሆኑ የሚያሳምኑ በርካታ የምርምር ግኝቶችም አሉ፡፡

ይህንንም አስመልክቶ በኒወርክ የሚገኘው የሳይንስ አካዳሚ ፕሬዝዳንት የነበሩት አቶ ሞሪሰን በእግዚአብሔር ለማመናቸው አሉኝ የሚሉአቸውን 7 ምክንያቶች ለሪደር ዳይጀስት የሰጡት ሀሳብ ላይ ያለውን አንደኛውን ምክንያት መግለጽ ግንዛቤን ያሰፋል፡፡ ይህ ሀሳብ አሁን እያልን ካለው ሀሳብ ጋር ስለሚሔድ ነው፡፡ እሳቸው እንዳሉት ይህች ዓለም በአንድ ታላቅ የምህንድስና ሊቅ ለመሠራቷ በሳይንስ ለመረጋገጥ በመቻሉ ነው፡፡ ይህንንም ሲገልጹ መሬት በራሷ ዛቢያ ላይ በሰዓት አንድ ሺህ ማይልስ በሚሆን ፍጥነት ትጓዛለች፡፡ በሰዓት መቶ ማይልስ በሚሆን ፍጥነት ብትሽከረከር የቀንና የሌሊት ርዝመት አሁን ካለበት በእጥፍ ይጨምር ነበር፡፡ ማለትም የቀኑ ርዝመት 24 ሰዓት የሌሊቱም ርዝመት 24 ሰዓት ይሆንና አንድ ቀን ማለት 48 ሰዓት ይሆን ነበር ማለት ነው፡፡ ይህ ሆነ ማለት ደግሞ 12 ሰዓት በሚይዘው የንጋት ወቅት ፀሐይ ምድር ያበቀላቸውን ሁሉ በሙቀቷ ጠብሳ ድራሹን ስታጠፋው ባለ 12 ሰዓቱ የሌሊት ወቅት ደግሞ በተራው ነፍስ ያለውን ነገር ሁሉ በረዶ አድርጎ ያስቀረው ነበር፡፡ በድጋሚ የሕይወት ምንጭ የሆነችው ፀሐይ 12,000 ዲግሪ ፋራናይት የሚሆን ሙቀት አላት፡፡ ምድር ደግሞ ይህ የፀሐይ ሙቀት ልክ አናቱ ላይ ትክክል በሆነ በበቂ ሁኔታ ሊደርሰን በሚችልበት ርቀት ላይ ትገኛለች፡፡ ታዲያ ይህ ሁኔታ ተዛብቶ ፀሐይ አሁን ከምትሰጠን ሙቀት ግማሹን ብቻ ብትሰጠን ብርድ ይገድለን ነበር፡፡ በግማሽ ብትጨምርልን ደግሞ ከሙቀት መጠን ማለፍ የተነሣ ያው እንደ አሹቅ ሆነን እናልቅ ነበር፡፡

እዚህ ላይ የአቶ ሞሪስ ትንተና እንዲህ ይላሉ የመሬት በ23 ዲግሪ ማጋደል ክረምት፣ በጋ፣ ፀደይ እና መከር የመሳሰሉት ወቅቶች ለመከሰታቸው ምክንያት ነው፡፡ እንዲህ ባታጋድል ኖሮ ከውኃ አካሎች የሚመጣው እንፋሎት ወደ ሰሜን እና ደቡብ ጫፎች በመሔድ የበረዶ አህጉራትን ቁጥር ያበራክት ነበር፡፡ ጨረቃም ብትሆን አሁን ካለችበት ርቀት ለምሳሌ በ50 ሺህ ማይልስ የበለጠ ብትርቅ ኖሮ የባሕር ሞገዶች በጣም ከማየላቸው የተነሳ ተራሮች ሳይቀሩ ተሸርሽረው ያልቁ ነበር፡፡ መሬትም በቀን ሁለት ጊዜ ያህል በባሕር ትዋጥ ነበር፡፡ የመሬት ከርሠ ምድር ራሱ 10 ጫማ ያህል ብቻ የሆነ ውፍረት ቢኖረው ኖሮ ኦክስጅን የሚባል ነገር ባልኖረም ነበር፡፡ ባሕር ደግሞ አሁን ካለው በበለጠ ጥቂት ጫማ ጠለቅ ቢል ኖሮ ካርቦንዳይኦክሳይድ እና ኦክስጅን ስለሚዋጡ አትክልት የሚባል ነገር ሊበቅል ባልቻለ ነበር፡፡ ከባቢ አየራችን አሁን ካለበት በበለጠ የሳሳ ቢሆን ኖሮ ደግሞ በጠፈር በየዕለቱ እየተቃጠሉ ያሉት በሚሊዮን የሚቆጠሩ የሕዋ ላይ ድንጋዮች ወደ ምድር እየተወረወሩ ባረፉበት ቦታ ሁሉ እሳትን ያቀጣጥሉ ነበር፡፡

ሃይማኖታዊ የሆነውን የመጽሐፍ ቅዱስ ትምህርት የሚደግፉና የሚያረጋግጡ በርካታ መረጃዎች በየጊዜው ይወጣሉ፡፡ እኛ ደግሞ ለእንደዚህ ዓይነቱ መረጃ ባለው የመረጃ መረብ በመጠቀም ብዙ ልናገኝ እንደምንችል እናምናለን፡፡ የሆነው ሆኖ ከላይ የተዘረዘሩት የአቶ ሞሪስን ሳይንሳዊ ማረጋገጫ በርግጥ ሌሎች ተጨማሪ 6 ማረጋገጫዎች ያስቀመጡት አለ ነገር ግን ለጊዜው በዚህ መልክ የቀረበው ዓለማችን በሳይንሳዊ ምርምርም ቢሆን ለሰው ልጅ መኖሪያነት ምን ያህል በእግዚአብሔር ዘንድ ምቹ ተደርጋ  እንደተሠራች ለማገናዘብ ነው፡፡ እንግዲህ ወደ ቀድሞ ነገራችን ስንመለስ “ብዙ ተባዙ” ብሎ አምላካችን ያዘዘው የምድር የመሸከም አቅም ብቻም ሳይሆን ያሉትንም ሀብታት (Resource) ታሣቢ ያደረገ እንደሆነ መረዳት ይቻላል፡፡

ከዚህ ጋር በተያያዘ በምጣኔ ሀብት ነገረ ትምህርት (Economics) ባለሞያ የሆኑት ማልተስ የጻፉትን መጽሐፈ ትንታኔ በማቅረብ የሕዝብ ዕድገት ምጣኔ ዝቅ መደረግ አለበት የሚልና በርካታ ሥጋቶች እንዲሁም ችግሮች ተነስተዋል፡፡ ከነዚህም ውስጥ የተመጣጠነ ምግብ አለማግኘት መታረዝ እና ሌሎችንም ኢኮኖሚያዊ ችግሮችን በመጥቀስ ይህንን ችግር ለመወጣት እንደመፍትሔም የሕዝብን ዕድገት በተወሰነ ዕቅድ መቀነስ ለዚህም የወሊድ ምጣኔን ለማስተካከል የተያዘው የቤተሰብ ዕቅድ ከፍ ያለ ሀገራዊ ሥጋትን መቀነሻ ዘዴ መሆኑን ብንገነዘብ የሚል አስተያየት ያላቸው ሰዎች እንደ ማልተስ ያሉ በተለይም በሳቸው የትምህርት ዘርፍ ያሉ ባለሞያዎች በአገራችንም ይሁን ከአገራችን ውጪ በተለያዩ ጊዜያት የጻፏቸውና ሀሳብ የሰጡባቸው ተመሳሳይ ሥጋቶች አሉ፡፡

እነዚህ አጥኚዎች የሚጠቅሱት ከሥነ ሕዝብ ተዋልዶ ጋር በተያያዘ የሚሠሩ ጥናቶች በሙሉ ሊባል በሚያስችል መልኩ በጥናታቸው ላይ የሚያስቀምጡት የመፍትሔ ሐሳብ (Recommendation) የሕዝብ ብዛት ዕድገት መቆጣጠርና አሁን ከሚጓዝበት ምጣኔ መቀነስ የሚል ነው፡፡ ይህንንም ለማስፈጸም የሚጠቀሙበት መሣሪያ የወሊድ መከላከያ ዘዴዎችንና ኪኒኖች ናቸው፡፡ ይህም ጽንስ እንዳይፈጠር የማድረግ ሒደት ነው፡፡ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ እንደተገለጸው “ብዙ ተባዙ” ያለው እግዚአብሔር ነው፡፡ ሰይጣን ሁል ጊዜ እንቅፋት የሚሆነው የሰው ልጆች በእግዚአብሔር የታዘዙትን እንዳይፈጽሙ አዛኝና ተቆርቋሪ ሆኖ በመቅረብ ነው፡፡ አሁንም ትንሽ ወደ ሥነ ፍጥረት መለስ ብለን እንመልከት፡፡ ከ22 ሥነ ፍጥረታት መካከል አንዱ አዳም ነው፡፡ ከአዳም ጎንም ሔዋን ተፈጠረች፡፡ እግዚአብሔር አዳምንና ሔዋንን ሁሉንም እንዲገዙ፣ እንዲያዙ እና እንዲበሉ ከፈቀደላቸው በኋላ ከተፈጠሩት በርካታ እፀዋት መካከል አንድ ዕፅ ብቻ እንዳትበሉ ሲል ትእዛዝ ሰጣቸው፡፡ እነርሱም የአምላካቸውን ትእዛዝ ጠብቀው ይኖሩ ነበር፡፡ ከዕለታት በአንድ ቀን ግን የታዘዙትን የአምላካቸውን ትእዛዝ እንዲጥሱ ይፈልግ የነበረ ሰይጣን በእባብ ላይ አድሮ እንደማያውቅ በመምሰል በጥያቄ አዛኝ መስሎ በመምከር ትእዛዘ አምላክን እንዲጥሱ አድርጓል፡፡ ከእግዚአብሔርም ጋር አጣልቷቸዋል፡፡ ከሚኖሩበት መልካም ስፍራ ከሰላማዊው ኑሮ፣ ጣርና ጋር ካልነበረበት ሕይወት እንዲወጡ አስደርጓቸዋል፡፡ ዘፍ. 3÷1-24፡፡ ትእዛዘ እግዚአብሔር መጣስ በየትኛውመ ዘመን ቢሆን የጣሰው ትውልድ በመጽሐፍ ቅዱስ  ውስጥ ሲቀጣ እናያለን፡፡ በዘመናችንም እያየን ነው፡፡ ስለሆነም ሰይጣን በአሁኑ ዘመንም የሰው ልጆች ትእዛዘ እግዚአብሔር እንዲጥሱ ሰዎች ከበዙ ትራባላችሁ፣ ትጠማላችሁ፣ ትታረዛላችሁ እያለ ሽብር ይነዛል፡፡ በዚህም ምክንያት አገራት ይህንኑ የወሊድ መቆጣጠሪያ መንገድ ለዜጎቻቸው በማደል ፍጥረት ወደዚህ ዓለም እንዳይመጣ በማድረግ ላይ ይገኛሉ፡፡ እዚህ ላይ አንድ ጥያቄ እንጠይቅ በእግዚአብሔር የምናምን ከሆነ ብዙ ተባዙም ካለን ከእኛ የበለጠ ለእኛ የሚያስፈልገንን የሚያውቅ ቀድሞም ያደረገልን እግዚአብሔር እየበዛን ስንመጣ ፈላስፎቹ እንደሚሉት ምድር ልትጠበን ትችላለች፣ በዓለም ያለው ሀብት ሊያልቅብን እንደሚችል እግዚአብሔር አምላክ ይጠፋዋል ብሎ ማሰብ እግዚአብሔርን ካለማመን የሚመነጭ ነው፡፡ የሰይጣንም ዋና ተግባሩ ይህንን መተማመን እንድናጣ ማድረግ ነው፡፡ ከዚሁ ጋር በተያያዘ “ልጆች የእግዚአብሔር ስጦታዎች ናቸው” ይላል መጽሐፍ ቅዱስ፡፡ ስለዚህ አሁንም ሰይጣን የእግዚአብሔር ስጦታ የሆኑት ልጆች ወደ ምድር እንዲመጡ ስለማይፈልግ ገና ከፅንሱ እንዲቋረጥ በተለያዩ ሰዎች ላይ አድሮ ይሰብካል፡፡ ከዓለም የሥነ ተዋልዶ ምጣኔ መጨመር ጋር ተያይዞ ያለው የሰይጣን የጀርባ ተልዕኮ ከዚህ ቀደም አዳምና ሔዋን ትእዛዙን እንደጣሱት የእግዚአብሔር ትእዛዝ እንዲለየውም ማድረግ ነው፡፡ ከሥነ ፍጥረትና ከዓለም ጋር ተያይዞ ሌላው ልናነሣው የሚገባን ጉዳይ በዓለማችን ላይ በእንቁላልም ይሁን በወሊድ የሚራቡ ወይም አጥቢና አጥቢ ያልሆኑ እንስሳት በርካታ እንደሆኑ እናውቃለን፡፡ የእነዚህና የሥነ ተዋልዶ ወይም ብዜትየሚቆጣጠረው ማነው? አውሬው፣ ከብቱ፣ ረቂቃንና ግዙፋን የሆኑትን እንስሳት በየብስና በባህር ያሉትን እንዲሁም ከጥቃቅን እጽዋት እስከ ግዙፍ የእፀዋትን ርቢ እየተቆጣጠረ በተወሰኑ እንስሳት ወይም ሰዎች ዓለም እንዳትዋጥ የሆነው ለነዚህ እንስሳትም ዕፅዋት የወሊድ መቆጣጠሪያ ወይም የርቢ መከላከያ ያዘጋጀላቸው ማን ነው? እንደኔ ሐሳብ የእግዚአብሔርን ፍጥረት በጥልቀት እንመርምረው ከተባለ በሰው ልጅ አእምሮ የማይደርስባቸው በርካታ ረቂቃን ፍጥረታት አሉ፡፡

ከአዳም ጀምሮ የሰው ልጅ ዕድሜ በመቶዎች የሚቆጠር ነበር፡፡ በመጽሐፍ ቅዱስ መሠረት በዓላማችን እረጅም እድሜ የኖረው ማቱሳላ ነው ይህውም 969 ዓመት፡፡ በርግጥ በዚህ ዘመን ይህንን ያህል ዓመት የሚኖር ቢሆን ሥጋቱ እንደ ሥጋት ተቀባይነት ይኖረው ነበር፡፡ ነገር ግን አምካችን እግዚአብሔር የሰው ልጆች በምድር ላይ እየበዙ ሲመጡ የዕድሜ ጣሪያውንም ዝቅ እንዳደረገ የአንድ ሰው ዕድሜ ቢበዛ 70 አሊያም 80 እንደሆነና ከ80 ዓመት በላይ ያለው ለአሳር እንደሆነ በመዝሙረ ዳዊት 89÷10 ተጠቅሷል፡፡

ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል

 በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳ

አዲስ አበባ

“…Glory to God in the highest, and on earth peace among those with whom he is pleased!…”Luke 2:14

Introduction

Ethiopia is the a home of mutual understanding, cooperation, respects, friendly behaviors, depth of tolerance and dynamism among the diverse cultural religion followers.  These have, in fact, been the main driving forces of Ethiopian nationalism for a number of years.

In short, the multi-ethnic and multi-religious people of Ethiopia are always on cordial terms with each other coexisting within a peaceful environment.  This is a matchless experience that has really made Ethiopia a symbol of religious tolerance, inter-communal integrations, which is frequently envied by many nations; we don’t get such exceptional relations among other religious people.

The Ethiopian Orthodox Church (EOTC) is one of the historical  Christian Churches in the world. It was one of the founding members of the World Council of Churches and of the All Africa Conference of Churches. Approximately forty million Ethiopians are members of the EOTC, making it the largest active constituency in the Nation.

In addition to serving the spiritual needs of the population; the EOTC is actively involved in addressing economic, mental and psychosocial needs of the society like  peace building and mutual respect with others.

The Ethiopian Orthodox Tewahedo Church has more  than 35000 monasteries Parish Churches (Education centers) with nearly 500,000 peace makers (clergies) who have the daily interactions with their congregation. The Church runs three theological colleges, 43 clergy training centers. The EOTC counts a Sunday school enrollment of 6 million youths, ranging up to 25 years of age. This indicates there are significant opportunities to address the community on the issue of peace and inter cultural relations.

In Other hand, The EOTC’s infrastructure roots in society surpass those of the government, and the clergy has moral authority over society, is listened to, respected and accepted by the community. Thus it is capable of effecting significant behavioral change, provided it is properly equipped and trained.

For this matter we have tried to explain about peace and inter cultural and religious tolerance to create awareness on theological reflections of EOTC on peace and inter faith relations.

  1. What is peace?

The term peace is defined as a lack of conflict and freedom from feer of violence be ween heterogeneous social groups.   When we stand from our common understanding it is the absence of war or violent hostility. Peace often involves compromise, and therefore is intiated with thoughtful active listening and communication to enhance and create genuine mutual understanding. (Wikipedia)

Therefore, Peace is

  1. A state of tranquility or quite such as Freedom from civil disturbance or A state of security or order with in community provided by Law or custum
  2. Freedom from quieting or oppressive Thoughts or emotions
  3. Harmony in personal relations
  4. A state or period of mutual concord between Governments or a pact or agreement to end hostilities between those who have been at war or in a state of enmity.
  5. Used interjectionally to ask for silence or clam or as a greeting or fare well. (www. Merriam- web.com)
  6. Peace and Its theological definition

The word “peace” in the Bible, from the Greek word (eireinei), refers to a mental attitude of tranquility based on a relationship with God in the Christian Way of Life. It is a word which describes the result of a person’s correct response to God’s Grace. The Bible uses “peace” in two ways. There is personal peace with God which comes when a person belive and follow our lord  Jesus Christ as Savior of the world, redeemer and peace of and light of the world . Then, there is the peace of God which is available on a daily basis as the believer participates in the Christian way of life according to the Plan of God.

So, where you find peace mentioned in the Bible it refers either to the reconciliation of a Christian in salvation, as in Eph. 2:14,17, or to the mental attitude found in the believers. When St Paul the apostle  said “For God has not given us a spirit of fear; but of power, and of love, and of a sound mind.” 2 Tim. 1:7 he reflects peace as a holistic wealth of humanity.

2.1 PEACE IN SALVATION (Grace of God)

Peace with God is never available apart from Grace. The Cross of Christ is the focal point of Grace and is the source of Peace. Jesus Christ is our eternal Peace. “Therefore, being justified by faith, we have peace with God through our Lord Jesus Christ.” Romans 5:1

Grace removed the Barrier and made peace between man and God. So, when the unbeliever responds to Grace by faith, the result is Peace.

Ephesians 2:14-18 provides a good illustration of how God made it possible for anyone to have peace with God, with special emphasis on the fact that such different types as Jews and Gentiles have been provided for. Verse 14 deals with peace as a product of reconciliation. Verse 15 explains that the “enmity” between God and man, that which we call the Barrier, was “abolished” once and for all. Verses 16 to 18 explain that the enmity has been slain for both Jews and Gentiles so that now those who were near to God, the Jews, and those who were far off, non-Jews, have been brought into union with Christ through the baptism of the Holy Spirit.

2.2 PEACE IN THE CHRISTIAN WAY OF LIFE

Christianity is the way of life with joy and peace always.  St. Paul the apostle in his epistle to Hebrew said “ we cannot see God without faith and peace” Heb. 12:14. Without peace we cannot see also our brothers and sisters. In our lifetime we can experience Peace on a daily basis. When the believer responds by faith to Grace, God provides many blessings which can result in great inner happiness.  According to the prophet’s of witness, “Thou wilt keep him in perfect peace, whose mind is stayed on thee; because he trusteth in thee. Trust ye in the Lord forever: for in the Lord God is everlasting strength.” Isaiah 26:3,4

In the Christian Way of life, peace comes through fellowship with God and daily growth, advancement in spiritual things which brings stability, a relaxed mental attitude, orientation to the plan and will of God, occupation with Christ, and the ability to employ faith-rest principles in all areas of life. Philippians 4:6-9

Peace precedes the enjoyment of kindness. It is part of the preparation for kindness and humbleness. One must have Peace to have the capacity for prosperity. God may hold prosperity back until there is the capacity to enjoy it.  According to Ethiopian Orthodox Tewahedo Church Peace is the revelation of pure Christian life and it is a part of Christianity “Then had the churches rest throughout all Judea and Galilee and Samaria, and were edified; and walking in the fear of the Lord, and in the comfort of the Holy Spirit, were multiplied.” Acts 9:31

2.3 Peace: A fruit of the Spirit

“…What shall we say about such wonderful things as these? If God is for us, who can ever be against us? Since he did not spare even his own Son but gave him up for us all, won’t he also give us everything else? Who dares accuse us whom God has chosen for his own? No one—for God himself has given us right standing with himself. Who then will condemn us? No one—for Christ Jesus died for us and was raised to life for us, and he is sitting in the place of honor at God’s right hand, pleading for us. Romans 8:31-39

Can anything ever separate us from Christ’s love? Does it mean he no longer loves us if we have trouble or calamity, or are persecuted, or hungry, or destitute, or in danger, or threatened with death? (As the Scriptures say, “For your sake we are killed every day; we are being slaughtered like sheep.” No, despite all these things, overwhelming victory is ours through Christ, who loved us.

And I am convinced that nothing can ever separate us from God’s love. Neither death nor life, neither angels nor demons, neither our fears for today nor our worries about tomorrow—not even the powers of hell can separate us from God’s love. No power in the sky above or in the earth below—indeed, nothing in all creation will ever be able to separate us from the love of God that is revealed in Christ Jesus our Lord.

  1. Holy Bible is  an instrument of intr Religious Tolerance, Interfaith Harmony and Peace

There are many Biblical passages that promote inter religious tolerance, peace and social instruction of the society.  We could find references in the Hebrew Scriptures (Old Testament) – and those were a prophecy about religious peace, at some undefined time in the future. There are also a handful of examples in the Christian Scriptures (New Testament). Most of them deal only with tolerance by one Christian to another.

Therefore, we can say that Holy  Bible speaks more about inter religious tolerance, peace and interfaith harmony.

  1. Religion By it self is source and insrument of peace

Religion is a collection of cultural systems, belief systems, and worldviews that establishes symbols that relate humanity to spirituality and moral values.  Many religions have narratives, symbols, traditions and sacred histories that are intended to give meaning to life or to explain the origin of life or the universe. They tend to derive morality, ethics, religious laws or a preferred lifestyle from their ideas about the cosmos and human nature.

The word religion is sometimes used interchangeably with faith or belief system, but religion differs from private belief in that it has a public aspect. Most religions have organized behaviors, including clerical hierarchies, a definition of what constitutes adherence or membership, congregations of laity, regular meetings or services for the purposes of veneration of a deity or for prayer, holy places (either natural or architectural), and/or scriptures. The practice of a religion may also include sermons, commemoration of the activities of worshiping, sacrifices, festivals, feasts, trance, initiations, funerary services, matrimonial services, meditation, music, art, dance, public service, or other aspects of human culture. Therefore, Religion may a source and instrument of peace if we use in a correct way.

  1. Ethiopian Orthodox Tewahido Church’s teaching (Biblical Verses) on Peace

Ethiopian Orthodox Church has clear and understandable theological reflections on love and peace, peacefulness and joy. The church stands on the verses from the Holy Bible about peace in relation to God, our Lord God Jesus Christ, and the Christianity.

The church believes that When we need peace, God promises to provide a peace that passes understanding. The best thing we can do when we are filled with anxiety and worry is to find a quiet place to pray, read Scripture, and listen to encouraging worship hymens. God wants us to have a life lived to the fullest of holy spirit and that includes being at peace!  To know how Holy Bible reflects peace, we can read the table listed below.

have a life lived to the fullest of holy spirit and that includes being at peace!  To know how Holy Bible reflects peace, we can read the table listed below.

Chapters  and Verses                                               Theological Reflections
2 Thessalonians 3:16 Now may the Lord of peace himself give you peace at all times in every way? The Lord be with you all.
John 16:33 I have said these things to you, that in me you may have peace. In the world you will have tribulation. But take heart; I have overcome the world.
Philippians 4:6 Do not be anxious about anything, but in everything by prayer and supplication with thanksgiving let your requests be made known to God.
Isaiah 26:3 You keep him in perfect peace whose mind is stayed on you, because he trusts in you.
1 Peter 5:7 Casting all your anxieties on him, because he cares for you.
Matthew 5:9 “Blessed are the peacemakers, for they shall be called sons of God. peaceably with all.
Romans 12:18 If possible, so far as it depends on you, live
Matthew 10:34-36 

 

“Do not think that I have come to bring peace to the earth. I have not come to bring peace, but a sword. For I have come to set a man against his father, and a daughter against her mother, and a daughter-in-law against her mother-in-law. And a person’s enemies will be those of his own household.
1 Peter 3:11 Let him turn away from evil and do good; let him seek peace and pursue it.
Romans 15:13 May the God of hope fill you with all joy and peace in believing, so that by the power of the Holy Spirit you may abound in hope.
Hebrews 12:14 Strive for peace with everyone, and for the holiness without which no one will see the Lord.
1 Peter 5:6-7

 

Humble yourselves, therefore, under the mighty hand of God so that at the proper time he may exalt you, casting all your anxieties on him, because he cares for you.
Proverbs 12:20

 

Deceit is in the heart of those who devise evil, but those who plan peace have joy.
Psalm 4:8

 

In peace I will both lie down and sleep; for you alone, O Lord, make me dwell in safety.
Isaiah 12:2

 

“Behold, God is my salvation; I will trust, and will not be afraid; for the Lord God is my strength and my song, and he has become my salvation.”
1 Corinthians 14:33 For God is not a God of confusion but of peace. As in all the churches of the saints,
1 Peter 3:9-11

 

Do not repay evil for evil or reviling for reviling, but on the contrary, bless, for to this you were called, that you may obtain a blessing. For “Whoever desires to love life and see good days, let him keep his tongue from evil and his lips from speaking deceit; let him turn away from evil and do good; let him seek peace and pursue it.
Proverbs 16:7 When a man’s ways please the Lord, he makes even his enemies to be at peace with him.
Galatians 5:22 But the fruit of the Spirit is love, joy, peace, patience, kindness, goodness, faithfulness,
Romans 8:6 For to set the mind on the flesh is death, but to set the mind on the Spirit is life and peace.
Colossians 3:15 And let the peace of Christ rule in your hearts, to which indeed you were called in one body. And be thankful.
Philippians 4:9 What you have learned and received and heard and seen in me—practice these things, and the God of peace will be with you.
 Romans 14:19 So then let us pursue what makes for peace and for mutual upbuilding.
Psalm 119:165 Great peace have those who love your law; nothing can make them stumble.
Isaiah 54:10

 

For the mountains may depart and the hills be removed, but my steadfast love shall not depart from you, and my covenant of peace shall not be removed,” says the Lord, who has compassion on you.
Psalm 34:14 Turn away from evil and do good; seek peace and pursue it.
Philippians 4:7 And the peace of God, which surpasses all understanding, will guard your hearts and your minds in Christ Jesus.
Romans 12:17-21

 

Repay no one evil for evil, but give thought to do what is honorable in the sight of all. If possible, so far as it depends on you, live peaceably with all. Beloved, never avenge yourselves, but leave it to the wrath of God, for it is written, “Vengeance is mine, I will repay, says the Lord.” To the contrary, “if your enemy is hungry, feed him; if he is thirsty, give him something to drink; for by so doing you will heap burning coals on his head.” Do not be overcome by evil, but overcome evil with good.
James 3:18 And a harvest of righteousness is sown in peace by those who make peace.
James 2:14-24

 

What good is it, my brothers, if someone says he has faith but does not have works? Can that faith save him? If a brother or sister is poorly clothed and lacking in daily food, and one of you says to them, “Go in peace, be warmed and filled,” without giving them the things needed for the body, what good is that? So also faith by itself, if it does not have works, is dead. But someone will say, “You have faith and I have works.” Show me your faith apart from your works, and I will show you my faith by my works. …
Romans 5:1 Therefore, since we have been justified by faith, we have peace with God through our Lord Jesus Christ.
Matthew 6:25-34

 

“Therefore I tell you, do not be anxious about your life, what you will eat or what you will drink, nor about your body, what you will put on. Is not life more than food, and the body more than clothing? Look at the birds of the air: they neither sow nor reap nor gather into barns, and yet your heavenly Father feeds them. Are you not of more value than they? And which of you by being anxious can add a single hour to his span of life? And why are you anxious about clothing? Consider the lilies of the field, how they grow: they neither toil nor spin, yet I tell you, even Solomon in all his glory was not arrayed like one of these. …
Romans 14:17 For the kingdom of God is not a matter of eating and drinking but of righteousness and peace and joy in the Holy Spirit.
Isaiah 32:17 And the effect of righteousness will be peace, and the result of righteousness, quietness and trust forever.
1 Thessalonians 5:15 See that no one repays anyone evil for evil, but always seek to do good to one another and to everyone.
Luke 2:14 “Glory to God in the highest, and on earth peace among those with whom he is pleased!”
James 3:17 But the wisdom from above is first pure, then peaceable, gentle, open to reason, full of mercy and good fruits, impartial and sincere.
Philemon 1:3 Grace to you and peace from God our Father and the Lord Jesus Christ.
Psalm 29:11 May the Lord give strength to his people! May the Lord bless his people with peace!
1 Timothy 2:1-2 First of all, then, I urge that supplications, prayers, intercessions, and thanksgivings be made for all people, for kings and all who are in high positions, that we may lead a peaceful and quiet life, godly and dignified in every way.
Ecclesiastes 4:6 Better is a handful of quietness than two hands full of toil and a striving after wind.
Matthew 6:34 “Therefore do not be anxious about tomorrow, for tomorrow will be anxious for itself. Sufficient for the day is its own trouble.
Romans 15:33 May the God of peace be with you all. Amen.
Psalm 73:26 My flesh and my heart may fail, but God is the strength of my heart and my portion forever.
Job 22:21 “Agree with God, and be at peace; thereby good will come to you.
Proverbs 17:1 Better is a dry morsel with quiet than a house full of feasting with strife.
1 Thessalonians 5:23 Now may the God of peace himself sanctify you completely, and may your whole spirit and soul and body be kept blameless at the coming of our Lord Jesus Christ.
Isaiah 9:2-6 The people who walked in darkness have seen a great light; those who dwelt in a land of deep darkness, on them has light shined. You have multiplied the nation; you have increased its joy; they rejoice before you as with joy at the harvest, as they are glad when they divide the spoil. For the yoke of his burden, and the staff for his shoulder, the rod of his oppressor, you have broken as on the day of Midian. For every boot of the tramping warrior in battle tumult and every garment rolled in blood will be burned as fuel for the fire. For to us a child is born, to us a son is given; and the government shall be upon his shoulder, and his name shall be called Wonderful Counselor, Mighty God, Everlasting Father, Prince of Peace.
Proverbs 3:13-18 Blessed is the one who finds wisdom, and the one who gets understanding, for the gain from her is better than gain from silver and her profit better than gold. She is more precious than jewels, and nothing you desire can compare with her. Long life is in her right hand; in her left hand are riches and honor. Her ways are ways of pleasantness, and all her paths are peace. …
Proverbs 3:24 If you lie down, you will not be afraid; when you lie down, your sleep will be sweet.
Psalm 37:4 Delight yourself in the Lord, and he will give you the desires of your heart.
1 Peter 3:9 Do not repay evil for evil or reviling for reviling, but on the contrary, bless, for to this you were called, that you may obtain a blessing.
John 20:19 On the evening of that day, the first day of the week, the doors being locked where the disciples were for fear of the Jews, Jesus came and stood among them and said to them, “Peace be with you.”
Isaiah 53:5

 

But he was wounded for our transgressions; he was crushed for our iniquities; upon him was the chastisement that brought us peace, and with his stripes we are healed.
Romans 12:17 Repay no one evil for evil, but give thought to do what is honorable in the sight of all.
Isaiah 55:12 “For you shall go out in joy and be led forth in peace; the mountains and the hills before you shall break forth into singing, and all the trees of the field shall clap their hands.
Isaiah 32:18 My people will abide in a peaceful habitation, in secure dwellings, and in quiet resting places.
Isaiah 54:13 All your children shall be taught by the Lord, and great shall be the peace of your children.
Ecclesiastes 3:8 A time to love, and a time to hate; a time for war, and a time for peace.
1 Peter 3:10 For “Whoever desires to love life and see good days, let him keep his tongue from evil and his lips from speaking deceit;
Leviticus 19:18 You shall not take vengeance or bear a grudge against the sons of your own people, but you shall love your neighbor as yourself: I am the Lord.
Revelation 1:1-20  The revelation of Jesus Christ, which God gave him to show to his servants the things that must soon take place. He made it known by sending his angel to his servant John, who bore witness to the word of God and to the testimony of Jesus Christ, even to all that he saw. Blessed is the one who reads aloud the words of this prophecy, and blessed are those who hear, and who keep what is written in it, for the time is near. John to the seven churches that are in Asia: Grace to you and peace from him who is and who was and who is to come, and from the seven spirits who are before his throne, and from Jesus Christ the faithful witness, the firstborn of the dead, and the ruler of kings on earth. To him who loves us and has freed us from our sins by his blood …
James 4:1-2 What causes quarrels and what causes fights among you? Is it not this, that your passions are at war within you? You desire and do not have, so you murder. You covet and cannot obtain, so you fight and quarrel. You do not have, because you do not ask.
2 Timothy 2:22 So flee youthful passions and pursue righteousness, faith, love, and peace, along with those who call on the Lord from a pure heart.
Psalm 120:6 Too long have I had my dwelling among those who hate peace.
Ephesians 4:3 Eager to maintain the unity of the Spirit in the bond of peace.
Philippians 4:6-7 Do not be anxious about anything, but in everything by prayer and supplication with thanksgiving let your requests be made known to God. And the peace of God, which surpasses all understanding, will guard your hearts and your minds in Christ Jesus.
2 Corinthians 13:11 Finally, brothers, rejoice. Aim for restoration, comfort one another, agree with one another, live in peace; and the God of love and peace will be with you.
Isaiah 57:19 Creating the fruit of the lips. Peace, peace, to the far and to the near,” says the Lord, “and I will heal him.
Colossians 1:20 And through him to reconcile to himself all things, whether on earth or in heaven, making peace by the blood of his cross.
Proverbs 20:3 It is an honor for a man to keep aloof from strife, but every fool will be quarreling.
James 1:6-9 But let him ask in faith, with no doubting, for the one who doubts is like a wave of the sea that is driven and tossed by the wind. For that person must not suppose that he will receive anything from the Lord; he is a double-minded man, unstable in all his ways. Let the lowly brother boast in his exaltation,
Haggai 2:9 The latter glory of this house shall be greater than the former, says the Lord of hosts. And in this place I will give peace, declares the Lord of hosts.’”
Proverbs 15:17 Better is a dinner of herbs where love is than a fattened ox and hatred with it.
Malachi 2:5 My covenant with him was one of life and peace, and I gave them to him. It was a covenant of fear, and he feared me. He stood in awe of my name.
Isaiah 48:18 Oh that you had paid attention to my commandments! Then your peace would have been like a river, and your righteousness like the waves of the sea;
1 Timothy 1:2 To Timothy, my true child in the faith: Grace, mercy, and peace from God the Father and Christ Jesus our Lord.
John 7:38 Whoever believes in me, as the Scripture has said, ‘Out of his heart will flow rivers of living water.’”
Matthew 10:22

 

And you will be hated by all for my name’s sake. But the one who endures to the end will be saved.
Proverbs 22:7 The rich rules over the poor, and the borrower is the slave of the lender
1 Peter 1:2

 

According to the foreknowledge of God the Father, in the sanctification of the Spirit, for obedience to Jesus Christ and for sprinkling with his blood: May grace and peace be multiplied to you.
Isaiah 57:2 He enters into peace; they rest in their beds who walk in their uprightness.
Isaiah 53:4-5 Surely he has borne our griefs and carried our sorrows; yet we esteemed him stricken, smitten by God, and afflicted. But he was wounded for our transgressions; he was crushed for our iniquities; upon him was the chastisement that brought us peace, and with his stripes we are healed.
Matthew 10:19 When they deliver you over, do not be anxious how you are to speak or what you are to say, for what you are to say will be given to you in that hour.
Matthew 6:31 Therefore do not be anxious, saying, ‘What shall we eat?’ or ‘What shall we drink?’ or ‘What shall we wear?’
Jeremiah 33:6 Behold, I will bring to it health and healing, and I will heal them and reveal to them abundance of prosperity and security.
Proverbs 17:14 The beginning of strife is like letting out water, so quit before the quarrel breaks out.
Psalm 85:8

 

Let me hear what God the Lord will speak, for he will speak peace to his people, to his saints; but let them not turn back to folly.
1 John 4:1 Beloved, do not believe every spirit, but test the spirits to see whether they are from God, for many false prophets have gone out into the world.
Galatians 1:3

 

Grace to you and peace from God our Father and the Lord Jesus Christ,
John 14:26-27

 

But the Helper, the Holy Spirit, whom the Father will send in my name, he will teach you all things and bring to your remembrance all that I have said to you. Peace I leave with you; my peace I give to you. Not as the world gives do I give to you. Let not your hearts be troubled, neither let them be afraid.
James 2:14

 

What good is it, my brothers, if someone says he has faith but does not have works? Can that faith save him?
Hebrews 2:11 For he who sanctifies and those who are sanctified all have one source. That is why he is not ashamed to call them brothers,

 

Matthew 24:6

 

And you will hear of wars and rumors of wars. See that you are not alarmed, for this must take place, but the end is not yet.
Isaiah 2:4 He shall judge between the nations, and shall decide disputes for many people; and they shall beat their swords into plowshares, and their spears into pruning hooks; nation shall not lift up sword against nation, neither shall they learn war anymore.

 

Psalm 73:25 Whom have I in heaven but you? And there is nothing on earth that I desire besides you.
John 14:1-31 “Let not your hearts be troubled. Believe in God; believe also in me. In my Father’s house are many rooms. If it were not so, would I have told you that I go to prepare a place for you? And if I go and prepare a place for you, I will come again and will take you to myself, that where I am you may be also. And you know the way to where I am going.” Thomas said to him, “Lord, we do not know where you are going. How can we know the way?” …

“ወኲሉ መጽሐፍ ዘበመንፈሰ እግዚአብሔር ተጽሕፈ ይበቊዕ ለኲሉ ትምህርት ወተግሣጽ ወአርትዖ ወጥበብ ወጽድቅ ከመ ይትገሠጽ ብእሴ እግዚአብሔር ውስተ ኲሉ ምግባረ ሠናይ”

የእግዚአብሔር ሰው ፍጹም እና ለበጎ ሥራ ሁሉ የተዘጋጀ ይሆን ዘንድ የእግዚአብሔር መንፈስ ያለበት መጽሐፍ ሁሉ ለትምህርት ለተግሣጽ ልብን ለማቅናት በጽድቅም ላለው ምክር ደግሞ ይጠቅማል። 2ኛ.ጢሞ 3፥16-17 በማለት በታዘዝነው መሠረት የኅዳር ሚካኤልን የምናከብርበትን ምክንያት ከዚህ ቀጥለን እናቀርባለን። 

ዘምስለ ዮሴፍ ተሰይጠ ከመ ይስፍር ሲሣዮ ለሕዝብ፡፡

ለሕዝበ እስራኤል ምግባቸውን ያዘጋጅ ዘንድ ከዮሴፍ ጋር ተሸጠ

( አባ ጊዮርጊስ ዘጋስጫ መጽሐፈ ሰዓታት)

የያዕቆብ ልጆች ወንድማቸውን ዮሴፍን ለእስማኤላውያን  ሽጠውት ሳለ  እስማኤላውያን ለጲጥፋራ ሸጡት፡፡ ከጲጥፋራ ቤት ገብቶ ሲኖር ከዕለታት አንድ ቀን የጲጥፋራ ሚስት ሩካቤ ሥጋ እናድርግ አለችው፡፡ እሱም ጌታየ በሁሉ ቢያሰለጥነኝ በዚህ በአንች ላይ አላሰለጠነኝም አይሆንም አላት፡፡ እሷም አውቃ ልብሷን ከፊቷ ቀዳ አውልቃ ሰው ባርያ ሲገዛ መልከ ክፉውን ፀጉረ ከርዳዳውን ይገዛል እንጂ መልከ መልካሙን ገዝቶ ልድፈርሽ አለኝ አለች፡፡ አሕዛብም ዮሴፍን ወህኒ ቤት አገቡት፡፡ ዮሴፍም ከወህኒ ቤት ገብቶ ሳለ የፈርዖን ጠጅ አሳላፊውና እንጀራ አሳላፊው ተጣልተው ወህኒ ቤት ገብተው ሲኖሩ ከዕለታት አንድ ቀን እየራሳቸው ሕልም አይተው ነበርና ሕልማቸውን ለዮሴፍ ነግረውት ዮሴፍም እንደሕልማቸው ፈታላቸው፡፡ የጠጅ አሳላፊውን እንደነበርክ ትሆናለህ አለው፡፡ የእንጀራ አሳለፊው ዮሴፍ እንደነገረው ተሰቀለ፡፡ ዮሴፍም የጠጅ አሳላፊውን እንዳትረሳኝ አለው፡፡ከዕለታት አንድ ቀን ፈርዖን ሕልም ያያል፡፡ ሕልሙም ትርጓሜውም ይጠፋዋል፡፡ ሕልሙም እንዲህ ነው፡፡

ከወንዝ ውኃ ሲጠጡ ሰባት የከሱ ላሞች ሰባቱን ያልከሱትን የወፈሩትን  ላሞች ሲውጧቸው አየ፡፡ ሕልሙንም የሚፈታለት አላገኘም፡፡ የጠጅ አሳላፊውም የሴፍ ያነን አትርሳኝ ያለው ነውና ዮሴፍም የሚባል ሕልም የሚፈታ አለ ብሎ  ለንጉሡ ነገረው፡፡ ፈርዖንም ዮሴፍን ከወህኒ ቤት አስመጣው፡፡ ሕልሙንም  ሰባት ዓመት ረኃብ ችግር ይሆናል አለው፡፡ ታዲያ ምን ላድርግ አለው፡፡ ለሰባት ዓመት የሚበቃ እህል አሰብስብ አለው፡፡ ያን ጊዜ ዮሴፍን ሾመው፡፡ ዮሴፍም ለሕዝቡ የሚበቃ እህል ሰበሰበ፡፡

በእየሀገሩ ረኃብ ጸና፡፡ ረኃብ ኮነ በበብሔሩ ወፈድፋደሰ በከነዓን ጸና ይላል፡፡ እህልም በከነዓን ጠፋ፡፡ የእየሩሳሌም ሰዎች እስራኤል ከግብጽ ሰዎች ውስጥ ዮሴፍ የሚባል የሰበሰበውን እህል ያቀና ነበርና  ሸምቶ ለመብላት ወደግብጽ ተሰደዱ፡፡ ከዚህ በኋላ ዮሴፍን የሾመው ሞቶ ሌላ ፈርዖን የሚባል ክፉ ንጉሥ ነገሠ፡፡ የእስራኤልን ብልሀትና ብዛት አይቶ ከእስራኤል ወገን ወንድ ልጅ ሲወለድ በሰይፍ ይቆረጥ ብሎ አዋጅ ነገረ፡፡ ሙሴ በዚያን ጊዜ ሲወለድ ከግንባሩ ላያ ብርሃን ተስሎበት፤ ተጽፎበት ተወለደ፡፡ እኅቱና እናቱ ፈርዖንን በመፍራት ከወንዝ ዳር በሳጥን ውስጥ አርገው ጥለውት እኅቱ ማርያም በጎዳና ሆና ትጠባበቀውና ታየው ነበር፡፡ አንዲት ሴት ልብስ ልታጥብ ወደ ወንዝ ስትሄድ ሳጥን አግኝታ ብትከፍተው ሙሴን አገኘችው፡፡ የንጉሡ ልጅ ሰውነቷን ልትታጠብ ሂዳ አገኘችውም ይላሉ፡፡ እኅቱ ማርያምም አውቃ ከእስራኤል ወገን ልጅ የሞተባት አንዲት ሴት አለችና ታሳድገው አለቻት፡፡ አምጫት አለቻት፡፡ ለእንበረም ሚስት ለዮካብድ ሰጠቻት፡፡ ዮካብድም ከቤት ወስዳ ሙሴን ሦስት ዓመት አሳደገችው፡፡ ከዚህ በኋላ ሙሴ ከፈርዖን ቤት አደገ፡፡

ከዕለታት አንድ ቀን ፈርዖን በእስራኤል ላይ ፍርድ ሲያጣምም አየው፡ ከአየው በኋላ ሙሴ ፈርዖንን በጥፊ መታው፡፡ ፈርዖንም ተናዶ ሊገድለው ሲል መካሮቹ/አማካሪዎቹ ንጉሥ ሆይ ሕፃን ምን ያውቃል እሳትና ፍትፍት ቢያቀርቡለት ፍትፍቱን ትቶ እሳቱን ይጎርሳል አሉት፡፡ እስኪ አቅርቡለት አላቸው፡፡ ቢያአቀርቡለት ሙሴ ወደ ፍትፍቱ እጁን ሊሰድ ሲል መልአኩ  በረቂቅ ነገር ወደ እሳቱ መለሰው፡፡ ሙሴ ልቱት (ኮልታፋ) የሆነበት ምክንያት ይህ ነው። ስለዚህ ፈርዖን ከመግደል ተወው፡፡ እንዲህ እያለ ከአደገ በኋላ ከዕለታት አንድ ቀን ግብጻዊና ዕብራዊ በልብስ ማጠቢያ ተጣልተው ሳለ ለዕብራዊው አድልቶና ተረድቶ ግብጻዊውን ገድሎ አሸዋ አለበሰው፡፡ ይህ ነገር በፈርዖን ዘንድ አልተሰማም ነበር፡፡

ከዕለታት አንድ ቀን ደግሞ ግብጻዊና ዕብራዊ ተጣልተው ሙሴ ሊገድል ቀርቦ ሳለ ግብጻዊው አንስቶ ከዚህ ቀደም ቢጣሉ ግብጻዊውን ገደልክ ሳይሰማብህ ቀረ ቢለው ያን ጊዜ ሙሴ ፈርቶ ወደምድረ ምድያም ተሰደደ፡፡ ከዚህ በኋላ የዮቶር ልጆች በጎቻቸውን ሲያጠጡ የሀገራቸው ውኃ ለሀምሳ ሰው የሚፈነቀል ድንጋይ ተገጥሞ ነበር፡፡ ሙሴን ከዚያ አግኝተው ፈንቅልልን አሉት፡፡ መጥቶ ለሀምሳ የሚፈነቀለውን ድንጋይ ብቻውን ፈንቅሎ በጎቻቸውን አጠጥቶላቸዋል፡፡ ፈጥነውም ወደቤታቸው ተመልሰዋል፡፡ አባታቸውም ዮቶር ፈጥናችሁ መጣችሁ አላቸው፡፡ እነሱም አንድ ሰው አግኝተን ብቻውን ፈንቅሎ አጠጥቶልን ፈጥነን መጣን አሉት፡፡ ዮቶርም እንዲህ ያለውን ሰው ለምን ትታችሁት መጣችሁ አሁንም ሂዱና አምጡት አላቸው፡፡ እነሱም ሂደው አመጡት፡፡ ሙሴም ከዮቶር ቤት አደረ፡፡ ዮቶርም ልጁን አጋባው፡፡ ሙሴም ከዮቶር ቤት በግ ሲጠብቅ ኖረ፡፡

ኢሀሎኑ በዝ ሰማይ አምላከ እስራኤል/ የእስራኤል አምላክ በዚህ ሰማይ የለምን?

እስራኤል ከግብጽ ውስጥ ሲኖሩ ንጉሡ ፈርዖን በጣም ያሰቃያቸው ነበር፡፡ ከዕለታት አንድ ቀን  ራሄል የምትባል ርጉዝ ሴት ባሏ ሞቶ በባሏ ምትክ ኖራ እርገጭ ተብላ ኖራ የምትረግጥ ነበረች፡፡ ፈርዖን ለሕንጻ ጭቃ ሲያስቦካት ከዚያ ገብታ ጭቃ ስታቦካ ምጥ መጣባት፡፡ በዚያን ጊዜ ለፈርዖን ብታመለክት ከዚያው አብረሽ ርገጭው የሰው ደም ሕንፃ  ያጠብቃል፤ያጸናል አላት፡፡ ከዚህ በኋላ ራሄል ከዚያው መንታ ልጆች ወልዳ ከጭቃው ላይ አብራ ረግጣቸዋለች፡፡ በዚያን ጊዜ ምርር ብላ ኢሀሎኑ በዝ ሰማይ አምላከ እስራኤል/ የእስራኤል አምላክ በዚህ ሰማይ የለምን? ብላ ብታለቅስና እንባዋንም ወደ ላይ ብትረጨው ቅድመ እግዚአብሔር ከመንበረ ጸባዖት ደርሷል፡፡

ሰማዕኩ ገዓሮሙ ለሕዝብየ ወወረድኩ ከመ አድኅኖሙ/ የሕዝቤን ጩኸት ሰምቻለሁና አድናቸው ዘንድ ወረድኩ !

ከዚህ በኋላ እግዚአብሔር የራሄልን ጩኸቷንና ግፏን በመመልከት ከዕለታት አንድ ቀን በደብረ ሲና ዕፀ ጳጦስ ከምትባል እንጨት ሥር ጌታ ለሙሴ ተገልጾ የሕዝቤን ጩኸት ሰምቻለሁና ሂደህ ፈርዖንን ሕዝቤን ልቀቅ በለው አለው፡፡ ሙሴም ምን ምልክት አለኝ አለው፡፡

1ኛ. በትርህን ከመሬት ጣላት አለው ቢጥላት እባብ ሁናለች፡፡ ፈርቶ ሸሸ፡፡ ጅራቷን ይዘህ አንሳት አለው፡፡ ቢያነሳት ደህና ሁናለች፡፡

2ኛ. እጅህን ከብብትህ አግብተህ አውጣው አለው፡፡ አግብቶ ቢያወጣው ለምጽ ሆነ፡፡ ደግመህ አግብተህ አውጣው አለው ደግሞ አግብቶ ቢያወጣው ደህና ሁኗል፡፡

ሙሴም ይህን ነገር ለፈርዖን አሳይቶ እስራኤልን ስደዳቸው ቢለው እምቢ አለው፡፡ በዚህ ጊዜ ፈርዖን እስራኤልን አለቅም እግዚአብሔርንም አላውቅም በማለቱ ምክንያትና ልቡን በማደንደኑ ፈጣሪ ብዙ መቅሰፍት አወረደ፡፡ በዚያን ጊዜ መቅሰፍት ሲወርድ የእስራኤል ሕዝብ በሚኖርበት በጌሤም መቅሰፍት አልነበረም፡፡ ሙሴን አሮንን ጸልዩልን እያሉ መቅሰፍቱ ይቆም ነበር፡፡ ሙሴም እጁን ወደ እግዚአብሔር ዘርግቶ በመጸለይ ያማልድ ነበር፡፡ ሎቱ ስብሐት

ያገለግሉኝ ዘንድ ሕዝቤን ልቀቅ፡፡ ዘፀ. 9፡- 1 8፡- 2

በመንገድ ይጠብቅህ ዘንድ ወዳዘጋጀሁትም ስፍራ ያገባህ ዘንድ እነሆ፦ እኔ መልአክን በፊትህ እሰድዳላሁ። በፊቱ ተጠንቀቁ ቃሉንም አድምጡ ስሜም በእርሱ ስለሆነ ኃጢአት ብትሠሩ ይቅር አይልምና አታስመርሩት። አንተ ግን ቃሉን ብትሰማ ያልሁህንም ሁሉ ብታደርግ ጠላቶችህን እጣላቸዋለሁ የሚያስጨንቁህንም አስጨንቃቸዋለሁ ዘፀ. 23፥20-22

እግዚአብሔር አምላክ ያገለግሉኝ ዘንድ ሕዝቤን ልቀቅ እያለ በተደጋጋሚ ፈርዖንን  በሙሴ አማካኝነት ቢያዘው ፈርዖን እምቢ በማለቱ ምክንያት ከፈጣሪ የታዘዙ መቅሰፍታት እኒህ ናቸው፡፡

1ኛ. ጓጉንቸር 2ኛ. ቅማል 3ኛ. የዝንብ መንጋ  4ኛ. ቸነፈር 5ኛ. ቁስል 6ኛ. ሻኝህ 7ኛ. በረዶ  8ኛ. አንበጣ 9ኛ. ሰው የሚዳስሰው ጽኑ ጨለማ 10ኛ. ሞተ በኲር 11ኛ. ስጥመት ናቸው፡፡

ወፈነወ መልአኮ ወአድኀኖሙ/ መልአኩን ልኮ አዳናቸው

ከዚህ በኋላ ፈርዖን እስራኤልን ወደሀገራቸው ሰደዳቸው፡፡ እሱም ከዋለበት ቢመጣ ከተማይቱ ጭልል ብላ አገኛት፡ ፈርዖንም ለካስ ከተማይቱን ያስከበሯት እስራኤሎች ናቸው ብሎ እነሱን ለመመለስ አንድ የወይራ ፍልጥ የሚበላ ፈረስ ነበረው፡፡ ሠራዊቶቹንና እያኔስን እያንበሬስን ባሬስን አስከትሎ እሱ በፈረስ ሆኖ ገስግሶ ከእስራኤል ደረሰባቸው፡፡ እስራኤልም ከባሕረ ኤርትራ ደርሰው ባሕረ ኤርትራ ሞልታ ነበርና ሙሴ በበትሩ ቢመታት እንደ ግድግዳ ወደታች ወደ ላይ ከሦስት ተከፍላ አሳልፋቸዋለች፡፡ ያን ጊዜ እስራኤልን ቅዱስ ሚካኤል እየመራ አሻገራቸው፡፡ ፈርዖንም እነሱን አይቶ እሻገራለሁ ብሎ ባሕረ ኤርትራ ገብቶ ቅዱስ ሚካኤል ሰይፈ ቁጣውን ቢያሳየው ከነፈረሱና ከነሰራዊቱ ሰጥሞ ቀርቷል፡፡ እስራኤልም ሰባት ደመና ታዞላቸው አንዱ በፊት፤ አንዱ በኋላ፤ አንዱ በቀኝ፤ አንዱ በግራ፤ አንዱ ለእግራቸው ምንጣፍ፤ አንዱ ከላይ ለእራሳው ጥላ ከለላ፤ አንዱ መንገድ ጠራጊ ሆኖ እየመራቸው ከስደት ወደ ምድረ ርስት ተመልሰዋል፡፡ የእስራኤልም ልጆች በግብጽ የኖሩበት ዘመን ዐራት መቶ ሰላሣ ዓመት ነው፡፡ ዘፀ. 12፡-40

ይህ ሁሉ የሆነው ከፈጣሪያችን ታዞ በቅዱስ ሚካኤል ተራዳኢነትና ረዳትነት ሕዝበ እስራኤል/እስራኤል ዘሥጋ ከግብጽ ባርነት ነጻ የወጡበትን በማሰብ ስለሆነ እኛን እስራኤል ዘነፍስንም ከሲኦል፤ ከገሃነም እንዲያወጣን፤ በነፍስ በሥጋ እንዲታደገን፤ከፈጣሪያችን እንዲያማልደን በእየዓመቱ ኅዳር 12 ቀን የቅዱስ ሚካኤልን በዓል የምናከብርበት ምክንያት ይህ ነው፡፡

 

ስብሐት ለእግዚአብሔር

 

   ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል

 በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ

          አዲስ አበባ

 

 

ዘመነ ጽጌ ከመስከረም 26 እስከ ኅዳር 5 ቀን ያሉት 40 ዕለታት ሲሆኑ ትርጓሜው የአበባ ጊዜ ማለት ነው። “ወይቤሎ ለአዳም ወሀብኩከ ርስተ ገነት ትፍስሕት በፅጌ ሥርጉተ ወበፍሬ ክልልተ ዘፍ.2፥8 ” እግዚአብሔር ጠፈርን በአድማስ ደግፎና በደመና ከፍክፎ መባርቅትንና ዝናማትን በደመና ጭኖ ደመናውን በነፋስ አሽክሞ ዓለምን በፀሐይና በጨረቃ አብርቶ በፅጌያት አስጊጦ ገነትን በአዝርዕትና በአትክልት አዘጋጅቶ መንግሥተ ሰማያትን ሠርቶ የሰውን ልጅ ፈጠረው።
አምሳላተ ጽጌ (የጽጌ ምሳሌዎች)
1. ጽጌ የጌታ ምሳሌ ነው
“ትወፅዕ  በትር  እምሥርወ  እሴይ  ወየዐርግ  ጽጌ  (ኢሳ. 11፥1 ) ትርጓሜ  ይእቲ በትር አምሳለ ማርያም  ቅድስት  ይእቲ  ወፅጌ  ዘወጽአ  እምኔሃ  አምሳሉ  ለወልድ ( ዮሐ. 1፥1- 14 ድጓ ዘጽጌ)ʼʼ

ከእሴይ ሥር በትር ትወጣለች። ከእርሷም አበባ ይወጣል፤ ይህችውም በትር የማርያም አምሳል ናት። ከእርሷ የተገኘው አበባም የወልድ አምሳል ነው። በመሆኑም ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ቅዱስ ሥጋውንና ክቡር ደሙን እውነተኛ መብልና እውነተኛ መጠጥ አድርጐ በመስጠቱ የፍሬ መገኛ በሆነው አበባ ተመስሏል። ቅዱስ ያሬድ ቡሩክ ዕፅ ዘሠናየ ይፈሪ ወኃጢአተ ይሰሪ ( ድጔ ዘጽጌ ) የኃጢአት ማስተሥሪያ የሚሆን መልካም ፍሬን ያፈራ የበረከት እንጨት ክርስቶስ ነው። ለሕያዋን ፍጥረታት የሕይወት ምግብነት ከሕቱም ምድር በቅሎ አብቦና አፍርቶ የተገኘው ክርስቶስ ከፍሬው የበሉትን ደቂቀ አዳም በሙሉ አድኗል።
2. ፅጌ የቅድስተ ቅዱሳን ቅድስት ድንግል ምሳሌ
እመቤታችን የእውነተኛው ፍሬ ክርስቶስ መገኛ በመሆኗ በአበባ ትመሰላለች፤ እመቤታችን የኃጢአታችን ክብደት ሳይሆን የግፋችን ብዛት የታየባት እውነተኛ ችሎት (ፍትሐ አምላክ) የተገኘባት ናትና። ትውልድ ሁሉ ለዘላዓለም ያመሰግኗታል። “እስመ ርእየ ሕማማ ለአመቱ ወገብረ ኃይለ በመዝራዕቱ (ሉቃ. 1፥481) መዝገቡ ለቃል ፅጌ እንተ ኢትትነገፍ መድኃኒተ ሕዝብ (ድጔ ዘጽጌ) ያገልጋዩን መዋረድ አይቷልና በክንዱ ታላቅ ሥራን አድረገ። የቃል ማደሪያ ( የፍሬ ሙዳይ ) የሆነችው አበባ ለዘለዓለም አትረግፍም። ስለዚህ በፍሬዋ የሕዝብ መድኃኒት በመዓዛዋ የቅዱሳን የሕሊና እረፍት ናት።
‹‹ ዕፀ ጳጣስ እንተ በአማን ፅጌ ደንጐላት ሐረገ ወይን ዘእምነገደ ይሁዳ እንተ ሠረጸት ለሕይወት (ዘፍ. 49፥1 ድጓ ዘጥቅምት ማርያም) እመቤታችን ከይሁዳ ነገድ ለዘለዓለም መንግሥት የወጣች የወይን ሐረግ በደብረ ሲና በጳጦስ እንጨት ላይ የታየውን ምሳሌ በእውነት ያሳያች ናት።››
3. ጽጌ የመስቀል ምሳሌ
በማር ሥራ ላይ የተሰማሩ ሠራተኛ ንቦች አንድ ሆነው በአበባ ላይ እንደሚሠፍሩ ሁሉ ሕዝብና አሕዛብ በአንድነት የተሰበሰቡበት አበባ የዕለተ ዐርቡ የክርስቶስ መስቀል በመሆኑ መስቀል አበባ ይባላል። በከመ ይቤ ሰሎሞን በእንተ ማርያም ንዑ ንትፈጋዕ ወኢይኅልፈነ ፅጌ ደመና መስቀል ዘዮም አብርሃ በስነ ማርያም። (ድጓ ዘጽጌ ) ሰሎሞን ስለ ማርያም ሲናገር እነሆ ክረሞቱ፣ (ውርጩ፣ ውችንፍሩ፣ ጭቃው፣ ቁሩ ) አልፎ በረከት ተተካ እንዳለ። የክርስቶ መስቀል በማርያም ባሕርይ ዛሬ አብቧልና የበረከት አበባ ሳያልፈን ኑ እንደሰት እንዲል።
በባሕርዩ መወሰን የማይስማማውን አምላክ ማርያም በባሕርይዋ ስለወሰነችው (ፍጹም አምላክ ፍጹም ሰው ስለሆነ) በተመረጠችው የማዳን ሰዓት / ዕለተ ዐርብ / መስቀል ያለባሕርዩ በማርያም ባሕርይ ተሸከመው።
4. ጽጌ የቤተ ክርስቲያን ምሳሌ
የክርስቶስ ሥጋ የሚያፈራባት የአበባ እንጨት የሆነችው ቤተ ክርስቲያን አበባ ትባላለች። ቅዱስ ያሬድ በዝማሬው “ወልድ እኁየ ጸዓዳ ወቀይህ ፀዓዳ ትቤሎ በእንተ ሥጋሁ ለክርስቶስ” ልጅ ወንድሜ መልከ መልካም ደመ ግቡ ቀይ ነው። ቤተ ክርስቲያን ክርስቶስን ስለለበሰው ሥጋ ቀይ ጐልማሳ አለችው ይላል። ቤተ ክርስቲያን ምድራዊት ስትሆን ሰማያዊት ናት። ለምድራዉያን ሰዎች የምትሰጠው ልጅነት የምታድለው ሰማያዊ ፀጋና ሀብት ነው።
‹‹ ሐረገ ወይን እንተ በሞድር ሥረዊሃ ወበሰማይ አዕጹቂሃ›› ሥሯ በምድር ቅርንጫፚ በሰማይ የሆነች የወይን ሐረግ በፈቃደ ሥላሴ ዛላዋ የምትቆረጥ ፍሬዋ የምትለቀም የበረከትም ፍሬ የምታፈራልን የወይን ሐረግ ቅዱስት ቤተ ክርስቲያን ናት።
‹‹ቅዱስ ያሬድ “ጽጌ ብሂል ቅድስት ቤተ ክርስቲያን›› ጽጌ ማለት ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ናት ይላታል (ድጓ ዘጽጌ)
በጽጌ የተመሰሉ የጌታችንና የእመቤታችን ስደት (ማቴ. 2፥13 -ፍ)
“እምግብፅ ጸዋዕክዎ ለወልድየ ” (ሆሴዕ. 11 ፥ 1) ልጄን ከግብጽ ጠራሁት ለጊዜው የተነገረው ለያዕቆብ ሲሆን ፍጻሜው ግን ለጌታ ነው። መልከ ጼዴቅም ዘመዶቹን ማርልኝ ቢለው ልጄን በሥጋ ሰድጄ እምርልሀለሁ ብሎ ቃል ገብቶለት ነበርና ኪዳነ መልከ ጼዴቅን ለመፈጸም ጌታ ወደ ግብጽ ተሰደደ።
“መልአከ እግዚአብሔር አስተርአዮ በሕልም ለዮሴፍ” ከእግዚአብሔር የታዘዘ መልአክ ለዮሴፍ በሕልም ነገረው። “እንዘ ይብል ተንሥእ ወንሣእ ሕፃነ ወእሞ ወጐየይ ውስተ ሞድረ ግብፅ” ተነሥተህ እናቱንና ብላቴናውን ይዘህ ወደ ግብጽ ሂድ ብሎ ነገረው። እስመ ሀለዎ ለሄሮድስ ይኅሥሦ ለሕፃን ከመ ይቅትሎ ” ሄሮድስ ብላቴናውን ሊገድለው ይሻው ዘንድ አለውና።
• ወተንሥኦ ነሥአ ሕፃነ ወእሞ በሌሊት ወሖረ ውስተ ብሔረ ግብጽ” ተነሥቶ ብላቴናውን እናቱን ይዞ በሌሊት ወደ ግብጽ ሂደ። ከላይ በመግቢያው እንደተገለጸው
• ከመ ይትፈጸም ዘተብህለ እም ኃበ እግዚአብሔር በነቢይ እንዘ ይብል እምግብፅ ጸዋዕክዎ ለወልድየ” እግዚብሔር በነቢይ አድሮ ነቢይ ከእግዚብሔር ተገልጾለት በነቢዩ
ቃል ልጄን ከግብጽ ጠራሁት ተብሎ የተነገረው ይደርስ ይፈጸም ዘንድ፤ ወይወርድ እግዚእነ ውስተ ምድረ ግብጽ ዲበ ደመና ቀሊል” በደመና ተላይ ሆኖ ወደ ግብጽ ይወርዳል ተብሎ የተነገረው ይፈጸም ዘንድ።
• “ወነበረ ህየ እስከ አመ ሞቱ” ለሄሮድስ” የተነገረው ይፈፀም ዘንድ ሄሮድስ እስኪሞት ድረስ ሦስት ዓመት ከመንፈቅ በግብጽ ኖረ።
ጌታ ለምን ተሰደደ?
1. ትንቢቱ ይፈጸም ዘንድ፤ 2. ስደትን ለመባረክ 3. በፈቃዱ የሚሞትበት ጊዜ አልደረሰምና። 4. አዳሞ ከዚህ ዓለም አፍአ ከምትሆን ከገነት ተሰዶ ነበር። 5. ሰማዕትነት በእሳት በስለት ብቻ አይደለምና እኛን ለማስተማር ተሰደደ ብለው ሊቃውንት ይተርጉማሉ። ሄሮድስ ሰብአ ሰገል እንደ ተሳለቁበት ባየ ጊዜ እጅግ ተቆጣና ልኮ ከሰብአ ሰገል እንደተረዳው ዘመን በቤተ ልሔምና በአውራጃዋ የነበሩትን ሁለት ዓመት ከዚያም የሚያንሱትን ሕፃናትን ሁሉ ግደሉ አለ። ቄሣር ሕፃናትን ሰብስበሕ ልብስ ምግብ እየሰጠህ በማር በወተት አሳድገህ ለእናት ለአባታቸው ርስት ጉልት እያሰጠህ ጭፍራ ስራልኝ ብሎኛል ብሎ አዋጅ ነገረ። በዚያ ጌዜ ያላት ልጅዋን የሌላት ልብስ ምግብ ልቀበልበት ብላ እየተዋሰች ይዛ ሂደላች። በዚያን ጌዜ 144.00 (አሥራ አራት እልፍ ከአራት ሺህ )ሕፃናት ታርደዋል።
በባሕርየ መለኮቱ ስደት የማይስማማው ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በቅዱስ ወንጌል እንደ አስተማረው ሥጋዊ ስደቱ ፤
1. ስደትን ለተከታዮቹ ለማስተማር በአንዲቱ ከተማ መከራ ቢያደርሱባችሁ ወደ ሌላይቱ ሽሹ (ማቴ. 10፥23 )
2. ሰው መሆኑን ለመግለጽ ከአዳም አካል አንድም ያልጐደለው ሙሉ ዳግማዊ አዳም መሆኑንና የለበሰው ሥጋ የሚደማ የሚቆስል በሰይፍም ሆነ በጦር ቢወጋ ጉዳት የሚደርስበት ሰብአዊ ባሕርይ ያለው መሆኑን ለማስረዳት
3. ዲያብሎስን ለማሰደድ የጌታ ስደት በተዛዋሪ የዲያብሎስ ስደት ሆነ፤ ጌታ የሚቀበለው መከራ ሁሉ ዲያብሎስን በርቀት የሚመታ መሣሪያ ነው። በመጨረሻም በመስቀሉ ላይ የሆነው የጌታ ሞት የዲያብሎስ ሞት ሆነ። የኢትዮጵያ ኦቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሊቃውንትም ይህን አጽንተው ያስተምራሉ ያምናሉ።
የጌታንና የእመቤታችን ጉዞ ከግብፅ ወደ ኢትዮጵያ
እመቤታችን ቅዱስት ድንግል ማርያምና ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ አረጋዊ ዮሴፍና ሰሎሜ በብሩህ ደመና ላይ ሆነው ከግብፅ ወደ ኢትዮጵያ ሲመጡ ናግራን ከተባለ ሀገር ደረሱ። በናግራን ሳሉ ጌታ እንዲህ አለ። ከቀኝ ጐኔ የሚፈሰው ደሜ በብርሃናት አለቃ በቅዱስ ዑራኤል እጅ ተቀድቶ  በቅድሚያ በዚች ሀገር ይፈሳል፣ ይረጫል ። እመ ብዙኃን ቅድስት ድንግል ማርያምን እንዲህ አላት፤ አንች በድንግልና ፀንሰሽ በድንግልና እንደወለድሽኝ አምነው የሚያከብሩሽ በእኔም የሚያምኑ ብዙ የተቀደሱ ሰዎች በዚህች ሀገር ይወለዳሉ። ከናግራን ተነሥተው ለትግራይ ትዩዩ ከሚሆን ሐማሴን ከሚባለው ሀገር ሲደርሱ በምሥራቅ በኩል ከፍተኛ ተራራ ተመለከቱና ወደ ተራራው ሄዱ። ጌታም በተራራው ላይ ሳሉ እመ ብዙኃንን እንዲህ አላት። ይህች ተራራ ምስጋናሽ የሚነገርባት ቦታ ትሆናለች። የተራራዋም ስም ደብረ ሃሌ ሉያ ወይም ደብረ ዳሞ ይባላል። ትርጓሜውም የአምላክ ልጅ፣ የመስቀሉ፣ ቦታና የስሙ መገኛ ወይም አደባባይ ማለት ነው።
ከዚያም በኋላ ታቦተ ጽዮን ወደሞትኖርበት ወደ አክሱም ደረሱ። ታቦተ ጽዮን ባለቸበት ቦታ ሳሉ ባዚን የተባለው የኢትዮጵያ ንጉሥ ታቦተ ጽዮንን ለመሳለም መጣ። የካህናቱ አለቃ አኪን የኢሳይያስን መጽሐፍ ድንግል በድንግልና ጸንሳ በድንግልና ትወልዳለች ስሙንም አማኑኤል ትለዋለች የሚለውን አነበበ (ኢሳ 7 ፥ 14)
ስደተኞች ግን ለንጉሡም ሆነ ለካህናቱ ሳይገለጡ የመጽሐፋን ቃል ከሰሙ በኃላ በብሩህ ደመና ላይ ሆነው ወደ ደብረ ዐባይ ሄዱ። ጌታም እናቱን እንዲህ አላት። ይህች ሀገር እንደ አክሱም ለስምሽ መጠሪያ ርስት ትሁን፣ በኋላ ዘመን በቀናች ሃይማኖት ጸንተው ሕጌን የሚያስተምሩ አንችን የሚወዱ ሰዎች ይኖሩባታል አላት።
ከዚያም ደብረ ዐባይ ተነሥተው ዋሊ ወደሚባለው ገዳም ወደ ዋልድባ ሄዱ። በዋልድባ በረሃም ሳሉ በራባቸው ጊዜ ጌታ በዮሴፍ በትር የአንድን ዕንጨት ስር አወጣና ለእናቱ ብይ ብሎ ሰጣት። እናቱም ይህን የሚመር እንጨት አልበለም አላችው። ጌታም በኋላ ዘመን ስምሽን የሚጠሩ አንችን የሚያከብሩ ብዙ መናንያን ይህን እየበሉ በዚህ ቦታ ይኖራሉ አላት።
እንጨቱም የሚጣፍጥእስራኤል ነገር ሂድ አለው (ማቴ. 2፥19-21 )
ስለዚህ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከቅድስተ ቅዱሳን ቅድስት ድንግል ማርያም ከአረጋዊ ዮሴፍና ከሰሎሜ ጋር ከስደት በሚመለሱ ጊዜ ወደ ደብረ ቁስቋም የገቡበት ዕለት በየዓመቱ ኀዳር 6 ቀን ይከበራል።
በዚህ መሠረት ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶና እናቱ የእኛም እናታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ሊቀበሉት የማይገባውን ሥጋዊ መከራ ለእኛ ሲሉ በመቀበላቸው ምክንያት ለእኛ እመቤታችንና አምላክን የምናመሰግንበት ክፍለ ዘመን ዘመነ ጽጌ ስለተባለ ኢትየጵያውያን ሌቃውንት አባ ጽጌ ብርሃንና አባ ገብረ ማርያም የተባሉ አበው መነኮሳት ማሕሌተ ጽጌን ደርሰውልናል። ይቆየን —

ከብፁዕ አቡነ ሳሙኤል

 በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀጳጳስ

    አዲስ አበባ

ሰውና እውነት የሰው ሙሉ ፈቃደኝነት ለእውነት ተግባር በጣም ወሳኝ ነው፡፡ እግዚአብሔር እንዲያውቁት ብቻ ሳይሆን እንዲወዱት ይሻል፡፡ ከልብ ሲወዱት ያን ጊዜ ያውቁታል፡፡ ስለዚህ እግዚአብሔርን ማወቅና እንዲወዱትም ያስፈልጋል፡፡ እግዚአብሔርን ለመውደድ ደግሞ ሙሉ ፈቃደኛ መሆን ያስፈልጋል፡፡ ፈቃደኛ ያልሆነ ሰው፣ ልቡን ያልሰጠ ሰው  እግዚአብሔርን አያገኘውም፡፡ እግዚአብሔር እንደተሰወረበት ይቀራል፡፡ የእግዚአብሔር የመጀመሪያው ጥሪ ልብህን ስጠኝ የሚል ነው፡፡ ልቡን ለእግዚአብሔር ያልሰጠ ሰው  እግዚአብሔር ሊያድርበት አይችልም፡፡

የሃይማኖት ፍቅር ወንድምህን እንደራስ አድርገህ ውደድ ብቻ ሳይሆን ጠላትህንም  ወደድ ይላል። ይህ ሃይማኖታዊ ትምህርት ነው፡፡ ምክንያቱም ቤተ ሰቦችህን ብቻ ሳይሆን ጠላትህንም ውደድ ይላልና  ሃይማኖት ከሥጋ ፍላጐት ጋር ስለማይደራደር በጣም ከባድ ነው፡፡ ሃይማኖት የሰውን ሁለንተናዊ ተግባሩን ኅሊናውንም ይቆጣጠራል ይህ ደግሞ በሥጋውያን ሰዎች ዘንድ ተወዳጅ አያደርገውም ሰው ማንም በዚህ ግባ፣ በዚያ ውጣ ብሎ እንዲያስገድደውና እንዲያዘው አይፈልግም ምክንያቱም ይህን እንደ ግል ጉዳዩ አድርጎ ያስባልና ነው፡፡

ስለዚህም ሥጋዊው ሰው ሰነፍ ሰው በልቡ እግዚአብሔር የለም ይላል። ራሱን ለመከላከል ሲል የሃይማኖት ትምህርት ኋላ ቀር የሆነ ጊዜው ያለፈበት ትምህርት አድርጎ በማቅረብና በመተቸት በዚህም ራሱን ለማሳመን ጥረት ያደርጋል፡፡ የሃይማኖት ትምህርት ለትእዛዛቱ ሁሉ መነሻ የሚያደርገው ራሱን  እግዚአብሔርን ስለሆነ የፀያፍ ሥራ ዐመል ያለበት ሰው መጀመሪያ ቁጣውን በራሱ በእግዚአብሔር ላይ ይገልፀዋል፡፡ ስለዚህም እግዚአብሔር የለም፣ ቢኖር ኑሮ ይታይ ነበር ይላል፡፡

እንዲሁም በሰዎች ላይ የሚታዩ የተለያዩ አሰቃቂ ነገሮችና ችግሮች እግዚአብሔር ቢኖር ኑሮ አይኖሩም ነበር፡፡ እግዚአብሔር ያን ሁሉ ዝም ብሎ አይመለከትም ነበር በማለት መቶ ሃምሳውን ምክንያት ይደረድራል፡፡ አንዳንድ ጊዜ በሳይንስ ስም እዚህም እዚያም የሚናፈሱትን የመናፍቃንን ሐሳብ በመጠቃቀስ የሃይማኖትን ትምህርት ውድቅ ለማድረግ ይሞክራል፡፡ እምነትን ይህን ያህል ጥርጥር ውስጥ እንዲገባ ያደረገው ከሰው የሥጋ ደካማ ፍላጎት ጋር አብሮ የማይሄድ ሕግና ሥርዓት፣ ትምህርት ስላለው ነው፡፡ ትምህርቱ ከሰው ደካማ የሥጋ ፍላጎት ጋር ስለማይሄድ ሃይማኖት በሰው ዘንድ ተወዳጅነት የለውም፡፡

ወንጭፍ ባልኖረ የማሽላ እሸት ደግ ነበር እንዳለችው ወፍ ሰውም የሚቆጣጠረው የሃይማኖት ሕግና ሥርዐት ባይኖር ኑሮ ይወድ ነበር፡፡ ልጓም የሌለው ፈረስና ሃይማኖት የሌለው ሰው አንድ ናቸው ተብሏል፡፡ ፈረስ ልጓምን የማይፈልገው እንደ ልቡ ለመሆን ነው ሰውም የልቡን ለመፈጸም ሃይማኖትን አይፈልገውም። ፈረስ ልጓም ከሌለው ሩጦ ገደል ሊገባ እንደሚችል ሁሉ ሰውም የሚቆጣጠረው የሃይማኖት ሕግና ሥርዐት ከሌለ ሞተ ኃጢአት ይጠብቆዋል። እንደ ልብ በመፈንጨትና በመጨፈር በመዝለል በመብላት በመጠጣት በመዳራት ተሰናክሎ እንዳይቀር የሚገታው የሃይማኖት ሕግና ሥርዐት ስለሆነ ሃይማኖት ለሰው ልጅ የግድ ያስፈልገዋል፡፡ ለምሳሌ ያለ አግባብ መበልፀግን ብዙ ሰው እንደሚፈልገው ይታወቃል፡፡ ይሁንና ያለ አግባብ መበልፀግን ሃይማኖት ከእግዚአብሔር ፈቃድ ጋር አይሄድም ብሎ ስለሚያስተምር ያለ አግባብ መበልፀግን የሚሻ ሰው የሃይማኖት ትምህርት ያስጠላዋል፣ ያስኮርፈዋልም፡፡ ከሃይማኖት ትምህርት ጋር የማይሄድና በዚህም ሰውን የሚያስኮርፈው ሌላው ዐመል ሴሰኝነት ነው፡፡ የሴሰኝነት ዐመል ያለበት ሰው ራሱን ለዚህ ፀያፍ ሥራ ተገዥ ያደረገ ሰው በመሆኑ ምክንያት ከሃይማኖት ትምህርት ጋር ስምምነት የለውም፡፡ ሃይማኖት ለእንዲህ አይነቱ ዐመል ከኃጢአት ሥር ስለሚመድበውና ጧት ማታ ስለሚያወግዘው ትምህርቱ ያስጠላዋል፡፡ በመሆኑም ሃይማኖትን በተለያዬ መንገድ ለመዋጋት ቆርጦ ይነሳል፡፡ ሃይማኖት የሰውን የሥጋ ድካም ፍላጐት የማይቃወም ቢሆን ኑሮ ግን ሰውም ሃይማኖትን ለመቃወም ምክንያት አይኖረውም ነበር፡፡ በተለይ እንደ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ሃይማኖት አትስረቅ፣ አትዋሽ፣ በሐሰት አትመስክር የሰው ገንዘብ አትመኝ፣ ሙስና ኃጢአት ነው፡፡ እምነት በተግባር ሲገለጽ ነው በመጾም፣ በመጸለይ፣ በመስገድ፣ በመመጽወት፣ ሃይማኖት በሥራ ካልተገለጸ የሞተ ነው፡፡ የሚል ትምህርት ታላቅ ትኩረት አለው ከሃይማኖት የሚርቅ ሰው እንዳሻው በፈለገው መንገድ በማናቸውም ፀያፍ ነገር ሁሉ እንዳይገኝ ከሚከላከለውና በዚህም ነጻነቱን ከሚገድብበት አንድ ትልቅ ከሆነ ቀንበር ነጻ እንደወጣ ያህል የሚቆጠር ነው፡፡ ሰው እንደ ሰው ሳይሆን ሰይጣናዊ ለመሆን ሲፈልገ ቁጥጥር በሚያደርግበት ከሃይማኖት ሕግና ሥርዓት ራሱን ያገላል፡፡ ራሱን ከሃይማኖት ካገለለና የሃይማኖት በእሱ ላይ ቁጥጥር ማድረግን ከተወ እንደፈለገው ሆነ ማለት ነው፡፡ የሃይማኖት ሕግና ሥርዓት ሰውን ስለሚቆጣጠረው ሰው ሃይማኖትን ለመቀበልና ተግባራዊ ለማድረግ ይቸገራል። ሃይማኖትን ለመቀበል ስለ ማይወድም የልቡን ቀና ሳሊና ይዘጋበታል፡፡ መንፈሳዊና መልአካዊ ልቡናው ስለሚዘጋበትም ትምህርቱን ለማስተዋልና ለመቀበል አይችልም፡፡

ፈረንሳዊው ፈላስፋና የሒሳብ ሊቅ ፓስካልም ሲናገር እንዲህ ብሏል “ልብ አእምሮ ሊያስተውላቸው የማይችሉት የራሷ ምክንያቶች አሏት ማለት ነው፡፡ ይህ አገላለጽ የአእምሮና የልብ መንገድ የተለያየ ነው ጥሩ ማስረጃ ያለው፣ ለአእምሮ አሳማኘ የሆነ ሐሳብ ይዛችሁ አንድን ሰው ልታሳምኑት ካልቻላችሁ ችግሩ ያለው ከሐሳባችሁ ላይ ሳይሆን ሰውየው ሐሳቡን ለመቀበል ካለው አለመፈለግ ምክንያት ላይ በመነሣት ለችግሩ መፍትሔ መፈለግ አለበት፡፡

ለምሳሌ ሌብነትን ስርቆትን በቀጥታ ሌብነት፣ ስርቆት አይለየውም ለመዋሸትም እንዲሁ ነው። እገሌ ቀጣፊ ነው፣ አታላይ ነው፣ አጭበርባሪ ነው ለማለት ተፈልጎ ነገሩን አድበስብሶ ሲያልፍ ብልጥ ነው፣ ጮሌ ነው ብሎ ያልፈዋል፡፡ በአንጻሩ እገሊት ቀጥተኛ ሰው ናት፣ ሐሳቧን ሳትደብቅ እውነቱን፣ ሐቁን ትናገራለች ለማለት እርሷ ሞኝ ናት ጅል ናት፣ ገጠሬ ናት፣ ጥሬ ናት ትባላለች። ይሁንና እውነት መናገር ሞኝነት ጅልነት አይደለም። ገጠሬነትም አይደለም፣ ጥሬ ነው የሚያሰኝም አይደለም እንደዚሁ ሁሉ ማታለልም፣ ማጭበርበርም ብልጥነት አይደለም፣ ጮሌነትም አይደለም፡፡

ሰው ልቡን ካደነደነ አንድን ሐሳብ ላለመቀበል ከወሰነ ምንም ነገር እንደማይመልሰው በአየሁድ ታይቷል፡፡ የአይሁድ አለቆችንና መምህራንን የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ትምህርት አላሳመናቸውም። የተአምር ሥራዎች አላስደነቃቸውም በትምህርቱና በሥራዎቹ አልተመለሱም፤ ክርስቶስን ይጠሉት ስለነበርና ሥራውን ላለመቀበል ወስነው ስለነበር የክርስቶስ ትምህርትና ሥራ በእነርሱ ዘንድ ሽንፈት ደርሶባቸዋል። እንግዲያውስ ትምህርቱ  እጅግ በጣም ግሩም ነበር፡፡ እፁብ ድንቅ ነበር፣ ምንም እንካን የማይዋጥላቸው ቢሆንም የተደረጉትና የተፈፀሙት ተአምራትም በደነቅ ግንባብ ላይ ዐይንን ማብራት ሕሙማን መፈወስ፣ ሙታንን ማንሣት ይፈጽም ነበር፡፡ ነገር ግን ያን ሁሉ አልተቀበሉት አላመኑትም ለምን ቢባል ይዘልፋቸው ስለነበር አስመሳዮች ናችሁ ውሸታሞች ናችሁ እያለ በአደባባይ ይናገራቸው ስለነበር በእርሱ ላይ ይህ ነው የማይባል ከፍተኛ ተቋውሞና ጥላቻ ነበራቸው፡፡ በዚህም ምክንያት የሚያደርገውና የሚናገረው ነገር ሁሉ ከልባቸው ጠብ አይልም። ዛሬም ቢሆን ጥሩ ማስረጃ ያለው አሳማኝ የሆነ ሐሳብ ይዛችሁ አንድን ሰው ልታሳምኑት ካልቻላችሁ ችግሩ ያለው ከሐሳባችሁ ላይ ሳይሆን ሰውየው ሐሳቡን ለመቀበል ካለመፈለጉ ላይ እንደሆነ አስተውሉ፡፡ ሐሳባችሁ በቂ ማስረጃ ያለው ሊሆን ይችላል፡፡ እውነት ሊሆን ይችላል ይሁንና ሐሳባችሁ ከልቡ አይደርስም ከልቡ ስለማይደርስም ሳይቀበላችሁ ይቀራል፡፡

ሰው የሚያስብ ፍጡር ብቻ አይደለም። ያሰበው ሐሳብ ጉዳት የሚያመጣበት ከሆነ ወይም እንደዚያ መስሎ ከታየው ሐሳቡን እንደገና ያወጣል ያወርዳል። ስለዚህም አንድን ሐሳብ መቀበልና አለመቀበል ማስረጃ የማግኘትና ያለማግኘት ጥያቄ ብቻ አይደለም። ሐሳቡን ለመቀበል ፈቃደኛ የመሆንና ያለመሆን ጥያቄም ጭምር ነው። የፈረንሳዩ ሊቅ የፓስካል ንግግርም አእምሮ የሚያውቃቸው የራስ ምክንያቶች አሏዋት ሲል የተናገረው ቃል በዚህ መንፈስ የሚታይ ሐሳብ ነው። ክርስቶስ ሲያስተምረው የነበረው ትምህርትና ሲፈጽመው የነበረው ተአምራት በአይሁድ ዘንድ ተቀባይነት ያጣው በዚህ ምክንያት እንደሆነ ካላሰብን ሌላ ምክንያት አይገኝለትም። አይሁድ ክርስቶስን በጣም ይጠሉት ስለነበር የእርሱን ወገኖች ይመለከቱዋቸው የነበሩት እርሱን በሚያዩበት ዓይን ነበር፡፡ ስለ ራሱ ስለ ክርስቶስና ስለ መንገድ ጠራጊው ስለ መጥምቁ ቅዱስ ዮሐንስ የተናገሩትን አስደናቂና ተአምራት መጥቀስ ይበቃል፡፡

መጥምቁ ቅዱስ ዮሐንስን ለማውገዝ ያሰቡበት ምንም በቂ ምክንያት አልነበራቸውም ምክንያቱም ቅዱስ ዮሐንስ የሚመገበው  የበረሀ የጋጃሚርልብስ የማይለብስ ባሕታዊ እህል የማይበላ መናኛ (ማቴ. 3÷4) ገና ሳይወለድ ለአባቱ ለዘካርያስ መልአከ እግዚአብሔር የገለጠለት የወይን ጠጅና የሚያሰክር መጠጥ የማይጠጣ መሆኑን ነው፡፡

ሌላው ሰው የሚበላውንና የሚጠጣውን ስላልበላና ስላልጠጣ አለመብላቱንና አለመጠጣቱን እንደ ኃጢአት ቆጥረውበት ጋኔን አለበት አሉት፡፡ ጌታችን መድኀኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ሰው የሚበላውን የሚጠጣውን ሲበላና ሲጠጣ ሲያዩት ደግሞ በላተኛና ጠጪ ነው ብለው አወገዙት እንግዲህ መመልከት ነው። አንደኛ መብላትም ሆነ አለመብላት፣ መጠጣትም ሆነ አለመጠጣት ኃጢአት አልነበረም። ኃጢአት ነው ቢባል እንኳ ከሁለቱ አንደኛቸው እንጂ ሁለቱም ጥፋተኞቹ ሊሆኑ እንደማይችሉ መፍረድ ይቻላል፡፡ ይሁንና የአይሁድ አለቆችና መምህራን በክርስቶስና በወገኖቹ ላይ ምንም ይሁን ምን ምክንያት ይፈልጉ ስለነበር መብላትንም ይሁን መጠጣትን እንዲሁም አለመብላትንም አለመጠጣትንም ሁለቱንም እኩል ኃጢአት አድርገው ተመልክተውታል፡፡ መጥምቁ  ቅዱስ ዮሐንስን ባለመብላቱና ባለመጠጣቱ ምክንያት ጋኔን አለበት ሲሉት ጌታችን መድኀኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስን ደግሞ ሲበላና ሲጠጣ ሲያዩት በዚሁ በመብላቱና በመጠጣቱ ምክንያት በላተኛና ጠጪ ነው አሉት፡፡ ከኃጢአተኞች ጋር ስላዩትም የቀራጮችና የኃጢአተኞች ወዳጅ ነው አሉት፡፡ ከኃጢአተኞችና ከቀራጮች ጋር ባያዩት ኑሮም ነቀፋቸው አይቀርለትም ነበር፡፡ ከኃጢአተኞች ጋር የማይውለው እኮ፣ ተፀይፎአቸው ነው፣ ትዕቢተኛ ነው፡፡ ሰው ይለያል ያዳላል ይሉት ነበር እነሆ ክርስቶስ በዚህ ላይ እንዲህ ሲል ተናግሯል፡፡

ዮሐንስ ሳይበላና ሳይጠጣ መጣ፡፡ እነርሱም ጋኔን አለበት አሉት፡፡ የሰው ልጅ እየበላና እየጠጣ መጣ፡፡ እነርሱም እነሆ በላተኛና የወይን ጠጅ ጠጭ የቀራጮችና የኃጢአተኞች ወዳጅ ነው ይሉት ነበር፡፡ ጥበብም በልጆችዋ ጸደቀች (ማቴ. 11÷18-19)

በጌታችን ኢየሱስ  በክርስቶስም ሆነ በመጥምቁ መለኮት ቅዱስ ዮሐንስ ላይ የአይሁድ አለቆችና ጸሐፍት ፈረሳውያን ከፍተኛ ጥላቻ ስለነበራቸው የተናገሩት ቃል በጣም የተምታታና ፈጽሞ ሊሆን እንደማይችል ሊረዱት አልቻሉም። አለመብላትንና አለመጠጣትን እንደ ኃጢአት መቁጠር በአንፃሩም መብላትንና መጠጣትን እንደዚሁ በቁጥር መጃጃል መሆኑን ማንም ሰው ሊያስተውለው ይችላል፡፡ አይሁድ ብቻ አላስተዋሉትም ምክንያቱም ጥላቻቸው የማስተዋል ልባቸውን ሰይጣን አጨልሞት ነበርና ነው። አንድን የተወሰነ ድርጊት ኃጢአት ነው፣ ጸያፍ ነው ብሎ መልስ መመለስ የእሱንም ተቃራኒ እንደዚያው መንቀፍ አያስኬድም አይሁድ ግን አስኪዷቸው ተናግረውታል፡፡ ይህም በጣም አስገራሚ ነው በትክክል የሚያስቡና ለእውነት የቆሙ ቢሆኑ ኑሮ ከሁለቱ አንደኛውን ክርስቶስን ወይም ዮሐንስን ትክክለኛ ብለው መምረጥ ነበረባቸው መብላትን መጠጣትን ካወገዙ ላለመብላትና ላለመጠጣት ድጋፋቸውን መስጠት ነበረባቸው፡፡ ወኃም አለመብላትና አለመጠጣት ትክክለኛ ነው ካሉ ለመብላትና ለመጠጣት ትክክለኛነት መመስከር ነበረባቸው። ነገር ግን ማንኛቸውንም ላለመምረጥ ሲሉ በውስጡ አንዳች የሎጂክ (የእውነት) አካሄድ የሌለበትን ሐሳብ ገልጸዋል። እንግዲያውስ ከመብላትና ከመጠጣት ወይም ካለመብላትና ካለመጠጣት የወጣ ነገር አልነበረም። የአይሁድ አለቆችና መምህራን እንዲህ ዓይነቱን ለዛቢስ ሐሳብ ቢገልጹም እንዲያውም ለጊዜው ያላስተዋሉት አንድ ነገር አለ።                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           ክርስቶስን ስለበላና ስለጠጣ በላተኛና ጠጪ ነው ብለው ሲሰድቡት ራሳቸውንም ጭምር እንደሰደቡ አላስተዋሉም፡፡ ምክንያቱም እነርሱም ራሳቸው ይበሉና ይጠጡ ነበርና ነው፡፡ አባባላቸው ወደ እነርሱ ወደ ራሳቸውም ሊዞር እንደሚችል ሐሳቡ አልመጣላቸውም፡፡

ይህንን የመሰለ የተምታታ ሐሳብ ከሌላም ቦታ በክርስቶስ ላይ የአይሁድ አለቆችንና መምህራን ተናግረውታል። በአንድ በኩል ክርስቶስ ተአምራት ሠርቶ እንዲያሳያቸው ይሹ ነበር፡፡ ከእግዚአብሔር የመጣ መሆኑን ሊያውቁ እንዲችሉ ተአምራት ሠርቶ ያሳየን ይሉ ነበር፡፡

በመሠረቱ በአይሁድ ኅብረተሰብ ዘንድ ተአምር መፈጸም አንድ ሰው ከእግዚአብሔር እንደተላከ፣ የእግዚአብሔር ኃይል እንዳደረበት ሆኖ ይታመንበታል፡፡ አይሁድ ከእግዚአብሔር የተላከውን፣ የእግዚአብሔር ኃይል ያደረበትን ሰው የሚያውቁት አንደኛው ዋንኛው መንገድ የተአምር ሥራ መፈጸምን ነበር። ይህም እምነት ኒቆዲሞስ ከሚባል አንድ አይሁዳዊ ሰው ከፈሪሳውያን ወገን የአይሁድ አለቃ የሆነ ኒቆዲሞስ የሚባል ሰው ነበር፣ እርሱም በሌሊት ወደ ኢየሱስ መጥቶ መምህር ሆይ እግዚአብሔር ከእርሱ ጋር ካልሆነ በቀር አንተ የምታደርጋቸውና የምታጸናቸው እነዚህን ተአምራቶች ሊያደርግ የሚችል ማንም የለምና መምህር ሆይ ከእግዚአብሔር እንደመጣህ እናውቃለን አለው (ዮሐ. 3÷1-2) ቅዱስ ጳውሎስም ተአምራት ማሳየት በአይሁድ ኅብረተሰብ ዘንድ ታላቅ ቦታ እንዳለው እንዲያውም አይሁድ ከሌሎች ሕዝቦች ግሪኮችም ጭምር የሚለዩበት ነገር ቢኖር በተአምር ሥራ የሚያምኑና ተአምር ይፈጸምልን የሚሉ መሆናቸውን አስተምሮናል፡፡

መቼም አይሁድ ፍጹም ይለምናሉ የግሪክ ሰዎችም ጥበብን ይሻሉ (ቆሮ. 1÷22) ሲል ተናግሯል፡፡ የአይሁድ አለቆችና መምህራን ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስን ለመፈታተን ሲፈልጉ ተአምር ሠርቶ በእነርሱ ቋንቋ ምልክት እንደሚያሳያቸው ይጠይቁት ነበር፡፡ የጠየቁትን ሲፈጽምላቸው ዘግይተዋል እንዴው ባይሆንለት ነው፣ ቢችል ኑሮ ያደርገው ነበር ሲሉ ይሳለቁበት ነበር፡፡ ተአምር ሲፈጽም ሲያዩ ደግሞ ይህንማ የሚያደርገው በሰይጣንም ኃይል ነው ይሉት ነበር። ከዚህም ላይ የተምታታ እና የተዘበራረቀ ሐሳብ ይታይባቸው ነበር፡፡ አንድ ጊዜ ተአምራት መፈጸም በእግዚአብሔር ኃይል በእግዚአብሔር ድጋፍ የሚፈጸም ነው ማለታቸውና በሌላ በኩል ደግሞ በሰይጣን ኃይል በሰይጣን ድጋፍ የሚፈጸም ነው ሲሉ ፍጹም ሊታረቁ የማይችሉ የተምታቱ ሐሳቦች መሆናቸውን ማንም ትንሽ ትምህርት የወሰደ ሰው እንኳ ሊያስተውለው ይችላል። ይህንም ከመጽሐፍ ቅዱስ እንመለከት፡፡

ከዚህም በኋላ ጋኔን ያደረበትን ዕውር ዲዳም ወደ እርሱ አመጡ፡፡ ዕውሩም ዱዳውም እስኪያይና እስከሚናገር ድረስ ፈወሰው፡፡ ሕዝቡም ሁሉ ተገረሙና እንጃ ይህ ሰው የዳዊት ልጅ ይሆንን አሉ ፈሪሳውያን ግን ሰምተው ይህ በብኤልዜቡል የአጋንንት አለቃ ካልሆነ በቀር አጋንንትን አያወጣም አሉ፡፡ (12÷22-25)

የልብ መጥመም ትልቅ እርግማን ነው። ልቡን ላጠመመ ሰው መድኃኒት የለውም፤ ስለዚህ ከዚህ ርግማን ይሰውረን አሜን፡፡

 

ከአባ ሳሙኤል

 በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን

       የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን ሊቀ ጳጳስ

አዲስ አበባ